장음표시 사용
501쪽
i mente capsus negabit. Vivente enim animali siman et adtiuam ., siam admoueas, perpetuum cordis motum deprehendes. Se peremis istius motus nam 'causa tot tant que di cultatum inuolacris
Θ- ira piscita isti Deo. Naturae vita existimarit doctis Ru Ilarius. Ego motus huius naruram non minin admiratione lymputo,quam Euri opini in Euboeastetiyepties interdiu noctuquestato te ore refui; cis iis causiam dum in Chalcide exsularet eAristotiles, cum reddere non tuis et, maerore -- tabui . mortuus fertur. Nos quid de motu cordis stentiamus, pauch aperiemus, tau motus apud Galentim duplex est laturalis unus, deprauatus alter. Naturalis L Des t. proprispusuilicitur leprauatus vero Qxαλμος, supalpitatio. Ille mansi a facultate , hic a caussa mortifica. Illum actionem hordis, huncpassionem N a fictum orat. De ηιω-
rati m proprio motu,qui diastole, Omle m quiete gemina perficitur his glutatis infliis
. iast. δε tur, non de palmo, citius causi, obscuri masperscrutari libet. Aristoteles mores tardis Lui cam agnoscit caussam, calore cilicet: quia etero durante Utasemperferturbamuhmώ cors perque accenditur,fitetverpetuo dilatetur,deinde concini. Libello Deriiralitat,
tria docet cordi accideresealtum, pulsum,strastisatisnem; pulsem a sanguinis. ebullisitati, feri tuli,qHeperascens maiorem locum occupat, sinus implet, es distendit sapel' dicora calido,deprimi autem o contrabisti diaeris appulse muli Aristotelis. Ja arisi lustrat exemplo. Tumet aqua esseruescens mampliorem occupat locum infissato antem figidiore aere,detumescit. Sic iuuenum quam fenum, dormientium quam vigilanum, si norum quam aegrotantium, pulses vegetiores validiore ieiunt, quia vehement,rcin, Maiorquesan inisserure. Haec Philosephus; quae multis probabilia En verit de psdam adumbrata visesen praesertim Turisano; fednobis medica flare singula mendit erroris plena. Errat in eo Philosophus,quod τelit distendi tor, quia impletur ii uis contra impleri cor censet, quia dilataturi se deprauato quide motu,et almo, dissiliaritor, quia aut aqua, aut aere impletur,sed in proprio m naturali motu is ingenita vi dilatatur, sanguine o 'iritum haurit, atque ita impletur: si ab rufiles dum dilarantur, imp x
tur aere , vires vero dum implentur, dilatantur,ut sequenti Exercitatione fusius demtast,
bitur. Galenum in eadem sententiafuisse,id est, a calido distendi cor,volunt quidam. ADefimine. Cor,inquit,vela amma assidue mouetur exto Deplacitis,cap. : anyis pi
moro manat ventriculo I ritusis est oe calidior, ut etiam conceptacula e pat is cons iciantur meodem libro cap. 6. Valde calidum est cor ecur non ita calidamsirem emsidia illius caliditatis es etprincipium hepar, pulsu carentes etenia non haberet 2 Verum bacomnia calorem impellentem tantum esse caussam nopraecipuam . primariam consciis ut dicebat ristoteles. Ut enim decipiuntur qui putant nutritione eri olo calore licet.
sine eo fieri nonpossit: ita errant qui Ueruore solo motum hune fieri volunt, licet sinere rassat. Erasistratus, Heraclide Mithreus voluerunt motam cordis ab animali aloe τὰ Θιῶὸ κ -- lifacultate fieri. Averrori cordis motum ab appetente sent enti anima manara exi', ' . . machinam ese, organum quo appetitin admotum itatur. Cum enim in omni voluntario motu, ut docet Aristoteles 3. De anima, m Galenus drisDemorum cui necessarium sit ut altera pars quiescat, altera moueatur,oe in organo motus abfιώst convexum quod moueatur,aliquid concauum,cui pars mota innitatur, risiuilogam Vμr esse contendit, voluntario motu cieri tuis. Sed misere allucinatus est Averrore. Motum na vique voluntarium metare dumst, . excitare quiescentem possumos cap. sui αδ
502쪽
De motu masculi: tardiorem m velociorem, rarioremm Irequentiorem motumfacit et ei: εαg: at cordis motus in nostra Potestate non est, it nobis pareat. iamnetiam quia sentierite anima concitatur motus nunquam en sine apprehensioneo cogniticine: talis autem non est cordis motus. Dices pro Auerrae, Galenum sum appellare interdum actionem liberam: erit limr arbitraria. Sed vide quid Mertatisnc me audiat Galenus. Libe- a. o.
