장음표시 사용
2쪽
on inter postrema corrupti hujus seculi
vitia connumeranda sunt Duella, quae ita passuri increbuerunt & invaluerunt, ut g
nerosi quique haberi viderique velint du----ellatores Optimi, magno Reip. malo, certo Diaboli lucro, aeterno congredientium vel periculo Vs damno. . Qua de pessima consuetudine cum prae-1enti disputatione agere animus sit, te, summe Deus, qui sons es omnis salutaris doctrinae, supplex oro, ut Spiritu tuo sancto mihi, dum id agere conor, adesse,& ing nii vires, quo labor coeptus feliciter cedat, clementer ςlargiri velis i i iH. Ante vero, quam Gya ipsam aggrediar,pauca de origine Duellorum praemittam. Magnus Hugo Grotius lib. a. de J. B. & P. n. 8. illam arcessi a judicio-.ΠIm desectu. Priscis enim gentium temporibus cum iudicia nondum constituta, aut non sui sciens. Forum cis ῆutoritas, quilibet se suaque armis, bellis, & duellis defendere, & caedes aliaque facinora mutuis caedibus & infesta vi ulcisci solebat. Cusanra enim judicio, inquit GrO
3쪽
Continue vero aut jure aut facto. Iure, si quis verse uri in locis non occupatis, ut mari, limine, insulis vacuis, or quae,unt alta loca, in quibwnusia eis civitas. Facto, si ubili judicem non auior, aur judex aperte cognitio
III. Quanquam vero iudiciis constitutis duella,
indeque provenientia vulnera, caedes, aliaque omnis generis mala quodammodo repressa fuerint, successii ta men temporiS tanta iterum acceperunt incrementa, ut ad pristinos ferme mores ventum esse videatur. Tan tus enimvero duellorum quondam erat usus, ut loco probationis rei occultae haueri coeperint; quemadmodum legere est in legibus Longobardicis, Francicis, Bo joariis, Ripuariis, Friscis & aliis. Memorabile inprimis certamen est, quod Parisiis, regnante Carolo, hi jus nominis VI, inter duos Proceres de familia Comiti, Alanconii, Guisum & Garon una, accidit. D micandi causa fuit stuprum , a Guisio Iohannis GProngii uxori illatum Causa ad Partamentum delatiust, & ibi per annum atque amplius agitata. Tandem cum illa Garongi uxor instaret factum , ille sedulo negaret ; statutum, ut litem monomachia finirent. Quod etiam factum. Adfuit quidem eventus justae causae, ii tertitque foedus adulter suspendiique insuper poena asseetus est. Versim si reum vincere contigisset, jam decretum crat,ut actoris uXor propterea, quod falso reum accusasset, flammis objiceretur; maritus vero, qua adver sarius, ignominiae poena afficeretur. quemadmodum α' Roberti Gaquinii historia Francica lib. IX. narrat
4쪽
gulorum cerramInum Heclarare vi Iur, quod Irovocans
succuίuerar se parnassisae audaciae de erit: i h in nitisferrexemplis demonstrari H ira IV. Haec vero duellorum superstitio cum magis magisque cresceret, magnosque motus di. turbatione&tam inter Proceres, quam inter plebejos & ceteros insc-xioris ordinis homines cxcitaret; Maximilianus I. Imperator Imperio nostro Rotnano-Germanico nactum, mature istam, inorum atrocitatem reprimere & prorsus
delere allaboravit, Regimentoque, ut & Camerae Spi-- rensis judicio introducito constituit, ut lites in Imperio Drtar eo devolverentur, & justa a quaque sentcntia lata deciderentur. Quo tandem facto ferrei seculi asperitas emollita & in meliorem statum paulatim redacta est. Atque haec de duellorum origine pro instituti nostri ratione dixisse suffciat . V. Jam ut ab etymologia ipsam tractationem ordiar, vocabulum duclli est antiquum latinum, non aduo, ut multi sibi persuadent, factum, quasi duellum sit tantum inter duas personas, sed eo modo formatum, quo Veteres duis bis; duoniam bonum nominaverunt ut adeo duellum' sit nihil aliud quam bellum , duella-ror quam bellator, ars duellica quam bellica, docente Marco Tullio in de persecto Oratan: Cons. Johan. Vorta in tract. M Dimitare merito sus ecta cap- XIV. Alias latinis dici possit dimicatio, vel pugna singularis: Graecisu νομαυα a μοι γ& μάχομα, quia inter se non publica auctoritate: scd sua ipsorum contendant VL Sumitur vox Duelli siquam rigidiores latinitatis. observatores viiii hodierno concedanu variis m
5쪽
quidem b) pro dimicatione singulas animῖ τυ
