Cartulaire de l'Abbaye de SaintCorneille de Compiègne 8771216

411쪽

CARTULARIUM MONASTERII

sive descendendo debeti denarios. Si vacuum ad vendendum ducatur, obolum debet. Infra predictos terminos de modio venalis bladi et salis, et de millenario alexium et maherellorum et plumbi et de tachra coriorum, si ascendant vel descendant per aquam, si intrent villam vel exeant a villa, redduntur ii denarii et tantumdem de cent demo es. De aliis piscibus maris, summa debet unum denarium tota integra, obolum mola transforata, unum denarium unumquodque chorium obolum unum centum pellium, ii denarios; sarcina hominis, obolum sarcina equi, i denari uis sarcina asini, obolum loria cere, obolum baco cum suo uncto, oholum unctum sine bacone, obolum Magna navis honusta lignis ad comburendum sive edificandum, vel honusta corti vel feno, mi denarios; mediocris navis r denarios brevis navis, obolum, nisi de Cosia Venerit millenarium lignorum de Burgundia, ad dolia facienda mi denarios millenarium circulorum ii denarios. Μagna navis si vendatur u denarios mediocris ti denarios brevis navis obolum, et multa alia in presenti pagina non notata.

Carta Petri, Ambianensis pre siti, da tin sve gravi nostra libertati. Eoo P. Ambianensis prepositus , universis ad quos presentes littere pervenerint, salutem. Noverit universitas vestra quod veniens in presentia nostra Arnullas, prepositus 'Athin, quicquid sibi competere dicebat in grangi quam habet

x. Camon d Eruples, Pasine Calais. - . Mendo episcopus ARTUL.

412쪽

S. CORNELII COMPENDIENsIs

Conpendiensis ecclesia apud Athin, videlicet paleam, orragium, hautonem, procuratio. nem quam singulis annis mense augusto in eadem grangia habere consueverat et, si quid aliud ibidem habebat per manum nostram in manu Richardi, tunc predictooeelesie abbatis, ad opus ejusdem ecclesie resignavit, receptis proinde de bonis sepediete e Iesio quadraginta libris Parisiensibus; ita tamen quod dictus Arnullas vel heres ipsius a servitio prelibat ecclesie, precipue mense Augusto, sive alio aliquo tempore, in nullo absoluti sunt, sed illud plenarie ubicumque necesse fuerit supplere tenentur. Selendum etiam quod eudeguinis , domina de Seus, uxor supradicti Amulfi, hoc idem spontanea concessit et per manum nostram in manu supradicti abbatis similiter resignavit approbans quod dictus Arnullas maritus ejus exinde fecerat, recepta tamen sufficienti commutatione dotalitii sui, quod in prenominata grangia se dicebat habere, videlicet septem falces prati quod vocatur Muterneus, et viginti ornalia terre sita inter Estrailes et Athin'. Preterea tam predictus Arnullas quamin uxor ejus helemosinam quam fecerunt sepedicte ecclesie antecessores ejusdem Arnulfi, super cultura que voeatur ala uberti, benigne approbarunt coram nobis. Ut hec omnia igitur rata habeantur et firma sigilli nostri impressione roboravimus. Actum anno gratie millesimo ducentesimo sexto.

I. eudegeros CARTuL. eudeburgis in charta Richaia Ambianensis episcopi. - a. Prenotata ibid. - . Atin in charta Ambianensis episcopi. - . Elemosinam tibid.

413쪽

CARTULARIUM MONASTERII

Caria episcopi Ambianensis, oti tinu super forvis et patia et euris emptis a majora de Asin. RicMRous, Dei gratia Ambianensis episcopus, omnibus ad quos littere isto

pervenerint, salutem in Domino. overit universitas vestra quod veniens in presentia nostra Amulius, repositus de Min Ileudeburgis domina de Seus Et reliqua omnia ut in arta Ambianensis prepositi, superius data. Utine igitur omnia rata habeantur et firma, presens scriptum sigilli nostri auctoritate roboravimus, anno gratie millesimo ducentesimo sexto.

Richard abbd de Saintclorneille, ait avola comment 'est termineu disserend surVenientre so monastere et Iean son matre de Viller Ie Roye Iean et sariem me prύtendaten avoir roit a leur repas et a lano urriture de leur cheo en ML dans la grange de I abbaye Il est accordet a Iean maica lui seu et non a sariem me, de prendre son repas ad grange, commerae fessat son pere. Quantis chevat, noui donnerari'avoine, et1'avoine seulament, quan ii charrieracia rocolle. En ouue, our te bie delataix Ies religieux confient a Iean Ia culture de leur terres, donicit sera Ie Dala et donici abbaye perceura outre Ia dime, Ia molli des produlla,1'autre mollie demeurant Ia proprietet dumttayer.

original aux Archive nationales, by n I. - CRv, CCLXXXVI. - Rp, 84. D. BERTH. D ITI. - ΜOREAU, . CVIII, D aa6 Copie collation ne par D. Grenter, aux Mediive de Satnt-Corneille, bolte de illariati o . Carta de compositione facta inter ecclesiam Compendiensem et Iohannem majorem de iura, super pastu gravis ejusdem ius.

