Iusti LipsI Dissertatiuncula apud principes item C. PlinI Panegyricus liber Traiano dictus, cum eiusdem LipsI perpetuo Commentario

151쪽

IN C. PI IN I P ANE GYRIC UM. 1M CANDIDATI s. Praeturae, Consulatus. IN RUEM ΣΑ. JAlius videbit ne bis iustitiosum confiteor, ut caecum. Legerem: inque ea ciuitatis amplissimae. Praefuerat prouincia, vi in ea reditus ac vectis lia a bssimae unius ciuitati pulchre e prudentersen auerat. M RERENTvR.J Virtute propria SUFFRACIVM.J Ad honores. VIDE ENIM J Etbvoria, quam vocant. SIBI DEBEAT. JSuae in ustriae in virtuti, quam Priveus honoribus remuneratur. PROFvERINT.J Si proinuciarum iudicia bona o bonesta, honori, usuique huerint apud Caesarem : nucia querelae ea lectanda aprouincia Lbus. quia qui queplacere in Abit; in demereri haec eadem bene agendo: ut Caesarem amicum habeat, in per eum bonores. ET ALIODIN.j Iterum caecutio, neque iaci mersevium. Lego omnia: & liquebit nihil magis prodesse candidato ad sequentes honores, quam peractos. Optime magistratus magistrat honore honor petitur. Sentetiam isdi,fortasse in verba. Scient omner inqui adfuturorbonores,priores

ad F si ij bmurta in urbe aut in prouinciasgradum ad alios fieri ConiCaLLos. I Privat-laudatiunculas. qualis in Iartiata d

Palma regit nostros, mitissime Caesar, Iberos, Et placid o fruitur pax peregrina tum V

Ergo agimus laeti tanto pro munere grates, Misisti mores in loca nostra tuos. URBANA CONIURATIONE J Paucon et a uot civium. o. in re peccatum saepe, Thraseas apud Tacitum. xv. .Annalium queritur: in censet, ut laus salsa,ac precibus expressa, proinde cohibeatur,. quam malitis,quam crudelitas. Et Acratum mox interpositum: Ne quis ad concilii sociorum referret, agendas apud senatum Pro praetoribus Prouecosulibus grates, neu quis ea legatione fungeretur. Et fraudes vetari, bonum est: recta ira iudicia se mi aut supprimi, non bonum. NAE svFFRAG.J silentior Liuintim,vt siffragus: statim,inserantur. E post etiam i Benὸ sussragiis. CoNsvLΑ-

navM. J aeui in Senatu nominant, ac co--udant candidator. Tamen dubito, an non e uotis error, ierisuque: Clarissimorum virorum, rinpio Senatu. Nec enimseli Consulares si fragia dabunt I A M quo adsensu Senatus, quo gaudio exceptum est , cum candidatis, ut quemque nominaueras , osculos occur-

152쪽

occurrere 7 deuexus quidem in planum,ta quasi unu ex si stulantibus. Te mirer magis, an improbem illos qui esse erunt,ut istud magnum videretur Zcum vellit ali icurulibus siris,manum tantum,& hanc Cunctanter' goe, dram putantibus similes, promerent. Contigit ergo oculis nostris insolita facies, Princeps N candigatus ae quales& si mulsantes: intuerique parona accipientibus honorem,qui dabat. Qi d factum tuum a cunctosena

tu, quam vera acclamatidiae, celebratum est Z T A N το MAIOR, T AN T O AVGusTiOR. Nam cui nihil ad augendum fastigium superest alauno mo crescere potestii se ipse tibmitta securus magnitudinis suae.Neqi enim ab ullo periculo fortuna Principum longius abest,quam ab humilitatis. Mihi quidem non tam humanitas tua, quam intentio eius admir bilis videbatur. quippe cum

