장음표시 사용
521쪽
res irationas necestatem norunt omnes. abloresialtera Habis demonstratio. Cormas' cultu non est,quia voluntario motu non mouetur: illiussiquidem motum nec retardare cum volumo, nec quiescentem excitare nec tardiorem aut velociorem, rariorem au reque ηm-
rem acerepo amus, ut diaphragmatis euer reliquorum musculorum. Concludamn itaque cum si aleno cap .libr r. De natura facultat. cordis carnem musculosim non esse ,si aut sanguinis assustonem,quam Erasistratus παρεγχυρια appellauit,aulpeculiarem at tam amem. Dum Hippocrates cor musculum iocat, κίς-- τα ἀναλ ί loquitur quia rubras fibrosa intuenti apparet cordis,etimusculorum, caro si im humo saepe conuulsionem motat persimilitudinem motus. Cor autem voluntar' motus organsim essenό vult, nec verum culum.Sunt enim haec Hippocratis etesia, καιρ*-uυς τα ιχυρος ου νευρη,άMet: πιπιληuατι σαρκός radest, cor musculus est non neruo tendi neve jedd ensitate carnis. Excludit itaque heruos m tendines a cordis carae,m ea ratione proprie mustula esse negat, quia non datur musculin sine nemo , aut nemor a stiniatur fibriue. Obiiciebant, moueri cor locali motu, Gr ideo musculo semidius carne atureiam: quicquid locali cietur motu, voluntarium est,ma musculi mouetur. Uteras, exempli gratia, clauditur ad conceptionem dilatatur ad incrementum foetus, cogitaradera sonem sine mustulo Jntestina motum habent localem rimiticum dictum , quem tamen το- . comnia. luntarium esse nemo dixerit. Postremῖ,viferum carnemsimplicem se, nqobrosam; cor autem multiplici missorumgenere textum no cus ac mufulorum carnes opponebant. B-stondemus,cordis carnem licet fibrosesit simplicem esse quias brae ei de uni natu a reliqua cordi ubstantia Qt mentriculi, uteri, intestinorum Silli. e solorum de fibrae dissimilem habent distarilemque ab eorum carne naturam, neruorum quippe o te dinu unt particulae. Galenus fecundo de Temper. in corde ait sibrae quidesunt ut is mφι siue ed non idem est rarumgenus. Nam quae in musculis habentur,neruorum θνο-- torum sunt particulae ; fibrarum autem cordis propria e lectes mi tunicarum Centricali,etieri, venam, arteriarum. Sunt tamen villicoris caeteris Calidiores durioresque, quis
nullum sit instramentum cuius tanta sit ad actiones consistentia fg bur constentaverum iit cordis seu antiam ad robursimul patiendi i ficultatem comparare.Statuaturergo cae Cur rim tam dis ubstantia carnea, eaque non musculose,sed ex genere parenchmatum. Erat alteram i, se' flutationis caput, cur prister reliquorum parrachinatum naturax, caro haec tam multi bos s. c braS obtinuerit stestondet Galenuti vitis cordis tractionis, retentionis oe expulsionis gratia comparatos esse, rectorum namque opera trahit in diastole, obliquorum ministeris re-
obiectis. tinn ,transuersias tero circularisin cor arctantibia contenta expellit.Hunc Ollurgetfinsopbistae quidam non admittunt quia tractio retentis expulsio similaressent actiones at similaris a Boasola temperis inchoatur,ab eadem perficitur; m is qualibet partis partita inigra perfecta editur Sic ossa alimentum trahunt,coquunt,expellat citravit m qm,m pulmo,sien,hepar. Vulgaris restonsio est,a bonumsimilarium qu sdam essep 'maeitae Linuis alias communes m Uscialessic iteri osscialis aestio conceptis est,uentriculi obsisis, coris 'O 'irituum generatis,peculiares vero earum partium aciso propria est nutritis, O as ita tio. ctiones propriaefoliis natiui caloris opera la temperie perficiuntur, nec seris indigent osti cinos etero, quae motu perficiuntur locali, non nisi villorum ministeriis edantur, oismis. Osiicies haematos officialem esse actionem: at nullae fibrae in hepatri, Dico haemat usu
utim alterationeperfici non motu locali, quia nec distellitur,nec contrahitur hepar ut cor, uterin,
Ahia Elia verit Ic Ai,mte a Restondental, alteration paucissimi alimenti per breuespatium, sine villis fieri posse olim temperameli et per longum ver patiam minime jaculti e sis per breue interualis sine neruis defertur, per longam distantia non defertur.Trahit tem terret , ex distantissimissartibus cor, non aerem mota, e anguinem cressem
522쪽
De numero & temperie ventriculorum cordis.
