Iusti LipsI Dissertatiuncula apud principes item C. PlinI Panegyricus liber Traiano dictus, cum eiusdem LipsI perpetuo Commentario

발행: 1600년

분량: 188페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

mirantibus cunctis, accedis ad Consulis sellam . adigendum te praebes in verba Principibus ignota, nisi cum it

rare cogerent alios. Vides quam necessarium fuit Consulatum non recusareὶ non putassemus istud facturum tofuisse , si rectis asses. Stupeo IZ C. necdum satis aut oculis meis, aut auribus credo, atque identidem inet, an audierim, an viderim interrogo. Imperator ergo, dc Caesiar, MAugustus, Pontifex maximus stetit ante gremium Coim,

sulis seditque Consu Princi 'e ante se stante:52 sedit in-

turbatus, interinus &tanqua ita fieri soleretὶ quinetiam sedens praebuit iusiurandum, & ille iurauit. expressit planati it luς verba quibus caput suum, domum suam ii scienter seseli isset deorum irae cincraret. 4ngens, Caesit,

Ec par gloria tua sue fecerint istud postea Principes, siue oon fecerint. Vliane fatis praedicatio digRa est,iciem te tib sulem fecisse quod primor idem Principem quod priuatum 3 idem l mperatorem, quod isti, Imperatoici scio iam, nescio pulchriusne sit istud, quod praeeunti nullo, an hoc 'ubdalio pr eunte iurast i. in Rosti is quoque, simili religione ipse te legibus subiecisti. legibus Caesar, quas nemo Principi scripsit. Sed tu nihil amplius

vis tibi licere,quam nobis: sic sit,ut nos ti bi plus velimus Quod ego nunc primum audio,nuc primumdisco: non est Princcps supra leges sed leges supra Principem. Idem Caesari Consul i quod ceteris non licet: iurat in legem a tendentibus diis: nam cui magis quam C sati attendantriurat obseruantibus his,quibus idem iurandum est. non ignarus alioquin, nemini religiosius quod iurauerticustodiendum, quam cuius maximo interest non peierari. itaque icabiturus Consulatu iurasti, te nihil contra leges secisse. Magnum hocerat cum promitteres, maius

postquam prςstitisti. lam totiens procedere in stra it astetuumque illum superbiae Principum locum terere,

142쪽

hic suscipere, hic ponere magistratus: quam digi uri te, quamque diuersum consuetudine illorum, qui pauculis diebus gestum Consulatum, imo non gestum abiicie bant per edictum Z Hoc pro concione, pro Rostris, pro

iureiurando: scilicet ut primis cXircina congrucrentii Vt

que hoc solo intelligerentur ipsi Consules iniisse, qubdalh non fuissent. . I

COMMOvERAT.J Abitura, te Aeclararo. Cor sv Lis. J ui praesidebat comitiis. IN vERBA. J SOAennis videlicet iuramenti. casiodorus lib.vi ri .epi'. liti de hoc facto, ubi Populo Romano Athalari . cus rex scribit: Ecce Traiani vestri, clarum taculis, reparamus exemplum. Iurat vobis, per quem iuratis; nec potest ab illo quis quam falli, quo inuocato non licet impunc mentiri. ALIO s.JA I actos Cous es. Nam vetus hoc iuramotum Consulare, duplexerat. Vnum mitio magi iratus, de quo hic, cum iurabant se lues ruat ros: alorum cum abirent urabantque strua se. De i , auctora tegimo ni unt se hoc Lia: insigne,id. xxxi. C.Valerius Flaccus, quia Flamen Dialis erat, iurare in leges non poterat. magistratum autem plus quinque dies, nisi qui in leges iurasset, non liccbat gerere. . PRAEBVIT. J ulto mel iis a j, praelit: quod sequeutia dic t.