Tam actionem vocalpulsum, quae fluo impetu ducitur,non arbitrio nostro, quae stante si pe scitur,non nostra. Sunt quis cora natura fila moueri putet, quod baescundum Philosephos, vi . tret άρ sit της κινησεω id est, principia motus,in iis, quae mouetur. Alij distensi. - HV dis ab anima fieri volun contructionem meia aselu natura, concidentibus filices Non- ημ. dere oe depressisparietibus cordis. Nam inclinationeponderiurauia concidunt, eriguntura cinus meliore se in tremore facultas brachium attollit,puritas deprimit. Sia non est fre- ellituri mulus cordis motus, nec contrassion partigrauitas cordis: fit enim per contracticinem, fumidorum vaporum in venosam arteriam, cy vitalis stiritus iis aortam exclusio. Ergo is contrictione robur,ison imbecillitaMyta de caussa binus motus mari mari unt philo seph ti. Nos φιώ tiamus aiaacter profitebimur. Sunt autem stabilien a prius m iaciendata v mstria nobis haec fundamenta. Motus apud Valenum triplex, violentus, ani is . naturalis. Violentus nullus estperpetuus que opponitur qui secundum naturam est. Animalis cimmis sibin voluntarius est. Eum autem aestribit eleganter Galenus cap. s. lib. a. De motumum quaesiunt darepotes cum vis, oe qua non sim facere, motus is Soluntarius kicendus. Si DP praeterea celerius aut tardius,crebrius aut rarius ea facere potes, actionas hae moluntatis uiant. Naturalis motus multiplex est, minaturale Multis modis dici potest. Est ncturalis et hommotus plex,qui asta natura forma elementa escitur: eo motaVauia primuntur euia inseblime attolluntur. Secundo, naturalis dicisse motus Galeho,quicunque iis- Θ misistento opponitur c mustulorum motus licis voluntas,interdum naturales aicunturA fiet. --s habeant. Tertio, naturalis dicitur motas, quicunque animalis, id est , volunta rius non est. Sic capites. lib. a. De mora mout cordis . arteriarum motum hon tuis es animae, id est,Toluntatis opera fianaturae: circap. nono libri 7.De partium. ordis motum alta natura esse thoracis ab anima. Sic dum Galenus duo tantumstatuitscultatum
genera,naturalem animalem; naturalem intelligit eam omnem qua moluntaria non est; tor ea ratione vitalem Ab naturali comprehendit. His ita constitutis,dico motum cordis ha- - .ue,figis
turalem esse tertia acceptione,HeMaeca voluntatependere, nec a natura pli citer,sed a ficultate animae litati,quaena Graiis est. Non a voluntate; quia hunc motum nec cohibere, in nec excitarepossumuspra voluntatis imperio. Non natu simpliciterinihil enim mouet tu
corpore animato, nisianima, alioquiplures essent formae,mptu prima; quod vera influeda Philosephia non patitur. Anima ipsi animali natura est, quς ad unionem cum corpore
construandam mouet co coquit in ventriculo,recoquit in iocoire, perficit in mehis. Ectergo naturalis cordis motus dest, a naturali facultate animae,quisemoluntaria non est se autem naturalem hunc motum, cause omnes demonstrant tres vulsus continentis talusse, P ciens natis, instrumentariarat naturales omnes uni. cien acultri est mitalis, quae rotata inspirituum generationem incumbit: generat autem ρiritus eo perenni mora num in dii- iurati.
stolisanguinem ρο aerem trabit,ini ole miritus mirituum excremmia pellis Finam Liali, Eissiis caussa quam De Uum siue necestatem mores,nihil intere' friplex est; nutritio stiritub- turditi sese antiae, qua in sinistro cordis sinu Babulatur,temperatio eiu R; spericulum enim erat
ne cor obperennes motus accenderetur, nisiaere inlutfabello mentilaretur: ct umsorum vaporsi expurgatio Instrumeta huius motus naturali Ut,non a nimalia animalia organa omisaisam
503쪽
en is os cord is nervulus exta coniugatione, quae recurrent parsi exortus admotum non indiget cor Jntercepto enim hoc neruulo, ausaltem eius principio, qu ad latera sema arteria styipitur,nihilominus mouentur cor m arteriae. Oaepe in cambaesim mus experti. Cum itaque cords motus cause omnes sint naturales , naturalem esse bine motum a facultate vitali, uae voluntaria non est,manare concludimuS.Vt autem conm ciuisionis huius veritas clarim elucescat, diluenda sent quaedam, quae rudiorum animos r morari possent.Naturatu aiunt quidam omnis motus continuus est: at motus cor is ki