orationi oculos, Vocem, manum commodares: ut si alucadem ista mandases,omnes comitatis numeros obibas . atque etiam, cum suffragatorum nomina, honore quo selent,exciperentura tu quoque interexcipientes eras, occx ore Principis illesenatoriu Vesus audiebatur. quosque apud Principem perhiberet testimonium mereotiabus gaudebamus, perhibebatur a Principe. Faciebas e m , cum diceres, O Ti Mos et nec ipsorum modo vita a te, sed iudicium Senatus comprobabatur; ornari l se, non illos magis quos laudabas, laetabatur. NOMINAVERAs. J Designaueras palam. OsCuco.J i suu

in gratulatione, faust precatione. DEVEXUS. J Inclinans. pC et euescendense tuo tribunali Seneca De Tranquissitate , Tu sta crunt,

superbiam detrahendo,& fortunam suam in planum deserendo. MANvM. J Superbiae, H ante monui: cui vitae Ii. Electorum, cap.

153쪽

1 υτ e: p ta NI P Ab EdYRIC VM. t 3 candidati actaris, ita in lapidibus nominantur: quos is pro taceret in eoinmendaret. Nam de candidato equitis, id est, equestris ordin s quo qui a uti erunt denum meptum est. TANTO MAIOR IIπ a bortatione comprobatione Ormoti. Sic tu Seneca, Multoque audire mauulta anto melio quam,Tanto fidicior: o alibi in eo e. INTENTIO. J Expr egio,cum Veritate ς' acrimonia. ORATIO-Ns. I 'ratidabar is honorem cantritu. VOCzM, MANUM 3 Seneca , . . v r 1 1 . Ia senatu candidato vocem dc manum coni modare. ALII 'EADEM. J Privato qui tibi ob equeretur. Sed puto rectius lectum iri, ut si alius eadena ista mandasset. Tu, inquit, o nia ita comiser cin Luipue suci ebas 1 tanquam inania te hoc bene cium, sed ab alio acte tum gratulareris Nemo enim metu gaudet aut exsultat in o , quodi e conferta SUFFRAGAE .QRVM. 4 Hoc Hiel gi potes vi i Ux x ubria O. ei de bnii, ,bi rationem hanc comitialem itae Icat: Citato nomine candidati, silet liuin summum. dicebatbantur. Plus hoc qliam preces proderat Itaqu, Sic fragatores 'udi bant, loquebantur: apparetquecum plaHis c fauore t tunc mores ad huitatem vel adulationem inclinabant exceptor. Apparet . quam thri V lema. quam miti irem tame tamen suadeat animus , tr scribere: cum suffragatores nomina acinore quo solant' percia tu quo rue. I dico S ragatores nomiua excipiebant: quorum'. nempe candi storum, qui no ne ει' ordine ex verbis iam Plmi' citabantur. Prim Zi i itur ipse, mi Tanit te quasii 'rsus a testiud antesque erat. OPTIMOs.J Notetur r sius, Lucino seruarii. Caussidati, boni Vel optimi acclamabantur,ad nomen. Seu cae hi lux epist. i M. Ita ii

verbo illo quasi publico sus es, & sic amicum dixi . quomodo

omnes candidatos viros bonos dicimus: IΡsORvM.J Caudi a torum. Itaque ex Hypatam est, superiora , Ni di , legent. . 4ςD CIVM J λι- Senatus talea rigerari , ORNARI OS, E J sum

154쪽

sicis, quaeque facies,prospere cedant tibi, rei p. nobis3 vel si breuius sit optandum,ut uni tibit in quod resp.& nos sumus. Fuit tempus,ac nimium diu fuit, quo alia adue fa, alia secunda, Principi lc nobis. nunc communia tibi nob iscum tam laeta, quam tristia: nec magis sine te nos esse felices quam tu sine nobis potes. An si posses, in fine