Moris enim, viso'nniter iurarent,utio verba praeeunte. SI SCIE

τER. J Fortasse, si sciens. Nam baec iuramenti clausula si sanctio Ier

reat: Si sciens fallo,rum Iupiter diique omnes mihi nex luc domui,irati sunto. IRAE CONfECR. Plautus Amphitruone Si fallo una te summe Iupiter Quaeso, Amphitruoni ut semper iratusses. Tristitio Ib. vi i i. Duormulas videror. PRAEEvNTE NU L-L o. J Hoc ad Principes trahendum,non ad verba iuranda. Captat igitur acumen in verbo. in mirum laudandumque, quod num Principum ex implo praeeunte, iurassi: O hoc quoque,quod alio verba praeeume, quasi Ego iubente, iurasti. IN RosτRis. J Ergo hie iterum iuratum: sed illud a d quare Consule hoc cum iam im et, primo isso in au picalid P. LEGibus. J Uerba enim iurandi erant, scruaturum lcgo. Pi v s VEL I Mus. 4 AmbeMe. plus licere videbcet: au, plus iis vos

amemus. Nam velle alicui , bene Glli faueres, ni cat Lar viis . QVOD EGO. J Vegeta magis oratis , si Quid ego legas, tu rerrogando acuat post, dis Z IN IEGEM. J Palam I in legcs.

143쪽

iNC. PLINI PANEGYR rcv M. ii OasERVANTIAvs. J Senatoribus, aliquando Constabu ui ris. INTERE . J Nam Principum status o salus iuramento nit batur quod quotanu , ipsis nodu Iavuariis,Senatu praefisbat. Scripside hoc ritu ad xvi. An alium,in verba : Principioanni, vitare Thr stam statine iusiurandu n. t que si es soluitur, labat eorum p te M. AB irv Ru s.J Huiud moris multa exempla, in Cicerone, Dione, Plutarcho. Bona in prouida iustitutio, religione luserandi incipere ma eratum, ' flaire. PROMITTEREs J initio magistratur via. Is RosTRA.J Iurandi ea E nam si occipiebant magistratum, ibi deponebant: in cum ruramento id i. INAsCENfvMQSLJ Matit m , inaccessumque. PAVCvLIS DIEBvs. J In Domitianum. de quo Tranquillus: Omnes Consulatas paene titulo tenus gessit, nec quemquam vi a Kalendas Mah, plures ad Idus usque Ianuarias. Si ad idus , ecce xra. aut xi 1 F. dies. NON CEs TvM.J Nihil taura ρυbΓcὶ fecerant iusta eius munia obierant. EDICTu M.t aeuo pub5ce Agni'a aut Ie abire eo magistratu, abos suscere, tales in tales.

PRO CONCIONE.J Aouo more prisco tabere sunt ad uirites

Nora transilii patres Con. Principis nostri Consul, tumi sed eundem in locum concilii, quidquid de iureiurando dicendum erat: neque enim ut in sterili ieiunaque materia canderii speciem laudis diducere ac spargere, atque identidem tractare debemus. I lluxerat pii iis Con sulatus tui dies, quo tu curiam ingressus, nunc si gulos,

nunc uniuersos adhortatus es rerumere libertatem ,

pessere quasi communis imperi,curas, inuigilare publicis utilitatibus Minsurgere. Omnes ante te eadem ista dixerunt, nemini tamen ante te creditum est. Erant sub oculis naufragiamultorum, quos insidiosa tranquillitate prouectos, improuisusturbo perculerat. Quod enirii tam infidum mare: quam blanditis Principum illorian quibus tanta leuitas, tanta fraus, ut facilius' esset iratos, quam propitios habere Z Te vero, securi dc ala es ,quo vocas sequimur. iubes esse liberos 3 crimus . iubes, quae sentimus 'romere in mediumὶproferemus.Neque eniim R adhuc

144쪽

adhuc ignauia quadam &insito torpore cessauimusne ror & metus, ec misera illa ex periculis facta prudentia

monebat, Vt a rep. serat autem omnino nulla resp. ocu los,aures,animos auerteremus. At nunc tua textera tuis.