xia instituta, quae hastiludium sive Torneamentum v cari consuevit soὶ pro dimicatione duorum seria. Et hoc posteriori sensu duellum dividitur in publicum &privatum. Publicum est, quod autoritate Majestatis civilis publicae utilitatis gratia suscipitur: quale fuit inter Davidem&Goliathum , inter tergeminos fratres Horatios & Curiatios , inter Ducem Gallorum & prium Corvinum, inter alium Gallum ac Torquatum; & inter tredecim Italos & totidem Gallos, de quibus & plurimis aliis legendi sunt historiarum script res. Publicum autem duellum iterum a nonnullis dispescitur in decretorium & prolusorium: prolus, rium item in augurale & reale i de quibus publici duclli generibus copiosius agere instituti mei haut est. VII. Privatum Duellum itidem non est unius se neris : aliud enim est judiciale, aliud extrajudiciale; quibus nonnulli addunt duellum necessarium, idque Vocant,quod quis ob defensitonem sui rerumque suarum &ad injustarn invasoris vim propulsandam subit, quando scilicet judicis nulla suppetit copia. Et hoc licitum omnique jure permissum est : quod enim quisque ob tutelam corporissui fecit, hoc iure fecisse existimatur. l. 3 de Iustit.& Jure. Et Cicero pro Milone: non haec scripta, d nata lex eis 3 quam non didicimus, accepimus, legimus, verum ex i a natura arripuimus, hausi min, expro imus: ad quam non docti sed facti, non me ruri,sed imburi mus, urs vita no a in aliquam vim modisset, omnis honesta ratio esset expediendae salutis. Et nonnullis interject is: hoe se ratio do iis se necessi, barbaris es mos rilibu o feris L a narura praescreto , ut omnium semper vim. Vacos ope possent, ὸ corpore O vita pro parens.
6쪽
IN. Na autem in hoc, quo I necessariui I us
cavimus, duello probe attendenda veniunt, si licitum illud omnino esse debeat, nimirum Causa, Tempus ac Modus. Causa iustae desensionis est ostenso injusta, quae si absit, non defensio, sed vindicta, vel vis iniqua Quo pectinet illud Ciceronis I. osse. c. VII.
Primum munin eis, ne cui quis noceat, nis lacessiius
injuriata. Interdum vero siliscit justus instantis periculi metus ex manifesta ad os ridendum praeparatione apparens. Nam primum ictum nemo ex ectare tenetur,1 3. g. F. & 9. His vi se vi armata, clim ei, qui exspectare
velit, ante injusta poena luenda sit, quam justa repetem da. Sed, ut dixi, justus & moraliter certus ille metuis vel praesens invasionis periculum esse debet: nam qua iucunque periculi metus parandae quidem desensionis, non vero occupandae intersectionis jus dat. summaesti calua duelli non alia esse debet, quam propulsation uriae stu jam factae,seu inserendae, seu nobis, seu nostris.
n. Alterum indueno attendendum Tompus es dixi. In continenti enim defenso armata fieri debet jMeutiquam vero ex intervallo, & postquam certatio jants d ta est, i. s. g. qui cum aliter s. ad L. Aquiliam. Omnino ergo justae defensionis limites excedόt, qui ag S i rem fugientem persequitur , illumque laedit Vesplane occidit. Ordinat. crini. art. 1 a. ibi : und thia ulla ha Nachfosge res lagen Nite. Aggrestare enim fugiente cessat vi ossensionis, atque adeo causa justae Micnsionis, quam incise praeced. e' dixi periculam praesens, & propter judicii opem vel continuo vesisto momento cessantem indeclinabile, ac serte, ut ir- Parabito damnum hinc sit exstiturum. Ad ducllim nam'
7쪽
namque, tanquam ad extremum salutis remedium, non nisi desperatis & deficientibus omnibus aliis lenioribus mediis, quae in iudiciis suppetunt, coniugi debet. X. Tertium idque ultimum requisitum est Modus, ut scit defensio sit proportionata offensioni. Non enim quaelibet offensio tutelam inculp tam reddit, ab ordinariaque homicidii poena liberat, sed illa demum, qua in dubio vitae discrimine constitutus dicitur invasus, ita ut periculum mortis aliter evadere nequeat.
Quod si igitur invasus fuga sibi consulere & periculum
imminens a se declinare possit, omnino ad eam arripiendam est obligatus , eaque omilla impune aggressorem occidere nequit: quicquid etiam alii obvertant. Alia tamen ratio, si sorte ipsa fusa cum periculo sit con
iuncta: hanc enim nemo capellere tenetur, ne fugiem
do periculum in periculum se fugiendo conjiciat. XI. Atque his conditionibus probe observatissidesensor invaserem occiderit, ab omni poena tam ordinaria quam extraordinaria immunis est. Videatur
CarpZov. pari. I. in pract. tam . quaest. z8. n. I Conscretiam constitutionem Carol. V. Imperatoris art. Ust.