Adeo nihil tibi amore ciuium antiquius , ut ante a nobis, deinde a diis , atque ita ab illis amari velis, si a nobis amoris. Et sane priorum Principum exitus docuit, ne adiis quidem amari, nisi quos homines ament. arduum erat, has precationes tuas laudibus adaequare: adaequauimus xamen. Qui amoris ardor,qui stimuli,quae faces illas nobis exclamationes subieceruntὶ Non nostri,Caesar,inge- iiij, sed tuae virtutis tuorumq; meritorum voces suerunt: quas nulla unquam adulatio iniicnit, nullus cuiusquam terror expressit.Quem sic timuimus,ut haec fingeremusrquem scamauimus, ut haec sereremurὶ Nosti necessit

tem seruitutis. quando simile aliquid audisti, & quando dixistiὶ Multa quidem excogitat metus, sed quae appareant quaesita ab inuitis. aliud sollicitudinis,aliud securiatatis ingenium est; alia tristium inuentio, alia gaudentium : neutrum simulationes expresserint. habent sua verba miser sua verba felices: utque iam maximὸ eadem ob utrisque dicantur.

ORDrNATIO. J Solisnnu ω vetur inprecatio, quam usurpabat M qui comitia praeerat in moderabatur. Cicero,pro Murra :Quae princatus sum a diis immortalibus, more institutoque maiorum, illo die quo L,Murenam consulem renunclaui, ut ea res mihi, inagibstratuique meo, populo plebique Romanae benὸ atque feliciter miret. Et appellat mox Sollennem comitioriani precationem. ςrdi ratio Ne igitur, dii sitis creatis magi Natuum iv bunc annum.

155쪽

ru e. PONI P NEGYRrcv M. τι ne tale. Nam Meformula erat, S atui, reip. mihi.Se tipsis in egenis, precatione semper includebant: ut in Geranu i ta τι isu, sty albi. O currit hoc Ennii:

Resique & fidei, regno, vobisque Quintra

se Hrtunatim, seliciter, ac bene vortant. VNI TiBI.J Infra: Simplex, uictaque ista coplexum,mum omnium votum est,Salus Principis. Adde messalia verba,in Suet/- mi Aug. cap. L v III. FvIT TEMPus J Sub malis Frincipibuι. ALiA ADvERsA J Di debant enim. Princeps Senatum minui vaperire, ipsi Principem optabant. VOTO RuM.J Publicorum, de qui iburat an quae ipsi Traianin in Senatu nune concepit Exi-τvs. J violenti, aut sardi. NosTI.J Nam or ipse seu rante inter seruientes. METvs.J Dogma pulcherrimum est in Plutarchi Dem tris , Non fidendum nonoribus istis, qui decernuntur sic vulgλταμήωνἀ,inquit, et Ah m: eadem enim dctia mentes decemunt, & amantes. At unum argumentum esse verae

beniuolentiae,si ij quibus dantur,conscij sibi sint,iactis & virtute meruisse. siMvLATIONEs.J Tibullas'. dissicile est imitari gaudia falsa, Dissicile est tristi fingere mente iocum. metarius: Fingit quidem timor gaudium, sed ita intimos mentis affectus proditor vultus enunciat, ut in speculo frontium imago exstet animorum. ALITER DICYNTvαJ AMactat ratione se

tentione, vultu.

Tas et is ipse es,quae in omnium oresartitia.non amiasiis cuiquam, non nabitus quem modo extulerat. inde resultantia vocibus tecta: ninitque tantis clamoribus f

tis clausum. Quis tunc non e vestigio suo exiluit quis exiluisse sensit 3 Multa secimus sponte, plura instincta quodam imperio. nam gaudio quoque cogedi vis ii est. Num ergo modum ei tua saltem modestia imposilit

nam quanto magis a te reprimebatur, exarsimus. non

contumacia Caesar: sed ut in tua totestate est,an gaudea munita inquantum, nec in nostra. Comprobasti & ipse S 3 accla-

