장음표시 사용
101쪽
- CARO O s Rig ANIcst,citd occidere: ita maior bentach gratia est. cito velle,citd dare; de beneficitiae quoddam M. ni ,citd negare. Iam haec tarda quorumdam in dando deliberatio quid quaeriti deleetium fors in accipiente , t di biciat in quem cum fiuina com
ferat,aut inmemorem, aut in relaturum. at ma
gni animi est, non fructum beneficii sequi, sed
ipsum; virtutemque adamare Qb innatam, non
ob astititiain pulcritudinemai& generosi dati nescij obliuisci: ille decipi dignus est, qui de
recipiendo cogitabat cum daret . Sed indignus foric urit cui praepro re donabis. qium multi indigni sunt luce,& tame dies oritur. N quante Deo beneficia sita probis & improbis F non quod sine delectu ac fortuitqdari volim; scd: morosam donati iii cunctationem non probo adimit gratiae plurimum,& extortam potius Volutatem', quam ultroneam sapit. Quid haeresῖ redibit ad te, nedubita, tu cuia que hilari promptoque exiit an mo. Docueruntiis veteres non ineleganti symbolo: Cum tres Gratias, serores, manibus implexis ridentes , iuuenes , vimines, seluta & pellucida pinxerunt veste. Soror . ut chim hae sanguinis, ita qui dedit &accepit, beneficii nexu ac quadam vinculatione rorium induant animum; &qui dedit sibi dedisse arbitretur. Manibus implexis .
quod beneficiorum ordo, per inaniam trans . euntis ad dantem tamen reuertatur.' Ridcntes.
102쪽
A N T V E R P IA. 91vidantis vultus longissime abomni absit moro state. Iuvenes. ut cum deceat beneficii memoriam senescere, dantem tamen obliuisci decea nec pati ut longa apud se memoria Consenescat. Pellucid este. ut licet qui dat beneficia taceat, natura mense sua prodant, erumpantque forasco Clarius,& in oculis plurium quo qui dedit fortiori illa pressit custodia. Qui si secum reputet, beatissimum esse, ac plane regium, imo Deo s. millimum numquam vinci bcneficiis;& illud, in beneficiis optimum esse, sedisse;beneficium arbitrabitur posse dare. & tunc demum se beatum, cum aliquid dederit; cum limitatus Deum fuerit, qui semperdat,numquam accipit. Sunt ex hoc genere in hac Republica non pauci, qui in beneficiis hoc unum metuunt, prodi. Beati suo hoc silentio, non prementur aeterno. oc Vt aliam non sperent mercedem, virtus ipsa magna sibi merces est & recti facti conscientia. Et sanς magnus in hac urbe campus est, magnae virtutiS; in qua, Vtidixi, ingens pauperum numerus est, a Varia C statis tamquam fluctuum iactatione ad hunc
portum properantium . ncc fallit eos concepta spes : vetus enim apud vos,&a maiorum memoria,
Omnibus exhaustratames tu, omnium gemiVrbe,domo sociam nullum hospitio prohibere arenae, liquo vestri:
103쪽
cum tam potentem remuneratorem,Vltroneum
hic spons ,rem habeatis Deum, ignaruna matri, dolique fraudisque nescium, centupli hic redhibitorem , 'nec multo pbst aeternae praemiationis certum largitorem. Sermo. Fides in mense. SErino candidus. & ad exemplar orationis suae facere si & viuere, a prima aetate docentur Omnes. parci in verbis: nec ideo minus cogitant, cdoeti magnos viro&remissius loqui; & quaecum quo dicunt, plus habere fiduciae quam ostentationis. Et est sane oratio,animi vultus:quq si multa est,& manufacta, ostendit illum non satis esse suum, non sincerum;&habere aliquid fracti. Non in ornamentum virile, ut concinnitas, sic multiloquentia. Nihil proinde in vestris praeceps. quod semel emissum, numquam reuoces. Vt enim in procliue labentes, non ubi voluerint gradum sistunt sed quantum premit pondus, tantum feruntur: sic praerupta dicendi celeritas, non cst in potestate hominis; nec satis digna viro qui ponere verba debet, non proiicere; ac instar undae suauia ter, non torrentis more e praecipitio fuere. nihil etiam
104쪽
etiam praeproperum, cuius postea poeniteat: sed praecogitata verba sunt; & tamquam a maturo corde, calamo dictata. ubi dixerint, stat immota fides. Periclitantur opesῖ si fidem dederunt,nemo violabit: ita vel cum laetiira , tenacissimae fideissent; ut cum mori possint, fallere non possint. Nec quisquam, integra fama,datam fidem fallor. si fefelleri nominis& fidei naufragium fecit.nec
iam inter dignos Republica viros adnumeratur: mortuum arbitreris, & tamquam cadauer ab ir tis fluctibus reieinim; aut tamquam fatali spomgia e vitiorum numero deletum. vivitque exinde inglorius in omnem aetatem, & transit etiam in posteros haec nota. Animi robur.