Eoo Ricardus Dei gratia Compendiensis ecclesie abbas, totusque ejusdem loci

conventus Notum facimus, tam futuris quam presentibus, quod controversia, que vertebatur inter ecclesiam nostram et Iohannem, majorem nostrum de Vilem, super procuratione nostra quam se et uxorem suam in grangia nostra de Vilerat. Et sic drinus.

414쪽

S. CORNELII COMPENDIENSIS

habere dicebat, et super pastu equi quem de frumento volebat accipere, hunc pacis

sortita est modum. Dictus enim Iohannes procurationem suam in predicta grangia, sicut pater ejus habuerat, solus habebit, sine uxore sua et sine aliquo alio, si tamen promeruerit; a tum vero equi, quando garbas adduxerit tantummodo de avena accipiet. Nos autem, pro bono pacis, culturas nostras desiler predicto Iohanni propriis expensis suis concessimus excolendas, ita quod retenta nobis decima medietatem fructuum ipsarum culturarum recipiemus. Ipse vero aliam medietatem in pae possidebit. Quod ut ratum et firmum permaneat, sigillorum nostrorum munimine roboravimus. Actum anno Verbi Incarnati millesimo ducentesimo sexto.

Richard abbel de SatnNCorneille notisse que Roger de Verberie, ch vester, vassat daemonastere, d'accord ave sexensanis, Irisse a son fius Simon, moine de SataNCorne ille, scute durant Ia ouissance de vinn-huit fous docens annue qui tui appartiennent fur a maiso de terre do Iauce Iacensive de I'abbvo. Α nombre des timoin figurent te chevalior o beri, moine, Philippe, molae,memar de I'abbaye, Gilberi Coquin, homas Langlois, Simon, cuye du prevot Charies le Fruitier.

R Dei patientia Compendiensis ecclesie minister humilis, universis presentes

litteras inspecturis in Domino salutem. Notum facimus tam suturis quam presentibus quod Rogerus miles de Verberia, fidelis noster, in presentia nostra constitutus, assensu filiorum suorum xxviii solidos annuatim de censu, quos super domum Petri de Gellis, in terra nostra sitam, per annos singulos accipiebat, Symoni filio suo monacho nostro, pro redemptione anime sue in elemosinam benigno concessit, toto tempore vite ipsius Symonis quiete et pacifice possidendos. omina vero eorum qui hui donationi presentes affuerunt in hac ipsa pagina sunt annotata Robe tu miles monachus, Philippus monachus, emardus de abbatia, Gillebertus Cocus,

415쪽

CARTULARIUM MONASTERII

Thomas Anglicus, is armiger prepositi, arolus it Fruitier. Quod ut ratum et firmum

permaneat, sigilli nostri munimen apposuimus in testimonium. Aetum anno gratie millesimo ducentesimo sexto.

CCLXXVII CONFIRMATIO M PAR LE PAPE INNOCENT III DE LA DIUISION DE A PAROISSE DE SAIN GERMA IN EM TROIS PAROISSES

Le pape Innocent III confirme de son autoritet apostolique 'accordfait en 1199, entre Ι'abbel de Satnt-Corneille et Niveloci, eveque de Missons, a svi et de la division dela paroisse de Mintuermain, grace acla mediationd'Eudes de Sully eveque de Paris, et 'Hugues demitan, abbi de Mint-

Uoyeet Ia charte CCXXXVI.

Innocentius papa III, abbati et conventu Compendiensibus. De suae facta inter nose dominum evelanem episcopum Suessionensem e capitulum, super Ansione parrochiarum Compendiensium et jurisdictione Compendii. Iηnocentus, episcopus servus servorum Dei, dilectis filiis abbati et conventui Compendiensi salutem et apostolicam benedictionem. Cum apostolica sedes, ab ipso pacis et unitatis auctore, privilegium receperit principatus, nos qui eidem, ilicet immeriti, presidemus, ex injuncto nobis officio servitutis, astringimur ea que sunt concordia terminata, ne in iterate questionis scrupulum reducantur, in suo robore confovere Ea propter dilecti in Domino filii, vestris ustis postulationibus gratum timbuentes assensum, compositionem super divisione parrochie sancti Germani Compendiensis et quibusdam capitulis constitutis, ratione compositionis ipsius inter Vos, ex Parte una, et venerabilem fratrem nostrum . episeopum et dilectos filios capitulum Suessionense, ex altera, auctoritate venerabilis fratris nostrii. Parisiensis episcopi et dilecti fili ira abbatis sancti Dyonisii judicum delegatorum a nobis, rationabiliter

416쪽

initam, sicut sine pravitate provide facta est et ab utraque parte sponte recepta et hactenus pacifice observata, auctoritate apostolica confirmamus et presentis scripti patrocinio communimus. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre confirmationis infringere et aIta, in carta n LXXVI. Datum Rome apud sanetum Petrum VII halendas Februarii pontificatus nostri

anno nono.

