장음표시 사용
651쪽
non ad restitutionem agere, nedum ea negata bello jus suum repetere possit '. Rationem huius consti tutionis gentium 6. hanc reddit, quia ni id placuisset , ut promissa ex causa metus injuste illata firma est ent, bellis talibus , quae valde frequentia sunt, nec modus, nec finis potuisset imponi; quod tamen interes e , ait, humani generis . modo ipsum jus gentium metum illatum non improbet, uti si metuitu pri promittat p. Cum vero 7. hoc jus gentium ex hypothesi Gr tii non verum jus tribuat, sed saltem impunitatem,& esse 9qs dominii externos 3 inde concludit , hostem salva pietate ita promissum exigere non posse, quin & solutum restituere teneri qe at hanc obligationem non ad sorum soli, sed ad forum poli perti
Denique Grotius ait, etiam eum , qui ex iussaeausa promittit, duplici casu liberari non implendo fidem; i. si conditio deficit: a. si eum alio debito
g. DCCXCIII. Ratio Grotii , quod ideo fides
hosti data valeat, quia ut hini datur vera est : qui enim hosti. qua hosti, aliquid promittit , i. e. sua Voluntate jus in eum transfert, quoad hunc actum desinit esse hostis, & ita disposuere partes, ne quo ad hunc actum jus belli inter eos Obtineret. Neque allegari potest, fidem illam vi, metuque, adeoque injuria esse extortam: nam inter duas summas potestates, quarum utraque iustitiam causae sibi asserit, non potest de injuria quaestio esse, cum ju- dieem non habeant, qui de iniuria cognoscat , &decidat. Hostis igitur, qui adversarii potentiam me
652쪽
D8 Defensione Iurium per Belium . suest
uens pacem init, iura quaedam cedit: &c. iniuriam allegare nequit , quia alter Iure se petere asserit , Quod is, qui jura cessit, assirmare videtur. Sane, livim transactionibus hostium opponere liceret, perpe tua forent bella, & nullus litium inter summas p testates suturus esset finis : quae sententia communistentium consensu confirmatur n. i. Hine apparet, fidem servandam osse halti, etsi iniustam causam defendat quia de justitia causae per rei naturam inter homines, qui superiorem non habent . constare nequit: adeoque Ies vel Iudicio dis vino relinquendam, Vel per transactionem utriusque
consensu decidenda est . Admitti igitur non potest fiomentum G ROTII, quasi jure gentium demum in bello solemni statutum sit, ut etiam is, qui non ex iusta causa bellum gerit , promisia hosti iervare Sed & porro notandum est', non ideo hosti fidem servari debere , quod societas humanι generis
etiam eum hoste maneat ; nam talem societatem non agnoscimus: adeoque etsi nulla societas cum hollest, certum tamen est, ius in eum transferri voluntate adversarii posse. . an. F. Recte igitur Grotius asserit , holium , qui aliquid promisit , agere non posse, ut lS , eui pro misit , se liberet a promissione is e nam nec contra praedonem talis actio datur, necdum contra holiem, cui nec ad id, quod interest, tenetur. 4. Neque obstat , quod iure Romano alteratur , nihil consensui tam eontrarium esse, quam Um , ermetum is . Resp. u regulam in contrarium refert
PAULUS 1, & diserte tradit , coattam Noluntatem
653쪽
e ἰam esse voluntatem; additurque ratio , qu/a es, si tiberum fuisset, nolui sem , tamen coactus volui . I xcepere autem I Cti negotia bonae fidei ; nam specialiua oe his loquitur allegatus textus : quia eisemita horum negotiorum non in solo consensu, sed &in bona fide conlisiit , cum qua violentia pugDat. Haec igitur exceptio, uti ipsa dii melio in contractu bonae fidei, & stricti nitis ex iure eivili est . Resp. a. ICti R oniani loquuntur de vi in inita; haee tollinconsensum in negotiis honae fidei e non autem est vis injusta, quae ab hoste insertur, & per pacem componitur.
n. 3. Denique non obstat, quod omnia in hostem liceant e quod interfici, capi, &c. possit quod bona ipsi auferre lieeat, &c. multo magis igitur videtur permissum auferre ei ius, quod ex pacto nostro hosti quaestum est . Nam bene respondet Crotius , mdem ei datam esse ut holt, ; adeoque quoad honeactum iuri bell= renunciari ira esse . u. 6. Servanda aurem non tantum est fides data
definiendo bello, sed & quaevis alia, etiam quae durante bello datur: eadem enim subsistit ratio , quia holu, ut hosti, fides datur . .