a te gemina intercises est. Admissamin naturalem,si et nicus sit oesimplex , continuum se sed*bi duo fiunt motis,hique coistra* ntermedia quiete est opus. Obi iunisecundo, naturalem uultam motam compositum esse, cordis autem motum esse compositum. Dic mothmtardis non e se composithimsed duos esse cordis motus,non Massi; quia ex duobus contrarii; motibus,non potest et vi motus consio neque ex motibus fit motu mi ex lintastara .rem tiὸ id nobis obtrudunt, Quicquid a natura mouetur, ropter finem mouetur; qμem miladeptum fuerit quiescit,Aristoteli . Metaphssi sic aqua calefacta, G. Ormapropriare stiteratur,m ab eadem forma nunquam incalescit. Si cor naturaliter mouetur, ergo τι dilatetur,aut contraharax: dilatatum cur constringetur, aut contractum cur dilata 3
Restonia, verum id esse in motu pure naturali. At motus cordis ab anima est, a mipalis, ca,qga naturalem habet coinitionem usus sui, oesecundum varios appetitus varie cor mouet.Dum enim constrictum est cor appetit dilatari, ut frigidum aerem hauriat simis flentum est, appetit constringi,ad expulsionem fuliginum, ita diuersis motibus urgente se, mouetpe eiuὸ cor vitalis facultas: in quo distinguitur motus iste cordis ab aliis naturalis. anima muribus, uteri quippe in ventriculi. Harum enim partium motus no amyrpetui ,quia obiectum non a sperpetuum, non urget necessitas Gnatis caussast perpra u non est,cordi vero obiectu se steri continuam.Indiget cor perpetua nutritione, imperation exp0rgatione. Postremὸ,naturalem non esse cordis motum contendunt, quὸ at si Opposita: At oppositi motus Vola facultate animali eduntur ; sic brachium farsim, otiosum a stola molutate mouetur. Sane unicus quidem oe simplex motus est in inanim Eue,sed animatis omnibuου etiam plantis conuenit motus Id opposita,quinimὸ nunquam an,
mae conuenit unus motu quin eistatim non insit contrarius ,ut in nutrice facultate, attra- ctio alimenti ab anima est impulsio ab eadem. Anima sene adeo diuina res est, ut non solum multasciatpraeter aliarumformarum leges erum etiam cotrariorum auctor esse qutat. Mouet enim susum,deorsum praeter elementorum naturam omnem dextrosum, *istrorsum cir circulariter.Terrae motus unisus est,animae multiplex quia terraeformisma,
simplex simpliciter est anima simplex; multiplex multipliciter simplex, essentia, multi'
potestate, multipliciter obis Ioram cognitione a quibus eliciuntur actiones. Sit hoc igitarratum,motum cordis naturalem esse m a Citat acestate manare propter finem. Manarea facultate oe eti quadam animae duo haec demonstrant; primum,quod in diastole determinatussanguis aer trahuntur per eadem perpetuo Ο desinita vasa: in Nobfuligi - ses aer oestiritus per certa vasa truduntur: hinde quia cordis caro omni victorum gene re texta est. Si itaque alibi contrahunt,trabun relaxant,aut hic eruntβperflui, aut eandem praestabant usim. Dixi, propte nem; quia facultas haec neque agit προαρετικάς mi animalis, neque pro ratione potentiae agentis ad passem, Ad ratione necessitatis tantum
Ventriculus nulla urgent ame tantum coquet alimreti, quantum ingeres, θ' quantuinpse terit. At cor non nisi urgente necessitate mouetur ubum nunc celeriorem, num tardiorem, prout augetur zel minuitur Us, ciens.
504쪽
Quomodo moueatur cor, S anin sun systole aut diastole percutiat pectus. Q AEsae. VIII.
ciste: nunc motin ilus mo dum m rationem, quam docuit me αυτο-
tis,explicare aggredior. Cordis duo sunt motuς, diastole edi systole, quos intermedia quies excipit,ia vegranisa,altera quae distentionem, altera quae contractione equitur.Nonenim immediate redunt μbi duo motus contrar ea quicquid mouetur; puncty reflexionis ne eessario uiscis quod Aristoteles hac ratione demonstrat. Omne mobile in eopuncto necessario quissis,quo mitu pro principis o pro fine, m ad quod Ha accedit, ut ab eodem dis cedat: Atqui omne quod mouetur motu reflexo,utitur uncto reflexioniis pro dmbus, principis inquam oesine, idemque necessario ad iduouneium re exionis accedit c ab eotimassicedit:.omne igitur quod refectitur, inpunctor Orionis quiescit. In diastole trahit coryanguinem per Venae cauae ostium in dextrum sinum aerem per arteriam et enosam in sinstrum.Infimis, pellit cor vitalemθiritum in aonam umidos mapores cumstifi-tuvortiuncula in arteriam venosam. In dia A corrugantur m contrahunIur cordis extremuiasis quippe ad mucronem mucro ad basim rapitur . Itaque breuius quidem quo ad Ionestudine euadit cor,' eius latera omnia ita amplificantur. ingura haec adstiariacam omnium capacisimam acceduproxime. Iniustole cotia distenduntur coria extrema, sed lateras dent m quasi crescunt,tuncque simus quidem edangustius euadi cori Vterque motus vistorum editur opera. Rectu enim a basi ad mucronem prioductis sis con . trahentibussit dilatatio transuersis vero pes circularibus latera omnia arctantibus contractio: Obliqui ad retentionem in quietem gemina et sunt