CCLXXVIIIL HALLE DE LA COMMUNE DE COMPIEGNE

Le matre Iean 'Estrees, et lasciures de Compiegne notifient l'accordisit enire u et 'abba de Ent-Corneille a svj et de Ia halle qu'ila viennent de laire construire. Is Ι'oni bati sans permissio surru terrain apparienant a monastere et s'etendant depuis la maiso de Pierre de auxjusqu' la rue Pierre HEdoul, et decla rue istar Lectere a pignon de ladit halle qui ouche acla maiso de Claron te adleur. L'abbe accepte letali accompli et abandonne Ie terrain a la ville, moyennant v surcens annues de vino fous parisis, payabies a Ia saint Remy, independamment dupremier cens de quatre ous trois denter et a la46semera forage durouam et de Ia justice qui appartiennent aux religieucia comm assteurs: mais 1'abbaye continuera de paye les ovete denter qu elle doli annueli ment a ta boum ducio mur I logement occupe adis par Claron. CB, IX, 'cio P. - CRO, ME. XXXII. - Ru CXLIII et CD LVIII. - CRp. 46 et

ses jureS.Carti communis Compendii de Isaia. Eoo Jobannes de Stratis, major et jurati communi Compendiensis notum facimus tam futuris quam presentibus, quod querela que vertebatur inter nos, ex una parte, et R., abbatem, et conventem Compendiensem, ex altera, super aula illa, quam preter licentiam ipsorum, in fundo ecclesie sua edificavimus, videlicet a domo Petri de Gellis usque ad viam que est ante domum Petrimedia, et a via que est

417쪽

CARTULARIUM MONASTERII

ante domum Lisiardi elerici usque ad inmaeulum ipsius aule, quod est junctum insure

Claronis de Sartrino, terminata est in hunc modum. Prediet enim abbas et conventus, pro bono pacis, nobis concesserunt prelatam auIam possidendam eum terra que est infra dictos terminos, ita quod nos pro hae concessione viginti solidos parisienses de supercensu annuatim in festo sancti Remigii eis reddere tenemur salvo tamen primo censu quatuor solidorum et trium denariorum, salvo etiam soragio rotagio et consimili ustitia quam ipsi habent in alia terra sua apud Compendium. Ipsi vero de masura que suit predicti aronis duodecim denario burse Domini regis annuatim reddere tenentur. Quod ut ratum et firmum permaneat, pr sentem cartam conscribi et sigilli nostri munimine roborari decrevimus. Actum anno gratiem CC VII .

CCLXXIXLEM MAISON OCCUPE ES PAR EUDES, ROBERTET AI NARD A COMPIEGNE

De composition faeta inter nos et Odonem, Roberium e minardum, fratres Compendienses, super quoiasdam domibus.

SNνMAMus, Dei gratia, Noviomensis episcopus, Balduinus abbas et Radulphus

prior Ursicampi, universis ad quos littere iste pervenerint salutem in Domino. Noverit universitas vestra, quod cum do, Robertus et a inardus, fratres. Compendienses, auctoritate apostolica nobis pro ipsa commissa, adversus abbatem et monachos sancti Cornelii Compendiensis super quibusdam domibus et appendiciis earum apud Compendium, tanquam ad ipso jure hereditario spectarent, coram nobis diutius questionem agitassent, et testes ad fundendam intentionem suam induxissent, postquam nobis de meritis cause plenius constitit, eisdem fratribus . e R. et Μ. in

418쪽

S. CORNELII COMPENDIENsIs

probatione sua deficientibus, et facta ab utraque parte tam probationum quam allegationum renuntiatione ordine juris per omnia Ohservato, eisdem abbati et monachis dictas domos eum pertinentiis suis diffinitive adjudieavimus, parti adverse perpetuum super hoc silentium imponentes. In cujus rei firmitatem et testimonium, presentem cartam conscribi fecimus et sigillorum nostrorum impressione muniri. Actum anno Domini millesimo ducentesimo septimo.

