장음표시 사용
471쪽
NT I. DE EXERCITORIA ACTIONE. Minsolidum L actio, etiam aduersus Exercito-f S.eadem ratione. I. quos rem g, eum scilicet, ad quem obuentiones & ς- βiis alio potes s. reditus omnes perueniunt: siue is dominus nauis sit, siue a domino nauem per auersionem ' . . . taconduxit, siue ad tempus sirue in perpetuum,
siue masculus siti situ e mulier, pateriamiliaS Vel b. d. r. g. exercitorem. σfiliusfamiliis , vel seruus h. d. 9.qua rati ciners ideδam. tem l. . eis a muliere. C. da II. Nihil intereti etiam, cuius conditiORis insim σεxercito. actsit Magister iste, utrum liber an seruuS, EXer- i. il. . S. ii auum. I. citoris an alienus, sed nec cuius aetatis sit in- in C, de instito. et exercito.
tererit, sibi imputaturo, qui praeposuit i: & ε' rursus de eo, quod cum substituto Magistri . . gestum est, tenetur Exercitor, etiamsi sic M gistrum praeposuit, ne alium ei liceret praeponere, ne Titio uteretur x. autλΙII. Non autem ex omni causa Praetor dati . . in E Xercitorem actionem, sed eius rei nomi tb ηm otem. ne, cuius ibi praepositus fuerit se ideoq; si totius nauis cura Magistro mandata est m, compe- magi sim uririt etiam Exercitoria haec actio, si forte ad aria μ amandam, instruendam, reficiendamue nauem, vel nautas exhibendos, pecuniam mutuatilin, η- σμtem ex dum tamen Creditor aliquam diligentiam hac in re prestet , Ut sciat necessactum E ereui ' . tori esse id, cuius ratione sibi eum obligari cub
IIII. Quod si locandis nauibus tantum vel S D
mercibus vectoribusue conducendis, armentis aut mercibus emcndis vendendisve, Magia G a ster
472쪽
smops IS THES. AD PAND. LIB. VIIII. ster praepositus fuerit, & modum praepositi p. LI. I s magistri autem ei nis egressus sit, non obligabitur Exercitor p., igitur praeposito. m S V. Si plures sint Magistri non diuisis officijs, quodcunq; cum vno gestum erit, obliga- d. l. i. s.fplures. bix EXercitorem: si diuisis ossicijs alter locando alter exigendo, pro cuiusq; officio obligabitur
r. I. r.Meseruiu.i dene- EXercitor: sed si sic praeposuit, ne alter sine cida. serui er L 43. obli- altero quid gerat, qui contraxit cum vno, sibi gari de obligat.σ act. .aa, imputabit q. ι IOI m VI. Est autem contrahenti electio, utrum Magistrum, si is seruus non sit x, an Exercit t. dl. ιε. Me actio. rςm conuenire Velit , attamen quia ex pers u. d. l.I. Sin. eum a. resso. na Magistri in Exercitorem Exercitoria actio seq. h. iit. datur, si cum altero actum sit, cum altero agi x. d. l. I. S.sis qui navem. non potest x: si plures exerceant, quilibet incumseqq2 4 tamen uer σ solidum conueniri potestu: & rursus in soli- Is m p S dum quoq; tenetur pater vel dominus, si fili- is 'p usse. vel seruus vol untate eorum nauem eXe y di s tam η. g m. ceant e perpetua Exercitoria actio,haere-LLLS. s. autem nobis. dibus quoq; & in haeredes competcs y: Exerci-Hr lent plane. h. iis, tori ctiam aduersus contrahentes, non c essis 1 Magistro actionibus, extra ordinem su
Ad legem Rhodiam de iactu: Titi a.