156쪽

acclamationum nostrarum fidem, lacrymarum tuarum veritate. Vidimus humesectites oculos tuos, demissiuna, lie gaudio vultum, tantumque sanguinis in ore, quare rum in animo pudoris. Atque hoc magis iacensi sumus, Ut precaremur, nequando tibi non ca scin caussa lacrymarur. Utque nunquam frontem tuam abstergeres. hoc ipsum, has sedes nos quasi responsuras interrogemus, vi derintne unquam Principis lacrymas ὶ at Senatus Lepe viderunt. Onerasti futuros Principes,sed dc posteros nostros. nam & hi a Principibus suis exigent, ut eadem au dire mereantur: dc illi quod non audiant,indignabutu .

Nihil magis possum propriedicere, quam quod dictu niecta clincto Senatu : O τε γε LiCEM: quod cum dicere-mns , non opes tuas, sed animum mirabamur. Est enim idem iam vera felicitas, felicitate dignum ideri. Sed cunamulta illo die dicta sunt sapientcr dc grauiter, tum vel in primis, CREDE Nobis, CREDE Tibi. Magna hoc fiducia nostri, mai e tarnen tui diximus. alius enim fortasse alium: ipsum se memo deceperit. Introspiciat modo vitam, seque quid mereatur interroget. Proinde dabat vo cibus nostris fidem apud optimu Principem, quod apud malos detrahebat quamuis enim faceremus,quae amantes solent: illi tamen non amari se, credebant sibi. Super

haec prccaetii sumus, ut SIC TE AMARENT DII QUEMADMODvM Tv Nos. quis hoc aut de se, aut Principi diceret mediocriter amati Z Pro nobis ipsis quidem haec fui t sumi navotorum: Vt nos sic amarent dis, quomodQ in. Estnqyemquod inter ista clamauimus os γε LiCεs: Qu

enim felicius Wobis, quibus non iam illud optandum cs Vt nos diligat Princeps: sed dij , quemadmodum Pris 'ςeροὶ Ciuitas religionibus dedita,semperque deqsum dulgentiam ipto inerita, nihil felicitati satae , putii astrui

157쪽

I N C. V P UI NI l P x π TR PC V V. r NON AMICTvs. J ameramus, Iuliam laudatione: Nimiaei: titiae decoris sunt & grauitatis immemores. Illa iactatio togarum, illa exsultatio corporum,nescientibus paene hominibus excitat, tur. QvEM MODO J Forte, iucin domo. TECTA.J Curiae. TANTIs CLAMO RIBVs.J Ponesexcentos una clamantes: ω ad Ee Actuarios , ly Laticlauios, quibus uti veniendi in Senarum. IN-sTINCTu QUODAM . J Nam animus is gaudio emicans in subsutitans, corpus ignarum e paene multum eo ducit. TV A POTEsTATE. J Eui materiem dare potes, non potes. NEC IN NOsTRA. J uia a rigaudii auferimur,ut asubito torrente. . VERITATE. J Non

enim fictae lissae,aut expressae. Muidsi tamen, ubertate' DEM I s s v QVE GAVDro. J Si sic legas,ad pudorem missum gaudio referendus hic gestus. nam ire in laude, quae titi ut suaviter a scit, multum tamen submittit. At si de laudio solo; legerem remissumque. i est, hilarem di usum gaudio vultum. cuius propriam scilicet dilatare, unde

laetitia: Acut contrahere, angustare doloris,unde angor. VT Qvr NVNQvAM.J Haec clausula inter mutilas aut corruptas. nam meliores libri ictari abstergeres, mox non habent: nec verri, eo facit. Auid enim absterge 3 lac maes eae ingenaes duabuntur,non in frontem .scendunt. Pudore, inquies. non solet a stergeri, nec potest: Velari in eostos aut tussolet, nec aliter. . HOC IPSUM. J Pariter corruptum. tentabam,