compar tLIn diastole , valvae omnes exten ntur, qua distentione tricus des multas velut rimo esciunt ,semilananes autem vastorumsuorum extrema claudunt. In stoli contrahuntur omnes membranulae, tumque tracustides evi rimas claudunt, ques dilatatae est ciebant ;femit ares meia corrugatae surri committunt, per quas libere egreditu anguis Distentio cordis tempore prior est constrictione primum enim trahitur aer quam eiuου Iullo excludatur : quinetiam ex Aristotelis doctrina oportet primam esse ins irationem, quia vita cessat exstiratione. An autem istratonis maior sit quam e 'irationis necessitaS, quaerunt quidam. Nos insanis parem esse viri que nece ratem volumus; infebricis tibin praesertim, qui putrida febre, laborant, maiore.exstirationiseropterea morientium θ'lec e linatio maior s in-s iratione , quia natura magis est diligens ad exclusionem noxj, quam ad tractionem uti- siue Ais qui ins iratur corae est conficialis fuligo quae extruditur naturae molesta est. Cate rum cum ad lauam inclinet cordis mucro, si mammae sinistrae manκm admoueaF, per sentiatur ibi cordis motus,hoc etnum superest inquirendum , an insua contractione percutiat pectus,an contra in dientione. Galenκου hac in re nonsatis sibi eMare miritur. Nam libesto quodam Depulsibus ercutipes τὰ mucrone cordis dum contrahiturputat. Sunt autem haec istius verba Contingua utern ita, quandoquiHem ex pulmone attraxerit spiritum repletum vndi'ue ipsum ad latera incedere & mulium spiritum a
pectore auferret quindo vero rursum euacuatum fuerit cor, & in naturalem figuram recurreri tunc prosilit pectori & percussionem facit,& ita concides pul sum perficit. Aatbor stati fauere videtur ratio haec Dum distenditur cor, breuius euadit, dum contrahitur,longiussit: Ergo dum distenditur recedit apes lore idum contrabitur,a cedit ad pectus studquepereulit. Dirans flere omnes Anatomici, cordis carnem in mucrone
solidiorem esse quam in basiare in violentis motibuslectoris os contingens, a suo non longἐ
505쪽
abest Ocile laederetur, atque itas i motus concentum operennitatem vitiare cogeret sin: Gntrum. - mucrone ergo percutitur pectus.Haec aliquando probabilior mibivisa est opinio ,sed uo
Mccuratias ingula euoluens,in Francisci Rossessi Hillani Barcinonensis Melcidotii suta mi in in re senatomicaperitissimi eleganti docta quam ad mescripsit epi stola admini tm,mutaui consilium, min diastolepotius quam in f stolepercuti pectuν nunc conflavista fori, M. asseuero.Rationum momenta haesent. Si manus altera pectori, altera carpo admolleatur eodem tempore , utrobique simius Elin percipietur. Hoc in Galenus annotauit terrio Alraesagitione expulsibus , cap. 3.m nos in viventibus animalibussaepe semis experti. At certi num est ictum arteriarum in sine dilatationis fieri; non enim contractionis finis-ρω - titur. Frgo ictus illa cordis finis erit dilatationis, non constrictionis. Dicent aduers*ὸ flentis arteriis contrahi cor, in contracto corde dilatari arterias; siergo admota mans aut cavo, aut temporibuου inin arteriaepercipitur,' altera manu pectori a Vota ita ictuου perpentisa necesse es tunc contrahi eor, clim distenduntur arteriae. Sed huius opinionis leuitasse uenti Exercitatione demonstrabitur. Eodem enim tempo=e fg eodem Εο- δε unda rati, tu distenduntur cor m arteriae. Pr erea contractum corsuo mucron emispercuteret, non perciperetur ictus circa sinistram mammam , se paulo inserat, cord' enim mucro iaeam usque partem pectoris pertingi in quam pepi*m transuersum inferitur, fiat ergo μctus non mucrone ed sinistro ventriculo distento qui arseriarum principium est: dum enim mucro ad basim rapitur in diastole, amplius redditur cor, mita pectus perinlit versiis mammiliam sinistram; dum etero contrahitur,cor longius euadit angustiusque Pitπὸ μ 4, - recedit.Haec est Galenisententia septimo De Anatomicis administrationigia. Conasti Gai L sert it in animalibus cor denudare;primu ut quomod' pulset conspiciamus,&nu quando attollitur thoracem seriat pectoris ossis regionem accedens. 6.De spartium,cap. 2. Existimant quidam cor non in medio exquisite situm esse,sed magis ad laeuam inclinare, decepti eo qui ad sinistram mammam sentitur sinistri ventriculi pulsu, qui illic situs est omniumque arteriarum ea origo. Videtur ego Galenus indicare, cor in sua distention e Vercutere,non in constria mihi siduae is latatur cor, ferire pectau ,sinistro i ius ventriculo late explicato. Reliqlla qua ai coriis motam spectansequenti Ustione explicabuntur. A qua vi moueantur arteriae. EST. . IX.