que promissis freti & innixi, obsepta diutina seruitute

ora reseramus, fraenatainque tot malis linguam resolui mus. Vis enim tales esse nos , quales iubes: nihilque e

hortationibus Itiis sucatum, nihil subdolum, denique quod credentem fallere paret a sine periculo fallentis. Meque eni in quam deceptus est Princeps nisi qui prius ipse decepit. Equidem husic parentis publici sensum, cum exhortatione eius, tum pronunciatione ipsa perspexisse videor. Quae enim illa grauitas sentcntiarum riuam inaffectata veritas verborum, quae adseueratio in Voce, quae assirmario in vultu, quanta in oculis, habitu, gestu, toto denique corpore fides 3 Tinebit ergo semper, quod suaserit: scietque iros, quotiens libertatem quam dc litCXperiemur, uDi parere . nec verendum cstne incautos putet, si fidelitate temporum constanter utamur, quos meminit sub malo Principe alitinc vixisse.' NON TRANsILivi. Oratorie se reuocat. uia enim de iuramenod erat, quod abeuntes praestant: qui ergo iam abluit' iam risin , nihil de ipso Consulatia dic, s ρ Dicam inquit: sed in unum locum contuli, quod δε iuramento dicendi; erat. 'LANDEM. sPECIEM.J Vt iurisiurandi. INSURGERE.J Anim, siserum erect is , quor Ieruitus depresserat. OMNεs. J Nero etiam, de quo Taciti initio XI II. Annabum. NAUFRAGIA.J spum , visa. Issi Dios i blandis fallaci- uaque Principum Actis. Pno vhCTos. J Longius in remp. beris f rueste immittentes. FACir ivs J Friget ententi. . animabitur, si oro, felici s. Inopinatum dictum. nam omnes amant Nolentes habere P ncipes: at istorum ea fraus vel loturas, ut iuuaret affigere lubit o am ces avi propinquo;. Spectant in Domitianum Mecmus callida inopinataque imita ita loquitur Suetonium, o A ca .XI. xide, haec cape. f em num verse Procul a Iouz

145쪽

rN C. PLINI PANEGYRICUM.

ac sulmine. NvLLA REsPVBLICA.J Sedunius res priuatae. AvERTEREMus. J In qua nihil Mneste,nibillibere aes esset dicere: aut jacere. DEXTERA. J Auamsiderates ram dedissi. DECEP sfisT.J A vobis. neque alios repperit, nisi cum alum ipseselegit. E

H ORTATIONE.1 Putarem, ex Oratione

NVNCupi RE vota & pro aeternitate imperij dc proesallite ciuium,imb pro salute Principum, ac propter illos pro aeternitate imperij solebamus. H aec pro imperio no stro, in quae sint verba suscepta, operaepretium est adnotare: Si BENE REM P. ET EX. v Ti LIT' AT E OM

N i V M RE E Ris. Digna vota, quae semper suscipiantur,semperque soluantur. Egit cum diis, ipse te auctore Caesar, resp. vi te se litem incolumemque praestarent citu ceteros praestitisses: si contra, illi quoque a custodia i corporis oculos diminiercnr, teque relinquerent Votis,quae non palam sulcil crentur. Alij se supersti res rei optabant, faciebantque tibi salus tua inuita est,si non siccum reip salute coniunctii. nihili co te pateris optari, nisi expediat optantibus: omnibust annis inc usui ide te deos mittis, exigis pie ut sententiam sitam mutent, si talis esse desieris,qualis electus es. Sed ingenti conscientia Caesar pac ieris cum diis, ut te si mereberis tervent:

Cum scias,an naricaris Geminem maris,quam deos scire.

