Hieronymi Pantzschmanni ... Quaestionum practicarum liber primus secundus 1

611쪽

QIA 1 TI A fiet tunc remissio mercedis Bald in L l. Licet ven uarιὸ quaero. C. de locato Fari cons. so mature de sis. Et in . I. Eoues s. hoc fer mone ubi ex in addit. Et

idem t lex. conscio Breuiter in casupraemisso, num ae lib. . . Dec. cons. fra. Cum reuerenis monum. s. cum adas cto per iraques in d. g. hec sermone nam Io o.

Eadem ratione it , quod si quis promittit sistere, toties quoties bina presentatione liberetur.l qui bona. g. 6 s. e damno insere long sextanc sis nisa. in pr. de damn infect Bala. in Superuacuum. C. de his qua poena nomine Cast. l. quis reos de Cusi Reor Alex cons. I. s. lib. a. Et in L si simia. de damn insta. Ialib. de Oct.

Decis ... dicit regia num R. Pori confissae num o cum

seqq. Suffcit enim, quod promissio semel sit effectum

consecuta Pet.de Anch cons. III tria dabia, prostin in hic nostro casu euenit ut vitio emendato per aliquot tempus cessauerit. Atque inde etiam deducitur, ut qua nodo mentio si facta de nuptijs,de primis, non de secundis 63 intelligitur. Dec. in Ruis. C. de μ' Fari in I hoc legarum deleg 3. Similiter sidara sit licentia testandi, intel 64ligitur de primo Testamento, non de secundo. Dec. cons

Pari quoque modo vendens foenum seu herbam, is salicuius praedii intelligitur de prima herba, ion de secunda Iart. ini. Diuortio. . quod In anno Sol Mat. Socin in I. r. num. a. C. Eesens qua pro eo, quoa micrest: Ioan de Amic consir GEt ratio est Nam infinitas est euitanda in obligationibus. c. cam in multis. de Rescripi mi. d. I sitfinita. g. posea eod. tit. ι .ponρrinci αδε Sacrosanct. Ecclesi fideicommissa. .si quis alicui decem. deleg s. ubi inquit Ιαιὶ-pian. Non enim est onerand haeres in infinitum,quoties perdiderit restituere ut ei tantundem debeati H Iradit -

612쪽

tione reci nuqua post copelli, quod satis esset iniquu,

contra naturalem aequitate, ut quis cum damno alterius contra verba, quae satis manifesta sunt prolata, χυε iam contra Iuris interpretatione ocupletetur Reg. Locupletari de Reg. Iur. in . csiquis praeibiter, Et Orphanotrophos.C. de Disi is cur c vlt. C. de sucap.pro Emp.c si qui mancipiis. g. Proculus de Insita naruraliter linam hoc natura de condict. indis.

Neq, huic fundamento obstabit, quod intelligatiirde primo actu, qui sit validus, atq; effectum sortitus fuerit Tiraque cimae si hoc sermone. 1n Limit. I. num. I. cum

multis seqq. Et facit et.non rastat. de Ree Iur iis. Non praestat impedimentum, quod de Iure non sortitur effectum Nam ex superioribus constat, per primam resectio nem, aqaae fluxum obli ructum , atq; sic per primam vi cem promissioni satisfactum fuisse, neq; etiamnum apparet, utram perlociam areae distillatio amplius fiat, praesertim eum sese venditor offerat ad reparationem, quan tum facta sit pousibile si per locum areae stillatio fiat. Praeterea haec obiectio, ut intelligatur de primo actu valido, procedit,quado ad Iussit relatio, si aute fiat ad merum factum, intelligitur de primo actu qualitercunque consummato. HI silercomm ID. g. si qui alicui vicem deleg I. E Bal in I. r. vers qua o statutum. C. de his qgapaen nom. distinguit inter dispositionem Legbri hominis, ut hoc posteriori casu primo actu expediatur dispositio, etiamsi postea evanuerit, secus in dispositione Legis, Nam hoc

postremo casu toties actus rei terandus est,donec sortiatur effectu Etsequit. Socis.confi/ .vios Menter circa medium.lib. i. Et cons. pr. concludo. voL .FHAc. Curi. Iun. comi δ. habita diligenti consideratione. κWay.

