장음표시 사용
61쪽
damnum communicantes pecuniam elocent ad annuum lucrum ; sub poena confiscationis eiu dem pecuniae , atque punitionis in usurarios publicos decretae.1 Sed & usurarios contractus imminuisse multis videtur in usum sequentem nuper vocatus contractus triplex, societatis , assecurationis, de certi pro incerto lucri pactum. vi scilicet quis mercatori centum in societatem conserat earus oriem mercator securam faciat, de in uicem decem forte aut quindecim , quae societas parere pollet, quotannis mercator soluat sex. quam sormam negotii quamuis ab aliis oppugnatam crudite defendit Malde de lust.tr. .c. 2Z9. Lessi Iu . l. r. c. rue. d. , si modo veri, quod scribitur, agatur; non dicis tantum causa ; N pallium usurae quaeratur. quam canones & Caroli V. edictum vetuit, quando sors collocatur cum lucro, & s cultate repetendi. de diserte Ponti sex Romaα Sixtus V. COUitona.detestabiletu, data tr. Kalendas Nov. is 86. damnauit. sed in suturum atque pshar, ut loquitur Const. non ut ex iure nature usurariam. ut bene Malder. Adde quod ipsa Constit. praefatur de illis, qui speciosum & he-nestum societatis nomen suis sireneralitiis contractibus praetexunt , atque ita de naudulentis. Vnde qui vere societatem non intendunt , non
mercatoribus, nec in mercaturam dant, co ni
mine non excusantur ab usura. quod quia saepi, ne dicam plerumque, sita plenus periculi est hie collocandi modus. Denique quidquid theorice disputetur, praxis contractus triplicis non scite in Iudiciis approbabitur. ut 8: in Coeilio Magno improbata aliquando dicitur. N E. . Oct. 3qo. satis videtur aduersarii & Paulus V. iussit Sixti V. Const. obletuari. & synodus Antuerp. 6 9s. s. c. tr. Confestariis diligens examen iniungit. alioquin singuli crintractus per se licent.
de in C. per restras. x. de donat. in tir vir. o uxori marito ad inopiam vergente, nec cauente.dotem
Ponti sex iubet committi mercatori, ut de parte honesti lucri vir onera matrimonii supportet. sed non dicitur ibi ea pars alio pacto determinari, nec sors assecurari. Sed & edictum latum est xli. Oct. Is 63. super assecurationibus, de nautico scenore , legesque iis
datae .eaeque auctae E. rs. Ian. Is c. de fornu da ta iuxta quam solam assecurationum contractus iniri possent. sed nec eam libertas mercatoria ser
3 Fuerunt iam ante plura saecula in his ditionibus , qui ex indulto Principis Mensas foenebres
exercerent,de quibus latius egimus in Iur. Pentis 3 oti. una tit. de Uur quas Edictum io. spril. Isio. sustulerat, sed publica necessitas rursus inuexerat;& rursus Edictum 32. Ianuati,isque. coercuerat; ut foenebrem mensam exercentes, partem in ea
aut administrationem habentes , diuinis ossiciis non intret sint, alioquin priuiligium amittant, &vt publici usurarii punian ur. Denique L. 8. Magisos. suppresserat ossicium Super intendentis mentarum scenebrium 1 & quibus indulta est tolerantia , ut eam exerceant, vetuerat ne in singulas libra, plandri eas per hebdomadam ultra duos quadrantes exigerent, qui per annum comficiunt M.in centumsed de hune excessum sustu terunt nunc lue Montes Pietatis, magno beneficio Reipublicae hic erecti e quorum eis adhue onus debitores obliget ad decem in centum qum tannis ; spes tamen est breui rebus paulatim constitutis, rationeque temporum emendata, leuiori adhuc gravamine indigentibus commodatum iri.
Poenae adiici per leges permissae quantitati
die certa non solutae, tamquam vibrariae, di petranones damnatae a motibus reiiciuntur. Ld adiectae facto, in odium non seiuatae fidei, tolerantur: praesertim cum seri stipulantis interest. Multo igitur minus usurae hodie ex solasti. 1pulatione, exceptis ut dixi mercatoi thus,permittuntur. de saepe vix addici solent hodie usurae in mora in bonae fidei contractibus, sed a die iuriudici interpellationis: excepta semper venditi ne, in qua numquam potest aequun, esse rem repreliu habere, fructus percipere, nullasque usuras pendere , alit Erue resarciri quod abest venditori. Recte tamen videtur per leges ad usuras,is te- cneatur apud quem pecunia deposita est aut holitate publica, si ea vitis sit. Idem moribus obtinete creditur , quod non tantum ex mora, iuxta I a. C. δε ρο s. sed ob violatam fidem grauius excisorit, de furto se obstrinxerit. l. 3. ct q. ibid. praesertis quod ex ossicio pecuniam seruandam si se .ceptrit.
Rei legatae vlatae, ut post litem contectatam odebeantur, ex Li.O tot.tit. C de usuris. ut equum uideatur. tamen de fructibus rei legatae non . dem aequitas apparet, cum quod ex meo natum
est, recum sit; rei autem legati dominium adlegatarium transeat statim a morte tinatoris I sititias . surris adeoque fructus, i. 39. cum se .i Iuctisu. 86. tibi ἔ.2.deriis. . . a. Heremnius .ff. de Uuris conformiter. ι. a. practic. qt s A. 33 quamuis Faber in Ced. L6. des. rq. de Uur. i ructus nonnisi a tempore debeti existimet. De usuris autem rei iudicatae etiam multi cem ssent hodie non deberi, ut in tot. tit. C. de Uur, rei
iudicata, decernitur. Christ. vet. q. decis ios. Iv-rmn ad r.et. C. de Uur.rei iudicate. sebo falcon is regias elis. .n. . sed demia tunc cum in semcti,tia addictae sunt, illud sane constat ni, addi ei reniates mas , ut in d. ιοι tit. post quadrimi sire a lata sententia addicuntur. de veris credi potest,adue sus leges usurarias scrupulum iudicantibus iniectum esse per canones, qui non semper admittunt quod leges permittunt.vnde neque semper etiam in bonae fidei contractibus a tempore morae. sed iuridicae interpellationis addici solent ut dixi. Qui v suras in annum stipulatu; est, si debitor exinde non soluerit ultra stipulationem non debentur. Loeditor . C. de Uur. quamuis aliqui
eaε educere velint ex mente contrahentium,
quas pecunias suas post annum etiam noluerint esse inutiles ; sed hoc propositum mente rete tum odium usurarum merito retardat , nisi speciales circumstantiae aliud suadeant .v.g. mercatorum ex mora iacturam sustinentium , lucroque
Qui pecuniam sub usuris accepit in annum, iuuito creditore non ante potest soluere. quam s totius
62쪽
s totius anni usura , per t. qui Rora, rar. deverb. rii, qui illos exceperunt, iubentur eosdem re or-inu. quod etiam in annuis reditibus luendis mare, neque in posterum tales excipere, sub poe-
quorumdam locorum consuetudines exigunt, Be na quod contra eos agetur, tamquam usurarios.