3 E numero ventriculorum cordis certant Peripatetici hostes. e ria tale vim
oteles 3. De partibus animal. κοιλία, inquit, δε ἔχουσιν MuLDτλs αεγάλ- ζώων τρω, ou 2 τὼν ἐλασσονω δυο. id est, Ventriculos Au os . I habent animalia quidem magna tres, parua vero duos.Jn homine itaque tresfamismus,dextrum nictrum s medium.In eum Aristote ' lis errorem incidit Pliniuw u. naturalis historia; Sinuoso, inquit, specu cor est, & in magnis animalibus triplici,in nullo non gemino. Galenus De numero Gatmi mis. sinuam cordis it enim Aι Rτης καρδία κοιλιαμ δύο μυ δ υρεων ο οἶς fac idest, quae animalia pulmones habent, duos habent sinus: quae vero pubmone carent,unicum tantum ,it dexter sinus pulmonis invaliacon Bructus etiδω- tuta fellitur Asestotelis opinio ratione et ense non enim multisadine nuum facit an se malis magnitudo e paruitas, nec organorum formam immutat magnitudo' paruitas, ' V V f la actionum diuersitas Smfus Oero in homine,equis, elephanto duos tantum indica sinu unicos to distretos. Decepissummuni Philosophum in Anatome non satis exercitatumpam dextrismus ad laevum inclinans; quae alium etentrem mentitur. Galeni opinio sι
pecta quibusdam viseest Si namque pulmonis lingratia on structus est dexter sinus,nec quibus . alium illius Uum agnosiit,curpraeparari in eo sanguinem ad mitalis spiritingenerationeno voluit Maior enim sanguinis copia ad spirituumgenerationem quam adpulmonum nutriationem, requiritur. Res Ondemus'oGaleno animalia quaepulmone caret frigida esse exanguiaque roridequespiritu illi tituli attenuato non egere, si anguine crassise of nt aute rigida exanguia quae pulmone carent,quia non respiram, sed transspirant tantum. inai itur quaecumque pulmones habent, etitatis ritu attenuato indigent, . quadam esse miritus praeparatione i recte dixit Galenus dextrum sinum pulmonis gratia costructum esse. te um de ventriculorum temerae dissentiunt e ristoteles oe Galenus ; ille dextrum, hic sinistrum calidiorem esse vult. Nos Galeno potius assentimur,qui nister sinus spirituο-Auso, aereus, dexter venosus at piritussanguine calidior. Uter sinuum praestantior sit, dext&ne an sinister. QVAEsTIO XVII.: virlinquemuspraestantia non leuu est controuersia.Sunt qui gem Dexire naiarumsinistro nobiliorem contendant. Proferunt Aristotelis avnor, talem 3. Departibus animal. βuanto,inquit, anterio a posterio- . cumrim. gri, dextra sinistrae praecellit, tanto mena caua in anteriorem dextra partesita,praestantior est arteria magna: at Mena caua in dextro est ' cordissinu,aorta insinistro: erit itaque dextersinus sinistro nobilior. uisenna lib. 3. De animalibus, dextram cordis partem sinistra no biliorem esse itiit. Rationibus id confirmari potest. Cordispraestantia i inter caetera luculenter demonstrat, quiapostremum omnium mortem oppetat: ea igitur pars cordis nobi lior statuenda,in qua pose remo desinit vita, oe cessat motus: talis autem est dextra: nam animali meris viva, dextrum sinus posterius pulsare animaduertes. Praetere rangu--i. lato aut prascato animali totus fere sanguis in venis reperitur, arteriae Nero, etiam teste Hi pocrate libello rco Uy-ς, desolatae vacuae apparent, quod denotat sanguinem rediritas ad nobiliorempartem, tantuam arcem ac domicilium tutissimum, recurrere.
523쪽
GD M Nos cum Hippocrate Eeno S Medicis fere omnibus sinistrum Jecum dextroprastra,
volumus.Hippocrates libello De corde,animum hominis,id est, ut ego interpre tor, calorem natiuum, primarium animae instrumentum in eo locat. γνωμη si, ait, a Tab ahes. ἀνθ ρωπις πεφυκεν έν τῆ λ- κοιλὰ. Galenus libris De Uupartium, o Deplacitis
Hippocrat. PIatonis hunesimum vitalis stiritus εργα ειον Pocat: hoc indicat camηis crassities: sinister enim sinuspariete triplo quam dexter crassiore obvadatur,ne contenti P a. in eo ritus ob tenuitatem vanescerent. si uanto igitur 'iritu inguine est nobilior,tantos n. sinister mentriculus spirituosus dextrosanguineopraestat. amnetiam dexter sinus sellas pulmonis gratia co structus dicitur sinister tero communem toti corpori umpraeflat; vim namque pulsatilem arteriis communicat, τndesingularum partim calor reficit si Tertia. conferuatur, olet. Accedit, quod dexter sinistrofamulatur anguinempraeparando Pst Σ. - ., celeriorem vult seqgi mortem Galenus ad vulnus sinistri, quam dextri. - . Per , tra ra- teticis in aduersam partem propositae seunt rationes, facillime dissoluentur. Dextrasinistru praestantiora se admittimus rationesitus: hic autem nonsitus, sed orci stac is dira, talem inquirimus, alioqui umbilicus, quia medium equisitum in mathematicum tot ias corporis occupat,corde essetpraestantior. Non potuit porro arterioseu oe stiritu is bic