3. DCCXCIV. Quaeritust, an promissio hosti servari debeat, si dolo elicita sit Resp. servari omnino debet , quia consensus adest : at fi inde Meeptus, & ius alterius laesum est, nova his subnaseetur helli causa. π. I. Hinc iam apparet ratio, cur promissio Gabaonitis facta, ab ipso fimmo Numine vesici declarata suerit. Nam r. dolus sua natura, & per se non impedit eonsensum. Sane , in casta Gabaonitae rum in re, & substantia negotii erratum non fuit: illi enim vitae securitatem poscebant ; hanc promit
654쪽
Da Defensione Iurium per Bellum. 37I
tebant Israelitae: adeoque saltem in qualitate populi erratum eis; qualis error negotium non vitiat. Negotium hoc a. eo magis subsistebat, quia Israeli tae dubitaverunt de qualitate, & tamen in genere ,& absque ulla conditione, fidem dederunt. Accedit , 3. quod hic non fuerit dolus malus , quo ius ait rius laesum fuit: Gabaonitae enim simulabant , ut vitam salvam haberent; quo easu ex sententiaJCto Tum Romanorum nee actio de dolo locum habet, Adeoque 4. solis Israelitis hie sueeense νi debet, quod temere nimis fidem dederint, eum interrogando Nu- mea facile de rei veritate certiorari potuissent. Recedit, 3. quod ipse Deus modum praescripserit Isiraelitis, quo cum hoste agere deberent: nimirum, ut si pacem hostis quaereret, eam non denegarent. DE-nique, & 6. comperto dolo rati habuere Israelitae pactum, fidemque datam renovarunt, adeoqua ex ha quoque ratione plenissime obligabantur ἡ. Creterum, propter calliditatem poenas ab ipsis sumsernnt, dum eos perpetuis destinaverunt servitiis. n. a. Neque obsat, Deum prohibuisse , ne se dus cum damnatis populis ineant f adeoque nullam fuisse talem promissionem. Resp. baec prohibitio saltem publicata fuit Israelitis, ne fidem darent, &in eorum favorem , ne per hu jusmosi foederatos ad idololatriam incitarenture si proinde suo fauori renuntiant, & contra illam prohibitionem diuinam fidem dant, in Deum peccant , at negotium ipsum non redditur nullum. Ius enim Gabaonitis ex fide illa quaesitum auferro eis non potuerunt, utpote quibus a Deo non erat prohibitum, no seeuritati suae prospicerent.
Ponamus, Priseipem subditis suis legem sub gravissima poena publicasse, ne cum vicina gente coin
655쪽
s a Diis Prooem. XII Lib. VII. cap. VI. Sesit
mercium ineant ; subditi posthabita hac lege cum v Dcinis contrahunt, & merces pro certo pretio accipiunt: hoc negotium cum vicinis gestum consistit, adeo ut his, pretium petentibus , auxilium praestare magistratus teneatur; at subditi puniri possunt, quod lege prohibente contraxerint. n. 3. Aliud exemplum suppeditant JCti Roma ni . Deus prohibuit scortationem ; adeoque factumhoe illicitum est si vero scortum contra prohibitionem legis usum corporis sui alii praebet pro certa mercede , promistio valet, & meretrix agere ad me cedem potest . Addunt rationem , quod meretrix turpi rer faciat, quod sit meretrix , sed non turpiter accipiat, cum sit meretrix: merces enim haee debetur ex utriusque consensu.
