Primordiorum juris Ivstinianæi demultia. Sive utiliorum & maxime necessariorum ex libris 4. institutionum juris, curiosa selectio ... ab authore Cornelio Pynacker ..

141쪽

. Servianara quasi Serviana, haec: tiam hypothecati dicitur. Serviana latur domino standi ad res coloni pro inercede obligatas,h. . Quasi Serviana ceteri creditores pignora sive hypothecas persequuntur, d. s. 7. Praetoriae in personam sunt vel ex contractu, vel ex delicto Excontra sunt. 3.1. De constituta pecunia, qua tenetur qui pro se, vel alio soluturum sine- stipulatione constituit. f. 8.et. De peculio, qua quis adversus patrem agit ad peculium filii, vel dominum ad peculium servi, . p. tu factum ustio ex iurejurando, in eum qui defe- ,ente adversario juravit sibi deberi. q. IO. Ex delicto sunt innumerabiles,at hic

recensentur tantum, 3. I. De albo Praetoris corriapto, A. IIa Actio in factum adversus eum qui patentem sive venia in us vocavit,

142쪽

TIT. IV. 3. Si quis in jus vocatum vi exemit, aut eximi curavit, d. f.

Secunda distinctione docetur quidlpetendum singulis a stionibus.

Aliae sunt ad ipsam rem tantummodo tales sui omnes Vindicariones, , i . Aliae ad solam poenam, ut ex maleficiis fere omnes,s. 18. Aliae ad poenam ad rem simul, ut actio vi bonorum raptorum actio ex deposito miserabili, sive necessitato, , . in fine. Aquilia contra inficiantem, & debuetorem lagati pii negantem vel moras nectentem d. i. Tertia distinctione quantum singulis actionibus sit petendum, sunt enim aut in simplum. . a. aut in duplum,s. 22. aut in triplum, s. 24 aut tu quadruplum, Quarta distinctione actiones sunt uae fidei, vel stricti juris, vel arbitra

Iu bona fidei actiouibus judex habet liberam

143쪽

iberam potestatem ex bono' aequo aestimandi quantum actori restitui o- porteat s. 28 3O. Iustitisti iuris actionibus judex est for- mula adstrictus, quam excedore noui potest. d.=. Oan In arbitrariis,quae pendent ex judicis arbitrio, quia emittitur iudici ex bono

Scaequo secundum cujusque rei de qua agitur, naturam aestimare quemadmodum istori satisfieri oporteat Quinta distinctio est, ne Actor plus petat quam sibi dcbetur alias totanu causam amittebat obformula cadebat, quod postea mitigatum, 3 3, Plus autem petitur quatuor modis. a. Re, si is qui decem debet habere in Petat, vel totam rem, cui pro parte debita est. R. Tempose,si quis ante diem vel an. te conditionem petat. 3. Luco, cum id quod incerto loco

144쪽

I 22

LIB. IV.

promissum est, petat simpliciter fine commemoratione illius loci. . Causa, cum ex alternativa, aut generali stipulatione unum petit, erepta debetori electione, utrum solvere vclit d. s. 33.

Minus quam debitum cst , vel a Iiudictitur sine causae periculo. 34 Septima distincto est quod aliae a ctiones consequantur totum de solidum , aliae minus quam debitum est, puod accidit in quinque cafibus. t. Si ex contractu filii fam agat creditor contra patrem , non potest plus consequi quam est in peculio, etiam si multo plus debeat Filiusfamilius, a Maritus de dote uxoris reddenda

conventus, condemnatur quatenus focere potest,=. 37.