sis fratrum nus dextrum latus occuparet, quia vena caua ex gibbis hepatis emergens, in dextro tirere ' ta erat; at necesse erat Cenam cauam in dextrum ventrem sanguinem refundere ad vitalii
H stirituaepraeparationem c pulmonum nutritionem. Puem defectum situs eti Natura tam-- prim-- pensaret strum ventriculumpaulo elatiorem fecit. β od autem dextrum sinum3ο is riuae pulsere aiunt, ideoque nobiliorem esse, interpretatione eget. Primum cessat motus in nistro,auis item conssimus non est, ob carnis crassi e densitatem: facilius enim itaε aliquod membrum agitabit facultas,quamgraue : sic iamiam morituri oculos,linguam Ο
dexter labia moumigrauiores artus iactare nequeunt. Quodsipraestantia rarum ex eo colli IM T, ta zeli quo ostremus hic moueatur,auricula cordis reliquo corde nobiliores erant, quis ster--- posterius mouentur. At nemo, ut opinor, sanae mentis auriculas corde praestantiores dixe- autem moueri videntur, quia leuiores . mostiores. Addamus ad buiWresi
lustrationem elegantem Vestas militudinem, commentarii uis doctissmis in Gale Delocis assectis. βuemadmodum siquissupra pauimentum moueatur, pendula omnia inpariete agitabAntur,cum pauimentum una cum paristibus quiescere viaeatur,nec tamen pem dentia ex pariete immoto pariete agitantur: Ita motus sinistrisinus ob crassitiem fgpra talem,oculorum fere aciem in obi utum Fugit, impendentibin'auribus oer dextro πη- triculo ob tenuitatem oe leuitatem. Sunt qui dicant ex eo quo nister vetriculusprimum moueri demat, eiinpraesentiam in ari: cum enim nobilior esset dextro, nonpotuisti
. . emn malum perferre. uod tandem obtrudunt, strangulatisosi ocatis sanguinem copi semum in venis reperiri,paucissimum in arteriis, pedita restonsio est; θiritus sanguin si
arterisum ob tenuitatem fati e vanescere, venosium autemsanguinem crassorem non tanelio dissipari ropterea in demortuis arterias eua venasplenas apparere. An cor abscessum, selutionem continui & grauiores morbos perferre queat. ast, s T. XVIII. O R Omnibus atque iisdem morborum telis expositum esse, quibus m i uersum corpus, experientia ipsam facit. Namofrequenter intemperiem patitur, praesertim calidam, organicis morbis sepe insistatur. Solutionem mero fert,sed rarius nec longo tempore. Contrariae tamen bi se Uberunigrauissimorum virorumpnieliae,quae paucis explican L.
524쪽
Hippocrates libro De morbis,nustum oboriri in corde morbum testatur: η κα δίη ρεηο ρῆ et κιη' iv,ω μιήνοσέειν - της νόσημ α ἐν τῆ κα - μέν rc δ' is ουδεν γίνετα : cor ita solidum & densum est , ut ab humore non aegrotet:pr0Iterea nullus m orbus in corde oboritur. ristotetis De partibus animal. cor nul- b grauem assecTum pati instar aliorum viscerumscribi quia est viteprincipium. Aphro- . phradisti. distis in corde nullum morbum consistere putat, quoniam ante mors napit , quam morbus
pateat. Galenus i. De locis assectis,cap. s. imp bile esse ait, ut ira cessiampatiatur.
Paulus ex Misa Medicus,cordis assectuου immaturam σpraecipitem mortemproecipita- poli. m. re tuis. Solam hoc miseW,inquit Plinius, estiis non maceratur, nec ita supplicia trahit innis grauiora, laesumque mortem assert praesentaneam Tanta huius et seris dignitas est,tanta C maris necestas, ut interire nonpossit ahima quin cor ab agendi munere cesset, cap. V. lib. . De simpl. medici facult. Haec tamen experiretiae aduersari testantur historiae multorum. Nar- - με--rat Galenus L. De placitis, victimam auulse corde ambulasse,quod exosaepe expertus Am. Et m Deci atomissa inistrat.profert exemplum Marulli Mimographisi quid nudato omnino corde vixit. cap. I. lib. 4. De locis assia. Si, inqui non ad ventrem usique pertingat vulnus, sed in cordis substantia tantum consistat, ita assectis aliscit nonsolum ea die, qua uulneratifuerunt,sedsequenti nocte misere poterant. Scribit Benisenius se in corde abscessus multos virisse. Memorat Hosterius cap. De ardore trinae, mulieri cuia iam inuentos duos calculos in cordis finibus cum assice in multis. Matthias Cornax
Maximinant Imperatoris Medicis, scribis dissem bibliopolae corpore, inuentum fuisse
cor eiur plus dimidiasui parre,putredine plane absumptum. Thomas a Vela comment. in quartum De locis assect ribit 'uentu uisse ceruum in am gerentem cordi antiquam ex venationesagittam. Conciliabuntur hyc, si dixeris cor omnes assectus pati quidem, sed ci sita . non diu nec longo tempore, vel omnibus morborum generibus infestari,sed nu urioribus. Exempli gratia cor intemperiem quidem patitur omnem sedab immodica statim exti,gui tur animal Semper sinquit Galenus s. De locis assectis) morasiquitur ad immodicia comdis intemperies. Dumscribit Galenus cor abste in nonpati, de abscessu intelligit quisit ex