DCCXCU. Fides hosti datur vel tacite , vel expresse. Expresse datur verbis; sub verbis autem
continentur etiam ea, quae ex fine agentium, & ex medii necessitate sequuntur: adeoque si promittentes
ad cetrium finem fidem dederunt , simul omnia ea promissa videntur, sine quibus finis ille obtineri nequit . Hinc qui paciscitur eolloquium , illud promittit innoxium 4 ; qui se in fidem dat ei vitati , hoc ipso promittit, se nihil in eam moliturum sicqur certo loco solvere promisit, hoc ipso obtinet liberim
rem eundi, vel redeundi f. Tacite fides data videtur per signa inter homines ad declarandam voIuntatem recepta. Si proinde ho uis vela candida exponit, eoque animum colloquendi exponit, laedi non possunt qui colloquii causa mittuntur . Alia exempla pactarum tacitorum proposuimus supra g. n. I. Si pactum dubium est, varias regulas inter
656쪽
pretationis GROTIUS tradit a s sed regulas haltamquam vagas , & nulla ratione fundatas , reiecimus supra. Si verba dubia sunt, I. regula generalis est, quod s sensus verborum valeat, quem promittens scit ali rum intelligere. Hinc fallaciam commisere Romani, qui Carthaginem liberam fore promiserunt , & ἁν- hem destruxerunt, causati, per Carthaginem civium multitudinem intelligi : scivere enim, Carthaginenses urbem quoque intellexiise . II. Si verba vere dubia sunt ea interpretationem recipere debent ex communi usu: verba enim valent usu uti nummi. Hinc vitam pactus libertatem petere nequii K . Qui deditionem promisit non venien- re auxilio, liberatur si auxilium venit , etsi id non lassiciat t. Qui pactus est, se rediturum, non liberatur si elam redit m. Dedita urbe etiam praesidium deditum censetur, indeque dimitti a civitate nequit ecaptus, & sua fide fur fa parole dimissus , redire non tenetur, sed & nihil agere potest quo hosti noceatur ; hinc si hostis praedatum it P il va eupar , non potest ita dimissus latebras indicare suae
Si usus ille loquendi dubius est, & alter se aliter sensisse ait, nihil actum est, ac bello res decidi debet .
Quando ex fastis appareat voluntas paciscentium ,& quaenam regulae interpretandi ibi obtineant , supra , explicavimus.
f. DCCXCVI. Effectu; fidei hosti datae est , I. ut promittens obligetur ad fleem datam implendam. Neque quaeri amplius potest, an iure , an iniuriabel-
657쪽
bellum geratur, quia hanc ipsam iniuriam promittentes in hoc actu remittere tensentur p . Adeoque iujuria agit qui p textu vis, ac metus iniusti , fidem hosti datam non implet , vel pacis articulos rumpit. Si proinde privatus est qui fdem datam infringit, adigi a suo magistratu debet adimplendum: si summa potesas, nova hara causa est belli, & in hemirari non debemus, Deum arbitrum , & judicem bellorum, ob supervenientes eiusmodi in bello injurias ei, qui ab initio justam causam habuit , smpius eripere victoriam. f. DCCXCVII. Fides hosti data praestari non debet, i. si deficit conditio , sub qua hosti fides data est is: a. si post fidem datam nova suboritur bellie ausi; uti si hostis legatos meos , vel inducias parias violavit; tune enim jure belli jura hosti quiesta auferri possunt iure praedae: non vero a. si promittens compensare vult debitum cum alio debito quod is, cui promittitur, ante fidem datam debuit' hoe enim jam belli jure exstinctum erat.
ma potestate gera rur, facile apparet, neminem circa belli negotia fidem hosti dare posse, nisi ipsam summam potestatem. f. DCCXCIX. Priam igitur sola summa pote- 1las inire potest , quia de finiendo bello agitur , de quo nemo transigere potest, nisi is , ad quem negotium belli pertinet: De hac pace infra g. 83 I. μου. ex professo agemus.
658쪽
q. DCCC. Inducias facere , & commeatMin dare, itidem summae poteilati proprium et t. Sed cum haec facultas etiam Ducibus , quibus administratio helli committitur, concessa videatur, haec iura ad Secti nem sequentem remittimus. f. DCCCI. Summam potes item ex fide hosti d ta obligari, nec exceptionem Vis, metusque, immo nec doli ei opponi posse, in praecedentibus vidimus.
s EC ΤΙΟ III. Da fida hini data a Daeibus belli.
