장음표시 사용
11쪽
nuitatem inter assectiones corpo Da naturalis demonstrabiles referunt, quiq; ab Arte corporis naturalis conistinuitatem demonstratam statuunt, aut alium locum sostendere nobis debent, ubi hoc ab Arte sit demonstratum, aur demonstrationem ejus in libro sexto cum La-barella collocare. Quod si faciaiar, prius omne mobi te esse dividuum, & per conseq. omne corpus esse dividuum, ex hoc textu ga, deinde omne corpus uraiqvaque, sive secundum quodvis punctum dividuUmis, h. e. continuum esse, ostendant, necesse est, Cum huius demon stratio, illius demonstrationi innitatur. Quod etiam Aries l. 6. t. 39. satis aperte significat, dum i ta scri-
tatur, hoce consecutum, omnia, Inquam, d viae, infinit . esse. Statim enim ei, quod mutatur, Husebistas ac infimtitas ineae
Divisibiluas igitur prius est demonstrata; infinititas a. divisi nis scilicet, hoc est continuitas inse entibus erit ma- Asa as. Atq; haec omnia eo pertinent, ut monstremis, Peripateticos ne Cessario demonstrationem in hoc textu ab Arte factam esse. confiteri debere ; idem tamen expressius asserit FranciscusUicomercatus, non infimi subsellii Peripateticus. Si tam acile est, inquit, dubitationes ae uere, qτae exeo, quod Aries in humerbisdemonstrat, em , oriuntur, ut de mons rationis sensum assequi,praeclare certe nobiscum ageretur. Imo vero praeclarius, si & helc&in libro 8 Phys. t. 23, item in lib. de sensu & sensili C. 6. undo dubitationes illas vult oriri) demonstrasset. In eo autem persistit Vi comeratus, demonstrationem helc ab
12쪽
Arte allatam esse Livinetiam Conimbricenses propo- sicionem hane Arti : a Uicvzid mutatur, aevi ι m esses Decesse eis, theori malis titulo decorant Quod si hoc nomine meretur appellari, uccuratam certe demonstrationem, non Dialecticam probationem flagita O. o Quid Z quod A riis verba iis, qui in ipso demon-mationes quaerunt, nihil nisi demonstrationem pro-IDI t re videantur, Cum vocabulo ANArKM NECESSE EST bis positive &semel ΟΥ ΔΥ&Aro Μ IMPOSSIBILE EST, in propositionibus exponendis utatur Imo propositionem illam, quam hoc loco demonstrare conatur scit: omne, quod mutatur, divisibile esse tanquam demonstratam textu 48. l. s. astum it, ubi ita loq vituta :
tur, divisibileesse demonstratum est. Nusquam autem id demonstratum fuit, nisi in textu 32. Io. His ita praemissis, ad rem ipsam paulatim nos accingemus, ut tandem, quid & quomodo Aries hcc textu demonstraverit, planum faciamus. verba Artis haec sunt: Το 1ε μετιαλλον ἔπαν, ἀνάγκη a P id a. mutatur, necesse
13쪽
l. ὲκ r λευκου πι σου τοῦ με- autem,in quod msitatur, id quod
τὸν. nor ess, quicquid mutatur inored ii um ii. sed antequam ad ipsum demonstrationis exinamen venia, quod proprium est nostra instituti,videtur id est e recensendum, quid praecipui Artis CC mmentatores heic demonstratum esse velint, ne Arti aliquid as ingere, aut parum integra fi de sententiam ipsius reis
Ir Est a magna inter exegεtas dissensio num Ar- Ie oc loco de omni mutatione vel ut aliis loqui placet, de omni mutabili an de mutationibus, quae fiun in tempore, an de aliqua tantum mutationis specio verba faciata Alexander Aphrodisiensis qui antiqvitatis jure primum interanterpretes locu meretur, Artis denuonstrationem ad omnes mutationum species vult pertinere, qVomam ex ipsius sententia nulla accidio mutatio in non tempore, sive nulla momentanea est. Avcnroes ita ipsum refellit: Alexander a. contradicit in . hocsamoso ct magno magistro; quoniam inissor omnes Perganticiicunt hisesse transmutationes, quaesunt non in tempore in non tempore es hccest mani sum in ILLUMINATI NBDS or tuus. Ergo nihilect ponere, qτod omnu tra mutatio en in tempore. Alexandrum tamen &I homas Aquis nas&Franciscus Vi comercatus, diligentissimus alias' interpres Artis, seqv untur cum ille mutationes aliquot momentaneas statuat, v.g.generationem & corrupti
14쪽
eorpore quaest. item illuminationem, Ima quaest. .
