장음표시 사용
141쪽
purpurastens soliosam sumnia parte siluescit i cristam. Inter cristati capitis solia plerumve bina
tenuibus e pediculis Vario numero, multiplicique interdum serie, raro scilicet naturae luxuriantis lusii, lutei aut ex croceo rubentes liliorum similes flores, at minores in calathos ab imis me , diducti, nec labella resipinantes , minusque delibscentes, quam decori, tam foetidi pensili corona mento nutant. Est etiam cum voluptate cernere in intimis foliorum singulorum floreis unguibus margaritarum gemella candida tubercula , quae cum sereno, tum maxime pluuio caelo liquidam &praedulcem aquam guttatim delacrymant salubri
documento, fratere lacrymis etiam coronas. Ea postmodum eminula unionum rudimenta, mar
centibus fioribus, introrsun abeunt in aeque candidas lacunas . Ad haec sex albida stamina luteis crocis capitulata cum trifido medij styli pistillo prominent . Excusso flore grandia capita sestollunt angulosi solliculi, seminibus graues subrufis, planis, cartilagineis, duplici serie in unoquoque a gulo digesse. Lepidissimum sorem, Turcico vocabulo Dalmaticis pileis ob similitudinem communi Tulipam,recentiorum vero biformi nomine talionarciuio, quod liliacea in primis & narcissisna unus decora complectatur,appellamus.Sunt,qui velint coronarium esse veterum Cosinosandalon, aut certe Satyrion.Nulla aeque in planta versicolor
142쪽
. Florum Notae r 4rtim .e.r. naturae licentia lasciuiri Vt superioribus annis fuerit, qui supra ducenta coloribus discreta genera numerarit.Iam vero cum semper aliquid noui asseratcundior Flora, quam Africa; multo licebit plura ed ibi λι. s. percensere. Ne tamen quis istorum coloribus si rum nimium credat; praemonente Clusio, alte nis annis versicolor inconstantia liberaliter credulos eludit . Princeps & publica ea generum partitio est, quae de triplici tempestiuitate ducitur: Vt aliae praecoces, mediar aliae, aliae serotinae tulipae dicantur . Habent autem fere uniueris
hunc exortum, hoc incrementum, hunc exitum.
Inter bina diluto virore pallida folia flos, infantium primae conspectiun lucis non siistinentium
more connivens, nec dum colorata formositato
viridis, & prorsiis herbeus incipit existere. Tum paulatim impellitur succrestente stapo, qui medulla duriore robustus, rotundus, & virens ad pedalem atque otiam cubitalem altitudinem modo arduo statu rectus, modo in anguineam spiram tortilis exurgit. Quanquam praecox tuli pa bre uissimo caule a terra vix eminet. Hunc sparsinia. amplectuntarr folia plerunque terna, nonnunquam etiam quaterna & quina, crassa, oblonga, carin ta , interdum per oras modice reflexa & crisputa , modo pendula, modo surrecta . Summus inter rim flos colorem mutat, seseque in sena, aliqua doctiam in septena & octona folia, raro soliosi
143쪽
Lare secundiu. 14srem in congeriem explicat, siue calathi , sue cyathi , siue reulpini pilei essi e . Ex meditullio sex,
vel etiam totidem, quot ipse foli, constat, mirum in modum coloribus varia stamina profert, apicibus aut luteis, aut pallidis, aut nigricantibus insignita . Idem hic flos nubilo caelo tristatur, vultumque contrahit ; pluuio facile dessest, dc corrum- pitur; temperato sole hilaratur, atque in risum d center hiat; ardenti perustias, formae vitaeque decoquit . Dilapse fore subit membranaceum ac triangulare caput satis magnum, atque oblonSum ;Zo tres in Partes dehiscente, sex ordines visuntur minis consertim aggesti, plani, cartilaginosi, risesi seu rubidi, prorsusque liliacet. Iam vero,quo- limeraminniam e medio bulbo cum soli, flos primum exit, aridusoue deinde floris caulis quod etiam inde bulbosa, Colchico, alijsque hoc genus Videre est j imo extimoque eruti bulbi circulo haerere conspicitur ; quamobrem id fiat, enodare conus est..In intimo bulbo, unde caulis de flos eminet, nouus quoque bulbus, veluti gemellus fraterculus, eiusdem scapo foris adnascitur ; pariterque cunia illo non modo per materni bulbi fibras terrae si, mentum , sed ipsum quoque succum matris exugit: ubi vero, desito iam flore, lateri cohaerens caulis
inaruit, reliquo ille succo innutritus adolescit; v tere interim euiscerato bulbo membranaceas in exuuias, nempe in recentis inuolucra deficient .