ta 3- . Pro rebus in naufragy periculo eiectis, quomodo de conseruatis costatis Di e De quibus rebuι coctatio non sat, cr quando Magistro nauis subueniatur sI. T Ege Rhodiacautum est,si laborante na-- ue, leuandae nauis gratia, iactus mercium factus est, ut omnium contributione fa
elatur, quod pro omnibus iactum est, & analia sarum
473쪽
locauerant, ex locato agant cum Magistro na- . i. r. - o' e
uis , is deinde cuna reliquis eri conducto, Ut ctur summam. buit. detrimentum pro portione communicetur a. II. Quod si in eadem nave, varia mercium genera, complures mercatores coegerint,prPtereaq; multi vectores, serui liberici; in ea nauigauerint,& aliqui tales merces imposuerint, quibus nauis non oneretur, Veluti gemmas, margaritas, omnes tamen conferre oportet, b. LI.a. f. in eadem. σ S. quorum interfuit iacturam fieri, adeo ut vesti- mentorum etiam cuiusq; & annulorum aestimatio fiat b, sicut &ei quoq; subueniri opor- - ι, nasumus S. cumret, cuius res propter iactum deteriores hsunt & illos conferre oportet, quorum mer-.ος post iactum, submeria naue, per urinat Gn..., I Sres extractae sunt d IUPIII. Quod si nauis onustae Icuandae causa, quia forte intrare flumen vel portum non p
tuerat cum Onere , quaedam merces in ic
pham traiectae sint,eat, scapha submersa, me ces perierint, in hoc quoq; casu ratio haberi debet inter eos, qui in naui merces saluas ha- e. d. I 4. nauis onusta. iubent, cum his, qui in scapha perdiderunt,pe Πιασιν .ut inde tanquam si iactura facta esset e. IIII. Portio autem pro aestimatione rerum, quae saluar sunt, & earum, quae amissae sunt, praestatur: & quidem ita ut eius non habeatur ratio, si res amissae pluris vendi potuerint: in
his vero, quaru nomine conferendum est, non - . . . .
solum quanti emptae sint, sed etiam si pluris, ii R SVendi possint, ratio habeatur s.
474쪽
.b STNOPSIS, ES AD PAND. LIR. XIIII
V. In collationem tamen non venient ea, i consumendi causa sunt imposita, quo in numero sunt cibaria, quia si quando ea defece- g. d. I. a. g. iacturae sum' rint in nauigationem, quod quisq; haberet in mam. commune conferret g: sic quoq; hoc nomine. d I.a. S serμρrμm θηρ quod seruus in mari perierith, aut a prordoni μ bus cuiquam quid ablatum siti, prorsus non fit collatio: secus si a piratis aliquid sit ablatum , vel etiam ab his redemptum . VI. Sed etsi res leuandae nauis gratia iactae sint, quia domini manent, nec apprehendentis fiunt , imo repeti etiam ab apprehendentia D L a. qui leuandae c- ι, bus pos iunt i, si apparuerint, exoneratur corus q h. iit .l.rδ in eum c*mημ' latio , vel si iam contributio facta sit, tunc hi , ib. η C desuri ethmst ' qui soluerint, agent ex locato cum magistro, rup , nauigia i h μ Vt Lex condit icto experiatur, & quod e Xegit Frederici IL Os- μ' feddat mi atq. ita etiam p ressa vel deiecta naui,& nullis mercibus iactis, eius , quod quisque struauit, collatio non est 'hque
ιl. I. a. s.fii. VII. Seruorum quoq; , qui in mari peri L 7.cum depressa, b iit runt, non magis facienda aestimatio est, quam, si qui aegri iti naui decesserint; nam & horumo. I.rit in prin b, tu veititura debetur magistro ψ: qui tamen & ipse ... couuenitur, quoties dolus citis, vel culpa eius
fn h. iis caesa iit, hoc ipsum resarcire vectores opor-r. d.i. samissae. in prin. 9 tetq : quanquam si extra hoc, aduersa forte l. b i re is a versa. b iit empestate,nauis damnum passa sit,hoc re sarcire vectores non teneam
475쪽
De institoria actione : Tit. 3.
In litoria aduersus dominum eius , qui negociationi praepositus est, datur. uando denegetur aduersus dominum haec actio, et quomodo domino consulature Λ D exemplum pono Exercitoriar acti- a g. eadem ratione.I. quod - onis, in cum, qui Institorem taber cum eo, qui in alie potes. esnae vel cuilibet alij negociationi praeposuit b; gra sese M iμr. l. l. d xur quo ii de eo, quod istius ne ociationi, siqhi j L. Lucratione, cui praepositus cst ς, cum Institore:
contractum est, Institoria actio in solidum 4. eum rimeoiir tuis man-II. Datur etiam in tabernar aut negociatiO- et s. in pris. Er ιιρ. insuenis dominum , Institoria haec actio , si forte tor es. h. iit. Procurator meus aut tutor vel curator Instito ς- di s quicvns 9 non t rQm praeposuerit b, parui 1; reseri,quis sit In mi' ςμm i se I ii se pu-stitor, masculus an foemina, liber an seruit, , WES 'stist iproprius an alienus:& an vir vel sociationibus eum praepos uerit f: imo pupil- i iii Ius quoq; vel alius, horres factus praeponentis d. d. g. eadem ratione. σInstitoria tenebitur g, quia perpetua quoque dII, b rit.& in haeredem & haeredibus haec adito datur h. e, ii s quicum m. cum
lII. Is sane de quo palam proscriptum est, ' si se ' I
De cum eo contrahatur, praepositi loco non habetur, nec datur in dominum hac rationestitoria actio, si modo cui denter ante eum lo- pupillus, in eum a reno cum , in quo negociatio exercetur, proscriptio sule..d Lir se quis mancipia CXtat . simili ter illi adiib denegatur, cui de- u cumlpen 'rit h. tit. nunciatum est, ne praeposito pecuniam crede g V. 1e di pi pidu . inret λ. prin c d l. II siquis muneL
IIII. Domino etiam in eos, qui contrax runt, utilis actio datur, si aliter rem suani ser- l. .st eis in Pr or
476쪽
s ops IS THES AD PAND. LIB. XIIII. I. 11 infin eum Is*-b. tu. uare non potest i: Sed & tum aduersus Domi er Lil est autem notis, rers num Institoria haec actio non datur, si is equissent planὸ.s .de exerri ' cum Institore contraxit, vel ab Institore velab
, hi, alio, nouandi animo stipulatus sit in .
