장음표시 사용
151쪽
peregrinis inhiamus. Candido autcm notissim que lilio cum in alijs partibus,tum praecipue in bul Do squamatim compacto subsimiles liliaceat stirpes
omnes exterae,ac nostris e siluis montibusque peti . . . tae, Vario cilcrumine leparantur quas Uno Martago ue lilium sinum recenti nomine complectimur. Siluestris lilij, siue martagonis purpurei complura genera numerantur.Aliud enim maius procero caulefolijs angu e.etistari. . stis,atque e nigro virentibus circunfuse numerosos, atque adeo sexagenos pluresue colore rubro ad crO- P ieeu ceum inclinante dilutos , nempe puniceos flores
effert . Aliud humilius , minusque floribus foecundum , necnon solijs dilutiorious fluescens , atque ex ipso bulbo propagines in latera graminis more dispergens partibus caeteris consentit. Illud autem cum hi, tum reliqui mariagonum bulbi fa- :miliare habent, ve silpra infraque porrectis fibris
liberaliter barbati sint. Aliud inuenitur his no purpuresi tri-
absimile triplicis generis siluestre lilium etiam in C, i l .
ter folia floresque bulbossem. Est enim, quod non- bulbolum. dum serendis floribus per malis immaturitatenti par secundum caulem inter folia nascentibus bub vibulis luxuriet;ac deinde in summi tantum caulis ramulosa diuisura, & iuxta flores bulbos grandiuscu- qclos essendat; cum ad bina usque cubita satis adultum & senescens sanguineis floribus purpurat. Est etiam, cuius iam adulti scapus humiliori fere cubitalis raros, eosque superioribus minores bulbos
152쪽
rs Florum Nota immis tantum in alis ferre seselinis. Postemδest, quod inter seperiora duo magnitudine me dium numerosa bulborum tum folijs tum floribus, adnascentium sobole semper oneretur, quodquo e bulbi praedicto minoris lateribus propagines pie'runque fundens, extuberantibus ad singula gem-cula candidis bulbulis late sese disseminet Pensiles porro bulbi seu vento seu contactu decussi, te
raque reconditi maternam radicem pari tacundi- tate imitantur . Quin etiam, dum scapo adhuc inhaerent, fibras deorsum agere interdum solent, ijsa velut brachiolis communis' smmium nutricis implorantes. Ferunt praeterea lilia haec uniuersa imquetris solliculis latum, cartilagineum,& leuiter fila Ferrugineum scum semen . Caeterum in horum aliquo liliorum poeticum hyacinthum doloris vulnusculis uς Hyμinin' compunctum, flebiliter Morescere indicat sab ψM. lae concolor ferrugineus foris rubo nigellis atque
adeo lugubribus lituris punctim literatus. Sed iste
poetarum cantu, quam colonorum cultu nobiliorsos est. Geminum visitur lepidioris Arnue lilium, quod Matthioli martagon, aut hemerocallis est ra dicitur, e siluis montibusque in urbes hortosque Montanum a translatum. Alterius sype bicubitalis, rotundus, P ' &purpurascens caulis oblongis , latis, acumina' tisque ibit, in stellam sese pandentibus certa, interualla radiatur: e pediculis prono suspen Eo v cillant flores purpura frequenter obseleta, quam
153쪽
Liber Secundiu. I Idoque elegantiore purpureis aut nigricantibus interdum macillis notati , nonnunquan etiam incontaminato eandore spectabiles ; ioli, annulatos in cirros, velut calamistro, vibratis S reflexis ; staminibus summa parte capitulatis, ec citra mediam styli clatum extantibus. Squamem, atq.
in acumen gracilescens bulbus, quod Ochrae luteo e. e Rariis. colore inscitur, apud Germanos aureae radicis pretiosum nomen inuenit. Multo alterum elegantius Montanum caulem attollit crubitalem aut proceriorem, non ψ 'admodum tamen crassiun, inferius ex purpura
nigricantem: laetabus, pinguibus, surrectis, semsimque breuioribus solijs comosum. Ad haec si ribus grandiusculis,cinnabaris minijque temperio prodige coloratis nitide rubet: neque a lilio Byzantij rubro distare videtur, quod a crispula recincinnata soliorum forma Italico blanditu Domi,
me cincinnus vocitatur . Bulbosa radix superiorOamplior minutioribus & sit indidis nucleis veluti squamatim coalescit. Habet Pomponu Martagon, Mariagon
quod a praedicto lilio nonnihil discrepet. Nam im 'sta magnitudinis bulbus quasi squamulis compactus minutisIimis, ac depressior iiilphureo colore
fauet. Scapus in quatuor circiter palmos ad laicit; ac productioribus, tenuissimis, contortis, asperis, inferiore parte abunde virentibus, dc pamlatim decrestantidus foli, fastigiatus densius capillatur. Flos priori congener retro coronae imperatis
154쪽
Florum Notae ut vocant odore degenerat.Congriiunt colore sedimaque nostratibus exterard martagonum radices:
quanquam in frigidiore plaga, selo caeloque magis
Orci: . propitio, felicius florere dicuntur. Orchis radice constat bulbosa, in oleae modum oblonga,gemina; altera plena de vegeta, altera rugosa & flaccidata; utraque alternis annis intumestente ac decrestente, superne in imo caule fibrata . Inter pauca mu i . rabilis est herbae huius varias animantium imum nes numeroso partu progignentis nunquam est ea tacunditas. Verum noDilissima in primis, florumque teistissimorum digna consertio censetur duplex eiusdem generis radix anthropophora, quarum altera hominum mares, altera tamellas capitulis velut e galea, siue trifido inuolucro purpurascente penulibus, extentis brachiolis, divaricatis crusculis, corpusculis carnis colore sdbrube
. tibus extremo vere , aut ineunte autumno parit.