phlegmonDpermutatione , prius enim moritur animal, quam inflammatio ad suppuratio nemperuenerit. cessin autem qui in corde repertisunt a Beniaenio,Hollerio oe Ma ilia Cornace pituit erant et dic, rara non esse artis: aut cum Maerraesepe in morbueti in natura monstra contingere. Quodauulso corde ambu et animal, . clamitet, verum
qui em id estsed beneficio tardis id sit, stirituum quippe a corde in uniuersum corpus dissum
soram quibus exhaustis cum non amplius su petat commeatus,statim animal extinguitur. Dumhς erlegerem,noua m forte inaudita repentini interitus causea occurritnobis in aula Regia. Cyenerosus eques Ghichardinus Magni Ducis Florentiae apud Regem Legatus, Historis ra. cum iis bene valeret in cum Magnatibus quibusdam obambulans, non periosi am bariter colloqueretur, subtia restiratione, pusι Ur vitapriuatus cecidit. Veniunt ad R gem multi,aly omnino extinctum referunt,alij apoplecticum aut epilipticu quidinesserati, de Et non omnino desiperans. Jubetstatim Rex tu videam quid facto opus si t. accurro, hominem plane extinctum inuenio; tunc multis adstantibus non sine admiratione causam praecipitis illius casus, non in cerebro, ut dicebant multi, sed in corde esse ormaui: Disse
inrefuit postridie cadauer , inuentum corprodigi, instar in eam molem excreuisse etithoracem fere totum contaneret. Apertis autem ventriculis maxima statim eruptisanguinis copia ad libra3 pene tres quatuό cauae quidem Senae ostium Aser tum omne que illae vera ea membra nuktricustides laceratae , arteriae autem magnae os ita patens apparuit, eti brachi aequar et a litudinem. Laxatis itaque ostiolis omnibus velut habenis, tanta in mirumque
sinum Fusio sanguinis facta est, uti hibita cordis distentione contractioneque subito em
525쪽
tinctis fuerit. Haec immaturae oe prscipitis istius mortis causa est,in qua hoc una mirari licet, quod nusta praecedente causa externa cta, casu, vociferatione, ira, i De indetas distum uerit.
flammat instar in sinistro sinu exardescit, restigerandi, expurgandi & nutriendi gratiain perfectis & calidissimis animaliubus instituitur respiratio; sed selum hoc, suo & arteriarum
motu copiosissimum aerem haurire non poterat; construem da ergo peculiaria respirationis organa, eaque in thorace aut iuxta thoracem locanda. Haec porro trium simi omnino generum. Alia sunt mouentia, alia deducentia,alia excipientia Mouetia simi musculi sexaginta quinque thoracem distendentes & contrahentes, non enim sine motu thoracis duci. tur aer vaporque fumidus excluditur. Deducentia aerem Lini larynx & aspera arteria; excipientia simi pulmones. M usculorum descriptionem habes libro quia. to accurate expressam. Hic pulmonum arteriae asperae & bryngis historiame,
scribere placet. Est igitur pulmo organum spirabile & vocale, spiritus ἐργμι-
ριον : haustum enim aerem excipit,confici praeparatque cordi: πνευριων Graeci dicunt i τοῦ πνέειν, quod est restirare, aut ἔπιευματος. Philosephimiast bessum ventilabrum vocant; Avicenna cordis culcitram, Hippocrates libro De internis assectibus, & 3. D e morbis, ,ναφαρον, id est, tenerum & molle, plato, μαλα κ . Situs est pulmo in utraque thoracis amplitudine, inter costas& alteram intersepientium membranarum: distat autem aliquantulum ab ore, he aeris appulsu statim restigeraretur atque ita senesceret animal. Implet totam thoracis cauitatem,ut nihil in ea vacuum sit, dum distenditur thorax; dum vero coarctatur, non ita ut in demortuis, gacescit & collabitur. Liber omnino est a connexu, ut liberius moueri possit, suspenditur tamen vasorum & arteriae asperae interiectu,ne dilabatur. Figuram pulmonum testudini similem esse vult Hippocrates libro De corporum resectione; nos variam & multiplicem pro ratione corporum, quibus accumbit, figuram agnoscimus. Nam ubi caustatum sedes sunt concauae,ibi gibbosus,ubi vero extuberantes , ibi cauus app3ret. Eius tamen
dextra pars cum sinistra iuncta bubuli, ceruini aut allus bisulci animalis pedis Dguram refert. Ad hanc pulmonis figuram spectant etiam illius lobi, quos ideb
tormavit Deus, ne cum dorsum flectimus,comprimeretur,distumperetur, fati ulta ceret eiusdem caro, ideo antica parte sectiones illae magis apparent quam post, ca. Volunt multi ad faciliorem dilatationem lobos constructos alij ut maior aeris quantitas recipiatur, alij ad , ne una parte laesa reliquae afficiannis. Sed nunquid integra pars & continua celerius instabitur ξ Nunquid tantum a ris excipiet & continebit pulmo si sit continuus 3 oniam vero hilobi alarum more dilatantur,explicantur de colliguntur, per metaphoram alae dicuntur; gras
vocant Midam, pinnaS ummitates: & Hippocrates z. De morbis non
et ρgem, i t vulgus. Plures in brutis quam in homine sunt lota, quia prona terram spectant; figuram autem solus somo celsam obtinuit: sic brutorum ii,
526쪽