3. Qui adversus parentem, patrinnum socium donatarium agi non plus

145쪽

TIT VIL ra, Hesequitnt quam rei facere possunti . Si quis eum conveniat cui quid icsssim debet, compensatione Re oditosta, non totum accipit, . 393. Qui casua creditoribus cessit, ad lautiorem fortunam reveniens de

iovo conveniatur, non condemnatur

a plus quam facere potest, M.tin. Ti T. VII. cum eo qui in aliena pote late Η,

negotium ecti 'Me dicitur. Vin iure civili non possit aliquis ex contractu alterius conveniri l. r. de A. &obL, tamen quida ex con- actibus eorum, quos in potestato: lent lucrum caperent: propter aequi utem Praetor introduxit ex contracti las filiorum vel servorum adversus Phles de dominos actiones sex. i. Quod jussu, qua tenetur patea

aliquo

146쪽

αliquo contraSit princ versu Et quia i s . Excercitoria,ea actio in solidum, Competens in exercitorem ex contractu magistri, a. Exerciror est ad quem cottidianus quaestus navis pertinet, Magister quinavi est praepositus,d s. a. 3, institoria, qua tenetur insolidum dominus taberias ex contractu sui institoris si 'e factoris, d. a.

Institores sunt qui negotiationibus'

Praeponuntur, d. a. Tributoria datur contra dominum servi mercimonia peculiaria exercentis,

α debitis gravati, male distribuentem inter sevi creditores servi merces PC-culiares

Ex peculio datur actio adversuscos, qui habent contrahentes in potestate, usque ad peculi vires η. 6. Dein rem verso tenetur pater dominus cujus filiis vel servus mutuum acceperit,ac in rem patris vel domini verterit

147쪽

TIT. VIII. raserterit, d. 3. 4. Etsi omne mutuum servi dominum uum obliget, non tamen Omnem

uum sillifata patrem obligat, imo nec osum filium propter C. Macedoni inium, prohibens mutuas pecunias dari illissam iis .

Tiae. VIII.

MOxalis actio est quae datur obno- xam, id est, maleficium servi, as

ersus servi dominum, ut damnum da-um resarciat, aut ipsum servum dedatioxae, id est, relinquat damnum passo.

Itaque quamvis damnum longe m us sit quam valor servi, tamen domi- ius deditione servi potest fungi,nec ut ra conveniri potest, s. a.

N alis actio competit semper adgersus possidentem, licet servus in alte ius dominio existens damnum dediti et Suia Noxa caput sequitur. I. I.

148쪽

LIB. IV.

ratio etiam est noxalis ad verius

dominum, cujus animal brutum nocuit, liberatur dominus noxae deditione. Damnum ab animali bruto datum vocatur hic pauperies. a. Illa fit ab animali si mordeat aut calcitret,aut cornu edat,f. I nam si secundum naturam damnum det, utpote fruges, gramina depascendo, tunc datur actio de pastus pecoris.Leg. 16. I. st de Praescriptis verbiS. Cum hac noxali concurrit aliquando actio AEdilicia, saltim utilis contra eum qui verrem, aprum, leonem,auta. nimal ferum habuerit; dc punitur arbitrari si homini libero sit nocitum, ficeteris rebus duplione aura dati, s.fiua TIT.

149쪽

TIT. X. XI.

Tri. X. Ter quos agere postum T.

Nos ipsi possumus litem Persequi

coram judico, aut per alios, nobis procuratores ad lites vocantur, quorum usus hodie frequentior, modissimus. Pr, Procuratores constituuntur sine Dia solemnitate, nudis modo verbis inter praesentes. per epistulam inter abse

tes. s.

iri refundendis, & de reconventiones quae hodie fere tantum usitatae, ceter de judicatum solvendo, de ratam rem habendo, de manendo in lite usque ad finem litis, ii tequentes, vix usitata:

150쪽

Civiles actiones sunt perpetuae, id

est, iurant ad xxx. Qvqdam ad xv.

Praetoriae qugdam sunt annuae, ut actio vi bonorum raptorum, partim Pelap: tuq quae bonorum posses ribus d si- dei commissariis heredibus universalibus accommodantur, item furti manifesti pr. Heredibus non dantur actiones po nates, sive quae ad vindictam, ut actio injuriarum vel alia similis, i. In heredes dantur semper actiones ex contractu . nisi sint poenales, ut cxdeposito miserabilli, nam poenales, an transeunt, uisi cum vivis fuerint contestatae. f. laTIT. XIII.

Exceptionibus. Amtio eliditur exceptione a Reoia opposita Pr.