613쪽

Et hue eon serum iura, quae dicunt sumere conditio Fonem futue completam de facto, etiamssi non duret.I. min. oer. g. ρις is haereditarium. bι Bari de condit es demonst. I. Meuim eod. tit. I. quidam cum siliam de verb.oblig. Eata 'm Rubr. c. de inini es ubstit. Et quia venditor promisit, rose facturumin curaturum suis impensis, ut area muniatur, quantum fieri sit possibile,ne aqua penetret, idque ab eo factum est,cum per artifices,qui alioqui adhiberi soleant , hoc fieri omni conatu curauerit,in sic fecit , uete facere potuit, satisfecisse contractui omnino dicendus erit. I. stipulatio ista ubi Alex ias de verb oblig. etiamsi plane distillationem aquaesistere, B coarctare nequiverit. Quae adeo vera existimantur, ut procedant,etiamsi Iura Inentum accesserit, vel poena adiecta fuisset. Canonisa inc ex literis exi de Iureiur. Difficultas enim excusat a poe 7 na .si vehenda. g. r.ad L. Rhodis iacta. a. g. r.siquis caul. Ted de Sen cons. raa. Isartinu, cturumst promisit Ia senis l. r. . si iusserim. nu. I.de acquir. psis Et quamuis d. l. stipulatio ista loquatur, quando quis promisit factum alienum, ut intelligatur, quantum sit polubile. Hic vero agatur de facto proprio Dattamen eum haec clausula hic expresse promissioni sit adiecta, Quantum fieri possit, idem erit in hoc casu,quod in illo, maxime vero, cum ad certum modum promissio sitie. stricta, cum clausula possibilitatis. Imo non de lunt, qui volunt, siquis promisit, de iurauit, securaturum, Eacturum cum effectu, quod tertius non petat, quod liberabit sub poena, non teneri promittentem,etiamsi non efficiat, dum facit, quicquid potuit. Ruin consi. I. μιάς quo qua itur, vol. . . Et sequitur Moh. Ludou in decis. Perusi. decis. Et excusatui si secit omnem conatum de diligentiam, ut loquὶtur in fortioribus teraunia, etiamsi

614쪽

VIoas Iuc, RIMA. is sit adiecta clausuli, quod non velit excusari, faciendo, quae sunt possibilia. 1 Nono verba ubi non conueniunt, tune cessat ipsa dispositio. . . . quoties de damno insecro. Cachar deris.

verba sunt restricta ad certum factum. Igiturin ipsa Dispositio coarctanda erit, maximescum hoc inter partes sit

expresse a Ctum,quod inprimis est spectandum. .semper instipuiationibu de Reg. Lur. Illud autem actum censetur, quod ex verbis colligitur , quia videtur quis habere voluntatem, pro ut verba demonstrant. l. Labeo. g. Id Tubera desu. Q. Et in I. Neposprocuis de veri significatione. 73 A verbis enim contrax non est recedendum. siquis Apulatus sitsichum. De verb. obligat. l. Fideiussores Magsra ii de Fidsumt.D. comm. C. triu uuae Et verba ex quihus obligatio oritur,inspici eda,trarit text. Misi itasqu-

Iatu . g. νυNon.de ver obli. Certe ultra illud quodie ha cantant non erit egrediendu,sed omninoobseruandu .