Nonne vobis L. diebus ac noctibus agitare seciani videturZEgo quidem in me,si omnium utilitas ita posteret, etiam Praefecti manum armaui: sed ne deorum qui dem aut iram,aut lac igentiam, leprecbr. quae bimo Mobtestor, ne unquam pro me vota' resp. inuita suscipia aut si sitsceperit inuita ne debeat. Capis ergo Caesar salutis tuae gi otiosissimum fuctum, ex consensit deorum. nam cum caecipias , ut ita domum te dei eruciat, S i s z-

pS : certus es te bene Amp. gerer cum seruent. I laquet

146쪽

securus tibi, dc laetus dies erit,qui Principes alios cnradiimetu distinebat: cum suspensi oc attoniti, parumq; n-fisi patientia nostra, hinc atque inde publicae seruitutis nuncios exspectarent ; ac si forte aliquos flumina, ni oes, veti l pr edissent, statim hoc illud esse credebant quod merebantur. nec erat distrinam Vllum pavoris: propterea quod clim I malo Principe tanquam succaebr tunea. tur, quisquis est dignior, cum sit nemo non dignior, omnes timentur.Tuam sectuitatem non mora nunciorum,

non litterarum tarditas differt. Qis tibi ubiq; iurari: cum ipse iuraueris omnibus. Nemo hoc sibi no p estat. amamus quidem te, in quantum mereris: istud tamen non tui facimus amore, sed nostri. nec unqua illucescat dies,c bo pro te nuncupet vota, non utilitas nostra, sed fides, Caesar.Turpis tutela Principis,cui potest imputari.Quc-xi libet, quod in secreta nostra non inquirant Principes, nisi quos odimus. Nam si eadem cura bonis Sc malis esse siti quam ubique admirationem tui quod gaudiu exsultationemque cleprehenderes quos omnium cum coniugibus ac liberis,quos etiam cum domesticis aris focisque fermones 3 scires mollissimis istis auribus parci. 5Calioquin cum sint odium amorque contrarii. hoc perquam simile habent, quod ibi intemperantius amamus bonos Principes,ubi lioeralius malos odimus.

VOTA.J mae tertio Nonas Ianuariaspub GJuscipi moris erat,se sta omnium laetitia. Tu ius scripsi, nec repeto, xvi. Annalium Tatat CivivM J it aliquis in tam banchctionem esse, in sidenter rescribendum Principum. At mihi non probat. in puto Plinium dicereuntiqui instituti fulisse, ut vota pro imperio cir civiburs ciperentur at nunc o salute Principum. Res sane itasuit. Cr olim Conpulis Vota nuncupabant. τι Liuius xxii. d. Varrone : Capitolium, & sesennem votorum nuncupationein,sugisse: quid autem nisi pro rep. imp rio S. P. R R. Z PRINCIPvM.J corrigit dictum, quia illi prioresis si s Atuat agebant, securipub scae. Et alio)m verba ipsa erant de

147쪽

x N e. 'INI PANEGYRICUM. PHncipe. Tacitus IIII. Annalium: Pontifices, eorumque exemplo ceteri L rdotes,' cum pro incolumitate Principis vota susciperet. Paullas Iurisconsultus: Post Kalendas Ianuarias, die terito, pro solute Principis vota sescipiuntur. Plinius, n episeu ad Traianum: Sollenpia vota pro incolumitate tua, qua publica salus contin

tur, & suscepimus Domine,& pariter soluimus: precati Deos, ut velint cassemper solui, semperque signari. Si PgNE.J Clausu&

rannos tacitae passta ex secrationes, mortem exitium precantium. SuPERsTITEs. J Cum perditum eam irent euersum. IN CON- si1 IvM. J A iudicibuwsum cum . qui in cfolium a Praetore mittebantur,caus cognita, stententias laturi. QvALIs ELECTvs. J Bonus,

utilisque. INGENTI. J Egregiis consilia alii isque subnixa. P Α-

CisCERis J Sub PAD in conditione struari petis, Si merearis. PRAgrECTi. J Factum insigne immortale tangit miror ab