illud in mercatoribus usus habet alicubi, quia il- Q.ae edicta de usuris loquuntur, de lucri, illi- i storum interesse potest lapsa occasione alia bene citis intelligenda sunt, non de eo quod vere in collocandi; in aliis usurae stipulatio prohibitae, ut tererit, quod recte exigi potest, ut dixi in Iure
dixi, dum creditor sortis repetitioκem saluam 'rant. noua de M. & mercator quidem decimo habet in reditibus. euam iusta ratio canones exi- die postquam solui de pecunia debuit, aduersus gi ulterius quam lapsi sint, non permittit i hu- debitorem protestatus; exinde potest interesseiusmodi enim pactum usuram sapit , & pretium computare atque exigere, ex E. vlt. Octob.ls4 . tinis praescriptum excedit, quando ultra ratam Durante bello ex L. 31. Oct. 118 . art. is . in- is lapsi temporis exigitur, id quod nondum debe- teresse , usuras, seu reditum soluere non tenebantur , ante tempus redimendi; non omne est libo tur debitotas, partes regias secuti, illis, qui subrum, quod etiam edicta exigunt, ut iudicio su- rebellibus degerent ex induciarum etiam intelia premi senatus Mechliniensis irritatum aliquando pretatione 7. Ian. t 6 ita ij, tuorum bona fisco ad ruit pactum, ne reditum intra certos annos redi- dicta, seu annotata erant, cum alia non haberent, mere liceat. immunes erant a reditibus, similibusque debiti,, ii. Vsuras usurarum stipulare nullatenus licet. L ut de in tractatu pacis 16a3. M. 6 . ab omnibus D. C. de Uuti reditus tamen nouus ex canonibus oneri dc reditibus speciatim hypothecatis, lapsis constari potest , quia non est accesso, sed eximuntur ; quae vero bona ad si cum non fue- nouum debitum ; ita tamen ut grauior non fiat runt delata,cut omnibus fiuctibus restituuntur, causa debitoris, quin separatum hunc luere possi, art. 3s. Sed quid si debitor pecuniam ob mina, dixi in Iure Pont. plenius . vide apud Cim'. vol. r. non deserentibus, fisco eiusmodi bona intentadecisq9.vat. 3.decisq3.u 6. tas, non ausus suit Pecuni m transmittere, an i ii stipulatio usurarum sub his verbis, se usuras stus metus ab usuris non excuset utique ii bona qua competierant, nullius est momenti, si modus fide, non colore, sed vero metu id acciderit: si
certus non adiiciatiir. ita l. si . de usiuris. sed nota- vero alioquin moram admisisse censeatur, immu-rii tamen plerumque hodie stipui,ntur hac so nis haberi non debeat, nam si pecuniam eius in dimula, cum deluta interesse, quales sunt usurae quae impendit , qu e iniquitas erit illius fructuum 1
in regione frequentantur, t. r. iu princ.l. 37.de Uur. creditore, quasi domino peti l sit otios m reti- adeoque cum hic reditus sint prohibiti grauio- nuit, prauo consilio, parabolicum illud Maii baiis, incentum, illud intelligitur debitum inter- 23. reponi porcst, ortuit te committere pecuniamelle. amplior mercatoribus est facultas stipti lan- nummul Nys, ct reniens ego recepissem, utique cruod di, siquidem rei veritate pluris intersit: led nisi ruum est, cona Uura. Sed tamen personarum fidei id expresserint, non existimo adiudicandum. An bonae , veti metus aut coloris circumstantiae ad- 1liis autem liceat is putari cum facultate sortis re- modum comparandae sunt, & tum porro aequita-
petendae quando lubet , vide quae dixi in Iure tem sequetur religio iudicantis.
i; Ad usuras sistendas oblationem & consigna- . . tionem exigit lex si creditori C. de Wbr. quamuis - . . ialiqui interpretes, privstitim practici, ex sola otia De Compei yatioruPus. latione sisti usuras ex illimem, idque consuetudines aliquae sequantur , sed oblationem exigunt S V u M a R I V M.
realem, nummis praesentibus clini hende en de blinc
heu , inquiunt, sed aequius cst , N aliis locis t. Compensatio pt admittatur hodie , regiis istieris moribus receptum, ut de consignatio ipsa fiat. . ita et ratis.1 Foeneratores publici ex E. 3o. Feb I,qs. in n. 2. Non fit ipso ine ; admutitur etiam cum tibitis vetabantur sub diuinis ossiciis apparere, sub poe- non est soluendo. napriliationis priuilegiorum , quorum indultra sci nebres exercebant, &in Synodo Cameracensi τπ Vunc titulum Curiae Teclesia silex in li- ia una is 86.tit. 9. c. 6. publici sceneratores ab alta- Γα quid is etiamnum seruant, sed in tribunaliri arcentur; & sic sere loquuntur antiqui Can bus laecularibus pleraque locorum statuta non adnes. Sed multis locis usu receptum est, ut scene- mittunt i nisi beneficio litterarum Regiarum vitritores pro concione singulis Dominicis excom- quod res connexae sint, de quas alterae alteris de-
municentur, quamuis tamen ob id euitandi non pendentes.
sint , quantisper nominatim non denuntientur. Nilii lominus ut per leges sit iplis iure com- iuxt4 decreta Concilii Constantiensis. Rasileen- pensatio , obiici tameta illam oporteat ; ita Nesis Ac Constantiensis vltimi , si quis scenebres Antuer piae obiici debet , nec intelligitur ipso
mense, sine priuilegio principali exercuerit, bo- iure fieri, Castum. tit .vo beta Minaev art. 8. tamennis omnibus priuatur, E. 9. April. is io. o L. 6. si contingat aliquem foro cedere,seu non soluen- Ian. 13 o. art. sy. 96 . usurari j omnes puniri do fieri, qui iam de rebus suis disponere non pos- iubentur secundum leges Romanis, atque edicta sit, adeoque nec compensare, si id ad eius ars; principitia; non conluetudi nes dumtaxat locis trium pertineret; tamen clim i ' controuersiam ies, sed etiam I. Ius. 1386. art. ro. contractus v- descenditur inuitis creditoribus sit compensatio
surarii des larantur irriti, de magistratus,seu nota- debiti de crediti illius, qui non est soluendo. ivi
63쪽
art. 13. quod tamen requirit ut creditum contractum suerit, aut antequam alter desineret esse soluendo.
datis, pro actodiata vendita. a. Qui pecus imorbosim vendit, addansna tenetur.3. SIeuiouatim crimen , cum venditur res specialiter obligata, eo subluit a. q. Aedes diruere quatentu domino liceat.
Dupla stipularia hodie δε ii ; an id quod interest
Ora duplum peti post. 6. xei vendite, eis uandum tradita, pera tum a
emptorem pertinet, etiam im rebus immobilibus aute inue lituram.
Usitatissimus de optimae fidei est hie contra
ctus. ideoque de ob latens vitium res redhibetur: aut, si usus non omnimodo est inutilis, quanti minoris aestimata soret , soluitur. Quare si rem putans emere laudialem, de liberam. repcrit censualem, aut emphyleuticam; quanti ideo minoris valet, pretio detrahit. si autem fetidalem tali nexu, ob quem ementi inutilis sit , v. g. personalem militiam aut alias similes operas debentem, nisi venditor libertate donari curet, clericus redhibet , seu cuicumque ea pro suo statu inepta est, sed quoniam pleraque seuda hodie instar patrimoniorum possidentur, non nisi quanti minoris agi solet. Iud. Curi lecti .apud Christin. rol. 2. d. 69. a Qui pecus morbosum vendidit tigni inave vitiosum, emptori ad damna tenetur. l. 13. D. de act. mpi. Imo si landum pestilentem esse tacuit tenetur. l. etiarm q9. D de ad c edici. quin 3c si malum vicinum es non dixerit, IIVe 3 s. verssiquis. D. de contrabo . empl. sed hoe usus non sequitur in iis quae extra rem ipsam sunt. quamquam Automnus in Cen tr. ad L Ituian .l3 D. de Hampi. negat in Gallia ob pecus morbolum aut tignum vili
sum actionem quanti minoris dari, de stomacliatur aduersus eos quibus id displicet; sed immerito : praesertim si se latens vitium diis cile nec ex rempore possit deprehendi , nec ex minimis sit, sed de quo praetorem curare oporteat. quid quod ipse Automnus laudet Paris. sententiam quae declarauit sponsae iustam esse causam non contrahendi matrimonii, qudis chirurgi unum sponso
testiculum exsinum renuntiassent, de tamen generare posset , cum ob generationis potentiam spadonem non esse morbosum dixerit Vlpian. iutidem. . . cato t. D. de adii. ed a. sed tamen non. numquam ad curandam herniam sectis sper mattia ae venae sunt intercisae, adeoque periculosa foret sponsae experis tia; notus quamuis hῖc fuerit miles cui sciopeto abrasus fuit testiculus in famoso duello Lacherbetiano, qui ex uxore tamen poli
fures adhuc proles habuit., scd & nonnumquam solet in venditione admitti stellionatus, quod quidem crimen varium
est, sed potissimum spinatur . cum quis rem spe
cialiter ilicui hypothecatam , subiicito eo Onere, alienat , non vero cum generaliter dominium taxat et generalis enim hypotheca alienationem non impcdit. Christ. Pal. q.decis. Ol. Iure vetitum est domos villasque diruere, adeo oscuere, ut quamuis alienum tignum iunctum sit, vindicatio non detur', sed pretium soluatur per mores rure sitae domus; de villae pro arbitrio dominorum deliruuntur, modo arces,turres, soti litia non sint , ad decorem defensionemque regionis conducentes r sed in urbibus, ne illarum asi cetus desormetur, nisi ex licentia magis ratiis, aedes diruere non permittitur, iuxta l. 2 3. C.de edis pruiatis. msi spondeatur ex ruinis aedificium dignius suriecturum. in quam rem adcxcitandos aedium dominos, nonnulli bi ex publico contribui solet, id ex l. r. f. ex quibus causis tac.pCn. conceditur tacita hypotheca illi, cuiuς pecunia aedificium reparatum est , quamuis non illi, cuius pecunia res empta. l. i7. C. de pt . .