' Dissputat. II. Respond. Baliburariu a Sendo, Cesienses.
Tribularia datur aduersus patrem rei dominum, quislium ni seruum in pu liari merce negmari patitur- , Quid νeniat in tributum,cr quomodo tributiolat e
I. T Atur etiam Tributoria actio aduersus patrem vel dominum, si hi, qui in e rum potestate sunt, scientibus ipsis in pec tiari merce negocietur,& cu alijs contraxerint: nam cum alioqui Pater vel Dominus priuil gium habeant in contractibus filiorum suorum vel seruorum, & de peculio ita duntaxat teneantur, ut prius deducatur, quod ipsis debetur, fit tamen, si scierit Pater filium, vel Dominus seruum suum, in peculiari merce negociari, ut tanquam extranei Creditores per hanc acti nem in tributum Vocentur . II. Potestatis verbum ad omnem sexum, iate inq; ad Omnes, qui alieno iuri subiecti sunt, porrigitur, ut eorum qumi nomine, Tribui ria actio aduersus nos competat, qui nobis bona fide seruiui,siue liberi, siue alieni serui sint, vel in quibus usum fructum habemus b: similiterq; mercis nomen accipitur pro omni eo, in quo negociatio exercetur ς: rursus scientiam pro sola patientia patris vel domini accipimus 4, nocetq; Tutoris vel Curatoris scientia . Pu Pib
477쪽
NT MILL DE TRIBUTORIAE ACTIONE. .
pupillo vel furioso, non tamen dolus ς:& Pr e. l. 3. eum S curatoris scientia Domino nocet s. in σlseq. b. tit.
III. Tribui autem, id est, distribui interf . t f lanis. Patrem vel Dominum, & Creditorem iubetur '
non aliud, quam quod ex ea merce est, cuius ratione Creditor contraxit, & quod eo nomine receptum est , quanquam Patri aut Domino rata sua debiti portio tribuenda est, ex quacunq; etiam causa:& licet his quoq; , qui in potestate eorum sunt, debeatur, imo exi in tig G. procurator S intri- ante mercem istam comparatam debitum fuembutum.cum seqq.σl. a. rit g: neq; datur Creditori in re ad filium vel liquando.btit. scrvum translata, ulla praerogatiua, nisi sorte res Vendita extet, eoque nomine non sit satisfactum: tum enim simpliciter vendicare campotest h. b. dum ratoris sed etsi
IIII. Porro quia tributio fieri debet, pro dedi rata eius, quod cuiq; debetur,& fieri potest, ut alij quoq; existant istius peculiaris mercis Creditores, cauere debebit Creditor se refusurum, si forte alij emerserint Creditores, vel si quod aliud patris aut domini debitum postea . . . emerserit: neq; Pater vel Dominus inuiti co t. p 'μωr g σ
debebunt, hanc tributionem suscipere, iςdquos.inprobili. arbiter ad eam rem dabitur ir attamen hoc nomine tenebuntur, si dolo eorum vel culpa factum est, quo minus tribueretur: nam& pe it 7 Hudquo sempetuo & in haeredem haec actio datur, sed de ψ RI- σμpua ςQ duntaxat, quod ad cum perue 'Monit, .
478쪽
ιο STNOPSIS THES. AD PAND. LII XIIII.
Quod cum eo, qui in aliena potestate est, negocium gestum esse dicetur: Tit. s.