144쪽
irmis Nota Mirandum irini non est, ves erum bulbo eritiessciis haerenum aridum scapum inueniri , cruruidem utrunque partus conivnbterit; vel altera no-uupa bulbum parte planiorem esse , eum flos ad natus absilutae Mecerit rotunditati. Si tui lubeat, quod hie affirmo, fide oculata credere ue pericu pinsitiva tum faciat, quod ipse feci n in semel cum Fabritio stardono Caroli Cardinalis Pij hortorum peritii simo praesecto, florumque peregrinorum sagacissimo indagatore t tulipae, inquam, bulbum, cum iam
caepit egerminare, intercidat ; inuenietque inter conuoluta foliola pusillum flosciali rudimentum,ad natumque surgenti cauliculo noui bulbuli nucleum. Ita vetula parens cum floreo partu iuuentutem, reparat , ac semet intra se parturit. Illud cultoribus ignorandum non est, tulipam , quae solium eiwit singulare, fiorem eo anno non allaturam: sed
in duplici selio proximi spem floris evirescere. Bub sae radices haud multum narcissinis bulbis dispares, forma modo sere rotunda ventriosae, mindo turbinata gracilescentes; imo , Vnde exeunt pro te es, frequentes , breuesque fibrae, prominulo angustoque circulo coronatae, praedulces atque edules, interiore came,velut excocti duratique s- men ossi, selidae candicant: exterioribus tunicis aut flavent, aut subrubent, aut nigricant. Publicum praeterea est omnium, parte altera magis immere , altera paulo compressiores esse; & can, liculo a
145쪽
ῖ , Secundu . t linito, eiu scapias in ima eorona prosiliens adhiret, interme φ -ari. Nonnullis tubparum , rae . pr seu nondum adultis, seu vegetissimis bulbis, superfluente per imbres humore luxuriantibus an uissimum est candidam, praecrassis, prolibram, anguineo more sprpentem aut ma a deo sim, aut in latus venam,' neruum sparge , qui parte summa in bulbulum desinit, ceu sinciis es urmiper editi salutior umbilicus. Fit etiam non rar ro, eum praesertam id bulborum diutius humatum
esse permittitur, ut continuatus per adnatum bulet bulum neruus unam aberamue praeterea abolem, tempestiua maturit te vernaturam, veluti catenata 'serie, subiungat. Id autem fieri crediderim, pr Uema quod naturalis talparim tacunditas, dum bolem meditatur, humorem nacta uberiorenia, quam qui cito digeri possis in bulbulos, in lam 'gam etanditur appendicem; quae, quamuis radiis xibus consimilis, videtur tamen prominentis um' hilici officio deiungi; dum bulbulo, in quem deficie ac degenerat, alando conseritur: ob eande caus in ea connexorum staes bulborum continuatur. Ad haec in altiorem latebram se penetra eonsueuerum csumplures id genus bulbi, siue nauuo pondere, siue frigoris humorisque amoro deorsum urgente . Vsque a o vel per selidi et menti obicem ad ima prono amanti tacitis desce sis. Est etiam ruspa, quae, suam viseracitaten Κ 1 velut
146쪽
l4t Florem Nota velut iactantior extollat, bulbulos in ipsa caesis so- .e. ia horumque iunctiara, hoc est inter alas parit ac gestat. Pleraeque tuliparum bulbaceae raciices, utpo te indiscreta specie ambiguoque vultu simillimae, sorum discrimina certo non indicant. Duae tamen sunt, quae notabilem in modum dissimiles caris rarum certis apertisque indicijs floris genus praem lipa bom- gnificant. Bulbus maiusculus, cui vulgaris colorishrμφ' ' crassior ac durior membrana, tenui stibalbidoque tomento intus lanuginosa bombycinae tulipae nomen fecit,florem dabit vel procero caule sublimem