Sed de desiit moribus duplae stipulatio , ni- imium ex usurario scenore redolens. sed emptori, cui res euicta eli, sui scit restitutio pretil,sump- . tuumque , Se damnorum . quae indcmnitas tota . praestitur, nec restrictam umquam vidi per moderamen legis ruit. C. de sui. que pro eo quod inter . v. g. venditus csi roditus , is poli annos multos euincitur , praestabuntur canones de quidquia emptori abest,etiamsi duplum cxcedant Loquor de casibus certis, quos solos taxat d. l. unica. incertos veritati relinquit: resecat tamen Opini O-nem, as ctionem, machinationem , dcc. 'lux planu explicat Cmae. iv p rat. C. eod. lat. Et in anno Iso . t ouanti pro turli laurea repelli i a exinde in praxi , ut dixi, illius laxam recipi ii iudiciis non vidi, de eruditos aliquos practicos desuper conueni , qui idem referunt. quod e . mirum minus vidcri debet , cum etiam usuras magis odiosis aduersus l. 17. s. i. C. de Uur. ne P. I 2I. I 38. dupli lcrminos excedere receptum sit. etsi olim id non obtineret, cum usurae per paries essent solutae; sed quae tantae restarent ut duplum
excedcrent. ιlo. C. de Gur. d. neu I. i 2 l. 138. ubi Culac. etiam calum partialium solutionum com -
rchen lit: tamen praxi receptum volunt, ut so-utae simul de restantes duplum possint cxcedere. Sande M. s. m. Iq. de nit. 8. iusu. 3c reddunt rationem, quas usurae hodie non tam sint lucrat riae , quam compensatoriae eius quod intercis, dum iidem tamen volunt id quod interest duplum etiam hodie excedere. Excipiuntur porro reditus sinu i d. nouell. iri. O ibi Culac. de illorum sorte imitatione debita usuraria, praesertim pignoribus sulta , ut olim LLr 7. quae si vere damnum emergens aut lucrum cessans adiunctum ha bent, rationem certe redituum annuorum non
parum mutantur , etsi huiusmodi componiatiocli, quod eo nomine intere i , iusta vidcti causa duplum excedendi ; non usque adeo mirum erit, si in casibus ccrtis ex d. l. rmc. vertim inter esse duplum excedere hodie non prohibeatur. vcnditione patecta, periculum rei, quamvis 6 nondum traditae, ad emptorem Frtina, β. cum
64쪽
alast. De t . quare si domus incendio , iandus cepta apodaa litteris inscripti, iubentem exinde sinate perierit, inundatusue sit, iactura ad
Ptorem pertinet, etiam apud nos : non ob smatibus edictis , quae ad transferendum domitium rerum immobilium praesentiam magistratus exigunt , ut dixi supra de re iud. quoniam multae eiusmodi edictorum conuentiones ipsos improbant, quae saepe tractatus Plures ta moras longas exigunt, ne dicamus apud Belgas Bacchum in illis saepe proxenetam agere , quῆ non conueniunt reuerentiae magii iratus , seu directi domini; nec ratio edictorum aliud exigit, scilicet ut transsato apud aeta dominio , alioue iure reali constituto , palam de eo constaret, neque per stelli δ natum aliquando tertius deciperetur, qui non neglexisset in acta inquirere, registra inspicere ; errant igitur qui ante eiusmodi inuestituram iudicialem emptiones, simile sue contractus per edicta nullos esse, aut rerum venditarum periculum a te ad emptorem non spectare ex- illimant.
Eorum praxs. 3. Acceptanda, a*t mox refutanda.
. Solutio cambij, nummu per edicia permissis, sa-
SVbtilius mercatorum praxis commentata est, quam veterum legum simplicitas sanxerit. Iure tamen & praxi sunt permissa. siquidem L. q. Mart. is i. quod inhibet sub poena consiliacationis corporis de bonorum , nequis in posterum cambia contrahat Lugduni soluenda, seu eo pecuniam traiiciat, seu aliter negotietur ι idem nundinas ta forum cambiaque transfert in ciuitatem Imperialem Augustam , eoque probat. Edictum illud belli tempestas dederat, exinde atque nync pace reduce Lugdunensia cambia , hactenus frequentantur. Sed tamen de cambiis si cis, ut vocant, alij Lugdunensia, Galli es. .egis, ubi re ipsi non numeratur pecunia, latum hic est
L. y i. Octob. isqI .pro trabit tuum. Cambiorum iustitiam accuratissime tractat Linius de Iust lib. 2.c. 23.quem virum omni the rit Theologua instructissimum constat ex L - inniensi Universitate ex professo Antuer piam venisse, vi cum subtrissimi mercatoribus consaret , de cambiorumque praxi instructus aequitatem disseriando excuteret. Eam proponit d. s. defendit quantum ex communi timoratorum virorum usu lieita habetur L6. de quae circa eam praxim occurrunt, quatenus liceant, examinaticliam attenta Constitutione Pij V. de Cainiuis. d.
