Primordiorum juris Ivstinianæi demultia. Sive utiliorum & maxime necessariorum ex libris 4. institutionum juris, curiosa selectio ... ab authore Cornelio Pynacker ..

131쪽

TIT. I. ro'

Non manifestum quod clandestineommissum est. d. Poena furti manifesti est duplum nonaani sti quadruplum, s. o qua etiameneiatur qui rem furtivam scienter sus-ipiunt ut celeut in finFurtum usus rei fit cum quis recomaodata utitur ad alium usum quam adluem res concessa est, M. Nisi credat dominum rei id permitaere, si sciret quia tam stulte credulusffectum furandi non habet, s. 8.& ideonpubes furti non tenetur, o S. Furtum possessionis rei committitur rem pignori datam, creditori de-itor surripi. s. q, Furti tenetur. i. Qui ipso furtumacit. a. is cujus opes consilio Dium est furtum, veluti siquis nummos x tua manu excusserit,ut alius auferret, Atqui solummodo consiliu dedit, On tenetur, d. II. Ille cuius ope

onsilio furtum factum est, . IFurti actionem habet non modo re furtivq

132쪽

ito LIB. IV.

surtivς oininus;sed etiam ille cujus in iterest rem subhitam non esse.y. 13 qua, lis est sarcinator, c bonae fidei empto ire subrepta, d. I. Actio de resurrepta datur. I. indu a plum vel quadruplum, quae est mere Paenalis a Datur rei vindicatio domino contra quemvis possessorem. 3. Con ldictio furtiva, quae competit domino contra ipsum filium, vel ejus heredem, etiamsi non possideat, fin.

De Vi bonorum raptorum. Tyrtum cum aliqua violentia adhibi-λ a commissum, dicitur Rapina,

furtum improbius, Prin. Estque manifesta,vel clandestina,vt-Pote cum armatus ad furandii veniens nominem in domo invenit, dici Princ.

Vtraque punitur poena quadrupli; in quo quadruplo connaetur etiam resia Piri

133쪽

TIT. III. III ut poena sit tripli, d princ. At silominus vi rem suam alii eripiat, Cr lens sibi id licere, rei suae dominium a. nittit. Si non fit dominus de falso id pi et restitutionem rei aestimationem raestare tenetur Quod maxime lo- una habet in rapina rerum immobitum, quae Proprie vocatur Invasio

Actio datur de vi bonorum raptoum ex iisdem causis, quibus datur tio furti ob rem surreptam, uinal. De

Amnum quod datur sine aliquo jure cum res animata vel inanis lata alicujusleditur, poenam habet cxse Aquilia princ. Cuius legis tria sunt capita, Primum est de occiso,sive servo alte- as, sive animali quod pecudum, ni

134쪽

via LIB. IV. mero est Poena est aestimatio quanti ea res toto uno retro computato Pluri mi fuerit, prinC. Est autem animal pecudum numero quod gregatim,&sub imperio pastoris pascitur, ut equus,mulus, Caprae oves, Porci. i. non canes, nec fera bestiae cicuratq,ibid. Secundu caput videtur fuisse de utit, tale alicujus intercepta,desiit usum habere propter incertitudine damnis a. Tertium caput est de servo alterius vulnerato, d animali occiso quod pecudum numero non est vel de aliis quibuscunque rebus corruptis,sive deterioratis poena est aestimatio damni quae fuerit plurimi intra dies proximos tri- traginta, f. M. q. IS 1 ir. IV.

INjuria commissa est delictum quo aliquis contumelia asscitur, utpote cujus corpus, diguitas vel fama nullo

iure

135쪽

Insuria explicatur divisione triplici. Prima est Realis, vel verbalis. Realis eis, quae assumpto actu, uti erberando, pulsando,Vulnerando com-

Mittitur s. I.

Verbalis, quae fit verbis, sive ore pro alis, uti cosa vicio, commate vel verbis scriptis, utpote libello famoso, car- iniite ad infamiam facto, d est. pasqui, o, d. . ι Secunda distinctione, Injuria est

rox aut Levis. Atrox qua atrocitatem habet, quae

major est quam vulgaris& levis, Mi lis judicatur sic ex circumstautiis hilae. i. Ex ipso facto siquis sit fustigatus, aut graviter vulneratus,' s. et . Ex qualiat te personarum, ut si plebejus senatorio viro, si quis ipsi magistratui vel filius patri injuriam faciat,s 9, 3 Ex loco vulneris ut si in facie Is

136쪽

ii LIB. IV,

vior litura infligatur, vel facies depalmetur, si in oculo percutiatur, dici h . Ex loco civitatis in quo committitur injuria, ut si in theatro, in templc lin foro, in conspectu iudicis fiat injuri

per se alias levis, d. s. s. Patimur autem injuriam, non modi Per nosmetipsos, sed etiam per omne alios qui suu in nostra potestate su dominica, ut servos,patria,ut filicssem

maritali, ut uxores,s . 2.3, 4.