Hienne de Nemours e eque de Noyon notisse que arguerit de Guyencouri, euvo 'Henri, ratisi Ia donation ait a SatnNCorneille parson mari det sunt, doni litombe est dans te clolire de I'abbaye Henri a Iaissipourrae salut de son a me auxioines de Compiegne une rente annuelle de trois,uid de roment, mesuro de dronne, a percevoi fur a terre

de Guyencouri . origina e parchemin, adis celli, et copia collationne aux Archives dera'Οise, ΗΛ. 23 i. - Ru CCLXXXVII. - CRp, ya. - D. BERTH. 9 6 Q. De tribus modiis bladi, pro Henrico milite de Guiancori. S UAηus, Dei gratia ovi omensis episcopus, universis ad quos littere presentes

pervenerint, salutem in Domino. Noverit universitas vestra quod Margaret de Wieneori, quondam uxor Henrici hone memorie, in presentia nostra constituta, recognovit quod idem Henricus, qui in claustro monachorem sancti Cornelii Compendiensis sepulturam elegit, tres modios frumenti, ad mensuram Peronensem, in terra sua apud teneor annuatim percipiendos, abbati et monachis Compendiensibus, pro Omedio anime sue pia devotione in perpetuum reliquit. In cujus rei firmitatem et testimonium, presentem cartam conscribi fecimus et sigilli nostri impressione muniri. Αuetum sis anno Dominie Incarnationis millesimo ducentesimo septimo.

419쪽

Geovoy, evoque de Sentis, fati savoirriu'u vient de remetire 1'abbayede Satnt-Corneisse en possession decla dime d'Assainviuers , que tui disputati . cur duieu C dernier se pla nait d'avoi et depos sedet de cettedime injustement. 'μεque de Sentis, en qualite de desemel du Saint-Siege, Ie cita a comparestre devant tui avec rabbel de Saintclorneille Lectomo insassignes de par et d'autre furent entendus. Le protre O se retira avant quela sentence ut prononco et doctar en appeter. ne condamnatio par contumace sit justice de se pritentions.

CRv, CCXC. - Rp, 9I. - . BERTHEAU, s 66. Contra presbterum de An invitier, super quadam decima. o G. Dei gratia Silva nectensis episcopus. Noverint qui presentes litteras

viderint quod cum abbas et monachi Compendienses O presbyterum de Anse invitier auctoritate apostolica coram nobis traxissent in causam, et contra ipsum quedam proposuissent presbyter respondit se velle eos reconvenire super quadam decima quam, sicut conquerebatur, monachi et injuste abstulerant, et violenter retinebant. Nos vero, partibus super hoc die assignata, testes ex utraque parte productos recepimus et juratos examinavimus. Postmodum facta publicatione attestationum cum eis dies dicendi in testes et dicta eorum dedissemus, et hoc ex utraque parte completum fuisset, et nos diffinitivam sententiam secundum quod audieramus, proferre deberemus, predictus presbyter sententiam nostram noluit audire, sed in vocem appellationis prorumpens a nostra Curia contumax recessit et nos propter contumaciam ejus, monachos de decima super qua causa agebatur, auctoritate qua fungebamur, investi

Actum anno gratie millesimo ducentesimo septimo, tertiodecimo kalendas

420쪽

s. CORNELII COMPENDIENSIs

CCLXXXIILES PROPRIETEM DE SA INT-CORNE ILLE A AUX

GeoMoy lvεque de Sentis, atteste qu'Auberi de Fayel citet a compara1tre devant tui, ara demande des religieux de tintcorneille, po ur so justine de se entreprises fur diverses possession de 1'abbaye, sises a Iaux, tant dans Ie village que surcle territoire, a reconnu, 'apres le dire doses propres sergenis, qu'illa'avait aucun droit fur ces hiens.

Poriginal pendati su double queue de parchemi te scea ovato encire verte de Geoflaoy e eque de Sentis.

Gavi idus Si nectensis episcopus. De Auberio da Fates, super possessionibus nostris in ferritorio de laus. Au DEF inus Dei gratia Silva nectensis episcopus, omnibus presentes litteras inspecturis, salutem in Domino. Noverit universitas vestra, quod cum abbas et monachi Compendienses coram nobis, auctoritate apostolica, Aubertum de Fatet, militem, super possessionibus, quas habent in territorio de laus, tam in villa, quam extra traxissent in causam, tandem idem Αubertus coram nobis in jure ree movit, quod generaliter servienti suo laeta fuerat ostensio possessionum illarum, et in illis omnibus, quarum ostensio lacta est, recognovit se nullum jus habere. In cujus rei firmitatem, presens scriptum sigilli nostri impressione secimus communiri Actum anno ab Incarnatione Dominii CC. VIII'.

CCLXXXIIILA PREVO TE DE ARGNY

Philippo Auguste baide a perpetiuiti .ux malae et juris de Complemetout ce quiqui appartient amarmmen redeonces, produlis et droiis de u