Et sane necesse habebit,emptor precium,cuius dies cessit, una cum usuris restituere per L curabit. C. de Aactionis emti Cum iniquum sit rem venditam, α etiam precium rei obtinere. Neque se Emptor a cursu usurarum, liberare potuit;Nisi per Oblationem, depositionem, 7 4 consignationem. l. acceptain. C. de uri t. si creditoria I ex praedio C. eod. tit. Habet enim oblati, depositio, I vim lolutionis. creditor ubi Bart. C. de pignor. Et in I. r. C. qui pol inpit his com cons. II memini. H. a. MatIh. de Maties singulari a . Nota quod oblati acta cum addit. Non obstant modo,quae paulo ante in contrarium

fuerunt adducta. Nam quoad primum,etsi concedamus, quod non obseruanti contractum, ncque eidem contractus sit obseruandus: Et fide fragenti sit fides frangedaeidem. Et quae inde fuerunt illata. Attamen haec ad propo-

Cccc litum

615쪽

situm nostrum minus recte accommodantur, cum Iam antea ostensum fuerit, venditorem secundum Legem conuentionis ex parte sua contractum adimpleuisse. Et quod fecerit, quicquid potuerit, quemadmodum nec plus in se recepit. Qua de causa eum venditor praestiterit, quicquid potuerit, Et sic per eum, quo fiat, minime stet, habenda γε erit conditio pro impleta. Reg. cum non si de Reg. Iur. c. Itaque non poterit Emtor iure retinere precium pro mistam, cum iam venditio habenda sit pro pura.

Deinde illa Reg: Quod quis retinere possit debiturri,

donec adimpleatur conditio, de qua in secundo fundamento contrariae opinionis actum fuit, non procedit in contra tu emtionisin venditionis, post traditionem. Nam eo in casu,cum sit iniquum,eodem tempore, re de pecunia emtorem potiri,si is usuras precij non soluti eui tare eupit, pecunias deponere certo in loco, easdem con signare debuit. l. acceptam. C. Miser Ex quo sublatum quoque est secundum sandamentum Eadem quoq; ratione tollitur: tertium, quod quanis

do contractus se habet ad dandum recipiendum, tunc semperis qui agere vult,prius debeat adimplere, Et quod nihil secisse videatur, qui partem secit. Cum aliis ibi in hanc rem adductis. Quia pro ut iam ostensum fuit, prae stitit vend: toriquantum sueritio Isbile, & secundum ea

modu,de quo actu fuerat, ut vitium corrigeretur,etiam-.

si non du abile extiterit. Igitur contractus pro impleto,ex parte venditoris habendus erit, cum se in plus no obligauerit. Non ergo partem duntaxat absoluit contractus, scd totum & omne id ,quod facere promisit Neque in aliquo contra venit. Non ergo venditor, sed Emtor est in mora, ut non immerito is, ad residuum prech, una cum Inter-

616쪽

VIugs It It esse sit conueniendus, venditorique subueniendum, vide Emtor ex parte sua contractum adimpleat preeiumque numeret. d. l. curabit.

Atq; ex his desumitur quoq; solutio quarti Argumenti. Emtorem non habere iustam caussam, neque pre- cirretinendi, neque etiam litigandi; Cum per venditorem non stet,quo minus fiat id,quod promissumestumo hoc iam factum sit, ut recte inseratur, aquam, vel tali modo

prohiberi non posse, vel negligentia Emtoris vitium rodijsse. Minus etiam mouet Quintum Argumentum; quod deficiente qualitate, respectu cuius quid est promisium, deficiat quoq; ipsa dispositio, siue conuentio.

Nam maximopere negatur, quod qualitas deficiat. Nam prout a venditore Emtori promissuma Ita quoque hoc ad effectum iam perductum est, quamuis durabile non fuerit, vel etiam quod alia ex caussa aquae defluxus fiat, quam in conuentione expressum est. Neq; refert, si dicatur,emtoris intentionem tuisse, ut hoc vitium simpli. citerin absolute remoueretur, sine quo alias non fui et 8 contracturus. Nam certum est quod propositum in mente retentum , nihil operetur. l. si repetendi. C. de conindict. ob caussam. Dec. cons. 96. num. F. Socis. Iun. cons . num. I s. vol. s. alae in I. Iuretentium g. pactorum de pict ubi dicit quod mens seu voluntas in corde retenta non accommodatur actui hominum' l. sali, de in leg se consis, o nam. vocis est cons. I. nu. G. consi. S. v. a. eod. ol. Nec suffcit, quem sic voluisse n. si de hoc fiat dispositio . . quidam cum filium. ιι Euri se mol de haered iAstit. Nec satis est unum ex contrahentibus hoc voluis c. sed nece sese etiam est, ut alter contrahentium similiter consentiat, Cccc a Cum