7. 8. 9.io. N. Sed Groliti liλδ. p. i 3. Isames Iur. Ilia d. forensem usum exequitur, ut non is tantum cui liticrae cambii diriguntur possit nummos,qui iubentur, numerare; sed qui uis alter,qui litteras voluerit, ut loquuntur, honorare: & a
Fr. ZIῖαι uer. io m. d. conuenire. ut cui litterae ineruntur teneatur eas acceptire soluendas, aut reiicere. ut teneatur in
stitor litteras cambij acceptare scriptas ab eo, quem rebus suis agendis, cum cambiendi facultate praeposuit. ut qui litteras acceptauit, veniente die teneatur soluere, saltem in Iure conuentus probata acceptatione pzr prouisionem sub cautione : ut ea conuentione acceptantis non ob
stante, agi possit aduersus principalem litterarum
scriptorem, alterutroque soluente alter liberetur. ut ante diem numeratio fieri non debeat , alioquin periculum ex mutatione fortunarum camp- saris numeranti incumbit. atque econtrario si die veniente non numeret, damnum eidem, atque id quod intercli immineat : ut campsarius luterii
cambii quamuis acceptatis, non solutis, positi r nuntiare, idque acceptanti indicare, nisi acceptans in pecuniam ius aliquod habeat,& t. 3 p. 43. ut si recusentur litterae, campsarius protestari debeati actaque infir 1 triduum conficere, si die veniente non ibi uantur, infra octi duum, aliudve breue tempus r alioquin campsorem post a conuenire non possit. si porro alter aperte solutionem ne get, latitet, aut non iit soluendo, mox ea debeat praestire : saltem insta triduum. sed neque cum eo pacisci possit, sed solutionem tantum urgen litterasque cambii remittere, &quaru primimcampsorem certiore reddere. sed & possit tam sirius, si res campsoris in deterius vagant, cautionem a campliore exigere timer sorte,& sumpti bus cambii Ne retam bii in casum, quo dissicultas fiat in solutione. ut per acceptationem tertij non liberetur cain psor, sed campsarius in eum casibus quibus supra agat , & nihilominili etiam ad a ceptantem regrediatur : exhibitis litteris cambii non solutis. Sed nulli bi haec materia aliaeque mercatoriae reditus proponuntur quam in nouis Consuetudinibus Antuerpiensibus, quae ab incude Curiae breuῖ prodibunt, probatae quidem redierunt; sed nondum typis mandatae. Cambiorum litterae , statim cum allatae fuit, 3 ex E is.Maj i s 37. acceptandae sunt, aut resuta dae ; acceptandae quidem sub chirographo, aue coram notario, aut testibus: & cum dies solutionis venerit, eadem praestanda, alioquin iudex cui summari ξ constiterit de ceptation considinationem iudicet. Et solutio quidem facienda nummis per edicta Apermissis, non per delegationem aut assignati nes , quae inuitis obtrudi non pos Iunt; quae etsi acceptentur, manet tamen debitor obligatus d nec alter soluerit. E. vlt. Oir. i i. quod si pecunia reproba, aut permissa ultra valorem, iniutum sit cambium, habebitur irritum, si modo
exceptio intra biennium proponatur. E. t 8 Marte I 6ς 3 .art. 6o.6 i. quinimo cambium ex lege conatractum, ut pecunia reproba numeretur, de suo post tempore permissa reponatur, irritum est, nec ex eo conueniri quis potest. E. Iq. April. l6I I .art. 2 s.ctis. M fasi 8.ar. i 6. E. 18. Maricis 3Ioert. 6o.6 i. sed N proba pecunia maioris monetae ense debet, ita ut non recipi debeat minor argenteo
solido, siue scellinco. Crit.Maj i54 .art. 13. sed neque permutatio fieri permittit gr specierum
65쪽
maiori pretio, quam singulis per edicta sit indit post annum ab inuesti tura: vel decreto, praescrip
tum. E. iq.Sep. io 1 9.ari. Is . tus sit, quamuis consuetudinariae proclamationes non doceantur iactae r sed sicubi iis factis . aut
. Retractui genti litis praescribitur ps annum ab
inue itura. q. Proclamationes praecedere debent.1. In seudis quibus competat. Agnat s prae domina
6. Au ct competat per mores, ratione ceUM , atri seruitutis.
Ius retractus consuetudinarium est , passi insere receptum I etsi n0n ubique eodem modo. di quamuis dissonet illud. a Iure Iuliinianaeo. l. durum. C. de contris. empl. habet tamen affinitatem cum l. iv cmptione. D. de umor. ubi minocrcstituit qui te passi s est supcrari in licitando vendita e quae iratorum fuit. de quidem fluxit 1 Iure Hebraeorum, Letur. c. 21. de Conili tutione Caesaris Romani ge iure protomi seos, apud Ha monop. l. s. m. ῖ. de Frederici, apud Culac. lib. inivi s. de studis. S a iure Canonico satis pol a-tur in c.conjliturus. x. de in integr. res. & vero per consuetudinem sere generalem nunc instar Iuris communis habetur. atque in Brabantia quidem ex tabulis Ioannis Ducis an. si 2. lex patria esl, adeoque interprctationem ibi, ut luscommune, non locale flatutum recipcre debet. Et competit ratione sanguinis , ut etiam filio heredi non denegetur. neque enim oppugnat factum defuncti, sed laudato: ex eoque ius rc tractus ut iundo de
sonte deducit, eoque dc praestat illud, ni si quatenus beneficio Iuris consuetudinari j in eum transfertur venditio , ut dolo faccre censeretur emptor, si tradi sibi peteret, suod mox restitu
re eum oportiret. ut iudicatum Mechainiae ane. Ilo Curiae refert Christin. vol. i. dec. 239. sed neue heres semper praestat defuncti factum; siquiem tunc minime cd in defunctus etiam expressa voluntate benc ficio aliquo Iuris cum priuat . eadem Curia apud christin. voL i d. 27o. Porro est L. t r. Iuli, toti .ar. 37. consti tutum,3 vi generatim, do ubicumque Retractus hal l locum, intentetur intra annum , a die in uestitu in contractibus voluntariis; decreti, in subhastationibus Iudiciariis. ut illudque tempus currat
aduersus omnes abscntes, minores, maiores, cuiuscumque qualitatis; inhibita aduersus eum lapsum restitutione. qu I tamen generali clausula non existimem derogatum specialibus locorum
legibus in contrarium videtur tamen derogatum d.c.conflux .x. de re'. in integ. quod minoribus concedit in m grum rcstitutioncm ad retractum. Superbis E. ro. April. isis. data interpreta-ὸ tio quod retractus genti litius ex 37. ar. filia. icii. non facilante i Lentionem proclamationum, non factis cousuetudo breuius tempus retractus introduxerit, edictum consuetudini nihil der gauerit. Vt ex tabulis legum Brabantiae in Maio
13i 2. altodia, seuda, tundi venditi in Ecclosiis poli Missis Dominicas publicantur ad tres quindenas : de qui exinde ante inuesti turam non venerit, ius retractus non habet: nisi extra prouinciam fruerit , aut legitimam necessitatem passas. Particularibus tamen plerorumque Brabantiae c-tiam locorum consuetudinibus tempus annale
Et ex senatus consulto etiam ordinum Bra - bantiae s . Iul. 1 466. proclamationes fieri debent, ut cuique suum ius retractus seruetur. Ius retialius in seudis domino re agnatis com- spetit,sed in concursu his prae illo. l. 2.fcud. tit. 19. . pori. scire. ut retractum bonorum seudalium L. 6. Nov. isto. domino seu dati rermittit soli1 to eodem pretio, ut dominio suo applicare pos sit, salua consanguineorum praerogativa. Moresseriὶ retractum generatim in immobili patrimonio , sed in rebus recens acquisitis non ubique receperunt. sed tabulis legum Brabantiae anniis tr. immobilia indistincte videntur retractui subiecta. Consuetudo etiam introduxit plerisque loci , sut si qui fundi censum debeant, si alteruter v ca datur, alterius dominus illum retrahere possit; quin de nonnulli bi obtinuito ut de dominus censuarius, sicuti directuvdominus emphiteuseos, retrahere possit venditam rem censualem ; sed L. vlu. Iun. Isq8. tostulantibus Antuer piensibus, d cretum est, ut liuiusmodi census excedere debeat quatuor flore nos. iterumque obtinuit pluribus locis, ut ratione seruitutis retractui locus fiat. visi sui diis dominans vendatur, seruitutis domi nuc possit illum retrahere.
I. De reditibiu, cor eortim luitione.
SUMMARII M. I. Personales reditus alios improbati. a. Scritus pecunia emptia , an possit constitui irradimi ritu. 3. Constemri potest, τι sors repetatur, si nanc stituatur hNotheca. q. omnes reditus natura sua irredimibiles Irredimibiles confluui νι olatum.