Medioluestatuunt Peripatetici. Earum autem continuum opertallem motum nemo insiciabitur aut carpo aut temporibus manum admolleat. Hunc motumprimus omnium Hippotarates pulsum
Heliaui miserabit Galenus 1 De disseripa uum,m licet arte
,. ADHιοι, ἄλλοτε ελι τοντες, id est, pulsus molles sunt aliquanὸo
506쪽
bus contremiscunt cum pulsu effoeto & languido. libello De alimento, D e humori bus, σα. De morbis pulsus, morbi .sani fris signa dicantur. Bb. idem. Zoilo σφυγμιοι ἔρυιωδεες νωθρέι, pulpus tremuli, tardi: septimo idem. in thoriri Theodori fluxoris hi oria memini usus et ut cuiusdam magnisivi. Saepe etiam nominestis pulsem indieauit, it eodem labro in hictoria j false S ritus,ais, ad manum
malus,non densus, neque magnus. Et in historia Theodori, erat ad manus frigidius corpus arteriarum. Pulsum ergo qui admota manu percipitur,non ignorauit Hippocrates, primus arteriarum motum pulsum appellauit. Huius motus eadem est qzae m cordio motus ratio constat enim diastole,1 stole quiete gemina. In diastole trahunt cir implentur arteriae, in dissole expedunt. Contrarios hos motus gemina excipit quies' no enim misia cedant immediate contrarij duo motus natura naturaliter agente Dixi, natur liter , q=ia irritata natura ab objecto violento, aut a causa externa, nihil prohibet sine quiete aut se tem in sensili moueri arterias, ut inpulsu dicroto in vibrante. Sic lapis ii susum proiectus, corraeentem turrim inueniat, sine quiete defendiere creditur, licet contrarium velit Aristoteles.Pulsations huius duplex est et is maiorinminor; maior, ut conferuetur natia Pul timis vas calor tum corsis, tum altarum partium. Nam per contractisnem quicquid fumidum est exprimendo elidunt arteri quo Ν it caloris insit Ufocatio inhibeat i r per dilatationem,externum aerem in corpus trahunt, ut hinc calors dissolutio prohibeatur. A inor usus
est ut in cerebro generetur animalis duritus ti fertur enim per pulsium vitalis stiritus inplexas choroideos. Esdem ergo praestant sus, pulsium res irati : 1 quod restiratio '
praestat cordi: id pulsus arteriarum reliquis partibus, quae Vt minori calore indigent quam Hiis. cor, ita tardius issuntur: priuatam namque cor res ratione, statim extinguitur animal, at si usu destituatur pars, non statim emoritur. Huius arteriaram motus natara obscur fia mo-sima est, quae ut illustrior reddatur multa inquirenda sunt. Primum a quo moueantur arte ria,an ipsis,an ab alio. Voluit Praxagoras arterias lonte si pulsare operindemiit Harith, cor vim habere σφυγμιικlis insitam, non aliunde influentem , sed Galenica obseruatio eam manis e conuestit Si, inquit, arteria transiuersim secetur, pars cordi continua pulsabit tantum, quae vero a corde seiungitur pulsu privabitur. Fuit Erasistrati Erisy opinio, moueri arterivi non ipropria , sed ab impulsu cordis; impulsium autem intelligit , nonfacultatis sed materiae solius. oristoteles moueri arteria utat ob sanguinis contenti feruorem;que quitur Turisanus hac ratione ductus, quod tenuissimistiritus impetum D. - .ctant,quod venae cordi continuae ideo non moueantur, qaia mitalem piritu feruidissimusanguinem non continent. Idem voluit Athenaeus.Sed neq; calo neq , stiritus,nequesan Acthmo.
guis fruidissimusproxima est mimmediat per is huius motus caussa Calor enim vel est corporeus vel incorporeus. Si corporeus, arteriae quo magis cordi erunt proximae, eo cuius I. dilatabuntur. Si nuda tantum est qualitas, propinquapriiss quam remota calefaciet.Calor namque non est ex numero earum forma rum quae momento dissundipossunt,ut lumen, sed ei opponitur fixus,quodprius asiabiecto expelli debet, quam ipse recipiatur. t momento vis ilia σφυγμιικη fertur in omnes arterivi non ergo a caloresolo. ec a sanguines umoseo; quia ubi copiosior calidiorquesanguis bifrequentior oer vehementiorpusin. Arteriarum S L. ergo insignium pulsus requentiores essent quam arteriolarum sed eodem motu moveri amteriaS omnes eis maximag in exiliores, nisi quid impediat, experientia docet. Non itaque
a contentosanguine mouentur. Quinetiams obstruatur aut intercipiatur vinculo arteria, Tmis.
pars in ra ligaturumstiriss tenuissimo sanguine turgens,non pu abit, quia intercipitur facultatis cum corde continuitasi. Sed etsi in arteriam immittatur mula comprimatur diaeta. arteria,non pulsabit, etiamsi humore spiritu sit plena. Si item vinciatur arieris,subito ad' V cesabivulsus, Olata verostatim redibit; calor iero humor non possunt a corde momen-Oo Ο
507쪽
sistis. to in extremas arterias meare. Accedit quod si a contento sanguinepulsare t arteritinoi
ni' pus magnitudine adesset vehemenula. At Galentulιbro De 2pusuum, D caussispulsuum cribit daripulsum paruum sed ehementem , dari magnum' ν