non meretur l. . COd. ad L. Juliam de adulteris. Quo lsi vero injusta vi petitus limites inculpatae tutelae tran- gressus aggressorem occiderit, pro varii guneris gradu que culpa varia, sed extraordinaria, poena allicitur, veluti relegationis, fustigationis vel mulotae, uti gravissime docuit Magnificus h. t. Viae-Rector Dia. D. . Engel-
8쪽
Engelareret Praeceptor ac Promotor studiorum meo in observantissime colendus in praelectionibus suis privatis ad l. 3. ff. de just. & jura. Addatur Menochius '' de arbitris iudicum quaestin. lib. a. cons. 278. & seqq. XII. Hactenus de ducllo necessario. Venio nunc ad Duellum extrajudiciale judiciale enim cum ab usu plane recesserit, nolo quid olim circa hoc duelli genus obtinuerit, multis recensere, praesertim cum jam
auin silpra hujus rei mentio quaedam faeta sit. Videri interim de hoc duello possimi Christophorus Lehinaminus lib. 2. Chron. Spir. c.3o. Alciatus lib. a. parerg. cap.
' ist. Bodinus de Rep. lib. s. c. i. & alii plurimi in Istud vero, extrajudiciale puto, si uspiam in Germania ce te nostra, nec in castris solum, sed etiam in Academiis paci atque tanquillitati consecratis virtutisque &doctrinae ossicinis, adeo quod dolendum invaluit, ut fere quotidianum sit, & pro infami habeatur, qui
istud detrectat, & contra sortis praedicetur, laudetur, animumque vere virilem gerere dicatur, qui vitae &arumae suae prodigus crebro in monomachias coecus &praeceps sertur.
XIII. Voco autem duellum extrajudiciale, cum duo pluresve spreta judiciorum & Magistratus autoritate irae suae, ambitioni, libidini, & adfectibus trana laxant & pro honore asserendo, vel injuria qualicunque depellenda, privato ausu & temeritate furiose decertant. Brevius sic describi potest: duellum extrajudiciale est dimicatio singularis a privatis animo ulciscendi inita. Vocatur hoc duelli genus alias Cyclopicum a Cyclopum gente, qua de summus vir Erasmus in suis Chiliad.p- 7ii. rcfert, quod vitam valde ciseram & barbaram
9쪽
Si us tam clivinis qtiam humanis insuper has ditis: Imo ea rabie laborant, ea impietate, ut lii stare, his c upiditati tuo vitam libent pi tutulato,dc apum instar una cum stimula animam is anil praxibu perdere velint. λιν. Indeque nunc porro intelligatur necesΘcst, Quscemodi decertandi Mnus prorsus illicitum esse
Advcrsatur enim divinis tabul) adeoque Deo iud nilum Doctor & de coelo vocatas
noc neglecto sibi apti ius dicere conatur, cum tamen is
dictam tibi sumat s. ult. Cod. de vi privata. Non enim, inquit I'aulus JClusi. 176. de Reg. Iuris, vulis inconcedendum, quo em Magi rarum punire eos in. Et Cothosredus ibi lcm :. iacisco' juriciorum vigor iuris . 'Mo Iureia et Me ur m medio eo Haia, ne qu uestir permutere et Mear ultionem. Peccatur denique e
10쪽
XV. Quocunque igitur actu in Deum, Magistratuin,& proximum peccatur ille non potest non esse. summe illicitus & detestabilis. Atoui duellum est talis actus , quo in Deum, Magistratuin, & proximum peccatur. Ergo duellum non potest non esse summe illicitum & detestabile. . X VI. At enim, si Magistratus concedat aut peramittat alicui, ut cum altero in duellum deicendat, numi. salva conscientia is illud suscipere potest ρ Sane cum duellum sit jure divino & naturali prohibitum, Maj stas civilis illud neque sine peccato permittere, neque quisquam privatus illud siscipere licite potest. Majestas enim civilis licet legibus sit soluta in iisq; dispensare
possit, non tamen illud ultra leges positivas humanas est extendendum i a legibus enim divinis hommunibus &naturalibus ne latum quidem unguem, uti aiunt, diu dere potest. Proindeque cum Duella graviter in lagradivinas & naturales impingant, haut excusandi sunt qui
permissu vel jussu Magistratus duella suscipiunt. Mors
enim potius, docente etiam Aristotele r. Nicom. I. esset oppetenda, & quivis cruciatus perserendi, quam tale
quid, quod jure divino & naturali prohibitum est, sub
XVII. Ergone, inquis, Principes & Imperantes nullo modo sibilitis duella permittere possitntΘ Ante . quam respondeam supponendum permissionem aliam esse nudam, ita ut qui permisit sciverit quidem illud fieri, neque impedierit; aliam cum consensu. Etsi igitur Majestas civilis necessitate adacta & metu majoris mali duella, ut & alia vitia interdum permissione B r nuda