6. Vt redimi n t pretia o numinis qui xi empti
7. Etiam p i causis debiti, ut ut redimibiles.
8. Saper seudis constituti , cr in manum extera translati, quomodo redimantur. 9. Qua nummo sint cmmauiter confli tuendi moribus nostris.1 o. Rcditus super 4. Membris Flandria,an reducibiles adgrauiorem taxarn, quai rite constituit sunt. II. Civitatum corpora reditibus grauari quomodo
66쪽
t, . testas toxtra edictum minori pretia constitutus, s Uurariis .is. Reditus in 'eciebus fumenti ex pecavia constitia
probibentur. Iq. De qvibus ex litteris constitutionis non constat de quarituale numerata,quo da reduci psint. is. Empti perunt a quantitatis sincerta, urvo Penditi, nudum possint. I6. In redemptioue ratio talaris pePavia numerata
ι7. cui reditus sub reductione non comprehendania
ra. Soli reditas pecuniaram, clero constituti, sunt ir-
redimibilax.ry. Creditor tenetur ad exhibitionem Iulerarum creationis. ro. Numerata quantitas in litteru exprimenda. 2I. Praeter expressa nihil ex pactis e tela marant. 2α Creditores plures canones quam tres exigere non
possunt. 23. Reditus creati per florenes, oec. redimi pus t
24. Cen luim autem in certa specie pecuniae, non expresse pretio, resimi possunt maueta eiusdem pa-loru, qua currit extinctionis tempore. 2s. Iu pinu mutuis solutis facienda in nummis, qua
16. In nummis consignaris facienda restitusto in ν dem lectebra. 27. uuando reditus proumatur redimibilis , quanda Mimi bilis. 22. Pecunia emptus est redimibilis. a'. an ex antichro nummus decimas debeatur dire.
o. Legitimas reditus ut constitus no pessi minarinummo, quam dec a sexta. S . a communitatibus reditus constituti, siue indulta
regis, non subsistunt. Isti Quomodo sub nium debitoribui, quorum possessiones belli fuerunt destructa. I. audebitoribus damna passu, qui μιι edicti publiacationem creditoribus siluerunt , detur condictis
ll. Reditat reproba pecunia constituti,nulli. 31. Pace Belgica, facta refluxtio aduersus edicta, ne creduoribus vad hostes degentibus, Icret s
i D Edituum pecunia e inpiorum existimatio 1 . diu eum usurae nota pugnauit sed ab ea vindicata est Coni ii ionibus Calixti H L. Maristini V. V. sed prioribus Extra uagantibus
magis narrari quam ita tui videbatur eos reditus in rebus constitui, quasi fructuum dclibationemrsed Pius V. demum reditus rebus non impositos improbatnt. non tamen ea Constitntio ubique usu recepta est, nec in lueelgio eam obligare docet Leis lib. 2. de Iu c. 22. d. ij. nec in Gallia Budi
sionem Papalem, sed constitutionem politicam. Hactenuς ii quidem in Belgio & morei di edicta personales reditus agilouerint'; quos defendit Lelsius ubi supra d M. etiam ad vitam emptoris constitutos,qui rari iis rebus imponuntur,aut hyapothecas recipiunt: ut alij quos hereditarios vo-- Fr. peiopcrdom. a.
camuri qui personali qui di obligatione debet
tur, sed in securitatem hypothecam recipiunt: qua asinate pereunte , pers a venditoris ad heres tenetur ; venditi tamen prius conuenitur posses sor passim sere per mores. Sane Constitutio Pin V. etiam omnes reditui ipecunia emptos eadem semper vult esse redimi
biles. non tamen cum iure naturae pugnat co uentio ut sint inedimibiles.quin nec cum ea conis
stitutione si tanto grauior sors soluatur quanti tu ste a limetur onus negatae redemptionis. Lindvbi p.d. s.cr ra. myr. post Nauar. ut plura i super sunt in eadem Constitutione, quae ut dixi imus cum natura ius arum conuentionum Ium. non pugnent, sed positivo dumtaxat, quod tegiminis Ecclesiae ratio, periculi usurariorum contractuum, de aequitatis suasi. quod liquidum est ex ipsis conditionibus, sub quibus dumtaxat donon aliis census emi Constitutio mandat e nam priores quidem Pontifices inagis responderunti 'super iustitia contra tuum initorum quam contrahendi sormulam praescripserunt r.Pius autem eas conditiones ita requisiuit, ut contrarios comtractus sceneralitios habendos decreueriti utiquci iudicio sori externi, non autem quod omnes I re naturae sint usurarii. nam Conditiones ad i q. reducuntur; videlicet , r. vitansus constitu tur super re immobili, frugifera, certis finibus
designata. 2. numerato tempore contractus codram Notario & testibus iusto pretio. 3. nulla fiat d anticipata solutio, nec alia umquam nisi prorat lapsi temporis. q. non obligetur venditor ad ca sus fortuitos, sed census re perempta extingua tur. s. nullo pacto venditori alienandae rei tibi tas restringatur, aut emptori ad laudemia oblio lur.6. Dominus rem venditurus indicet censuario conditiones, de pretium, ad mensem eum exspectet, & aliis praeferat .7. nullo pacto venditor ob moram censuario obligetur ad poenam commisit interesse, aut expensas. 8. cense ex pensionibus non augeatur. 9. Onera extrinseca venditori aut emptori incumbentia, v g. fisci, aut Domini dericinia , vel quinquagesima in alterum pacto non translatatur. Io. re pereunte in totum vel in pa tem pro rata pereat census. II. semper census possit redimi pretio. quo est emptus. ubi tamen nori exigitur ut per partes possit redimi, ut poteraatreditus, de quibus Calixtus III. de Martinus V erant consultu a Mut venditori redempturus amphimestre emptorem praemoneat, qui exinde intra annum redimere cogi potast, post annum non P itest. II.:ut emptor venditorem numquam alias ud redemptionem cogere possit. is ut Pretium census semel cunstitutum augeri vel minui non possit , ob temporis vel contrahentium qualitatem, aut aliud accidens, quo ipse venditor graue turi Conditiones hae sane seipsas produnt, quod non in Iure natur et omnes,sed magna sui parte ex voluntate legislatoris sint natae. ut latius apud Less d. c. .& recte Lir. is statuit Iure naturae in centibus non aliud requiri, qua m vi sit aequa litas secundum aestimationem inter censum depretium; de si aliqua pacta accesserint praeter contractus naturam , o prudentis arbitrio compe
sentur. Sed di id notandum est,eam Constituti
67쪽
nem tantis agere de censibus pecunia emptis, alio titulo coniti tutos non attingere. Quamquam autem prohibitum sit, ne redit Marius ex igere possit sortem , id tamen eo casu est permissum, cum in arbitrio debitoris ponitur, vel sortem restituere , vel hypothecam dare. 1 al.
' - Et quoniam redituum naturam, ad emptionem venditionemque omnes reserunt i sequitur natura quidem sua habendos fuisse pro irredimi-bilibus, nili ex pactis constitutioni sque aliter eset prouisum. siquidem pactum resolutivum emptionis per constitutiones apud nos in esse censetur. de contrarium pactum improbatur E. 2 l. Fιb. is a8.si modo pecunia emptus sit reditus,nos donata re, vel vendita reseruatus, aut perpztua locatione constitutus, similive titulo citra pecu
Quo eodem L. quia domus , malae, fundi ir-
redimi bilibus reditibus grauati non reparabantur, de inculti deserebantur ; priuato publicoque incommodo vitando decretum ad instantiam quatuor Membrorum Flandriae, ne in posterum reditus irredimibiles in Comitatu Flanuriae vendi, hypothecarere possint; de antehac constituti si
venilantur intra annum denuntiationis hypothecae domini eo de pretio soluto exonerare te pos sint, saluo iure retractus genti litis, ac portionari j, secundum mores. res, seu ex herediis diuisis prouen lentes, erunt redimibiles, donec in manum exteram transferentur. de in huiusmodi transsatione dominus directus poteli uti iure retractus, saluo iure consanguinei consuetudinario. Vide etiam Editi. la. Nou.iq46. Reditus namque communit cr perpetui, num- 'mo decimo sexto constituendi lunt, vitales octauo , adeoque consau. mus in his l. computat mi
68. Mil. Falcιdiam. dixi communitur,quia aliquan
do necessitas publica , ruri as d. caritas pecunix exigit, ut indulto Regis grauiori nummo a ciuitatibus de prouinciis, reditus venderentur, ademque aequitas d ι. 68. pretium mutare pollit; sed ad vitandam suspicionem v lura iid. illo regio opus esset,propolitia sori externi alioquin arbitrio b ni viri aequalitas pretii de reditus vitalis lutui poteti: sed cum necessitas prctium mutauit,mutato
tempore contractus, non irritantur.