oratore, qui minora diducit,tangi tantum. Dio ranarau ,Suidas, Victor

ita referunt. Com Praesecto Praetor ij gladium traderet,quo accingi cum moris est,strinxit,&nudatum tenens,ai Cape istum,mirectὸ imperauero, pro me; sin aliter,c tra me utere. Hic campus. in quo exsultares Puni. decebat ne tam auream vocem sensum, tam arido propero stilo stri' ei tantum' INVITA.J Si male me in eam gessero. NE DEBEAT.J Si vel me mutem,cῖm iamsi ceperit Dirs ERIT.J Placet quod in τeteri, exit. HINC AT VE INDE. J Nam in omnibus prouincias c iurabatur Principi, O vota item fetant. NuNCIOs. uos Praesides aut Proconsules illico mittebant χηλ cantes iura se,uno se. In Plini epistosis ad Traianum talis istae nuncia toris legunsur. Vide. , IURAVERIs J Uel in Consubtu, vel in i U. deorum obtestatione. si BI PRAEsTAT.J Suάca Vfacit,non cia. , NON UTILITA s. J Sensius. numquam sit illa diei, ut vota non nuncupemus tu fide indu Ii quam Principibus d bemus φά magis ut btate propria uast,quam a te capimus. in ideὸ diuturnum aeternumque,

spes'. esse τι mur. Cui POTEsT.J Cui, nempe Principi. hoc a lute dicit: Turpis est d fensio,aut nuncupatio prosalute eius Principis, cui δήηc possis imputare. id est quam eius causias cipias, quam velut be

148쪽

r r. tris I COMMENπARIus p. bilis is 'iunt. SECRETA.JSermones occultos,aut sensu . Quos ODIMus J Nisimali. nam bi, conscientia surgWrente,sciunt maloadsesermones p. aeui boni Z bonos, eadem pse. VBIQVE ADMI R. J. Domi,mforo,circulis,co minis.O optabilo fida quι istas priuata ,sive pubbcas omnes laudatio es t Ac Senecam de hiis affectibi audiamus:. Quid pulchrius est, quam viuere optantibus cunctis,& vota non sub cu itode nuneupantibus 3 si paullum valetudo titubavit, non spem hominum excitari, sed metum8 ni ' esse cuiquam lai pr uosum,quod non pro salute praesidis sui commutatum velitὶ ne quod illi eueni sibi quoque cumire deputetὶ . ARis FOCisqvε. J Apud Lares siue L eos Penates. SERMONEM J La destr

tesquede te diceutium, vota pro te concipientium MOLLIsSIMis J Veracundis v. QuoD IBI.J Domi in secreta: IN TEMPERANT Ivs. J Utrumque ibi ucre Ur essisse amor odium se frodit atqus erumpit,

C g p i s T i tamen Sc assectus nostri, te iudicij experimentum; quantum maximum praesens carere potuisti,

illo die , quo sollicitudini pudorique cataclidatorum ita consulitisti , ne ullius gaudium alterius tristitia turbaret. alij cum laetitia alij spe recesserunt:multis gratula dum , nemo consolandus fuit. Nec ide,segnius iuuenes

nostros exhortatus cs,Consulatum circumiren Senatui

supplicarent: atque ita a Principe sperarent honores, si a Senatu petissent Quo quidem in loco, si quibus opus ex- implo adi isti,ut te imitarentur. A rduum C Car,cXcm- plum, & quod imitari non magis quisquam candidato- xum, quam Principum possit. Quis enim vel uno die reuerentior Senatus candidatus, quam tu cum omni vita, tum illo ipsi, tempore, quo iudicas de candidatis r An qaliud a te,quam Senatus reuerentia, obtinuit, Vt iuuenibus clarissimae gentis, debitum generi honorem, sed antequam deberetur, offerresὶ Tandem ergo nobilitas non

obscuratiat, sed illustratur a Principe: tandem illos ingentiam virorum nepotes, illos Posteros libertatis, nec

terret

149쪽

terret Caeser nec pavet. quin imo festi natis honoribus amplificat atque auget, & maioribus suis reddit. siquid usquam stirpis antiquae, siquid residuae claritatis: hoc

amplexatur refouet, ec in Vsum rem. promit. Sunt in honore hominum, & in honore famae, magna nomina