617쪽

QE A1sTI . eum sint contractus vltro citrolobligatoti . l. Labra deverb H Idque praesertim quando verba contractus ali . ter sunt concepta,ex quibus animus hominis dignosce dus est Bald in Lsedo reprobari de excus tui. Verba etiam contractus dicuntur tarma contractus,quae dat esse res Pauci L uoties C.desui et Ogumecvllum maius mentis nostrae extat testimonium, quam 7squalitas inspecta verborum Basian r. e Testibus. Neque etiam ex precio coniectura aliqua potest desuml, cum illud sit condignum rei venditae. Et solent secundum loca dc tempora precia rerum variari. Ideo go

cid L dari possessionis. g. per venditorem de act emt.ETres tinti valere dicitur,quanti vendi potest d. preeia.ubi sam modo non excedat dimidium iusti. I. inca ..S. Pomponius la a de minor. c. cum dilectia ext de emi ct venα

dis cilem'rerio loca ijs voluntate, C.de Re uaeve . Sic quoque impedimento non est sextum Venditorem sciuisse dissi cultatem aquae impediendae. Igitullsubueniendum ei non esie,sed quanti Minoris, vel ad Interesse, vel ut contractus in totum rescindatur, agendum esse. Nam cum non sit inconsuetum, ut aqua pluuialiseoloeteiuitatis, ubi hae aedes sitar sunt, in cellas penetret, venditor se ultra obligare noluit quam quod velit viscium remouere,quatu sit possibile,Et eo modo,quo fuit expressurriagitur ulterius obligatio extendenda non eriti Et cum hoc vel a naturae impossibilitate proueniat, vel alicunde,quam quod expressumin conuentum sit,id praestare non tenebitur venditor,cum hune in casum cla- τὰ sit prospectum. Itaque nec emtor Leontractu emti nis recedere potetit. Sed necesse habebit legum cotractus adimplere. Nam etsi contractus ab initio sunt voluntatis , ex

618쪽

post sacto tamen sunt necessiitatis. l. mim de Actio sei, obligat. l. in commodato. g. Aut coinmod Socm. Iun. consis φ. voL s. Et cons oro . nu. Is nihilq; fidei humanae magis conuenire, ac nil magis esse naturale, quam ea, qu i inter partes sunt conuenta ,seruarcit. r.depa I. Iurisgen tium β. Praetor ait eod. tit. l. a. de constit. pee. Itaque emtor adnumeritionem preci residui compellendus erit.

Neque dici potest aliquid venditorem hic reticuisse, quinimo vitiuis expressum est, Et quod in totum remoueri non possit, satis ostensum fuit, per verba , quantata fieri possit: ude si fecit,quae facere potuit, Et eo modo, sicut fuit promissum, in plus vel ultra non tenebitur Non etiam obstaculo est, quod clausula illa : In quantum fieri sit possibile referenda sit ad tempus tanquam proximum, mon ad ipsum iactum, quud est secundum verborum seriem,remotum. Nam cum in antegredientibus factum sit specificatum , quomodo

qualiter fieri debcat, ut defluxus aqua impediatur , non incongrue ad ipsum factum resertur. Quam interpreta tionem eo magis admittimus, cum ex Draxedentibu apupareat,artificibus hanc prouinciam iam antea demandatam suisse , quo ostenditur, statim ut fiat, iam ante essiecommissum. Et posito, non tamen concessis, etiam ad tempus clausulam esse referendam , attamen cum

s respiciat plura determinabilia , ea aequaliter determinabit. I. iam hoc iure de ust. pup.sub'. l. in Testamen- C. de Milit Test. l. silegatarius si se de leg. s. arro in L quamuis C. de INAb. o alijssulsi Praesertim si deter minatio fiat in eadem oratione quae diuerso modo no est capienda .Eum qui aedes de sucap. Determinabit itaque haee determinatio utrunq; tam ipsorum factam de quo generaliter agitur,quam etiam tempus de quo postremo Ccccis vcm