art. a. ut ex tabula aurea s. indice superscripta Thomae excerpsi. Hic vero an idem faciat, divinare non possim. II. Ab Alexandri sententia abit Themistius, qui, ut ex Avenroe licet cognoscere, Aristotelem de mutatione, quae fit in tempore, in praesens loqui existima O. Themistius disti ita loquitur Ave nroes secundum versi. onem barbaraj qυod Aries non loquitur hPde Isio,quod transmutatur non in tempore, singit etiam issam transmutationem esse dimisibilem. animum enim estperst transmutationem snon in tempore es istam,cujus intentio e se transmutatio in omnibuspartibus. Quid per intentionem Avenroes velit intelligi, non satis clarum est. 14. Themistium similiter refutat Avenroes,&pri us inculcat aliquas transmutationum divissiones, quam suam opinionem cui etiam adstipulatur Sceghius ex-P on at. Transmutationes, dNobin moduseunt,persi onovem. Transmutatioper se est, quae essit de quiete in quietem, ex gr. cum aliquid ex albo mutatur in nigrum, ex quiete albi tendit in quietem nigri. Cum enim id, qyod
transmutatur, dum sub albore est, quiescat, h. e. non mutetur,&dum sub nigritie est, etiam quiescat, placuit Avenroi transmutationem per se ita definire, ut si Otransmutatio de quiete in quietem. Porro autem transmutatio non per se e B, quae en sinu alterius transmutationis .m Etaminatio domus, quae sit amotu candelae, se mutatio columnae de dextro insinistrum amotu columnae.Elmanifestum ect,in quit, quod istae transmutationes sunt non in tempore, ia sunt fines
transmutationum, es nisectinivi ibs, ct dissertab Ho,cujus ectgnis, Etent mani um, quod impossibile est, uisit per A . Finis Avenroi idem est, quod terminus, sic punctum est finis taeae,linea firus superficiei superficies finis Corporis. II. Fab
15쪽
rς. Falssimum autem est, quod illuminatio domus,
quae fit a motu candelae,&mutatio columnae ex dextro
in sinistrum sant in non tempore. Nam quod ad illud
attinet, illuminatio domus, seu potius variatio illuminationis, quae Consequitur motum localem candelae. i. deo successive fit, quia lux candelae suam habet sphaeram a clivitati S, secundum quam aerem illuminat. Dum igitur transfertur candela,transfertur quas sphaera ista,&ita limes illius sphaerae aliam aeri Spartem attingit, aliam deserit, quod fit in tempore. Deinde mutatio columnae vel potius hastae pericula sum enim est colu .mnam moveri) a dextro in sinistrum similiter est su cessiva. Cum enim hasta, quae alicui est ad dextram, ita movetur, ut eidem sit ad sinistram, prius ad eas partes corporis, quae dextrae manui aut lateri propiores sunO, pervenit, deinde ad eas, quae his succedunt, atq; ita consequenter. Praeterea id nihil verisimilitudinis habere videtur, dum mutationes has silluminationem domus dc mutationem columnae a dextro in sinistrum
p er se elle negat. Id enim, quod necessario consequitur aliam mutationem, potius per se videtur esse quam per accidens', I 6. Notetur obiter, Franciscum Toletum valdo negligenter Ave nrois Commentarium inspexisse. Ita
enim ille in quaest. 3. l. 6. Phγc scribit: Mutatio eH duplex, altera per se, astera non persi Mutatio non pers ea, quae ex motu Iedi in quiete Mutatio vero persen,qua ex quiete tenduinqmietem. Corrigendus heic est Toletus, & scribendum: Mutatio per se est, quae ex quiete tendit in quietem. Mutatio vero non per se est, quae est finis alterius
transmutationis. it paulo post, ubi dicit: Mutatio non
16쪽
per se duplex esi; scribendum; mutatio per se duplex est,
item in margine ad illa verba: Noto. cunaeo&C. non te gendum est: mutatiope e a motu , sed Mutatio per se a