intus extraque rubrum, acuminaris & intummo, subviridibus f ijs distinctium; vel breui scapo h milem, forinsecus ex viridi pallidum, intrinsecus
tristi purpura dilutioribus lineis virgata nigrantem, uno pavonini oculi nomine a rudi specie in umbia Persica bieω lico adumbrata syeciosem. Persica bicolor tuli-pa vi bulbo, sic fore longe recedit a caeteris. Bulbus igitur est avellanae instar nucis perparuulus, prope rotundus; corio duriuscillo, foris nigro,
intus vitiose ; siimmopvillo extante , carne candida . Flos senis coagmentatur angustis Diijs, exterioribus temis mucronatis, inter canduedas oras dorsb roseo distinctis, ternis vero interioribus plane niueis, capitulo luteo, cinereis crocis r caule sulcitur gracili erectoque: solus ambi- Praeneis, aetur striatis, iunceis , ac sexuosis. Ad extremum praecocestes as minore bulbo, serotinas grandi
147쪽
re plenili lue dignosci, Clusu vox ; recentis vero coloni obseruatio est , illas corona bulbi laxiorO, has angustiore monstrari. Frisidaria , Iridum , Liliorum , Orebu ,
FRixillaria nomen a fritillo, ab alveo lusorio
maculos , areolas mutuata multicolore ludum in hortis luditi. Hanc etiam pictis Africae gallinis consimilem suauiore gulae Vocabulo Meleagridem recentiores coloni appellant. Eamdem ab inuentore dixere narcissum Caperonium, a discolore forma lilium variegatum. Unico e caule pedali aut etiam longiore, tenui, quinis aut plinribus solijs, angustis, carinatis, impense virentio , atque inordinatis conuestito flores singuli, interdum bini, raro plures, more tintinnabuli pensiles nutant. Quadratis aut oblongis maculis alternantibus plerique bicolores, velut opere tessellato, et gantissime variant. Nonnulli etiam unicolores Q ne varietate delectant. Interior soliorum pars fi ridiore tinctiira saturatur. Ungues, ut in rosis,can
dicant: inde ad medium usiue solium herbidi coloris linea producitur.Stylus e floris erumpens Vmbilico inter sex luteos crocos quodam quasi puluisculo conspersos multifidus eminet.Folliculus dein-- . Κ de turge-
148쪽
Flis mi ID. - de tiugescit saepe uncialis, ac truingularis, super trauior, haud eoronatus, s inescetus ruso, exiguo, plano & membranaceo . Radix bulbos Libiacet plerunque pusilla, orbiculata, depressa , nudula, exalbida; ubi aliquandiu inobruta fuerit, leuiter lutea, in binas ut plurimum aequales paries veluti disiecta, &, qua caesis existit , extuberante . toro puluinata . Iris hortensis tam varia & versicolor est, ut caelestem Iridem aemulata colorum vera specie coloratum caeli mendacium superet, hi, bulbosa. idemque sibi decorum iure nomen adsciscat. Bulbosae radix ferὸ oblonga, & adnascentium nucle rum liberaliter fertilis subrufis aut subnigris indu-vijs obducitur. Inde geniculatus caulis in cubit
i lem sepe prosilit altitudinem , Alijsque prolixis,