par in iobos diuisum est, homini soli continuum. Pulmonis quantitas maximae' ut plurimum aeris contineat, quae pluribus cordis pulsationibus sufficere S '' quem cogimur enim Ope in longa oratione; quae unico aeris haustu perficitur, non inistrare, ut&incantu& vociferatione. Quinetiam ut foetidos ac putres odores sugiamus,& dum natamus aut aquis immergimur, spiritum cohibemus: nisi itaque amplisssimus esset pulmo, non sussiceret cordi refrigerando, nutricndo,expurgando;& cogeretur animal nobiles illas ac necessarias actiones, loquutione cantu mersionem sub aquis interrumpere breuissimis spatiis, Pulmo inachiuis qualitatibus calidus est, in passuis humidus. Mouetur, no a corde; qma 'perpetuus non est illius motus;nec a cerebro, quia non est voluntarius; nec vi propria, sed a thorace ad vacui sepam. Sensium habet perexiguu ad s. cne ex assiduis motibus diu noctuque liberaret. Pulmo dissimilaris pars, carne constat sibi propria & triplici vasorum genere: quae omnia tunica praetenui Obducuntur. Caro propriam & maiorem pulmonum substantiam compici, unde carnosiam Viscus&παρεγχυμ α dicitur Caro haec leuis est, rara,spongiaessimilis,& velut ex spumoso sanguine concreta. Leuis quidem, ut facile collabi attolli que possit,atque ita thoracis motibus promptissime obsequatur. Rara & pongios ut follis instar, aere inspirato cito & affatim repleatur, fumidoque vapori pariter viam muniat ad efflandum&exspirandum. Color carnis in foetu ruber, quia immobilis pulmo nec aere plenus; nobis veroin lucem editis subflauus, ob
perennem motum& spiritus contenti copiam. Triplici vasorum genere caro haec sustinetur,&cohaeret ena arteriosa, arteria venosa&aspera arteria. Vena arteriosa a dextro cordis sinu enata,in uniuersam pulmonum substantiam riuos ditandit,singuinemque tenuissimum ad eorum nutritionem defert. Arteria venosa in omnes pulmonis partes sparsa, trunco unico in sinistrum cordis sinum intruditunaerem in pul monibus praeparatum excipit, fumidos vapores truditα arteriosi sanguinis portionem a s1nistro sinu excipit. Aspera arteria a faucibus in pulmonem uniuersum decurrit, aetique deducendo & vaporibus fumidis excludendis dicata est. Tria haec vasa undecumque ad extremam Vsque pulmonum
superficiem eo ordine digeruntur,ut aspera arteria in medio sit, vena arterio a in posteriori parte,arteria in anteriore. Coeunt autem arteriae venos, oscula cum osculis asperae arteriae eo artificio, ut aeri & vaporibus fumidis liber quidem pateat ingressus exitusque, non autem sanguini & caeteris humoribus nisi impetu, ut per tussim;propterea dissecto cadauere arteria aspera cruenta nunquam appa- ret. Caeterum Vasa haec insigniora constructa sunt quam pulmonum moles po stulabat,propter motus continuitatem & perennem substantiae essluxum. Tota haec pulmonum substantia tunica obducitur praetenui, ne grauior reddatur pulmo, tum ut per eam pus permeare facile possit,& quasi suctum peruadere.Hanc tunicam parui attingunt neruuli,a sexta coniugatione exorti;nulli autem in pubmonum substantiam disseminantur Maxima est pulmonum & cordis conexio, cinis ob viciniam & communionem vasorum : alligantur enim cordi per vasa duo, dorso per asperam arteriam. Pulmonum usus vari j sunt, isque mirabiles. Plato
pulmonem constructum vult, Vt ab eo cor irae ardore exaestuans temperetur.
Cum,inqui Dij cognoscerent cor rerum terribilium obiectu trepidaturum, ita saepius gagraturum, aestus illius temperandi gratia pulmonem cordi adhibue run mollem & exanguem primum, δeinde carnes extrinsecus fistulis spongiae instar distinctum, ut spiritu potuque hausto, cordis ardorem eius nodi respira
527쪽
tione tepesectat Veseres tumorem & animi fastum in pulmone collocarunt,um de Graecis μιε , πνε ν, & prouerbium De pulmone reuellere , id est, stultam &atidiremm arrogantem Opinionem animo eximere. Medici pulmonem in subsidium pul sationis cordis creatum volundexternus enim aer i n pulmones, ceu in thecam, roconditur, ut inde paulatim in cor deducatur. Quin etiam refrigerandi cordis gratia constructum putanti Cor namque viscus calidissimum ob continuos &perennes motus aestu incandesceret,nisi pulmonu adminiculo, quasi flabello quo- τὸ -. dam,ventilaretur. Est tertius pulmonum usus ad vocem edendam, de quae ani- si malia pulmone carensivocem non edunt. Q rtus est,ut sit pulmo velut si isten taculu quoddam cordis, ne parte anteriore ad os pectoris, posteriore ad spinam ω- allidatur, dum animal terrore corripitur,aut ira commouetur. Quintus, ad aeris pr paration em: non enim extraneus aer impurus,& derepente irru ens,fieri poterat interioris spiritus conueniens pabulum; hunc itaque paulatim alterari,&s miliarem innato spiritui qualitate longiuscula mora recipere necesse erat.Agnouit Columbus alium usi1m; sanguinis quippe & vitalium spirituum prFarau0nem, contra quem in Controuersiis nostris disputatum es .