hoc templum. Se rofecto desectus eg one libris non explendus. QDERINTNE VNQUAM. J Ita , m quidem Augusti ipsius, iura E simili, cum Pater patriae dictus. Vide suetonium, cap. L y It is P OsTEROs NosTRos. J Senatores, qui post nos erunt. DIGNvM v IDERI J Id est, non est felix, qui in maena fortuna est , sed qui habetur ob mirtutes eae dignus. CREDE NOBIs. J Sorio te laudantibus. CREDa Tini J Cui animus dicit. laude dignuinesse. Ipsu M sE NEMO.J Nam simulata virtus alteri imponit, nos autem simulanti. DABAT vo CIBvs. J Asid dasat nempe, con- fientis ipsim Principis,meriti non menti testis. AvT PRINCIPI. PHm, Principe, o, mox, amante. PIE MERITA. J Sm icio, an non pietate fuerit deprauatum compendi scripturae. Cicero: Deorum numine tantum hoc imperium & natum est, & a ctum, M talearum. addit, omnes gentes pietate & religione si

158쪽

Seto quid singula consector 5c colligor quasi vest aut

. oratione complecti, aut memoria consequi possim, quae vos P. C. ne qua interciperet obliuio, dc in publica acta mittenda,& incidenda in aere censuistis. Anic,orationes Principum tantum, eiusmodi genere monumentorum mandari aeternitati solebant: acclamationes quidem n strae parietibus curiae claudebantur. Erant enim, quibus nec Senatus gloriari, nec Princeps possent. Has verb, α in vulgus exire, dc posteris prodi, cum ex utilitate , tum ex dignitate publica fuit.Primum,ut orbis terraru m pi tatis nostrae adhiberetur testis & conseius. deinde,Vt in nissestum esset, audere nos de bonis malisque Principitibus,non tantum post ipsos, iudicare postrenab, ut experimento cognosteretur & ante nos gratos, sed miseros . suisse:quibusesse nos gratos probare antea non licuit. At . qua contentione, quo nisu,quibus clamoribus exposlulatum est: ne affectus nostros, ne tua merita supprim res: denique ut in posterum exemplo prouideres. Diicant& Principes acclamationes veras falsasque disternere: habeantque muneris tui, quod iam decipi non pote runt. Non instruendum illis iter ad bonam famam sed non deserendum. non submouenda adulatio: sed non re ducenda est. certum est&quae facere, quae debeant audire, si faciant. Quid nunc ego super ea, quae sum cum toto Senatu precatus, pro Senatu precerr nisi ut haereat . animo tuo gaudium, quod tunc oculis protulisti. Ames illum diem, & tamen vincas. noua merearis, noua audias:eadem enimdici, nisi ob eadem facta, non possunt.

PvBLICA ACTA.J aeuiat nonne igitur on. ia Senatus decreta aut seria metu dicta, in Acta mittebantur3 certe. er erant huic rei Actia- rh , ω Acta senatus in Tatim aliasque crebro leguntur. Sed nota, --. quod ait Publica acta: ea autem sunt Populi, quae alio nomise Vrb ua. μ α decretum, uu qu'que ea sciret, oe in publico isio

159쪽

tN C.'PI IN I PANE CYRI Cu M. x uastas cripta luerentur praeter morem. ANTE ORλjaONEs. J imo ea non in aes tantum, sed aurum argentumque lucisae, o, lectione publica repetitae. Vide me si lubet, super hoc more ad XI M i. Annalem Taciti haud

. tendo. PC STERI s.J Nempe iv aes in i curi, perpetuando. PosT Ipsos.J Cum iam mortui. et si , ὀ bone Plini, libertas eata tum sub bonis, in de bonu: in matas, iudicia quidem,sednon Ibera aut publicata. Nos GRATO s J Placeat, non ingratos: etsi nec aliter sententia valde dissiderete , sed sic clariore. SuppRiMEREs. uis nolebas publicari vel incidi. OCvLIs PROTvLIsTI.J Lacryman do, supra. VINCAs. J Maiora faciendo, maiora audiendo.