Et quisquam dubitet humano generi decoram essestorum culturam, cum suorum illi cultorum in emgiem humanissime transformati grata vice be- Orchix flori- neficium recolere videantur Masculorum parens fundit expallido virentia, alia stapo circum b. uoluta, late alia diffisa, dc per ambitum undos, , ,
si rep. O γυ- Vnciam lata , palmum longa: ipsum vero ped
si apum tenerum, de viridi laeuore nitidum densissimis flosculis ab ima parte dehiscentibus inisecat . Flores, antequam dehiscant, purpurant:
155쪽
Liber Secun . i I ubi deinde humanam in faciem: explicati lineamentis homunculi patuerunt, mentiente camentifico sitauius rubent. Priorem hanc in herbosis Casperiar collibus radicem reperit FabiusColumna, vir tum in peruadendis eruditis naturae latebrisindustrius, tum Lynceus in pensidendis. Consitam germinare asserit autumno e mense etiam Aprili noruisse: autumni initio simplicem esse, de absque fibris vegetam: aliam deinde ab ipsa gigni veg tissimam,& succi iuuenilis plenam, matre int rim senescente atque iii rugas abeunte .eSubsimi- orctis stomlis est radix s mellarum puerpera, bulborum altero iustae olivae magnitudinem aequante, albica te, ac duro; altero autem minusculo, pullo, & r gato . Caulem haec sesquipedalem, rotundunata, laeuem soli, duobus complectitur: ima quinqu sere semipedalia, unciam circiter lata, & recurua ex longa ceruice ab humo sustollit . Maio menta, foret lituosis in montibus Aequicolorum, e trifido integumento virescente, ac per oras purpuram te suspensis muliebris formae minutulis ludibrijs, congerie in acutum fastigium decrescente spicatis. Utriusque radicis ssores aureis velut arenulis pulverulenti splendide serdescunt. Notabilis in orni- miihor, thogalis est bulbi candor, imique verticis, und capillamenta sunduntur, latitudo. Sed prae caeteris , quorum pleraque nostrate in selo passim occurrunt, elegantia & raritate peregrinum spicatum placet.
156쪽
placet. Bulbacea ipsius radix rotunditate ac ina gnitudine Arabici omithogali, quod vulgo Almxandrinum lilium vocant, radicem , c-dore etiam superat; latitudine autem basis, ex qua prodeunt fibrae, seperarur . Quina aut sena folia , euia & lata instar erisphori . hue hyacinthi Pe.. mani humi stemit secus, s aliud solet ornu thogatum spicatum, quod folia serrim . Caulem. truare gracilem, at robustium, qui post mensentimum in floream palmarem sycam fastigiatur. Flores lactei coronario sutici, siue candidae strui gae non absimiles, medio subviridi capitulo turgentes, quod cum sementat, exalbicat, particulatim vernant. Neque tamen, dum summi delii scunt,imi contrahuntur atque flaccetam quemadmodum in floreis plerisque spicis usu venit: sed, ubi auarum sui Octaculum per partes &paulatim indulserunt, uniuersa demum argentea pompasi'mul explicata oculos ditant.
