Dominici Arumaei ... De mora commentarius methodicus nunc denuo sublatis mendis editus. Cui propter similitudinem argumenti accessit Johannis Saportae doctoris Tholosani Compendium morae ; indices verborum & rerum memorabilium additi sunt

681쪽

τα c T. M o R AE a P. IV. assedulo tria tractanda lisnt, primum an liceat reo purgare moram, cum dies contractui constituta est. Alterum quid si poena non dies adjici

tur.Postremum vero an cum utrinse

que conventioni inest, adhuc eluere moram liceat. Exponendum est iiimprimis quae ad diei constitutione pertinent. Finge me tibi amphoras vini 1 o Calendis Augusti promiussi,nec praestitisse quod promiseram, meque in mora constituto, post ali, quot dies velle pollicitis stare, nunc quaestionis est, utrum milis hoc com donetur ut quod moratus sum purgem Nostri nihil ambigendum pu tant moram facillime dilui, ut inquit Scaevol in L ita quis β. Se .ss 'de Verb. Oblit ubi Lucio Titio ma

dante, Seja hortos comparaverat, promiseratque e in eum proprietatem tramlaturam, deinde incontia . nenti

682쪽

nenti inter utcunque convenerat ut intra Calendas Apriles uniue sam siminam mandator numer ret,& cum non omne pretium cum

usuris ante Calendas exoluisset Lucius Titius, reliquum vero post C lendas paratus esset solvere, idq; recusaret accipere Seja,an ex stipulatu agere posset, quaerebatur. Et certὸ visium est, si non multo post Calendas obtulusset, hoc Lucio Titio peris

mitti.Huic praeterea sententiae con

jungi poterit. .sed inflata.Τ. de

roffle quo loci Paul. scribit,aequisismum esse si1ccurri reo Misi alia die Offerat nec adhor accipere voluerit. si modo nulla usta caiisa fuerit nona accipiendi. Quod vero ad poenae

constitutionem attinet, idem credendum est, moram purgari. l. qui Roma.g. Flavim Hermes.sf. de eis. Obuat versic item quaero ubi in-

683쪽

TRAe T. MORAE CAP. IV. sa

quit Scaevola , Si Flavii Hermet, haeres a Claudii haerede poenam suis pra scripta petere voluerit,an Claudii haeres libertatem Sticho pstare debeat,ut poena libereturὶrespondi, I φposse.Sed quid si utrumque adjici

tur dies o poena, utrum morae purgationem impediat. Nostri fit quentius existimaverunt, morai nullomodo purgari pluribus autem legum exemplis dipsum probant. Primum ex L magnam C. Avonir si ιI. ubi a Iustiniano rescriptum est, si quis certo tempore facturum se aliqvud vel daturustipuletur certa poena, ut his dat et, vel faceret,iunc id Quod cenae nomine conventum fuerat praestaret, si nota praeibterit eo rempore , etiam Atra ullam admonitionem eidem poenς obnoxium futurum. Facilius

adhuc comprobari exustimant ea

684쪽

in Jo N. s A PORTAE, Itrajectitiariis illo. . deact. E Obsi De illo inquit dubitari potest, si cucerta dies poena adjecta, interpellatus moram ipse fecerit, an quamvis pecuniam postea offerat, poena nihilominus committaturὶ Ec rectius est committi. Idem Ulpian respondit in t Ceyuss de rece arbit.acini L*.quid ergo. .depoen.leg Adferunt praeterea tex ini a C. dejuri emph. Sed his omnibus non put rem. - . ac quorundam interpretum contrariam sententiam impugnari, nihilque probabilius opinor siquis asseveret diei cenae constitutionem morae purgationem non impedire. Primum omnium

hoc liqiudiss1me assirmat Crius in . I. etspontres. Si qui cau cujus quidem multiplex a nostris adfertur sensus: Quidam existimant urisconsultum loqui, cum stipulationi dies

685쪽

TR cet. MOR AE GA P. I v. 129 dies solum adjecta est, quod merito falsum omnes praedicant. Alij vero

in judiciaI stipulationes uiri interpretanitur, diversiimque videri,si de conventionali loquamur. Sed

non satis video , quemadmodum hujusmodi interpretatio sine sum-ma legum calumnia recipi possit, clim maxime nulla inter judiciales,

quae ex conventione 'contrahuntur quoad morae purgarionem pertinet differentiae ratio assignetur. Nam si in conventionalibus non aequitatem, sed quod conventum est sequendum dixerimus, absurdum erit stipulationes,quae ecco ventione fiunt, iniquitatem continere, quod omnino reprobatissimum est. Itaque Din conventionalia seusF.de Herb. Ob ig.tametsi dicat iniconventionalib. stipulationib. coi- tractui serma contrahentes dare,no

