Caroli ScribanI e Societate Iesu Antuerpia

131쪽

az CARO LI sCRIBANI huius vanno plus paleae excussum fuerit. Et licet graue fuerit tot capita a veteri maiorum fide excidisse, maius tamen fuit, post nouercales semitas, redisse ad matrem ; post licentiae pabulum,ad restrictiora pascua post libertatis steriles auenas, ad secundum Domini frumentum; post gustata nouitia mella, ad veterem disciplinam se ueriorem; deniq; post viam perditionis floridam, latam, ad caeli angustam, vepribus sentibusque obsitam. Gratiis haec videri posset non cogitantia terna, non cogitanti hanc vitam nihil csse nisi a ternae stillicidium. at si mentem cogitationes Oe, ab huius vitae ludicrisj ad alterius seria comuerterit;facile se Dorcsque suos id veterem regulam componet, certus non posse labi tot saecul rum robore stipatam. Facessat proinde calunia nec tam quid factum aliquando, quam quid nunc fiat, seni indagatores circumspiciant;nec probis damnandos misceant, memores etiam Magnum Augustinum a Mani charis ad nostros transisse. Q d si porro conui tiari pergant, i id reponam Z nolo contumeliam contumelia repercutere. quid ergoὶ credaξ posset sors aliquis,nisi videret illos e patibulo spectatores suos conspuentes . o inuida prosperioris successus semulatio i Nam ut facitos errorem agnoscamus,

quid si ranir quid si occinam illud Aristotelisi

Nullii magnum ingentu sine mixtura dementiae: Nam

132쪽

Nam mitiis nemo ne initur: ut m i 2

qui minimis Uretur. addainoe vix ullum olim sine vino placuisse in genium . Da cnim mihi quemcumque vis magni nominis virum; dicam, quid illi aetas sua ignou ri quid in illo stiens dissimulauerit. Iam quq orbe

toto dignitas est, cuius non praetextam comitentur mille maculta' quod regnum,cui non paratus est suus contemptus, cui non aemula proculcatio' nullis prope haec interuallis diuisa sunt hora: pomonactum interest inter triumphos & dedecor tiones ; inter candorem & naeuu; non raro inter lium & alic na genua. Miamis utrius': fortunae exemplum erit: quem quo die stequens Senatus deduxerat, populus in frusta diuisit: & in quem cum,quidquid congeri potera Imperator contulisset, nihil supersitit quod carnifex traheret . magnum alternantis sertunae documentum. Quod huic aliquando,non cuiuis euenire potesae moproinde rideat, esim paribus subiaceat. nemo iacentem etiam inimici mrtunam contemna cum nullus tam potens fuerit, cui non in potentiae suae vertice parati s fuerit dominus& carnifex nemo ingenio adeo sublim cui n5 inerrauerit sta labes. Imb quae umquam exultatio fiat etiam in sortii

natissimo succcssu; etiam in latissima gaudii in

teria, tamquam oceano, Cui non innatauerit aliqua querimonia, tamquam siculor fluctus, aut

133쪽

126 CARO LI sCRIBANI reiectitia spumaZ aut ubi tam purus fortuni risiis, cui non subesset morosior ri s 8 demum , quaeviquam laetitia,etiam insperata,cui non adhaereret aliquid moeroris , coniugatione quadam mellis&fellisξ ubi nimirum uber, ibi tubcr. Quamquam si non perpetuo Veritas silentio inuoluenda; pleraque haereseos Anmersiς capita, defluxisse comperiemus e Gallia, Germania, An

glia; aut adnavigasse ex vicinia, tamquam adi centium Prouinciarum vomitu in hunc portum

cussa. pauca vero raraque hic nata. nec capita

tantum, sed & quae comitata est turba improuida sequela: cum non minima pars huius,nec quid sequeretur sciret; neque nupera haec dogmata, de la nouitate imperitorum oculos auresque

percutientia, extra nudum nomen nosset ut non

tam sectita ductorcs, quam turbine quodam inuoluta, tamquam valido palea vento, censeri

debeat. Huius rei manifestum habes indicium. ut primum enim illuxit sidus certius, & retecta Veritas retexit sucum, discussit nubem,& potentiore radio denubilauit caelum, re iditque siti ductum solem ; damnata temeraria sic luela, fa-

tuoque caecoque delectu , ad veterem, Oculo rum robore firmatam, fidam carinis stationem se recepit, certior iam de salute. Exurgit tertius,& ad retrosiora criminationem 'conuertit: andique sexagesimi sexti urentem tu

binem

134쪽

A N T v E R P I A. 127binem obieetit. Habet is hic fatentem reum. at

paucorum haec in lentia fuit. Et quia magnum dormientibus Belgis in simplicitate doctrinae noxia semper nimia securitas fuit fructificasse

auenas Lutheranorum 8 quibus secundiore sit cessu Caluinianae, Mennoniana que supersemi natae, excusserunt latissime semina, etiam in urbe hac. quae cum sperarentur posse siti cari, initus conatus omnis recidit: nimis enim dense supers minata, succreuerant cum frumcnto: pars etiamsi bdola latebat vivacitate, tamquam consepulta terrae, ut postmodum crumperet eo potentius ,