II. Sed redeamus eo, unde digressi sumus. A ven.
roes, facta divisione transmutationis in tras mutationuPerse,&non per se, dividit mutationes per se bifaciam. Aut transmutatio es, in Pit,cujus niseis degenere illius trans mutationis; aultrasmutatio fusi is en de alvo genere. Prio ris exemplum Toletus ponit mutationem nigri in album, est enim inutatio exqualitate in qualitatem. Posterioris, generationem, quae jungitur alterationi. illa enim ,
in substantiam, haec in qualitatem desinit, quod exemplum nullum hic omnino locum habere potest, i via ita generatio esset mutatio per accidens &improprie dicta, quod Ave nroi non congruit. His ita suppositis, veram esse vult Avenroes Artis demonstrationem de omni mutatione, sed disserenter. De mutatione per se est vera per se, de mutatione a. non per se, est vera pena accidens, cum id, quod non per se tran Smutatur conseqVatur transmutationem aliam, ut ex superioribus constata.
I 8. Caeterum ex omnibus hisce tricis, vix pomimus aliquid lucrari, quod conducat ad demonstrationem Artis recta formandam, quamvis Ave tardes satis multus sit in iis exponendis. Si quis tamen demonstrationem inde eruere se posse confidat, is, siquidem praestiterit, optime de veritate ejusq; studiosis merebitur.3 o. Restat sententia Toleti & qui eum sequuntur, Conimbricensium, qui demonstrationem Arhis desola
motu haccipiendam esse contendunt. Et ne quis i-
Psis objiciat exemplum illud alterationis ab Arte adhibituma
17쪽
bitum, ex albo per sustum in nigru,oeeurrunt hac re, sponsione, nimirum Artem eo exemplo ad expi andum quidprimu uin motu, usum fu isse, neca eritatem,sedadremisi frandam amerri Hi tamen interpretes non sunt tantae autoritatis, ut ipsis hoc concedi possie, Artemis hele de solo motu locali demonstrasse, cum & Alexander Sc Uico merCaly &Schegkius, aliiq in texti by Aristotelis evolvendis long E accuratiores quam aut Poletur aut Conimbricenses, simul alterationem ab Arte in hac demonstratione velint intelligi Neq; vero istud veri. simile videtur, quod illi uicunt, Artem in demonstratione motus localis exemplo uti, quod ad alterationem pertinet, ad rem rantum illustrandam, aut explicandum, quid sit primum &proximum, ad quod in motu
pervenitu .aO. ver lim enim vero, quisqvis tandem hujus textas patrocinium susceperit; aliquam saltem muta tionis speciem ab Arte intellectam esse dicet; at in nuula demonstra tionem Artis recto talo stare, DCile osten di poterit Hoc interim praesupponimus, praesentem demonstrationem plane paralogisticam esse, si aliqua datur mutatio momentanea qualem nonnulli Peripatetici Generationem &llium inationem fingunt cum illi nullo modo applicari possit. Nam omnis mutatio, quae ita fit, ut id, quod mutatur, partim sit intermino ex quo, partim in termino ad quem neces ario fit in . atmpore, ut Toletus quoq; fatetur quaest. a. circa intelL 3a l. 6. Physic. 3 , idemq; ex sequentibus magi S constabit Considerabimus igitur probationem hanc, ac si iuccessivae mutationi, i. e. mo cui tantum convenire debeat, &hac quidem disputatione in dua b. motuum speciebus. alteratione videlicet,& motu locali. initio
ab alteratione facto. B ai. Du
18쪽
2I. Duplex autem quasi est demonstratio Attis, laquasi duos Calu Shabet alterationa applicata. Prior est, ubi nullum datur me diu, specie differens ab extremis, ut in calore & frigore; quamvis enim heio tepor poni possit ut medium quid inter calorem & frigus, ille t men specie ab iis non diiserto Posterior casus est, ubi tale medrum, ve I plura hujusmodi adsunt mediae, ut si
demonstratio in alteratione ex albo In nigrum expon tur, quia inter alborem μ nigritiem, tanquam extremos colores dantur media specie ab extremis diversi, v. g. fuscus, ruber, fla vus & ali LPo stetrioris casus exemplo usus est Artes. dum explicat, quid per id , in quod: aliquid mutatur, intelliga nimirum hoc, quod est prumum in mutatione, hoc est, a qyod primum.in mut