Quare rectὰ reditus super quatuor Membris Flandriae constituti, rescindi aut reduci ne pos- snt, cauetur. E. t April. Isque. utique ne in posterum, ubi necessitas publica postulauerit,nemo pecuniam reip. credere velit; sed si ordines pecunia leuiori censu corrogare pessiit, antiquos reditus extinguant , dc deinceps minores usuras soluant nouis creditoribus: huiusmodi enim i cstitutio, quae fit inuitis redit uarijs,iniqua non tantum est ob violatam fidem pactorum Ltide paci. sed maxi-6 Sicut de omnes reditus irredimibiles hypothe- me quod iustitia distributiva construetur , quaerati intra urbes priuilegiatas redimi pollunt pie- ' non permittit onus reipub. commune in pauc tio 3t nummis quibus empti tuerint,si de quantitate de qualitate constiterit, alioquin constituti post annum i q 2. nummo vigesimoquinto, antiquiores trigelimo, ad valorem ultimo ante edi ctum illud taxatum.exceptis reditibus se adalibus, censualibus, iandianis, dominicis, antiquarum findationum, diuini cultus, de pauperum; de sal in indultissi per alio pretio concinis. γu Quinde E. tr. Nou.i4 6. Philippus Bonus de elirauit, reditus fundis Brabanticis per emptio rum humeros inclinare. Enimvero quemadmodum in I. r. C. de Nevd. ireb. ciuititiis, principis asse iasu opus est in utraque Roma; in prouinciis prassidis ita solent, huius modi ob alienationem a ciuitatibus , aliisquacorporibus adiri principe R Christ. rol. . deos. 8 . neque id mirum , quit .rei p. minoribus comparantur , in quarum distrahendis praediis decreto praesidis opus est; quin imo in rebris ipsis fisci, d manioque principis alienandis , solemnitates nem, donationem, leu alias impositos, seu dein- quiruntur. Christ. ibid. de nihilominus solutio ritceeps imponendos, Ecclesiasticis de piis causis de- facta liberat debitorem: alioquin quatenus dum-bitos, redimibales fore pecuniarios, nummia vi. sesimo, frumentarios secundhnuco inmunem patri es taxam, nisi foetint litteris patentibus amor tirati, aut pii nil fundationis, determinati ad anniuersariis, missas, aut eleemosynas specificatas. Tifictum amori irationis habere debent litterae veterum principum, quibus consensum dederint, ut seuda reditibus in perpetuax pias caulas gra uentur; quippὸ ea est substantia amorti rationis, de ante aduentum principum Burgundiorum ad
has ditiones, ignotum suit hie illud voeabulum. s' Et in Brabantia Caiolus v. ii'. - ι α edixit ne seuda grauenti ir in posterunt redituis redimibili, sed redimibili damtaxat denario vis gesinio , de leuiori. de reditus olim super fetidis conlii tuti in diuisionibus hereditatum,quoties in
manum exteram transferentur redimi possint, eo pretio quod iste hemii r : si pretium conuentum hon sit, senario rue. abj etiam reditus redimentur soluta sorte principaliqua olim constitui i fuerint: taxat rationem reipublicae prosecisse doceatur. Loic.C.deliberat eri .civit. I. i 2. quare ρο- cunia muttio accepta per specialcin , quamuis mandatarum rempub. non obligat, nisi quatenus in utilitatem illius versa est. argum. F. i 2. Moya 9 r. aliud fuerit ubi ciuitas libera est,de quoad peculiarem administrationem rerum suarum, periorem non solent agnostere. Propter diuersa incommoda quae oriebantur ex creatione, lutione, de extinctione redituum; visum est Regi prouidem singulis. Itaque E. F. Mariat 1 7 t. ar. . statuit , Ut quoad creationcm redituum pecuniariorum ediista seu consuetudines rigide obseritemur; b poena quc d si minori pretio coiistitutus suerit reditus, censebitur vis-
rarius, Sc contractus irritus , o contrahens puni-bilis. l l -ι Quoad aeditus pecunia impios in speciebus siligineis, frumentari is, aliorumve fructoum soluendos, ad uerius t e eo. C.de νων. sed consi mitermiae si non apparet , denario etiam x s. currenta c Onstitutioni Gallicae anv ιν 6 s. in posterum moncta. Nola tamen huiusmodi reditus familia- i, ut pula xij,&bitoribus nimium graues. quoad
68쪽
quoad creditores de usura suspecti, celebrari pro-Iub tum, sub poena nullitatis , consscandae stiriatis , de correctionis. Sed in constitutis ante edictum , si ex litteris constitutionis depretio numerato constet, cessabit in posterum solutio spocierum, di dabitur pecunia annua ad ratam numismi decimi sexti numeratae sortis. Si de quantitate preti j numerati non constet, inquiretur sumptu debitoris quanti in soris venierint species tribus ante ac tribus post creationem annis; reduceturque sors ad annorum communem summam, & illius nummum decimum- sexti im pro reditu in polletum soluet debitori pendente autem inquisitione , soluet conuentas
species sub cautione creditoris de restituendo, si quid speciet sic soluendae pecuniam annuam de
is Vbi vero reditus pecunia incertae quantitatis empti, certa quantitate tertio venditi fuerint, numerata eadem quantitate poterat debitor defungi.is Et ne dum debitoribus consulitur, creditoriis bus iniuria damnum det ut ι inibitur in redem sone ratio valoris i ntrinseci secundum quem ii terae produnt pecuniam numeratam,aut alioquin quem praescripserint vltima Principum edicta creationem praecedentia , quibus verisimile est contrahentes se consormasse i sed quoad annuam solutionem seruabuntur editi quae fuerint solutionis tempore.