quo mora temporisque ductu plus collegislet nocituri roboris . ac erupit tandem , simplicesquo plurimum quae maior fere credentium pars es traxit in ruinam. Neque deerant,licet pauci quales fere post spolia racemi in profundo illo Bel gico si,mno, qui ex alto pri icient , pitacmon rent, tempestatem imminere, quae non multopbst, ruptura nubem suam, grauia damna daret. sed clim rari denuntiatores estent, & credula nimis fidensque sui securitas , bona speraret quae amabat, mala non timeret quae auersabatur, nec putaret euenire posse quae nolebati secuta sitiat, quae - animus meminisse horret siue caedes refuse memoria res etam, Belgicumque pingue selum si iguine, siue nobilissimae in

135쪽

128 CARO LI sCRIBANI tro Prouinciae vastitatem . Tamen si vetera si mctem, nihil est quod merito quis miretur. a primordio namque Religio vim patitur. tui Deo placuerat, acciditur, & quidem a fratre; quo procliuius impietas alienum sanguinem insectaretur, a suo auspicata: Helias fugatur, Ieremias las' datur, Isaias secatur, ipse Legis clausula, in puellae saltatricis lucar trucidatur. Eadem reperies omni aetate.quanti Caesariano gladio ceciderunt Θ quanti aggeres campique Christiano fatiscentes sanguian flumina retro egerunt Z quam multi dispersi, palabundi, caelique selique siti extorres, in alias allocalentes sele terras eiectiῖ ut nihil hicnouum, si aetate nostra, post tot culorum altam in una Religione pacem, insurrexisse senserimus diabolum,qui Belgas a cultu verae religionis auerteret, inanibus pollicitationibus, libertate praemis. At vero persecutio illiu gloria est nostra. Veniet

wmpus, Cum omnis hic conatus nullo impellente Corruet, Cum eradicabuntur omnes stiperiemi

natae agro Dominico Zizaniae: si quo minus, die suo colligentur omnes adulterae fruges , dccum ceteris scandalis igni inextinguibili cre

mabuntur.

Noti addam 'ura, si Deum precatus fuero, ut irretitos his aduersarij fallaciis, insidiisque ci

Cum uentos, requirat per montes&saltus, &himmeris reportet ad ovile vexum, ovile suum. Et

136쪽

ANT VER PIA. I 29 quidquid error vetus inquinauerat, quidquid ignorantia contaminauerat,id omne poenitantia memram i, radens, s senu alliciens, mundam e foris

domum superuenturo Spiritui sanuiolaret, quos Ancumia tibus donis libens inserat. Haeccst enim vi tus illa, quae sela fluctibus merses vitae reddet, &in portum diuinae clementiae protelabit: ut quicumq; ante no nisi sine vita truncus arbor exinde

fiat,η penes aquas seritur in foliis terennat, tempore si stultum sim; qua non ignem, non securim

udit . blaec vota mea: & illis fusa qui ctiamnufluet ibus colluctantur . Scio non multos inter haec moenia reperiri: &, si univcrsam Rempublicam spectem , unguem esse, ac ne unguem quidem; crinem ess ac vix bene comati, & de capi, litio luxuriantis capitis crinem. quidquid est, di quantulacumque haec res est, deterse omni venerario afflatu,relicta adulterante semit . spurioquo ubere,in viam redeant, ad germana matris ubera; nihil aliud sitientia quam leuari in salutem, quam lachire in medelam. Haec vota mea.& ut hoc nau- stagio semel erepti, exinde repudium fluctibus dicant: & Dei beneficium, salutem scilicet sitam, periculi memoria honorent. Hic namque animiSOpus, cum nusquam, numquam saeuiat hostis m,gis, quam cum praedam sentit faucibus suis creptam:accenditur namque plurimum, tum extimguitur, dum tot in homine mortis opera diruta, R tot

137쪽

L; O CARO LI sCRIBANI tot videt damnationis titulos erases,in quot illum ante fidei naufragia, errorum flabris impulerat: itaque obseruat, obsidet, oppugnat, si qua possit

mentem semel suam noua dubitatione concutere, aut ludentibus irretire illecebris . neque vo,. pri. s. quam deficit, qui iuxta Euangelium, Lis .ic leo remens circuit , quarens Fem deuoret.

missi em alios stiri insicum nequiores se, ubi inu

nit domum si is mundatam ornatam. Ucrum non statim linquendus animus. insurgant licet Ret.6. aduersaria agmina, sortior est Deus, &jlures nobisicumsunt piam cum Assis. Pigeat proinde rursus

peccare,rumis huic se profundo credere. sin quid adhaeserit ab hoc inimico afflatu, non pigeat minnitere : & clina pigeat iterum periclitari, non pigeat iterum liberari. neminem enim pudere decbet iteratae valetudinis, si quae inualetudo se in scuit. iteranda scilicet medicina est,in recrudes c tia morbi. Nec disteramus de die in diem,pudoris magis quam salutis memores. ita quidam partini

prudentes Cum conscientiam medentium rubore vitant,cum erubescentia sua pereunt: & cum non erubuerint peccare, reformidant prodachbesaluti reformari ad delinquendum frontem expandei tes, ad deprecandum siti, lucentes. Infelix ver cundial quae, cum non erubuerit vindicem Dei oculum,erubescit humanum. Infeculi dignitatibus,quantis non raro cum contumeliis, enituntur