De respirationis natura; quid sit & quot sint eius caula.. EsTIO XIX.
RAECLARA est diuini Senis libro De naturapuer sententu,
πάντοDρμ ιντ ψυγή - αετυqi. Calidum omne frigido moderato nutritur,fouetur, coseruatur. Hancjummi Hippocratis sententiam exponit illastrat eleganter Galenus lib.De
usu res irationis..uemadmodu input ama angusto conclaui coe cita aere non ventilata marcesiit: ita natiuus noster calor=igil defectione languet,contabesit, γ' tandem extinguitur. Calor enim noster flamma instar continenter mouetur in Stramquepartem ,Fursum, deorsι intus oe extra. Sursem Hextra, sis leuis ignea quippe θ aereae est naturae deorsum m intus rationepabuli . Utemque motin impediatur aut marcescit, aut extinguitur calor; marcessi indigentia Lli, quia deorium intus nonpotest mouerit, extinguitur Era utitur, quia susum Ffo S moueri non potest, nec restigerari. Est ergo ad natiui caloris tutelam necessarias gidii iratio. Frigiduistud aer est,aut aqua Saer in sanguineis oeperfectis animalibus commodior est, quia cum rarussit oe fungos Pulmo, confertim msubitis dum distendituri,
ro,impleri debet,ne detur macuum fertur autem mommio aer, non aqua. Siam caluissimum cor celeri eget refrigeratione , aer ob tenuitatem faciissime cunctas iracula permeat, quod aqua praestare nonpotest: aer omni exparte ambit circumdat nos; aqua non sim pempram est; non enim in aquis degimuου .: aer pulmones implens eos admotum hulares reddit; aquapulmones implens eorum motum impedit: aer ut cito in seiratur, itac fac te exstiratur; aquam haurimus quidem celerrime,sed eam exstirare non ita licet.Spiratνr ergo commodius aer quam aqua. Spiratio haec aeris Graecis πνρη aut πνοῖα duplex
tuitur: aba insensillis est, alia conssima fg assectabilis. Illam Hippocrates s
'Galenuae proprie. L mota vocant, Latini perspirationem & transpirationem; hanc vero άναπνρbs, id est, respirationem. Διαπνοή per occulta sit cutis irachia, unde gnλος incitur. Κνα,πνο si persensiles constichos ductari os quinem naret.
528쪽
Hoc didici ex Caleno comment. in librum Desalubra diaeta O, ομάυω , inprii, άνα--οta τη, διὰ τοῦ 3ματος ἔξω τε- ω φορρι, τοῦ α ευματος δια,πν Ἀ δἐ His yὶ ἔλου τοῦ σωρ ατος ορνεοίως γιγνομενην d e Resipitationem voco,cum spiaritus per os intro & extra fertur;perspirationem cum per totum corpus aer trahitur & exspiratur. Quorum animalium languidus est debilis calor, ira 'iratione sola conterita vivunt .sic Dτορια exanguia, in e lilia translirant tantum : sicΝtus in utero trans irat tantum,non restirat: e, hystericarum mulierum quamplurimae exoluto nativo cordis calore a venenata corrupti seminis aura, vivunt ad tempus ,sola trangliratione contentae. At quorum animalium calor ingenti metu amma exardescit, nonpotestsola trans ratione σ arteriarumpulse temperari maiore itaque adminicati,quasi bello , indiget; idautemsela respiratione sparatur. Respiratio igitur haec,άνα πνοηproprie dicitur. Hippocratessaepissime πνευ appellat in Prognost. Coacis, e horisinis, Epid. HPi πυκνὸν γ αι σ/χικρον ἐὸν, φλεγχον η a νον ἐν τοισι σωρ οισι τοσαῖσι '' 'f' σηριανA : Respiratio frequens &parua inflammationem & dolorem partium
dicuntur spiritus parui, frequentes, magm,rari,id est,respirationes. R. pirationis huius naturam hi tacet inquirere. Respiratio sicut oepulsu,duplici motu constat sit enim thoracis distentionsim eiusdem contra tione .itaque respirationis duae erunt partes, inspiratio crexspiratio Inspiratio est aeris introductis,exspiratio aeru extraductio; in piratio diastolis, exstinatio voles rationem habet. Vtrumque motum gemina excipit quies prior instiratio
nem, altera exspiratione. Definiatur ergo respiratis,acrispartim animalis, partim natura- asylinistis,qua per os ducitur aer ad pulmones distento thorace,m vapor fumidus excluditur eodem contra is, ad natiui caloris conferuationem c spiritus animalisgenerationem. Desinitiobaec respirationis caussas omnes continetes eleganter exprimit, si cientem quippe natem G instrumentariam. Sciens rest rationis caussapartim est anima artim natura. tura,sinaturalis illa fucultas anima, pirituumprocreatrix, quae in corde maxime et et , sitia- 1 ira lem vocini Medici rincipium est motus; opter cor enim primario instituitur respiratio. nima,idest Coluntaria illas has actionis nece latestimulata, thoracis musculos mo' ra. uet ivnde di entio structi'ue, inspiratios exstiratio. Mixta igitur est actio nonsecus ac Trinae G secum excretio, GreciIecum Nemesio dicerepo sim τὸ ψυχικον φυσική, id est, animae opus cunatura munere coniunctu es Per animam, animalem oe voluntari Iactionem intelligo. Volutatem autem duplicem statuitsubtilissimus Scaligo alteram κατά L, Ξ προ ρεσιν, id est, ab electione, quae Sigilantibus nobis lucet, or in solis rationem haben tibus reperitur,cου σις dicitur; alteram καθ'όρμ.