686쪽

ita sane accipiendum est, ut iniqui iuris vel turpis rei conventionem intelligamus. Ulpian .sgeneraliter. l. iplagi I de Verb. Oblig. Unde in omni stipulatione,si de mora tra stetur,omnia ex bono, tequb noautem silmmojure aestimabimus d. I. si servum. g. sequitur. In negotiis enim contrahendis vel edicto finiendis,judex aditus equitatem ante oculos habere debet Hylan. quodsi Ephesi. . insumma. A de eo quod tracti sus. Luciij de arit emi.Fd endi. idem fabociniinsiuiam. 9 ti

bus, ut m stipulatione imilibus di versiam omnes affirmant. Ego tamen didici nihil in eluenda mora

inter

687쪽

lateresse, sive in bonae fidei Vel stricti juris contractibus loquamur. Quod igitur ad hujusmodi conventiones strict i juris attiher, nihil iis teresse putarem adversari Justinian.'iud Imagnam . Quo loci primunt 13ν

cohstat Imperatorem magnam Veterum ambiguitatemsolum constitutione sita sustulisse,quae sum maniprotrahendarum litium occasione praebebat. Nam cum dies & poena stipitiationi accesserant,nihil adhuc verebantur promittentes ut in carteris stipulationibus quibiis nec dies nec poena adjecta lint rei promissa, lutionem ad litis contestatae tempus proferre. Itaque ne lites hi 'infinitum facile excitentur , Tec te sancitum est, nulla etiam stipitlah-

tis admonitione poenae constitutae obnoxium, cum maxime post diemsblvere distulit promtesbr.Nec enim

688쪽

controversiam ad litis contestatae statum perducit. l. ita demum C. de

procura ct ibi Bara Panor in c. I. de extr. Adde idem credendum in debitore qui instrumento uarenti*onato se astrinxit. An . in d.l in=ras Iam. Quod genus instrumentorum sententie judicis 1 millimum ess,c jus executio summo jure licita est. Eartol in Ly. g. in hac F. commoda. O in L eum qui g. s juravero. f. de jurejuran underitu ipso jure ex cutioni mandari polliint, more pur gationem non postulant Panormin cilicet.d π.neg.prael. Quae tamen sententia. Alexandr.ac Ludov.Roman non placuit. Nihil enim ex stimant commune inter se habere sententiam&guarentigia na quod instrumento praestandum est, non statim, vel nulla prorsus dilatione

689쪽

T Ac T. MOR AE CAP. IV. sar exigendum videtur l. quod dicimus. J desolat. Sed his assentior si solutia Onem temperameto quodam temporis faciendam intelligamus, nec enim est Paul.ait cum sacco adire debet,qui se statim loluturum promisit. Quae autem diximus ante a iisceptum judicium permissam se

purgationem morae, vera sunt, nili creditoris intersit,veluti eo tempore quo solvendum erat, non fuisse solutum,vel cum aestimatio rei quae petitur diminuta est. scum . . ultim sise de recep arsit. l. lita

consit ecbec id mirum tunc ridebitur,cum maxime cesset a uitatis ratio, qua quidem purgatio morae licita est. Uservum g sequitur.

Sed an ipso jure debitor ab eo i1

Mod interest liberetur, vel ope ex in ceptio-

690쪽

seption cum diluta est mora, nostri plurimum dubitarunt.Ego rejecta Bart. 8 quorundam sententia, nihil probabilius existimarem id quod interest semel commissa mora, ipso jure deberi solum autem debitoribus exceptionem non in tentionis urE . at . inquit sed

actionis prodesse, quod lane liqui dius explicari non potuit a Ca o Paul Drisconsultis in il resipon in L ed Malia.Qui vero Bartol.sequuntur,diversum comprobari, tant ex LM instigam.cum inquit,posse te facientem liberari. Liberatio-

I hnis enim verbo omnimoda blutio intelligitur. I. cum quis. g. r. iuncta olosi EdrioMSed hoc ita verum est, ii piopriam verbi,hberationis, naturam inspexerimus,liberationis Gnim verbum, eando vim habet quam solutionis.Ulpian si tiber