FLoribus hisce bulbaceis , plerisque grandi
ribus pulchre attextar hyacininus, corpor Hyacimni in re, non gloria minor. c niam vero ρο- M - πβ ininos, genere longe discretos unum hyacinthos
157쪽
Liser Secundis. nomen amplectitur; alterum, quem rubrum fluo 'rugineum lilium ut modo praemonuimusherba'rij, comosandalon Hermionenses apud Pausistam, a. inscriptum hyacinthum Theocritus appellat, quia i m. floream ferruginem nigris & veluti mnestis notis punctim Aribit, Iunebri memoria vernans
siue Hyacinthi siue Aiacis in hunc florem
lose miraculo mutati: alterum , qui non uiscriptus vocari potest , quique Uaccinium a priscis vaeeinium. Quiritibus, a recentioribus Galli
scribimus. Hic in omnes prope colores tum n Rrae his
turae tum artis felici conspiratione facilis Vertumnus,modo candidus monstrat nigra vaccinia exsemie posse exalbescere, ut alba ligustra alieno candore victii penitus cadant : modo cinereus fi reum Phoenicem se probat, qui cineres animat: modo ex albo rubens humani vultus formosa temperiem pulchre transformat in florem: modo caelo concolor Archimedem ludit, dum caelum angustius contrahit: modo colores alios mille non
fictos & breues, sed veros & constantes vario e s tu trahit; ut admirationis filiam, fligitiuam Irbdem prouocet & superet: modὁ polyanthes numeroso se flosimio conuestit ut unus flos hortus
sit. Folia illi oblonga, porri seli, plerunque amgustioni de breuiora, carinata, lanna, landem. ni vocabuli vestigio Uacietum nos in praesentia postremum no
158쪽
riar caulis teres, enodis, glaber, singolus, digito saepe minimo gracilior, interdum quociue digit lem ad crassitudinem proficiens, alii, florea turri stiperbus, alia, onere relici languidus: flores a to latis angusti, in calathi se am repandi, lilii
diuisura per oras reflexi, a medio plerunque, nomnunquam etiam ab imo caule ad summum, nunc in latus, nunc per ambitum, modo dens a , m do rara serie digestir semen in triangularibus valvulis exiguum, rotundum, nigrum : bulbosa radix intus candida, &, quemadmodum etiam tota succo glutinosa . Orientales vulgo R. d.α si ... hyacinthos appellant, qui pinguiora latioraquo explicant folia , qui crassiores vegetioresquo exerunt caules , qui maiores patentioresque si spendunt sores , qui denique a senili lucis riente nitidam formositatem ducere videntur. Horum praeterea geminum finidum esst , maioris alterum hyacinthi copiosius , alterum minoris parcius eitarescentis . Caeterum pro dis scolori florum varietate cernuntur plerique bulbicoloris:& figurae discerniculo inlignes, qui fi rea discrimitia praemonstrent. Neque vero dissiteor nonnullos tam obscure bulbos inter se disse re , Ut perspicacem etiam iudicem saepe fallant . Praecocem hyacinthum candidum bulbus arguit
Camimis G nonnihil compressus, &.rubicundis tunicis pr. π H uelatus - odoratum, ac leuiter caeruleum p '
159쪽
Liber Secundus. amature vernantem pusillus, globosis, superiori concolor, adnataque posteritate sese facile distaminans t cyani siue Lazuli caeleste decus aenam Cyanetur, lantem in pyri formam turbinatus, & sit ara purpura nigricans: huius consimilis, obsciuoque gdiscriminePrope gemellus exuberante caeli colore scus re citia splendide fuscum, foliolisque conuolutis Februario & Martio mense cincinnatum : Byzantium ile' macodoratissimum floribus diluto colore caeruleis, splendentibus, maiusculis , dc raris mense Mar- tio visendum in rapi rotunditatem depressus , conglobatus, atro rubore sta vir laetium me- Candi , dia tempestate florentem, atque a magni Ducis Hetruriae stabulis viridario conterminis imparenta ινξellationem indeptum vastior, in latirudinem et
rutus , exalbidus : violaceum dilutioribus mac Violaeevietis intercursentibus distinctum, cui vernaculum a leonino colore nomen est, non ita magnus, itu 'globulum prope collectus, nucleorum, quam fio & pallidus: cineraceum modice cinerace . 1ubsidens, inhaerentis crebrae sobolis pressis atque suctu denormante rarenter in rotunditatem es batus , subpallidus rusubrubente tubulo albican- Subiu u. rem longulus, carne tenerrimus, & hanc ob camlam cariosa sepe basi vitiosus et obsoleti candoris Albus semviserotinum polyanthem facie simillima geminus morimὸ superioris qui florem sedi ex albo m inhibere, inuentem. 1 nascentibus per soridi caulis interualla
160쪽
I62 Florum Natae virentibus taenijs sellatum rotundus, & frequem ter exesam carie imam sedem explentibus bulb polri he, lis deo sum versum sebolescens: polyanthem qiram 'M ' odoratum , qua inodorum , eumque maxime , quem satu plerunque felicissimo prodigiose va- rieque multiferum luscipit quam ferox armorum, tam mitis fiorum genitrix Brixia, compactus, or- biculatus, nullo raroue haerede cohaerente inso cundus, tota in florei partus abiblutionem luxu- Caeruleu, ἄ--s cunditate : isti plane consimilis rosina
tutior colore coloratum , cum praecocem parcius, rumo
i R im' liberalius fiorum feracem, & prας iso subestidiata caule spectabilem : duphcato autem store ex es
P & caeruleo virescenteiri itidem rotundus , Ioliri uicemosus radice maior, sesidi parte vitio obnoxius. Vio-
laceus est singulari pulchritudine hyacinthus, qui de singulis longiusculis pediculis flosculos complures stequentiore seliorum coma stipatos racemi modo plerunque suspendens sinterdum enim
.riarii prater morem aDortivus more prouenit caeter
rum) apposite racemosus dicitur. Hunc ex bulbo coninies mediocri, quadantenus rotundo , &sii
Iamrari mo, rubente.lanuvij nomenclaturam a cultoris cogno' mine sertitum in pusillae rota Armam folioni , pretiosumque diluto ca lesti colore hyacinthunta praedicto cyanei floris bulbo simillimus ambi*ue Rosem mi indicabit. Sed grandiore Roseum flore,pariterque caeruleum signo nullo insignis bulbo radix a vulgis