varietis a calore nonpors fieri. Asclepiades in arteriarum motuscuhatem albaner m. quam agnoscit sed clim motus hic distentione oecontrassione perficiatur, distentione maselafacultat eri sit, contractionem vero a natura, id est, a praedominante elem=to a pondere,quoniam animali demortuo concidunt arteriae. Sic metres si impleanthra quodam,distenduntur,concidunt verὸ exsse, Ο corpora Omma rotunda ac caua cum dii tantur a facultate aliqua, dimissa postmodumsuarumpartiumgrauitate, constringuntan, contra, quae constri laseunt ab aliquas altate, cum dimittuntur,dilatantur. Ergo flan -riae dilatantur a se Date Oagrauitate constringuntur oe contris,propterea non indi Pyt
Hilibria facultate admiramque. Herophilus contra vult contraction fieri afacultate dilata χ-nem auteputat reditum esse arteriae in naturalem situm , Ma,ait,arteria cadaueram cina nulla animi facultate dilatari possint,etiams in aquam calidam proiectisuerint D, em caloris gradum receperint quem in viventibus habebant, non concidunt uimper dilata tae manent. Sed errant ambo cy Asclepiades oe Herophilus. Si enim uterque motWla-
soles quippeo 1 oles non esset facultatis opus,sed asoti arteriae constituti e fieret --
per eandem magnitudinem seruaret arteria eandemque actus vehementiam .at mois tuaior
modo minor Apasus, prout validae sunt, aut debiles vires, interdum οἱ di solem in
Abbisum est,e contra, prout augetur diastoles aut stoles usus. Sunt qui a cerebro arteriarum re tum manare contessunt,inica leni authoritate nixi. Cum inquita . de causspulsemi in aliquo incipit fieri pulsus conuulsivus, confestim corripit ipsum conuullio. Euod indicare videtur eandem esse originem huius facultatis, atq; istius ad quampertinet conuusio. Sedeiusdem Galeni obseruatio huiusntentiae vanitatem congestit. Si enim te rebrum comprimatur peribit motuso sensus,arteriae autem pulsabunt. Sineris cetur, aut intercipiatur qui a cerebro ad cor fertur, obmutescet tantum anima non cessabit artuosisu mstra, riarum motus. Cum itaque nec vi propria pulsent arteriae, nec aforma elementari,neca castore solo, nec iritu sanguinest umantes, necesse sit acultate cordispulsatilina m A ueantur. Si enim ab alio quam facultate mouerentur, vioIentus esset,non imaus earsim motus,numque in diastole feret aeris attractio, quia esseruescens sanguis locum omnem oc- fiastilis f- cuparet. Haec autem mis c facultas pulsetilis momento fertur,non per cauased per tax, cas arteriarum: somento ferri Vindicat, quod omnes arteri simulin semel eodem m)uo agitantur quo cor. Obiicies Vah ni authoritatem primo De disserentiis pulsesim, Necta ADepraecognitione expulsibus,sei de eis loquens qui corde sunt calido'arteriis stibia, in quibus partes arteriae cordi propinquiores dilatantur prius, deinde remotiores, cogit graotatis. assererescultat pulsificam per arterias paulatim o tarde moueri. Restondebo inflast momento, nisi quid impediat. Impeditur autem eteistio, vel organorum vitio se dumi bilis est calori, organorum, dum arteriae figidae siunt, mollis aut obstructae. Jnfluit itaqν:rtistita seia momento non per cauase ertuni g. Experientiam profert Gaienus, libro luodsi iis
est y m' in arteriis contineaIur, cap. timo. Si calamus in arteriam mittatur, etiamsi totin cras
muhis ta- obturetur,non minus pulsebit arteria: a Mo aut laqueo premantur tunicae, c abiti aure m. licὸpul la. Obiicietfortasse quis iam, non moueri arteria vi a corde manante, sed; iri tui, quia prius mouentur arteriae quam cor; in foetu enim prius pulsent arteriae quam tar, t aestione Q. libri octavi confecimus. Se acilis expedita restonsio est' moverisditus arterias vi a corde matris manante, quia continuasiunt foetus m matris arteriae.
508쪽
An dilatato corde dilatentur arteri aut contra, dilatato dorge constringantur arteriae. VAEST. X.
motu moveantur arteriae'cori cuius explicationem illud in pri ' φρη
mi m rato statuendum, impleri arteriaS dum dilatantur vacuari vero is dum con stringuntur, trahere dum dilatantur, expellere dum eoarctan----tur Ratio in promptu est. Eo enim motu trahunt se quo ni ad recipiendum ratissmastia vase quount ampliora,eo plus capiunt iam θ
tudinem iero comparant dilatatione. Ergo dum dilatantur aristiae , trahunt implentura. Qt audiendis non sit Archigenes,qui in stole impleri arteriri esse trahere , in diastolieta- uestitur euari or excludere Coluit:.hac ratione ductu quod labiis angustatu cy contra iis naribis fiat in spiratio. I trum vero haec arteriar m diastole cum cordis dilatationesimul es semel ' fat,valde est coxtrouersum Primus Erasistratus contrarium cordis arteriarum motum Ombis sese voluit dilatato quippe corde constringi arterias , Eoa iam corde distendi arterias pu in ta que equutisent e neoterici Fernelius, lubu Cardanus,Scaliger.Potin haec opinio auctoritatibus oe rasionibus confirmari Scribit Galenin c.1.lib. De ulsibus adi=rones,s- tmcultatem Citalem mouere diuersis motibu eodem tempore diuerse mobilia, quod de cordiso arteriarum diuerso motu intelligi debet. Avicennasnprima,primi; cap. . doctrina Lmital facultatem ut constringerem dilatare a mat. Rationessunt iis diastole trabit corsanguinemper imam cauam in dextrum sinum, oe aerem per arteriam etensumta