ην,id est,si instin stu,quae dormiet bus nobis in brutis apparet. Requiri autem hanc animascultatem, id inter caeterat flatur, quodias cerebro bre1piratio laedatur. Sic phreniticorum respiratio magna est ex lanis interuallis Hippocrati in Progvsico. Finalis respirationis caussa multiplex tuitur. Res rat u clepiades respirationem institutam esse putat ad animae generationem : Nicarchus in Praxagorri adanimae robur Philistonoe Diocles adsolam ventilationem : Erasistratus ad mamifugam t aere impleantur arteriae, olum enim aerem voluit in arteriis contineri Aristoteles libro de respiratione non vult in pirari aerem ad nutritionem, quia non exspiraretur ing ratus ,at ita copiosus exit ut ingressus H:adde quod aer simplex est 4 ritus vero quid mixtum ideinde non ex aere sit piritus, sed ex alimento per venas affluente, ut ignis non fit eae aere,' ex rebus combustibilibus : muli ergo ristoteles r pirationem non nutritio- . . nem aliquam fetipraestare, sed resilerationem tantum. Nos cum Hippocrate oe galens duplicem respirationis .um muscimus rimarium m secundutrium. Primarius in maior rema cAusus est natiui caloris, qui velut lamma in corde exardesit, construatio. Secudarius S mi-
529쪽
noupiritus Ctriusque vitalis o an uis generatio nutritioque. Con seruatio natiuicaLri sit refrigeratione di tionestu expurgatione. Refrigeratio necessariasuit;qui aperi culum erat ne cor obperennes motus incendio conflagraret,nisiaere laqua abesso quoties mentilaretur. Calor nosternatiuus bIandin , suauisse Diuificus in extraneum degeneraret, abstinui tandem febrilis euadere nisi refrigeraretur. t respiratio, ut docet Galenus cap. 2.libri octaui De dispartium,duplici ratione correfrigeratis in miratione quidem,qualitatest is' dasuppeditata; exstinatione vero eo quod'ruet effuse. Construatur etiam calor ex m. Evurg tμ gatione indri alion uliginis. sienim continenter expurgaretur calor, nisi vapor um, iρ - Herum haberet exitum, si ocareturper oppressionem cor, ut apparet iis bis ''
gulamur itenduntur enim eorum Uenae, intumesci acies,oculi prominent. Namque Ut --bι si , mi ac s*ὸm tthuefumo extinguitur, ita cora vaporibu umidiorangulatur oblisist' hi ortasse aliquis , respirationem non institutam esse ad refrigerationem , quia mori Liai S. Ium frigidum ex rantes Vpirant iat nullin aut certe languidis eorum calor.Respondeo jη- spirare ut exspiret .adest necessitas exspirationis, ob copiam fuliginum, non inspirationis pro pterea malidior moriretium exspiratio, ὸm inspiratio. Est itaqueprimus hic restinat misρὸ irati mi et μου conseruatio caloris cordis, quae fit refrigeratione m expurgatione Alter in nutrim generatio animalis' vitalisipiritus tenim uterque ex aere singuine Dulmistis aereus est noster calori, Ergo aere Misimili oe consociali reficiendus. Hoc docuit H ρι-
crates libello De alimento. τροφης πνευματος , spolim, πνευμα ν,
ά Mηδι πνοῆ d est, principium alimenti spiritus,nares, os, pulmo &reliquas γοῖ. . spiratio. Obiicit Aristoteles non necessariam ese aerissubstantiam,sed qualitatemflum, quod confirmaripotest Galent authoritate lib. De millitate restirationis. Tantum, inpit, solutis. exit de aere inspirato quantum inspiratione attrahitur. Sed restondemus totum ae non expelli,nec eundem qui inspiratur; peditur enim vapor umidus qui expermistisηUsi guinis oe aeris; deinde qui excluditur aer, crassior est inspirato. Ita de mali causastatuemngam rest dum censeoJnstrumenta respirationi diccta trium sent omnino generum. basinthi ι- centia materiam restirationis, L nx quippe m assera arteria alia excipientia, ut sesenes alia mouentia, Ut musculi ς quorum alijsbe , alty Diolentae m coarctae resti rationiis quiseu eb fam dicarunt operam. Ex quibus cuilibet obuium apertumque sit, res rationem opsi m 'μπη β' in inultis consentire, pleri que dissidere. Conueniunt in hoc, quod ambo eidem infirmu s,Gitati; solius enim cordis gratia Ctraque actio instituituri praeterea eadem In alis ἐφ' est Otri que malis caus eadem necessim triplex Tertio conueniunt in rationemorusco
diastole, Vole edi quiete geminaJn hoc mero dissident, quodpulses, naturalis est molin, sique continuin,non interruptin m extra omnem moluntatispotestatem,