tuo no' perveni tur, sive terminus ad quem proximus'. In priori calunonopu si terminum ad quem primur a non primo distingveret, uti fit cum aliquid ex albo tu nigrum muta dur, heic terminus adquEprimus est co-Iorpoωος fuscus, de minus non primuS est color niget, quia quod ex albo in nigrum mutatur, pruis fuscum fie luam nigium)ibi enim nullum est edium. specie dis. feren&ab extremis, sicut modo dictum fuit. Sed haec o Q biter : nunc demonstrationem ipsam consideremus' ra. Exordii loco propositionem han : ειςBimem με βολὴ, ex quodam in quiddam omnD en mutatio, p ra mittit, quam l. s. Phycta p. ex Vocabuli su ζαοῦ λ ς et mologia deduxit.&Lς epius eandiem cum in concri Mno, tum abstracto inculcad. EtheIC qvidem eam prae. mittit, ut ostendat duos esse perminos In omni muta tione, terminum sc. ex quo δἰ terminum ad quem , quo Tum unu Sint reat,&exastere desinat, alterincipiat ex iust e. Demonstrationem vero haec propositio ursum-stio
19쪽
pso non ingreditur,quam ob rem & nos in ea extu
enda non erimus ocCupati.eta Franciscus vico mercatus qVidem, qVantum ex ipsius commentario in hunc textum licet perspice re propositione illam Arteam ita accipit, ac si ab Arist tele in demonstratione adhiber cur, I. e. ac si 1lla ex earum propositionum numero foret quae 3psam demon- Rrationem constituunt. Uerum haec longe aliter quam Uicomercatus dicit,se habere, non obseurum esse potest ei, qui totam probationem in simpliceo suardianoeas digesserio. a . Cceterum notanda quaedam veniunt, quae si non praecedant, ipsa demonstratio minus commodo intelligitur. Et quidem primo di igenter attendenda est insignis illa cata chresis, dum ArIes su bs ectum in in . haerente esse signa ficat, cum propriὰ inhaerens sit in subiecto, non contra subiectum Fn inhaerentet. v. g. si dicam substantiam esse in codore, cum hoC velim quod color in substantia: itemq: hominem esse in scientia pro scientiam esse in hominu , magnetem esse in iacultate ferrum attrahendi, cum facultas illa sit in magnete . Adeuntem modum in praesenti demonstratione loquitur Aries, dum eius, quod alteratur, partem aliam eii Oin tormino ad quem, aliam in termino exqvo,expressis dicit, cum hoc velit, quod pars eius, quod altera Pur,sit sub termino ad quem,sars sub termino ex qVO.as. varias partieulae EN JN significationes I. 4. Phys e. ag. attingit , ubi explicat, quot modis aliquid sit in alio; dignus f an E locus, qui notetur. νεμ δε
20쪽
Πίταν δε κυροωlαlον Gάμέω, f ολως τα c. ἰοπω. Ponthaec Fumendum est, quot modis abud FI m alve. Uno igitur modo, ut ininus in manu, ct omnino pars in toto. Atio modo,ut totum in partib.; non enim totum eis extra partes sic manus est in sdigitis, h. e. consistit in s digitis Alio modo ut homo in an, mali, se omnino ut ecies ingenere. t bo, ut genus m erie, ct omnino parraperira in de itionesteriet. Praeterea uisanita si Obdu igidis, o omnino Iorma in materia. Praeterea utI a Rege res Graecorum , se omnino, quodest in primo motore. Praeterea ulm bono, o omninois fine; hoc autem e Bia,cujusgratia. Omnium autem maxime propriὸ ducitur, qvod eis ut in vase, oromnino a Uoden misce. Quamvis heic Aries varias parti, culae IN usurpationes notarit, novam tamen praesenti in textu catachresin pro more suo fecit, msefectum, in inhaerente mubstantiam in quatitato esse dicit. 26. Porro autem hoc etiam monendum censemus, quod Propositio haec: A -κε ὶ ο τουτωῖνου, παεταβάλλοντ'. si verba recte construantur,
minus sit ambigua, quam illa, quae a Toleto &Conim-hricensibus, aliisq; interpretib. substituitur, nimirum haec : omne mutatale permutabile intelligunt idquo mtatur=partim eritis termino a quo reinus e u m Arte ex dicerent partim intermino ad em. Verba enim FGι--αλλενlος construenda sunt cum Voculis τι μεν rix non cum Θρ λ ut sententia haec sit: Necesse est, hanc quidem partem ejus, qvod mutatur, in hoc esse se. termino, illam Vero parcom in altero termino. Atq; ita quod