Robur animi, quale vix in alia gente; discat
quisquis volet exemplo: neque enim aliter norit. nam fortia dicere multorum, facere pamcorum est. neque ut quisque robustior sermone, ita &opere est: cum fere modestissimus, & vemborum parcissim's, litissimus sitoperis . Vt enim Gubernatoris artem non ostendit tranquillum mare; exasperatum sit oportet, & quod in montes se attollat, frendeatque,frematque spumis inaestuans, quod virum edoceat: ita aduersum aliquid sit necessum est , quod animum probet. Hunc animum inuictum ,& in quo nullum sem
105쪽
luna locum reperiat, in quem telum mittat, si usquam,hic inueniet. Incurrant aduersa, & pr mant pectus,tamquam saXca mole, ut totum a bitreris Atlantem,cum uniuersi machina, unius
insedisse humeris; figet gradum, nec ingemiscet sub pondere non subsident genua, non lababunt pedes: & quod de Socrate Xantippe, utramque
fortunam eodem vultu excipiet. hauserint auari fudi us humanarum opum aemuli, aut acerbior alius casus,stabit indignante fortuna; nulla enim re maior huic inuidia fit, quam aequo animo. Hunc animum,in omni prope bonorum iactur reperi erectum,excelsum,& fleecti nescium. Intuere: e nullius vultu aut ore iacturam agnosces.
imb quo grauior illa incubuit, eo hilariore vultu excepisse credas . nec foro nec publico abstinent, ac ne conuiuiis quidem aut hilai iore lubentia. Non haec sat magna documenta sunt inuita r boris λ nam unde certiora peti possunt Z aduerta sunt quae cuiusque robur docent. hoc quis inter secunda intelligety Gubernatorem in tempestate, in acie militem dinoseimus. interritus ille flucti bus conuoluitur,auda rhic cruorem suum spectat: ille ctiam elementum prouocat, dum irat illius fluebis proseindit audax ; dc miles laetus fluentem meliore casu singuinem ostentat. at tiro, & qui nullas clementi vidit minas, ad omnes
fluctus, ad vulneris pallestit suspicionem. Qub
106쪽
ANT VER PIA. 99 haec 3 ut robora attingam, animosque plurimorum vestrum. Saepius enim tacitus mecum Rempublicam circum xi hanc uniuersam,in illaque singulos, omnes. Quantos in ca vidi naufragos, similiave naufragiis passos; quos aut iratum mare, aut fortunae ludus, aut malevolentiae improbitas, perniciosum optimis telum, inopinantes,securosque deiecit Z Illos procella, quae caeli fiducia, &placidum ludentis elementi fallaciaὶ traxit in infidos fluebis : alios rerum illa domina, aut subiti
similis fulminis, ad cuius ictum, etiam vicina tr mucrunt, oppressit incautos; aut ridenti similis in
alieno lusit iugulo ι tamquam parum sit perdidis te, nisi & inter lusum videri velit perdidisse: in
postremis malignitas istitit, & securos, tamquam turbine, Uno conuoluit raptu; ut ante ruinam ipsi strati viderent, quam persentiscerent: & tamen tamquam nihil passi, redeunt ad mare; & equo vix valida enatarunt classe, de tabula salutem sperant: iterumque fortunae ceruices flectunt, confidentiam imbibunt, & audent se credere a quibus non semel circumuenti; meliora speranteS, nec semper iratum mare,nec semper infidum fortunqrisum,nec semper perfidia amici. O animos Sparta dignos i imo Belgio: & si iterum surgat Gesar, Nerviis, & Aduaticis. Ma si intu te hac: idem vobis quod ex acie sanguinolentis acclamo;quod Mutio retorridam manum, dc duorum Regum N a victri-
107쪽
Ioo CAROLI sCRIBANI victricem referenti, Romana iuuentus. I AG istin hac. malo truncam illam, quam Maecenatis,imb quam cuiusque sortissimi saluam. Bene in hanc rem Attalus Stoicus: Malo ine sortuna in castris suis, quam in deliciis habeat. torqueor, sed fortiter, bene est: occidor, sed sortiter, bene est. Sed & audi Epicarum,dicet, Et dulce est. Haec mens ducet ad gloriam,imb ad gloriae culme, cubtorem suum. Facit hoc creber usus,& Cum a luersis pugna. Idem reperies in iumentis. quamlibet viam patiuntur, quorum durata inter asperavngulacae neque ullum laborem recusant manus quae ad arma ab aratro transscrutatur. ita plane, quem nulla sortii nasupplautauit, Cuius nulli dentes stib infido illius crepuerunt ludo, quid poteritΘ&quid non poterit, cui perpetua cum illa luctaῖ qui modb prostratus, modo erectus, de genu, de
puluere, te vulnere, te sanguine surrexit validior3Millia ex hoc genere in hac urbe dabo. nam quem illa hic umquam transiit intactum Θ gloria haec est Reipublicae vestrae.& fere contumacissima aggreditur; mollia nullo dignatur morsu: ita ignauissimum quemque refugit, sortissimos sibi pares