I. CEd filius familias quidem si contraxe-Orit, ex sua obligatione ipse etiam conueniri potest , & vel contra ipsum filium, si is
rem teneat b, vel contra patrem, ratione peculi j fit executio ς, attamen si post obligationem contractam emancipatus, vel aliter potestate liberatus sit filius, aut ex haeredatus, vel abstinuerit sese haereditate defuncti patris, siue voluntate sua, siue iussu patris contraxerit, & siue in peculium ipsius, siue in patrimonium patris ea res redacta sit, redditur in filium actio, ut causa cognita, quatenus facere potest,
II. Detrahere autem filius hic non potest, quod aliis debetur, nisi sint priuilegiati
Creditores, quorum sicut& eorum, qui posta quam sui iuris factus est, cum eo contraxerunt, ratio habetur ς: soli tamen filio, non c-tiam haeredi eius, hoc beneficium competentiardatur f: & contra ipsum quoque filium in solidum actio exercetur, ex delicto ipsius g, veIs patremfamilias sic se esse mentitus sit i, , vel patri haeres extitit, dum tamen non ex minima parte Det
479쪽
De Senatusconsulto Macedoniano: Tit. 6.
Creditori quislissamilias cuniam mutuo dedit, denegatur efficax actis, datuta
Ad quos porrigatur Senatus saltum tmi ι set hoe Senatusconj ultum,rel iris q
Llud Senatusconsulto Macedoniano at specialiter cautum est , ne cui, qui filio- familias mutuam pecuniam dedit, ctiam post mortem parentis eius, cuius in potestate fuit, actio petitioq; efficaciter detur, Ut sciant, qui
familias bonum nomen, e X pectata p x λβ mψy liis c hote, fieri a. b. d. l. Issia. II. Filiu milias accipimus, etiamsi arrogat ' . . sit,uel indignitate sit positu b:etiamsi patri cau-e I. I. itemsfli infamsa inciderit,quo minus in ciuitate sit sed si inses etspatra.b. ni. pendenti sit patria potestas , quia pater apud hostes est, in pendenti etiam erit mutui obli- d. statio d: & mutuum accipimus numeratae pe- e. d. friem litis. S. cuniae, siue sub vlaris data sit, siue sine usuris, mutui dationem .et S sue aunon tamen rerum aliarum: multoq; minus in tem biit.
alijs contractibus Senatusconsulto locus erit Inisi fraus hac ratione quaesita sit 5ςn x Vsς0R' ia talis ue:
III. Non solum autem ei, qui mutuo de-g. d. itemsistiis, nondit, sed & successoribus eius , actio denegan-Jplum.
lias, nepoti neptiq; tc.exceptione hac perpexuae succurritur h: imo patri quoq; succurritur , b&fideiussori, & mandatori haerςdi si ij dit. d. I. stas tersa. S . rania, si pa-solum.
480쪽
,4 STNo Ps Is THES. AD PAND. LII. XV. si paterfamilias decesserit, & patri eius, si ta . clitemis iussa S sua-liussamilias decesserit : nec interest, consum-quim. pti lim nummi, an extent in peculio ': priua-I di sessi patersa. g. lac tuscrediderit, an ciuitas M. Senatu couulium. IIII. Cessat tamen Senatusconsultum, sim. IIs. nihil mures clius familiΨs in legatione, vel studiorum cau-
2 si uis risino. seni , mutuum acceperit, & probabilem
.o modum non fitcgressus', si mutuo tilius acce- o. d. limsisliusfi g pen. pit, Vt ei Creditori solueret, quem exceptio- p. di itemssiliιωD. S ien. ne submouere non poterat O, si pater eius ru
9 j j Io . ' ' vel rem pignor dedit s: si patre forte relegato,
s. d. Isessi paterfa.in prim aut longo tempore absente, filius in eam cau- t. d itemssilii um.* sed sana mutuam pecuniam acceperit, quae patriseisistiussu .cr II situ a. b. oneribus incumbebat, puta, ut pro sorore sua iit.G.C.eo, in dotem daret x: item si mutuo accipiens mi- u. l.rit 6 n Chti les situ.
πὰ O i h h V. Cessabit etiam Senatusconsultu, si Cre-
7. I r.b tit. I Lesa.C.D. , mutuo accipientem , credebat este pa-P l.II creditorem. biit. tremfamilias, quia publice paterfamilias plerisq; videretur , nec scire potuit esse filiumD- miliasy: cum vero contra Senatusconsultum filiolamilias mutuo datum, filius ii mortuus
est, nec fideiussor accipi potest, quia nulla o ligatio aut ciuilis aut naturalis superest, nisi peculiarem obligationem patris spectes η.