ir Sub moderatione autem & reductione non comprehenduntur reditus dominici , canones emphyleutici,centu ales,perpetuae locationes, seu reditus reseruatiui,& antiquarum sundationum, ad pias causas, a fundatoribus suis bonis impoliti originali ter, tui relinquuntur in terminis luris. ut etiam reditus ex causa familiar erciscundae, dotis, doari j, ali ἱve quam pecuniae num ratae ; qui vitibus suis di contractuum, de terminis luris re linquuntur r etiamsi in tertiana manum deuen rint. saluis etiam priuilegiis, de con Retudinibus, quas aliqua loca redemptioni fauorabiliores ha
is Postmodum M. Octob. is r. in secreto concilio pro Clero aduersus Nobiles & Ciuitates
Comitatus Namurcensis, lata sententia declaratum est, quod soli reditus pecunia numerata constituti clero stit redimibiles,quodque ad debit rem pecuniae numeratae probatio spectet. Poterit tamen debitor postulare , ut creditor siue clericu sue laicus litteras exhibeat creati O-nis . 3e creditor id praestare tenebitur , sub iuramento et neque vita possessione aut praescriptione
se tueri poterit aduersus exhibitionem: nisi de diminicis, aliisve id genus censibus agatur, quibus possessio & patria consuetudo lassiciet, quae int
io Atque ut in posterum rite caueatur : Notari jα quicumque redituum contractus scribunt, numeratam quantitatem diserte in litteris exprimant ; sub poena nullitatis, ta correctionis scrip
ri Declaratque edictum praeter expressa,nihil ex- pactis redituum immutari. ar Fraudibus vero creditorum cuiuscumque Γ- D. Iai uer. tem. a. neris redituum occurrere volens, decernit ne in posterum illi possint exigere plusquam trium an norum canones,nisi iuridice debitores fuerint interpellati, & dilatione petita, iterum sollituros se constituerint. sed hic articulus vix usu obtinuit. Successit exinde L. et . Iunir isor. super redi- Σ3tibus pecuniariis, siue pecunia emptis: ut quam iii, valde aequὸ constitutum esset E. . Iart. is Ti. vi in luitione redituum , in frumento, siligine, aliisti: speciebus t oluendorum,inspiceretur etiam valor intrinsecus atque extrinsecus monetae, quis uiset tempore creationis, quoniam ex interuallo temporum aequa sera proportione valor specierum monetarumque mutaretur , idemque suo quodam modo videretur militare in pecuniariis reditibus, pecunia emptis, de illa eadem extin guendis, quod venditor frugi ea olim forte funados comparare potuerit,qui valorem nunc aequa lem habent sorti nunc extinguendae , ad priscum
monetae valorem reductae r tamen ad litium mulatitudinem, sententiarumque contrarietatem vitandam ; visum est Principibus statuere, ut rediatus pecunia creati per litteras in forma emptio nis, cliuisionis, pignoris, seu anticliretis, faculta tis redimendi, ali otiumve contractuum, & obligationum creatarum per florenos,libras, frandos, i luseros, solidos,similiaque nomina communiter numerantia , redimi possint quocumque genere aure ς argenteaeve mone is secundum edicta visalis tempore luitionis: tametsi in contractibus species aureae argenteaeve aellimato pretio descriptae sitit, iuxta illius tempoi is edicta, non habita ratione Vel aucti postmodum vel imminuti valoris ita ut sors redimi possit currente moneta, ut ea annua hactenus ncta est solutio. quod in omni genere librarum Flandric. Arthesensium, Bratanaticarum,Turonensium, Pari sensum, Francorum, solidorum obtinebit, de Carolo-ssore norum,realium, coronarum, similium ue aureorum, de aris genteorum nummotum quibus vulgo numera
Ceterum quando reditus, onera, antichreler, , . hypothecae obligationes, constituuntur in certis speciebus aureis aut argenteis, Carolinis,coronatis, ducatis, eaedemque species numeratae sunt, sine expressione pretii, aut aestidiationis; luitio seu redemptio eorumdem redituum set in eisdem speciebus, si reperiantur: sin minus . in alia in neta: ad valorem,quo illae species aestimatae erunt per edictat quae obtinebunt tempore extinctio nis. si tamen in tertiam manum reditus illi curarente moneta deuenerint , lui poterunt moneta tempore extinctionis currente.
In puris autem mutuis , in solius mutuatarii re utilitatem datis, solutio satienda est in iis num
mis & pretio, quod erat tempore mutui, secum dum edicta , aut secundum quod vere numerautio facta est, ne sua creditori liberalitas si damunosa.
In depositis autem aut consignatis nummis 1 sapud priuatum aut publicum sequestium , quia contrectari illi nou possunt . restitutio facienda est in speciebus iisdem in indiuiduo, saltem numero eisdem, pondere,& mensura. Cum parto de titulo non apparet, de an redi- π
69쪽
itii bili, sit reditus. quaeritur; inter priuatos protuli habendum facile statui potest : non aeque in
iis qui debentur piis causis. Christin. vol. 1.d. 3 3.& nos Deo dante dicemus in Consultationibus
Siquidem statuimus omnes & solos reditus
pecunia emptos esse redimibiles , non alijs contractibus constitutos. Couar. νM.res lib. 3. c. II. nam. .LI Studiu. 44tipulatio.de verb.Oblig. ibi, sepularis annua rea est o perpetua. l. veteres. C. de contrabs ut Isi pactam. D. de probation. & ratio est, quia omnes contractus firmi sunt natura ι re. tractationem aut resolutionem non habent, hi si
ex pacto. nulla siquidem lege, quod venditum est reuendi praecipitur, quod in emphyleusim, perpetuam locationem, hereditatis diuisionem, seu luuihuis alium contractum datum perpetuo cum iuris seu dominii translatione restitui praecipitur: soli reditus pecunia empti per Constitutiones Pontificum S edicta Principum redimendi facultatem annexam obtinent. Igitur si priuatus roditum possideat, ex empto possidere creditur, quoniam is frequentissimus est inter pi ivatos contractus. Ecclesia autem testamento, dono, legatos requentissime solet acquirere r is titulus interuenisse ergo praesumetur. Luerard. in De .comman. acciden. sic in contractibus cum non liquet praeis simitur interuenisse qui solet , Derti condictio. g. s nummos. DI terrum pet itur. ideoque transfertur
onus probandi in aduersarium. Euer. ubi sup. d. tapa. Ium. D.de probation. ubi id actum intelligi tur quod plerumque solet, & ideo contra regulam petitor, non qui excipit, probare debet. vnde sit ut ita sapiti; a diuersis etiam summis tribunalibus sit iudicatum : sed numquam sole nisis quam ut diximus a Concilio priuatoas. Oct. Is s. pro clero Namurcens , interpretati nem edicti is r. postulante aduersus Nobilitatem & ciuitates eiusdem Comitatus , Omnes &solos reditus pecunia emptos esse redimibiles, &ad debitorem spectare probationem pecuniae nu
gat.quamuis in priuatis imata sint temporalia,data sacerdoti seu ministerio templi facit esse perpetua r utique coniectura voluntatis & snis te statori se ob quae idem responsum est in I. a 3.14. 26.ibidem. . Ad rationem reditus pertinet antichresis, per am in uicem interusurii rei oppignoratae si
cius assignantur. & Ε. 2r . Iun. Isai. pro territorio Teneramundano , extenso litteris Regiis 3 Iulii is 23. ad territorium Wasanum & Bruxeis. eodem die& anno declaratum est , luitionem perpetuo fieri posse, non in pactum deduci,ne ania te certum tempus possiti deberi tamen ex ea di recto domino nummum decimum, ubi is in alia alienatione aut reditus hypothecatione debere. tur , si tamen reditus per chirographum aut v luntariam condemnationem constitutus fuerit, cum pacto sufficientis hypothecae assgnandae,aut alioquin redemptionis intra triennium faciendae: permittitur in pignus, ut vocant stabile, id est, quod in usuras non currat, fundos dari in trie nium, quin etiam in aliud triennium renouari s-
ne solutione decimi nummi. Si potio viteries prorogetur reditus, & creditor stabili illo pIgno
re sit contentus, amittet illud suum nome, cens hiturque assignatio hypothecaria, subiecta oneri bu, decimi nummi, dic. Porro ex iis quae citauimus edictis aliisque pri- Sodem latis, squale & in Gallia 16o1 . cum ante ibi grauiores permitterentur) satis constat legitimum reditum hie constitui nummo decimo sexto, non minori: nisi princeps speciatim indulserit. vi L. I. . pril. IJ J. cum ordines flandriae insumptus belli quadringenta millia coronatorum addidit Lsent, eaque pecunia non posset corrosari, primisi sum iis sitit ut in reditus sumere possient,excedentes ordinariam praestationem , adeoque usque adratam denarii duodecimi ta creditoribus si