quaerit. tenera fistidio transit; durissima proritat, aduersus quae vim suam intedat gnem experitur in Laurentio, paupertatem in Francisco, exiliuies in Ioanne, tormenta in Vincentio, venenum in Benedicto. Magnum exemplum non nisi magna
108쪽
A N T V E R P I A. Io Isortuna non inuenit. apud Vos, in quemcumque
prope cadat, inuenisse videtur, ut liccat dicere: Dignum sortuna par, Reipublicae ciuis, illi compositUS. t nescio an non hoc sit urbi huic proprium:
auarum enim si intuearis ciues, unius calamitate omncs arbitreris oppressi,s, Ut quoS ruina non attigit, metus exanimauerit; parem pie passis mCerorem CXprimant, cum putent eadem se pati posse . Vt aues,etiam inanis fundae Dialis territat,
Sexcutit sedibus: ita plerique usim prope, non nati, non educati in Republica hac, ad nudum non modo contremiscunt ictum, sed ad vacuum senum . at qui ex hac prodierunt, tamquam si omnia missilia pronaisa, nihilque praeter opinionem cadat, ita cadunt in fortuitis, ut semper stetisse videantur: ita reparant classem, repetunt maria, ut nemo credat vidisse fluctus: ita cum discriminibus pelagi non notitia modo, & familiaritas sed pallii qua iam necessitudo intercessis se videtur, ut quos nudos excussit, res ituat sub diistiarum pondere fatiscentcs . Infida fuit secie imp iterum creditis :& tamen quem alibi non exanimct una perfidia Z Per iocum fortuna euertitZitcrum blandienti oscula praebetis: &quem alium non sternat hic risus uis non alibi secedat ab his ludis, & det raptori locum,secessionemque, ternum cogitet,meliora desperans; S non emi-
109쪽
IOZ CARO LI sCRIBANI nus spectet haec bona pendentia, procul nimirum a Ioue, procul a fulmine Z Caussam non semel discriminis huius inter Reipublicae vestrae ciues, aliosque, tacitus mecum quaerebam: nec aliam reperto,nisi quod reliqui,extra se vallo cinxeri*t: vestri intus instrueti sint pulsari proinde possunt, capi non possunt; cum nullum mare, irtuna nulla, perfidia nulla, mentem aduersiis sertuita
Addam aliud mirari me selitum, ita plerosque aduersiis senuita, & quidem ficuissima, armatos, ut plurimos viderim eodem vultu laeta, codem tristia accepisse. Tenuit nauis portum Z bene cst. periit Z mirare quisquis haec leges,nulli periit. intuere Vultus. non dico, non refrigesccnt artus, sed nusquam contraebor frons, nusquam rug. e. scrutare cui perierin t: nullum reperies . alteri petiisse credas: huic Cui periit, etiam accessisse; ca frontis orisque hilaritas est quasi in aliena pelle,serro mcdicus tauicrit. commiserare: parasse se hominem dicet ad haec humana. Praecogitati nimirum mali mollis ictus venit. & sinE pars magna mali apud imperitos nouitas est, & ineXsi velata compulsio. No possunt haec vcnim a vili pectore. nec quisquaista,pusilla mente, siccis oculis, ex alto speetauit. Quid faceret vera Philosephia in Virtutis acie,
apud eos, quos tantos animos circumferre videm 1 1ς iriter fortunae haec telaξ Miramur feras, quas
110쪽
A N T V E R P I A. Io3 catulorum amor mittit in venabula miramur
iuuenilia quaedam ingenia,quae gloriae cupido trahit in contemptum ferri: ibi amor facit indomitas;hic species & vii tutis quaedam umbra traxit in sanguinem quid in Reipublicae vestrae ciuibus vorae virtutis posset amor,quos nec magna, nec illustria, per pericula & mortes compulerunt tamquam ad epulas fames 8 quanta darent exempla magnarum documenta mentium, si in nobiliorem metam cursum defixissentZ quanto namque generosiorum rerum sortior ratio est, ac validior impulsiva vis, tanto valentius per pericula &mortcS CXirent: nunc cum eadem faciunt in re non magna, quid si rare debeamus in vero in gnis,testantur. &quos tanta cum incommodis suis familiaritas, docuit tam credes ceruice intue-' i alternantis fortunae vices,quid faceret,si eadem in propiorem virtuti materiam incidissetΘnon ubi
semel obdurasset animus,ante auferri,quam conturbari contingeret λ quid pugni, calces, flagra, caestus, quid enses possent λ sanguinem ipsum
fluentem riderent, tergerent te tamquam a balneis sudorem. Semel namque roboratus animus,& e Virtutis palaestra torosus, quos n5 ictus eXci- .peret; quos non frangeret λ etiam ultro auderet
prouocare, & insequi cedentem fortunam; quin& inclamare , Quid cessas 3 paratum pectus vides. experiamur inuicem, tu seriendo , ego