f. DCCCII. DIXIMUS , summam potestitem
aliquando aliis concedere facultatem paciscendi cum holle, eique fidem dandi. Factum hoc videtur quoties administrationem belli Duci committit. Cum enim in genere haec admini itiario Duci committitur, omnia quoque ea commissa censentur, quae ad belli administrationem pertinent ,; adeo ut Princeps ex tacito hoc mandato obligetur φ. f. DCCCHI. Notanter diximns, duces fidem da-xe pol se de negotiis , quae ad admini iraikuam belli pertinent. Non ergo transigere possunt de belli causis, & consequentibus v. Unde satis apparet , ψοnsiones Ducum non obligare civitatem , seu Princi
f. DCCCIV. Sponsiones dicuntur, quando Duces belli pacis conditiones tam hoste ineunt , & promittunt , civitatem consensuram f. DCCCX. Exempla ejusmodi sponsonum varia occurrunt in historia Ramam . Omnium celeberrima est sponsio Caudina, quae cum Samnitibus inita
est. D Grol. L 3. e. 21. 3. 1- 4. seq. ct d. c. 21. 6 2 u d, cap. aa. s. r. Vid. L. s. D. do Pact.
659쪽
est. Posthumius consul dolo Samnitum ad surculas Caudinas allectus, nec evadere, nec retro viam repetere potuit; spe evadendi peremta, & perditis rebus, victusque necessitate , pacem petebat. Pacis conditi nes Samnites Duce Pontio has praescripsere : I. ut singuli sub jugum mitterentur , a. agro Samnitum discenderent Romani, 3. coloniae abducerentur , 6. suis legibus uterque populus aequo foedere viveret.
Ρost humius consul signavit has conditiones ; eoque potestati victorum sese subjecere consules , legati , quaestores, & tribuni militum, nomenque suum dederunt & primi consules, &c. deinde reliqui sub iugum missi , exereitusque dimissus est I . Romani indignati pacem ignominiosam, noluerunt eam ratam habere, sed decreverunt , ut sponsores dederemur hosti veste detracta, & vincti : quod cum per Fe,ciales fiereη , noluit Pontius deditionem accipere , causatus, populum Romanum, si sponsionis ad suseculas Caudinas factae poeniteret , legiones.intra sautum restituere debere Concludit LIVIUS . oo seres forsiit an publica, sua certe, fide liberatos ab
Caudio in eastra Romana inυiolatos redisse a. n. I. M. Clodius cum Corsis turpem pacem iniit, ideo a Senatu Corsis deditus, at non aceeptus est. Reversum Senatus tamquam laesae maiestatis reum in
eustodia publica necari jussit; & addit UALERI Us
MAXIMUS eum Senatus animadversionem memruisse. ln. Σ. Iugurtha Aulum Romanorum Ducem spe pactionis perpulit ut in abditas regiones sese veluti ce- ldentem insequeretur, tandem variis usus artibus de improviso exercitu suo castra Auli' circumvenit . J
gurilia etsi Aulum eum exorcitu fame , serroque l
660쪽
De Defensione Iuriam per Bellum. sue
clausum teneret, tamen pacem cum eo iniit, ut incolumis quisque sub iugum mitteretur , & diebus decem Numidia decederet: at Senatus decrevi t, suo, atque populi iniussu nullum potuisse foedus fieri: indeque bellum redintegravit favo exercitu e . n. 3. Mancinus victus noctu relictis eastris discedere conatus suerat: Numantini cum id sensissent, castra statim ceperunt, & fugientes adorti postremos
trucidarunt, totumque agmen circumVenerunt , in is
deque loea difficilia, & fugae interclusa compulerunt. Unde cum vi se evadere posse Μancinus despera Dset, missoque praecone pacem, ac foedus poposcisset, per Tiberium Gracchum partim persuadendo iis, pamtim oblatas conditiones accipiendo foedus iniit , ae 2o o. civium haud dubie servavit . Romani totam illam pacificationem ut indignam , & Romanis dedecus afferentem culpati sunt , turpitudinem fam
Qnidam opinabantur , exemplo Post humii , omnes , qui foedus pepigerint, ut quaesseres , & tribuni militum , nudos nosti dedendos esse , ut perjurium in eos, & conventorum violatio derivetur rat solus Consul nudus, & vinctus Numantinis decreto Senatus deditus fuit, reliquis ignovit . : Aliisuecensebant Scipioni, quod Mancinum non servasset , neque effecisset, ut foedus cum Numantinis factum ratum haberetur f. n. q. Cum Henricus XII. infeliciter contra A glos in Morinis pugnasset, & Helvetii , auro Anglorum incitati, Divionem oppidum Heduorum o siderent , praeseAus praesidii Tri molius' pacem cum Helvetiis, quibuscumque voluere conditionibus, inbSam.de Cocceii Dinad Grai. Ο o vit,