in sinistrum;Ergo tunc temporis impletur coroe deplentureta se contra,in cistoli expellit cormitatem stiritum in arteriaS. Ergo tum temporis macuatur cor implentur arteriae dum implentur arteriae, distendunturi,dum evero deplentur, concidunt. Distento igitur cos . de,contrahuntur arteriae, eodem contracti dilatantur. Praeterea, eadem esse tibet arteriarum oe cordi quae cordis m auricularsi ratio sed certi um est quod docet ewτοψω, diuersum esse cordis m auricularum motum; dum e nim attollitur cor, subsident auricula; dum contrahitur co distenduntur m implentur auriculae. Diuerso igitur motu agitabuntur cor oer arteriae Tertio,vltra bones . expulsiones fiunt in aliis partibus; ita merisimile est in corae fieri: at dum pessit chylum ventriculustrubunt messiter' menae t Ergo dum pellit corsanguinem ρο vitai stiritu, trahunt arteriae illa motus contrari' iunt. Quarto, dum aE dilatatur cor, breuius redditur, arteria que sibi continuas trabit adsiste, ideoque eas angustiores reddit idum vero contrahitur cor, dilatantur arteriae . longiores evadunt. Postremὸ, si Rinimimanin alterapeclari,altera carpo admoueatur similis ictus eodem te ore percipietur: a percu pectoris fit a contractione cordis dum enim contrahitur, accedit adpectus , illudque percutit dum distenditur, breuiussit e π recedit ape lore , arteriae autempercusso a dilatatione siti. Ergo diuerso motu moventur cor m arteriae. Nos contra, eodem motu moveri cor optam arterias cum leno lib. De et upul um,3. Dep ipi. expulsib. s. De u pari existi mamin;experientia sprimum edocti,mox rationibus validi mispersuasi. Experientiam profert Galenus, quam insteipso quisque experiri poterit.Si manis una pectori, altera carpo admoueatur , sentietur virosique similis ictus; m in vivorum animalium flectionibus similem nos cordis arteriarum motum saepe obseruauimus. Experienti avent rationes hae.. ouentur arteri ut iam docuimus,non ab imput usanguinis,non eruq sed aculta tis 1 theaque non propria,sed a corde manante' contrahuntur ergo a facultate cordis contrahente, distenduntur ab eadem ti di ndente:as diuersis motibus mouerentur,sequereturum dilatantem a corde manare eodem momento,quo cor constringitur, quod bonus non admittet Philosophis. Praeterea se motus idem est qui eandem habet mo cientem .s alentis actis .
509쪽
edussavi.Sed eadem est mispulsatilis cordis m arteriari . idem ni nutritio quippe, t ρει
ratio me urgatio Tertio,idem est motus totius*partis , o motaparte continui, more-sur totum is arteriae cord unt continua: Ergosi a corde mouentur ut certissimum est simistimere . semel eodem agitabuntur motu uinetiam nisi simul arteriae cum corde distenderemsir, simulque contraherentur,non refrigeraretur cor insea diastole; quia contractis artem, is
ners linis ins strum num exclusio jtaque momo secum pugnarent co Marteria, frustra ninuerenturitassis,quod sequeretur incistolicor trahere ab arteriis distentis inenti.
si mi INIam interdum sublato restrationis etfu, ut in hysterisse, cor pulmonibus oeaneriasus se aerem n haurit quia tunc aer nul peros e nares instiratur micat tamen cors
pulsant arteri . Mouetar cor ad generationem vitalis spiritus, non fit generatio baco , aeris permistione:aerem ezo trabit ab arteriis non contraclis; quia tunc fit expulsit aliti nam edid entis: a dum distenduntur arteriae,contrahitur cor , trahet ab arterint' ηδ tis contractum coriatqueita contrarν erunt motus cordis. Praetere acultas hςciscorpore
est momento sese communicans auare quo tempore incipit dilatare cor, dum it omnes c es, t M , terim, P contra.Postrem. pulsus qui fiunt in ira,tristitia, oe pathemata, tis bi dicantu dem motu moveri cor in arterias : namsi cum dilatatur cor,contraherentur arteναλώμ. in iram mi essent,in tristitia magni, quia in ira cor parum contrahitur; ergo puram dilaturi deberent aratriae. Contra in tristitia, valde dilatari deberent, quia cor valde contrabitas duo. quo assum est Steminuitur in do bina Galen cir distendi omnes arteria mul cum cor ἔπι de astruamus. Decepit viros octos,qui contrariam tuentursentetiam,vaserum cordori ctura. motin cor is ratio obscurissima. Nam cum in coiais basiquatuorsint insignis τώδε,zena caua,vena arteriosa, arteria eteno 2-aorta, existimarunt cor insual ubi
quatuor vasis aliquid trahere, in stole aliquid in ea quatuo edere. Itaque in Lole
cordis Vacuari omnia,St impleatur cor,miniastole cordis impleri omnia,quia depletur con' aeterra motus cordis oe arteriarum e cientem caussam videntur ignorisisse, dum di detolunt arte ira quia aere ausanguine implentura non enim dilatantur arteria pisimplentur sed quia dilatantur,implentur. Sola vis σfacultas satius ά corde manans, raterias distendit nonsanguis contentuMSunt enim siue distendanturme contrahantur,perpe tu anguine plenae. uod uia implentur dilatari putes, non poterunt eodem momento ii, flendi omnes,quomodo enim corporeis ille Fanguis a corde adpedis arterias moment eni es tuis, poterit Proferam ad huius rei instrationem ex rum perelegans. Folles fabrorum quia L μι- - Liantur, implentur a ere, O thorax quia distenditur afucultate animali , statim impletanitres Vero,saccus,crumenam quo ueris eludente aciunt ilia et ea, quia avt olla,