138쪽

ANTRER PIA. 13atur varii in caussa votorum suorum 3 quae non atria nocturnis & crudis salutationibus occu- pant, ad omnem occursum maioris alicuius per- nq,imo &inserioris,decrescentcsZidque totum pro volatica quapiam, & fors breui dominum situm lusura dignitate: nos in aeternitatis periculo dubitabimus aliquid tolerare , & petiturum

ruborem Vercinur , quo aeterno remediamur Zquamquam plerique hic omnes, lamnata nocitura erubescentia , secunda a Domino possita sblatia magnis amplexi sint animis, conunc secutiores, quo clarius vident in quantis fluctibus improuidi dormitierint,tamq uam in alta malacia. in Deum cultus. ET sane,qui veterem anni sexagesimi sexti tum binem , quique nouam hanc Reipublicae faciem intuetur, perfacile videt, quantis mutuo dissideat interuallis. Aberat, fateor,a veteri, subiti& aetate nostra exorti naufragi j metus: sed inerat torpor animis, &diuinorum quidam neglectus, perpetuaque Celestium si,m nolentia; ut tamquam vi quadam seporati Stygia, madidique L Jqorore, laxatis quaqua iacerent artubus,in altissima quiete, & de quibus merito posset intentari illud Euangelij Vtinam stigidus eos, aut taliam: sed quia tepidus es, D nec stigiam nes calidus m iamus mera ex ore meo. At nunc ignavo depulse si,

139쪽

I32 CAROLI SCRI 2ANI pore vigent, vigilique cura perennaturis intendunt animOS. tanto tu e passim accursu,& templa petunt orationum ad Deum secraria, & altaria cingunt Summi Numinis repositoria, d Sacramentis muniuntur, caelesti in his rore sitientes animas restinguentes in vitam, ut nemo hic iam Hesperiam,Ibcriamque desideret: audeo: nemo non tota iam Hesperia, Iberia tota, Antuerpiam desideret. Intuere siue ad popinum verba faciei tes de stiblimiore Ecclesiastas loco, millia reportes auditorum, nobilique ingenti jesem per cinrona doctorem suum cinditum siue altaria fecundo Dominico corpore grauida, caelestique, ut ita dicam, igne fumantia; omni omnino die, Domino aut Diuorum cuicumqtie sacro,millia videbis caelesti potentique pastos epulo . De quo audet n. l. Chrysi,stomus : Tamquam leones imem stirantis ita mense recedamus; facti diabolo terribiles,capus nostrum mente reuoluentes,ω caritatem quam

nobis exhibuit. Nam parentis quidem alius e filios

tradunt alendos; ego autem, inquit, non ita dia camnabus meis alo, meipsum mobis appono; vos omnes generosos esse molens, S bonas mota pratendens defuturis exsectationes: quippe qui mota hic melisum trado,multo mam infuturo. Voluist ater esse messer, carnem propter xvos ερο sanguinem assumisi: mobis micissim ipsam carnem sanguisem, pr quae coX tus mscr De Ius sum, trado. Magna dignatios re alibi:

140쪽

alibi: Cogita qualisis insignitus honore, quali men- --Lsa Maris. quod Angeli midentes horrescunt,

libere audent intueri,pro re emicantem indestiendorem; hoc nos paseimur huic nos mimur, facti sumus Christi corpus, ina caro. Qus loquetur potentias Domini, auditas faciet omnes lauris eiusZQuis pastor ouesproprio pastis cruore 3 Et quid dicoHIor Z M atres multa seunt, qua post partus dolores,

filios aliis tradunt nutricibus. hoc autem i e non est

passim,sed iise nos proprio sanguineiasiit, ter om

nia nos sibi coagmentat. Felix coadunatiot digna Deo potatio, CibatiolQuod si ad Pietatis reliqua oculos Circumtul ris spirantia singula ac redolentia Deum reperie&. ipsaque adeo Templa ad inuidiam & exemplum - gentium omnium, nobilissimis orbe toto pidiu-riS Variegata, omnique ornatus genere diui copulentata voto,quid aliud quam inhabitantem Deum testantur, animosque saltilis, Summique Numinis siticiatissimos; tamquam in praetcritae obliuionis & torporis anathema ; tamquam in futuri temporis testatissimam fiduciam, spemque nusquam frustrandam P Machi animis. vivite felices tan ta Qlidς Pietatis praerogativa orbi nosse biles. Nulla hanc lingua, nullus tenebrabit cala-mUS.Crumpant licet nociturae viperae, insidientur calcaneo noxiis venenis, Pietas una est, quae det nebrabit discussa quacumque nebula diem; quaei R 3 euene-