curitate numquam eos reditus usurae accusandos: cum derogatione iuris, edtictorum , consuetudinum contrariarum, pro ea vice di necessitate .cum mandato etiam, ut omnes administratores publici, priuatique pupillorum, hospitalium , si quas pecunias haberent, in reditum locandas, ad Ordines deserrent,sub poena, quod alioquin ipsi iis. ad quos illae spectarent, de suo supplere tenere
tur , quanti alibi minoris emissent i atque insupermulcts nomine quintum nummum sortis sol tesseo,delatori & olliciario per tertias. Sed nec eo quidem nummo decimo sexto k- , ietare reditus emuntur a ciuitatibus di communitatibus. quippe que iure minorum censentur in mutuo , di similibus obligationibus contrahendis. Quare si ra. Ma 3 i 9 i. declaratum per Rogem, reditus sine indultu Regio constitutos θ ciuitatibus seu communitatibus non subsistere sed
si causae legitimae subsint,illis rite probatis, crediatores debit oresque indultum illud postulare dei
Osfert se hie & E. xli. Octob. iues . quod etsi temporaneum fuerit, spereturque Deo bene iuuante locum deinceps ex integro non habiturii; atque illud ipsum suturos casus ad terminos Iuris arbitriumque Iudicis remittat; tamen propter suam aequitatem, quodsue nonnumquam tales sacasus offerant , qui in sacto alicui edicti membro consorinentur, similique serὸ iure etiamnum Iudicum arbitrio soleant definiri; non inutile Operae pretium censeti potest , si di hae illius edicti
Vastatis igitur ciuili bello prouinciis Belgicis
Rex miseris debitoribus succuttit: primo , vi quorum possessiones inutiles dominis suerunt,aduersus eos cotumve hon procedi non possit per
arresta, aut executiones; sta creditores teneantur
adire per libellum supplicem Concilia Regia, seu alios Iudices idoneos a ubi debitores euocati, quod videbitur, respondeant: nisi latitent aut
uspecti sint de suga i qui detineri pcssint usque
ad prastitam cautioncm. Allegantibus debitoribus damna & possessionum vastati ones verisimiles, dabantur Commissarii, qui partes remisso aliqua aut dilatione debiti redderent concordes.s minus id obtentum erat, summarie instituebatur liticula super veritate damnorum ; atque intorim creditorum arresta & executiones cessabant. Id tamen quod auditis partibus per prouisonen seu alaas decernebatur, non obstante appellatione
70쪽
executioni mandabatur. Restituit Rex in inte- Srum omnes, quorum damno res 1 creditoribus iubhastatae erant, dummodo sumptus de lapsos canones ad moderationem I udicis soluerent. de si
in tertiam manum deuenerant cum graui talione, poterant litteras restitutionis obtinere, quatenus iustum aequumque videretur. Quibuscumque reditibus non suberat personalis obligatio, de hypotheca inutilis fuerat, labatur remissio omnium annorum, quibus seri, meti. aut habitari non potuerat. Si tamen exigui sint canones, Ut potius iarecognitionem domini j deberi censeantur, inspecto valore pacifici temporis, quam mercebem perpetuae conductionis; non dabatur remissio, sed duplicabatur canon usque ad integritatem solutionis de debitor designare tenebatur omnes hypothecae terminos, quo clarius fructuum ratio miretur. spectabaturque valor specierum debitarum, communis per annos ante1 decem; vetabaturque exigi rigidus iniquorum temporum. Praeis stationes quae rationem mercedis annuae reser
bat remittebantur, pro ratione damni, quod sumptu debitoris probaretur. Ad hoc genus spectare censentur praestationes quae septimam partem proventuum excederent; ad prius, quae non excederent. Hec de reditibus, iuribus, praestationibus annuis. Quoad vero mercedes rerum conductarem, integrae remittebantur,ubi nihil fructuum haberi potuerat: pro parte,ubi pars tructuum ob uenit, parte conductor frustratus est. secundum
pleniores dii linctiones Iuris. Quod vero spectat ad reditus cuiuscum pie generis, quibas subest
personalis obligatio, rigore cuius debitores,quorum bona iacent prostrata , exigi tamen pollent;
nihilominus quod ea ratione multi assi icti petasumdari possent, de damna diuisa minists t edant, si quisque de publico malo aliquid sentiat, prae
sertim in reditibus pecunia empti , natura sua satis odiosis, qui ea propter realibus personales fauorabiliores censeri non debeant, ex aequo & bono edixit Rex, ut ubi notabilis iactura debitoriabus obuenerit, dilatio congrua tribuatur e ubi omnibus prouentibus exciderint, remissio fiat adtatam temporis & proportionem iacturarum t habita etiam ratione stitus conditionisve debitorum: quibus ipsa remissio prosciat, te solis, non autem tertiis. Quoad Status, ciuitates, collegia, communitates Ecclesiasticas & saeculares, quam primum perspiciant diligenter, qua ratione iustis debitoribus satisfaciant: ne tamen indebite prseipitentur, exponent rerum suarum statum Regiraticinesque conceptas creditoribus faciendi satis, di pro aequitate prouidebitur. Mandat interim Rex, ut omnibus ex aequo debitoribus soluant:
si quibus plus solutum est, tantisper in posterum careant, donee ij quibus minus est solutum , ad
eamdem proportionem peruenerint: sub poena, quod secus soluta tantisper ex rationibus redindendis delebuntur ; excidemque ab edicti gratia r praeterquam quod fundationibus, hospitalibus, miseratii libus personis pro sua qualitate &paupertate praelatio aliqua possit dari. Quoniam vero ex ijs qui partes Regias fueram secuti Rex multis debita, & eanones ex bonis illorum debitos iis, qui ab aduersis partibus stabant,dono deo
derat; mandat eam voluntat cm seruari; & conciliationes ac restatutiones ciuitatum tantum Pa
rigi ad secuta tempora, nisi gratia plenius fuerit concessa. Et canones lapsos ijs annis quibus debitores partes Regias secuti, bonis suis erant eiecti, vetat Rex exigi; saluo regregia aduersus eos qui prouentus receperunt, saluis etiam tractatibus Conciliationum qu s Obt inent ut iam respectu domanti Regij; nec non obligationum chirographariarum , per quas mercatoribus interusuria sunt promissa. Et quoniam plura ab Ordinibus prouinciarum debita sunt contracta, quibus sit suli obligentur in solidum, reiecto beneficio diuisionis, di ordinis, ne dum rebelles. conueniri non possent, conciliati nimium grauemur ; vclitum nequi conueniantur supra debitam portionpm, legitime contractorum debitorum quam aliquipcrperam ne nunc quidem soluunt. Ne vero gratia aliquos reddat negligentiores, edictum porrigitur solum ad Oos,qui habi tare, serere, metere non potuerunt, vicinia tota similiter destria aut
a Uicta. neque ad te ora futura canonesque cessuros, quorum remissiones, moderationes, dilationes, remissae sunt ad arbitrium Iudicis, sormandum ex dictamine Iuris, causarum circumstantiis, faculinte colendi, fructusque percipiendi. Reseruata Regi facultate interpraetandi , si qua obscuritas offerri visi fuerit, ob quam Iudicibus necessarium videbitur illum consilem. Hinc nata coGultatio a Concilio Flandriae 3 sproposita, an debitoribus damna passis, qui iam ante edicti publicationem creditoribus soluerant, ex edicto daretur condictio ; & quid de fisco censendum foret, qui priuatis iiiccetarat ad
eamque responsum est. iq.MM i 88. non admit tendam repetiuonem ab eo quitiuum recepit, valida obligatione debitum,nisi sorte ex M. q. dum creditor possidet hypothecam, quam inito cescu- 'lo, remissione, de moderatione facta restituere iubetur. Sed de eodem articulo inuenitur ex en qmilisione dari aduersus tertium in integrum restitutionem, quae omnibus expensis, vili distractione, aliisque circumstanti js, saltem ex clausula generali, si gramibi iusta causa videbitur, obtingere posset; fiscum vero cur iure auctorum, quibus successit,active & passue uti non possit ac debeat rationem non videri. Et iter diu sinat, issi. eudem Concilio Ilanditae ad casum, quo quis reditum promist data hypotheca quς postmodum hostiliter inundata est , nee aliter disiciete in litteris obligata persona, urgente creditore eam naiaci ex contractu emptionis & venditionis reditus, nec tolli sublata hypotheta, debitore edicti
gratiam implorante, eamque Opportu uam esse, quamdiu infrugifera esset hypol eca; responsum per edictum Iuri scripto non esse derogatum: ne que illud extendendum extra terminos: edictum loqui. arrest. io.de debitoribus quamuis person
li ter obligatis, ab iniuria belli valde amictis: considerandas omnes circumstantias, qu. ae nonnum
quam no minus Mictis alibi creditoribus, quam debitoribus fauorem conciliant. De onere redituum super inundatis terris eo Daggerandis, dicimus insta; denique reditus pecunia reproba constituti, ut nulli liat, neque iu-