aut Ozino aut aere implentur, istenduntur. Ex quatuor vasis cordissolae arteri quia di e duntur,implentura,reliqua tria dum implentur, istenduntur dum tacuantur,concidat pu
lae arteriae motam habent stolis ac diastoles afacultate cordis, reliqua et a immobilis
tu bis. Hi, irit, AtqAebs ratio est cur contracto corde distendatur auricula sinistra. viis durisu Didis disten- est etela romptuarium quoddam aeriue m anguinis derepente irruentium, a quadam tr hit ausanguinem, aut stiritum cor,necesse est eam detumescere. His ita constitutisfacile efobi λαώ obiectis in contrariampari satisfacere Auctoritates sialenime qui naestententia ηο- vi strae non a luesintum cor enim oe arterias diuersa appellant mobilia, qus eodem te orei, uersismotibis agitantunidilatantur quippe coarctantur ut Gemel, ab eadem facul rate Citali. Hoc autem 2 Galeno oes Avicenna dictvmputo contra veteres, qui distetim metati di ima abolafacultate contractionem a forma elementari m ponderesieri Herebant Rationes it 'μ' Maon sunt. Non quia implentur arteria distenduntur, sed quia dilatantur impleηtan '
conti Ant omnino arteriae cum constrnguntur, si sua etiam caua retinent; maior est mar
teriae copia quae ab eis Ufuit quam quaein ipsis recipitur: non ergo ab influxu materia e coris
510쪽
egregientis dilatantur arseriae.Secunda natio natas momentis.Non enim cordis Or auri- Semnia. cularum eadem in ratio nam auricula nihil expellunt tarteri lus eo tempore expellunt qua recipiant. Praeterea auristiquis implentur dilatantum, cor vero arteriae quia dilatantur implentur. Hoc tacite indicauit Hippocrates libet o De corde. Cor, inqui tota sua na tura a latur,id est facultate propria; aures vero priuatim tum intumescunt, tum T. ' lconcidui, id est,prout aere vel sanguine impletur,aut vacuantur Tertiς rationi ita satisfit; Tm in caeteri artibus tra tricem expultricem insipas esse: arteriis dilatationem oecon strictim influere. Quarta leviemtantum cretracti em, q*ae in longumst non inlatum, inicas. I strema experientiaeaAuersatur, docuimus enim Euaestione octauape ut ea siuintia in dilatatione, venmcal cilicet sinistro te explicato
De Vitalis spiritus generatione,& per quas vias a deitro in sinistrum sinunti feratur sangius. in As T. XL
docuimus,motui causas obscurissimaSpatefecimuου. Nunc, cum motum illum admitalis stiritus generationem a Natura institutum esse constet, postulat instituti noriri ratio , it de vitalistritus generatione pauca yaedam,iaque non trita. peruulgata, sed epenitioribus e ecretio- nbin Natura m seriis eruta disperamus. Dari inperfectis animalibus Dari iis Arivitatem duritum nemo adhuc,quod legeris,negauit Hoc voluit primis omnium Hippocra. ' - Messo Decorile, ν άRUA: hoc mille in locis criptum testatumque reliquit Galenin: hocsenti rinceps Arabum Avicenna .hoc denique uniuersa Graecorum Arabum familiapissenat Et ex neotericis lich D mplurimi naturalem animale expungant,etit lem mmen admittere omnes coae Phere. Est ergo mitalis quidams iritus, qui insinistro disdem,tanquam Ulaina'εργα - imumstabulatur, hincper arterias tanquam tubos aquae ducimin uniuersum corpus excurrit. Spiritin his innatumsingularum pamrium calorem fovet opitumsu citat,delitescent promit exhaustum resarcit. Spiritus hic dum luminefluo fulget, π toto corporis theatrapandit se,cuncta perfundit gaudio, fgpa
res omnes restis Uundit colore contra,eodem retracto, intercepto,extin ro, horresunt omnia, limen intereunt.Tiam mirabilesunto pene caelestes cali huius G spiritus vires, etidiuinus Senex radiorum captu se accommodans s Disae solet docente Galenojanimam appellauit liben De corde,id est,primarium animae instrumentum. Γνώμης inquir) η
διακώσιος του et1ματος:hoc est anima hominis in sinistro sinu est sita:alitur au- Prirem nec cibis nec potibus a ventre inferiore,sed purissirma & illustri substantia, P VM tam ex sanguinis diis cretione per animam itaquestiritum vitalem intelligit,quipulsimis attenuato anguine alitur,id est,rescitur et italis huiusd iritus diuinipensent us in corde m extra cor.In corde,utprscipuumsi unctionum cordis organum, ut irascibilem vim conferuet. Extra cor 'sus duplex:alter,ut influentis a corde caloris ubiectumsit alter, etsi animaliuestiritus materia. t italis bicipiritis duplicem habet materiam,aeream scili- cetoe sanguineamfit enim,et cribit Galenus 7. Deplacitu Hippocris Plat ex aere sanguines ut mixtis. Ex aere fieri docuit Hippocr.in idem. Qualis aer inquid tales &spiritus Tempestas ομ ιχλωδης κωνωφελὼδ ius iritus gignit nubit os es caliginosos: Cm; .
propterea luris erit 3 νοτοιδαρυηκοοι , χλυαγῖεες, νωθροὶ, austri auditui graues,caliginos exoluentes. rea haec obsannasia, mitalem in corpore calorem con-