Injuriarum tenetur qui fecit, vel quo fieri curavit injuriam, A. pen, Persecutio iniuriae est duplex civilis, vel criminalis. Civilis competit parti te' contra ledentem, ut puniatur certae pecuniae aestimatione applicanda lese, F. . Criminalis datur magistratui ad poe, nam aliquam pro delicti qualitate, i, jurianti imponendam,s. O. Omnis injuria aut cst annua aut per tmtua.

Anima

137쪽

TIT. V. Lis Aianua, quq ultra annum a tempore Ommisset non extenuitur, mere pret orta est,ut fere miles,s . .

Perpetua est quc jure civili oritur, riginta annos durat,in locum habet inquatuor casibus.1 Si quis sit pullatus, 2.vel Verberatus D vel domus ejus vi introita sita in inuria in scripturam sit reda sta, clicona illaiunis opinio, Cayl.lib. a. N. O . Omnis injuriae actio extinguitur disimulatione id est imissione tacit non evocando ad animum, Vel expressa renissione, reconciliatione, k uir.

Ti T. V. Ῥeibboationibus de O Vasi deli stum cst cum quis editurpes inprudentia male judicistis, qui iudex poenam patitur quod litem uam faciat, id est, omne damnum partiles aeuinciat, prina,

138쪽

ri 6 LIB. IV.

Etiam quasi delinquit quis cum illi qui sunt in potestate, vel famulitio ejus alium edunt, quod fit modis tribus. i. Cuin ex cenaculo patrisfam ali quid in publicum dejeci iam, vel essu, sum est, quod transeunti nocuit, poen fest duplum damni dati, M. I. a. Qui aliquid ex domo sua superiori re habet suspensum supra plateam pub licam, quod nocere posset si caderet letiam antequam cadit poena punitu l

Hospes,dc nautas furtum aut da rimnum sit factum a suis famusis,tenen 'tur ad duplum damni, s. sin. TIT. VI.

De A Zionibus.

ACtiooim pro tertio iuris objecto

sumitur significat generaliter to tum actum iudiciarium processiim. athic specialitur accipitur,ac definitur l

139쪽

TIT. I. II

jus persequendi in judicio quod nobis

debetur, princ. Actionum genera sunt tria, aut sunt Reales , aut Personales, aut Reales sunt quibus res nostras petimus,& vocantur Vindicationes nomiue generali, retinent generi nomen cum

res corporales petuntur. At si res incorporales, sive jura vindicantur, assumunt nomina specialia, utpote vindieatio servitutis sibi debitet dicitur comsessoria, vindicatio libertatis a servitute aliqua vocatur Negatoria vindicatio hypothecae a tertio occupatae, dicitur hypothecaria, sive quasi Serviana, β. 7. Personales actiones semper dantur in personam suntque ex contractu vel quasi, ex maleficio, vel quasi g. I. -- cantur etiam condictiones ab antiquata voce condicendi,=. I . II, Mixtae sunt quaevi in rem, in personam.&mistam causam videntur habere, tales sunt tres familiae herciscun-

140쪽

dorum.

Ad intellectum a stionum opus est tenere se earum distinctiones sive pro

prietates.

Prii est, qua omnes actiones sunt civiles, quae ex legibus civilibus descendunt. e que sunt perpetus ut omnes rei, ei praetoriae, quas praetor ex sua lux dictione comparatas liabet in feretis: Da sunt tam in rem quam in Y aeeoriae in rem sunt . Publiciana, qui 1s, qui rem cepituli cap re, perinde vindicat, ac si jamus episset. . q. a. Rescissoria qua usucapio rescii ditur, is res usucapta vindicatur, 3. Revocatoria. qua creditores bolia debitoris arre stata per judicem, a debitore in fraudem creditoriam alienata, Vindicant quas non alienata 6.

, Ser.