I A M quam antiquum, quam costa lare,quod triduum totum senatus, sub exemplo tui, sedit Z cum interea nihil, pr ter Consulem ageres. Interrogauit quisque quod placuit , dissentire, discedere,&copia iudici j sui rei p. facere tutum fuit ; consulti omnes, atquc etiam dinumerati su mus : vicit laesententia non prima, sed melior. At quis antea loqui, quis hiscere audebat, pr ter miseros illos qui prirni interrogabantur Z ceteri quidem defixi & attoniti ipsam illam mutam ac sedentariam assentiendi necessitatem, quo cum dolore animi, quo cum totius corporis horrore, perpetiebanturὶ Vnus selusque censebat quod sequerentur omnes,lc omnes improbarct i in primis ipse, qui censuerat. Adeo nulla magis omnibus displicent. quam quae sic fiunt,tanquam omnibus placeant .Fortasse Imperator in Senatu ad reuerentiam citis componebatur: ceterum egressus, statim se recipiebat in Princissem, omnia i consularia officia abigere, negligere, Contemnere solebat. ille vero ita Consid, ut si tantum Con-

sui fore ihil infra se putabat, nisi quod in si a Consulem

esset. Ac primum, ita domo progrediebatur, ut illii nullus apparatus arrogantiae principalis: nullus praecursoriim tumultus detineret. una erat in limine mora.consultare aues,rcuererique numinuma nonitus. nemo protur-

160쪽

babatiir, nemo submouebatur. tanta viatoribus quies, tantus pudor fascibus, ut plerumque aliena turba lubsistere dc Consul em dc Principem cogeret. Ipsius quidem

ossicium tam modicum, tam temperatum, ut antiquus

aliquisque magnus Consul, sub bono Principe incede

re vidcretur. . QvAM ANTI Q vvM.J De eram re, visuUxi. lib. D. Iam hocaei sum, alia pulchrum S antiquum,Senatum nocte dimitti,tribesuo viscari, triduo contineri Ideo autem antiquum, quia olim assia due Senatus habitus,stres omnes in eo agitatae, duret . at sita Principibus , rariores conuemus i quia i i ad si trahebantpraecipua rerum, o Patres in ipsi eo conuocabant interdum. Atque Augustus dies certos habendo Senatui definiuit: de qui biu anquil,s,cap. XXXV. DISCO

riam. Cui libertati mox opponit 1edetariam assentiendi neccilitatem. DINUMERATI.J Vtra pars praeposieret. Neque enim hoc is in requentiam Senatus retulerim, cum ad impediendum decrer m dicitatur, Numera Senatum: Festus, in iis vocibus. NON PR1MA J Virii rannos. quibus Senatus pro imagine aut imbia erat. Vnum Acere ex ic posito iubebant,' quod si vectant: atque num tantum. SE DENTARI AM.J Cam nec interrogarentur, nec urrerent ad dicendum:

se neri On pluribus sententiis discepto Aeret. Sedentes igitur essenti

erabam Atinaste. DOMO. J Palatio. PRAECva soRvM.J An Iaritorum , sise anteambulonum. CONsvLTARE. J Notetur. au Aemore publico, in Traianipriuato3Nihil ane rei maior is,ni ita picato Romani a grediebantur: quod tamen in domus egressu id semper factum, hau ubeunt nuuc exempla. Nisi istac facit, quod Victor in regione Pht iiij, Auguratorium ponit. Mi potuit priuatim, ex more suae gentis deditus huic superstitioni 4'. nam in Alexandro Lampridij legas: augur magnus fuit,ut & Vascones,& HispanoM,5c Pan Doniorum augures vicerit. SuBMOUEBATvR.J Alictoribu ,wldb ipia ossicii turba. Lucanus, seu au s alius, ad Tisonem: . nec enim tibi aura clientum

Turba rudisque placc misero quae ficta labore,