stiratio libera est, oe plerumque pro arbitrio cessat. Uciens pulsius causasola est natura,rsirationis anima cum natura pulsus organasiunt cor m arteriae ; restinationis mustali; pulsus a cordesit restiratio non a corde, si propter cor '. denique quinquies fatur initio uallo inis restirationis. Ne quid vero adperfectam restrationis naturam desiderari fisit,duo breuiterinquirendasiunt,anpul*ου quam restirationis maiorsit nec GF , tum, an pulpis restinatione nobilior. Scribit Galenus initio libri De Uupulfiu,rsirationem tantomi. ρ-- magis essepulse necessariam,quanto cordis calor magis est ad vitam necesarius, quam reli-μ η quarum partium calor: cuer . De locis assecl. cap. y scribi eri nonposse ut animal restir rionepriuatum etiuat. Contra,visunt bystericas ne respiratione forem in olero non rest, rat iapoplectici quidam non resstranti epulse autem cir motu cordis constare Tita nonpo R 'θρου - DE. Dicopulsem alium esse cordis, alium arteriarum: pulsus cordis magis ad vitam est ηγcessarius,quam resinatio; foeculiaris arteria pulsatio restratione minus est necessaris:
si enim Sinciantur aut intercipiantur arteria,non interibit animal, restinatione autem pri-
530쪽
ratumsubito extinguetur. Pusuporro restiratione nobilior est; tum quia organum pulsi προ nobili coscillare tum,quia sepraestantioriis quae diriguntur adfinem: at restinatio ad construatione usis in stultun adde quodseritus aere spraestantior An respiratio animalis si vel naturalis actio.QVAE saero XX. E strationis caussa est ciente maxima Esceptat e cenatur inter Phialosophos m Medicos. Alij enim a natura sola ; alis ab anima tantum
trumque motum e P, distentionu eP contractionis feripulantri illi re Drationem iniussam, hi moluntariam esse actionem contendunt. Non est utraque o niosuis destituta patrociniis. ristoteles naturalem omniano esse inuitam existimat, que ecurisunt Auermesiurisianis alii- nato, mi que ex Graecorum, Arabam, oe Latinorumfamilia quamplurimi. Hanc eoru nubtiam rationibustis malidis oe verserie adumbratis eo mareplacet. AEho omnis Soluntaria ab electione est circum apprehensione obiecti: at dormientium electio nulla est, moluntaue nulla. Praeterea certi um est persemnum animales omnes facultates otiariiat restisamn dormientes utilitantes, estque tam insomnis, qu in vigiliis aequabilisci i similis restiratio: non ergo actio est animae, quia nuta animalis actio aequὸ in innuae vigiliisperfecta ess Sed cr caroticis exol ntu acultates omnes animal cicaron nam- Tertiaque definit Galenus animalitatis priuationem: hed in caro struatur restirundi li,ertas Apuli Aisi nihileae voluntate agerepossunt est enim apoplexia restolutio Onistersicorporis; ρ iam . id est, cerebri . totius neruosigeneris vis ergo omnis cerebro is fluetis extincta est tmemrassiue pungas nihil sientiant ablato sis imo de est remanere motum voluntarium: at restirant Apoplectici; aliunde ergo qiam a cerebro re ratio. In Dile a conuellitur
uniuersum corpus cum senseum mentispriuatione, remanet Lamen stirandi quaedam libertas. Quinetiam sirsiratio voluntaria est,fatigaretur tandem aut caeterae omnes ani malis amones , ut restirando non fatigatur animal, quin potius si libersiritum non δε- arfatigatur: ergo natu opus e non animae. Accedit quodsi restiratio esset volunta .ria,cogitaremus aliquando an restirandum esset vel non; at r iratio in dehiberationem nanquam cast. Deinde voluntarium m perpetuum contraria sentjutrsiratio perpetuas, a vita in animaliperfecto inseparabilis: cor enim, vscribit Galenus libro De foetus formatione; A reyratione uertipriuatum,moueri desinit. Adde quioasii ὀ voluntaria 'Acinis
est restiratio quia celeriorem tardioremque eam facere possumus, euhm ratione cordis oe arteriarum motus moluntarius esset , possumus enim pro voluntatis imperio pulsus nunc rariores, nunc densiores,nunc celeriores, nunc tardiores facere; namsist camur, aut exerceamus nos, gebitur pusus stiritum cohibeamus, minuetur. Potest etiam a ferrilae ratio non inelegans. Animales actiones, pro moluntatis hmperio cohibereptamus. t dum ira exaestuat cor,dum inflammatione tentatur, dum causeo. acuta febre infisatur, it equens est restiratio,w ei imperiare non liceat. Asthmatici,pleuritici, bra nothico guntur velint, nolint, ita resti re non itaque voluntaria est. Praeterea restinatio ethali facultari inferuitselius enim nutritionis, restigerationis expurgationis gratia compa
rata est,in i lius pulsationis subsidium instituta, unde cor Galeno princeps restirationis
organum dieitur; at miratis facultaε voluntaria non est, sed pure naturalis. Sed m eadem . videtur esepulses s restritionis seciens causia quia augetur minuiturque respiratio etioe pulsu nonpro arbitrio voluntatis,fedpro Uancto vel imminuto. Si ebricita jimmedi currentiam fespiratio maior estfrequistorque etiam inuitis nobis; aucto nimirum com
duaestu. Postremὸ, Galenis tertio De locis sectis sistans aduersus Archigenem,cere