ex tenebris obliuionis, indulsentia Caesaris: cuius est, ut

nobiles oc conseruet, SI cssiciat. Di et Q o. J Ambiro leuiter,an non Uc defectio aliqua; ω perierine quae de assectus notis. Et si postea tamen aliquid ,sed post haec tarde Sotica Tubi Ni.J tum sit de Ivatio, dum pendent. Pv-DORI Qvg. J Post repulam. LASTira A.J s' ad designat . CvκspE.J duod designandi. CONSULATUM. J Inepte. cum veteri libro, Senatum,hro. PETISSENT.J Vtas commendaret. VNO DIE. J

uo ambit quisque , humiliter petit. IVDIC .J Designas, eluis, quia nempe foetentiis nostris tuam aptas. GENTis. J Magis velim cum libris aliis, clarissime genitis. ANTEQvAM. J Non ad annales leges aut aetatem restro sed quod in hororem solam nobiluat eos

erraret. Generi eorum hoc das, sequit, quia tabili te nati, quae m ruit eisi nondum ipsi, PosTEROS LIBERT. J Reliquam ictam prolem aeui Iberi, i brum qui in libertate 'si i aerunt: e Ca iis, Iu niis, Fabi is natos. TERRET.l Nam ut illa au am olim monstrum est in nobilitate senectus. FEsTINATIs.J Etiam ante aetatem aut certe maturιtatem cr merita. REDDIT. J Dignos ius facit,tituli crim inibisuis aequat. HONORE. J Ego velam legere 'in ore samota Saguibus : In ore agens gentibus, populo, ciuitati. Plustula ego iam. Histor. Tacit merbis: Non in ore vulgi agere. CAEsΑos lGlissea te hoc Hatur: videarurque vox daeesse. extracta, aut similis. EFIICIQ.l stare iramulorum dato, iuexuos facit, cumulatu bo

naribus, uobiles.

P R AEF v ERAT prouinciae Quaestor viam ex candia datis in quem ea ciuitas amplimina, redditus egregia constitutione standauerat. hoc Senatui allegandum putasti. Cur cnim te Principe, qui generis tui claritatem vir tu superasti,deterior citet conditio eorum, qui posteros habe

150쪽

habere nobiles mererentur, quam eorum qui parentes

habuissent ὶ ο te dignum, qui de magistratibus nostris

semper haec nuncies: nec poenis malorum, sed bonorum

praemiis, bonos facias: Accensa est iuuervus, crexit5ue animos ad aemulandum, quod laudari videbat: nec fuit quisquam, quem non haec cogitatio subiret, cum sciret quidquid a quoque in prouinciis benefieret, omnia te scire. Vtile est, Coriar,& salutare Pr sidibus prouinciaria, hanc habere fiduciam: paratum esse sanctitati, industriae suae, maximia praemium, iudicium Principis, suffragium Principis Adhuc autem quamlibet sincera rectaque ingenia , ta si non detorquebat, hebetabat tamen misera, sed vera reputatio. Vides enim,siquid bene fecero nesciet Caecaq aut si Pierit, testi monium non recidet. Ita eadem illa seu negligentia leu malignitas Principum,cum male consultis impunitatem ; recte factis nullii praemium pol liceretur: nec illos a crimine, M hos deterrebat alaude. R i nunc, si bene aliquis prouinciam rexerit,huic quaesita virtute dignitas offertur. patet enim omnibus honoris regloriae campus. ex hoc quisque,quod cupit petat;& asse cutus sibi debeat. Prouinciis quoque in posterum, & iniuriarum metum accusandi necessitatem, remisisti.

Nam si profuerint quibus gratias egerint, de nullo queri cogentur. kalioquin nihil magis prodest candidato, a Lsequentes honores, quam peractus optime magistratus. Magistratus magistratu honore honor petitur.Volo ego qui prouinciam rexerit, non tantum codicillos amicorum, nec Vrbana coniuratione eblanditas preces: sed decreta coloniarum, decreta ciuitatum alleget. Noe suffragiis consularium virorum, urbes populi, gentes inserun-riir.essicacissimiliti pro candidato genus citrogandi,S '

SEARCH

MENU NAVIGATION