angustis, striatis, superiore parte cauis, inseriore prope rotundis geniculatim circundatur. Flos vitticus, interdum etiam geminus in cacumine delitistit, figura pictitraque nonnihil variantibus. Commune hoc omnibus, ut maiora per ambitum folia devexis labellis resupinentur, maiora surrigantur. Post florem surgit longulum ac triangulum loculamentum,quo tres in rimas fatiscente semen apparetro florem ingvitam, aut rugosum; rufiim, aut stiluum. Iris Phrii 's' ' partibus ea teris non dissimilis, flore solioso& maiore praestantior, media floris paulo mi liora folia conduplicat, bulbumque magis rotundat.Bulbosam & lisollam iridem e Lusitanis Bartiscisque
149쪽
Libre Seeunc .cisque collibus mitissimos ad hortos transuestium eaerus ariis. ab eo, qui priorem describit ac celebrat, Primam Clusij nominant. Bulbus caeterarum de more iri, dum modicus, candidus, phoenicea,tenes,laeuique membrana velatus radices demittit vice glandium crassas, minusculum digitum longas, inde in praetenuem longitudinem procurrentes; quibus a fi vim defluuio Gectute rigatis Sc flaccidis nouellae subeunt, iuuenilem parenti vim & foecunditatem, sectisturae: unde fit, ut altrici terrae fibris bulbus
perennibus adhara escat. Folia prodeunt utrinque densa , sese inuicem amplectentia, modice carinata , longa, ternos digitos lata, acuminata, mollia, in terram prona, contortuplicata, silerne ex viridi pallentia dc laeuia, subtus incana. Medij flores
membranaceis inuolucris euoluti, breuibus tenerisque pediculis instar croci vix eminentes, ex cae reseo colore in violaceum inclinantes, interdum
etiam lactes, vulgarem bulbois iridis in faciem senis ita solijs conformati, ut imae praeterea soli eae . iatres interiertie exertaeque lingulae silpinentur, ad uindenos usque paniculatim vernant , alijs ca-entibus, alijs maturescentibus, alijs vero subnascentibus . Hiberno fiigore, ceu verno tepor citati gelidissimis mentibus, Decembri stilicet, Ianuario, & Februario ver brumale diuturnumque repraesentant. Vbi defloruerunt ma pediculorum pars inter solla delitestem oblongam ac triangu
150쪽
lam turget in thecam seminis, Ut in tulipis, compressi,vd exalbidi, extremo Maio maturcscentis. Persicae iridis bulbosa radix proxime superi ri persimilis minorem nacta est modum. Foliata, pauciora, diluto virore veluti rorulenta, atque intacanalis em em concaua sex digitorum longitudine, duum latitudine definiuntur. Exiguo post soliorum exortum sub extremum Februarium flores existimi stipradictis conformatione pares,n mero autem & colore dispares. Hi enim quate ni tantum quiniue pro cuiusque bulbi viribus funduntur ; totique sic albicant, Vt folia tema surrecta dilutiore caeruleo fuco interfusis pulchre liuescant: totidem vero hisce subiecta tum prominulacrocea linea intercursante distincta, tum violaceis guttis circunlita, grandiore ianthini coloris velutholoserica macula deuexum labrum infuscante hsplendide nigrescant . Denique eiusdem formae folliculus Iunio mense maturescit in semen. QUIris tuberosa tuberosa & geniculata radice si uat irides , ssoris imgura vix disserunt a bulbosis. Quare minutiora , minusque in rem meam necessaria discrimina petat , qui Velit, ex ijs, qui unicam florum historiam elaborarunt. Iridi lilium nominis adiungit assinitas , & contigua veris extremi tempestiuitas. Nostrates horti emaculata & lactea Venustate natiuum rehciunt, aut certe externo & siluatico posthabent