619쪽

venditore suerat iamdudum facta pro visio. Et etiam propter taxatiuas melativas particulas rara incasseroto.de haerecinint. si quis seruum. g. cui. de leg. . Falcinc . C. de Impub. or alijssubst. Cum relatio fiat, cum omnibus suis qualitatibus, d reserenti insit. l. a. u. g. a testatore. M Asim ct Cib. Diu si prior ubi dari solui.

Neque concedimus relationem debere fieri, ad pro . xima sed potius ad dispositionem principalem , de qua

Praecipue agebatur. Cum relatio sit posita in eadem oratione, eadem structura sermonis Insuper etiam quod prae dentibus, limitate postis,optime conueniat. Et sit unum capitulum,non plura. Pro ut explicat Bart.ctDD. in . . talis Ariptura. g. . ubi volunt quod Relatio πρgulariter ad omnia praecedentia sit facienda. Nisi absur εο dum vel contrarietas inde resultaret. Et tradit Abb. in c. secundo,requiris de Avest i usust Berow cons. ινδυι deretursuper obis. num. a. u. r. ntum autem abest, ut vel contrarietas , vel absurdum, ex hac relatione ad praecedentia subsequatur, ut etiam eum principali dispositione optime cohueniat, cum non sit verisimile, quod

quis se ad imposubilia velit obstringere. d. l. mpsibilia. In omnibus autem dispositionibus, ea quae sunt Iverisimilia, attenduntur. iaceon . U. examinanda sunt. lib. r. Habetur enim verisimilitudo pro Lege OLdra cens. s. cum quasio. Et dicitur cognata naturae. Salae cons. Isto Mortuo filio lib. s. imon Crauerta cons. I. verba decreti principatari num. Is Et consss,

biles domicessa num au.

Praesumendum enim haud est aliquid a 33ctum ruisse animo circumscribendi, sed id ut probetur

620쪽

UIag IMA , RIM A. Is necesse in L quoties si qui dolo. de probat. Cum quilibet praesumatur bonus. I. omnimodo C. de Ino Testam. c. . de praesumi. Minus etiam Emtor agere poterit ad Rea scissionem contractas. Nam in contractibus nomi natis non agitur ad Rescissionem, prout in contractibus in nominatis, in quibus locum habet poenitentia. l. si pocuniam de condict. causa dat. Sed ad implementum siue Interesse. I. in ciuio C. de Rei en . Homnes. Et in . l. cum proponas. ubi t lex Ias. Saluc. Dec. Puod est Socimis qui Roma. g. Sela etiam ad contractus in nominatos protendit, quando contractui in nominato stipulatio a

cessit, quod addendum est responsioni factae supra ad primum fundamentum.

Non refragatur septimum, quod durante adhue caussa, rationa conuentionis, etiam adhuc duret promissio, quae ob illam caussam siue rationem facta est. Nam pro ut ante responsum est , causae fuit securidum promissam modum satisfactum, licet adhuc vjtium du

ret.

Nam quae causa sit viiij ea expressa fuit, ad quam

remouendam omni conatu venditor suis impenus innisus fuit. Deinde etiam ante demonstrauimus iterationem actus procedere in dispositione Legis, non autem indi hyositione hominis. Tertio possit argumentum hoc obtinere, quando versaremur in dubio, prout ea text. in eum qui Calenaeis. r. de rab oblig. Sed hic versamur in claris, qua ratione, vitio remedium adhiberi debeat,

quod cum factum sit, non est, quod Emtor amplius quid desideret. Nec hanc sententiam mutat Dictio i sorte; quod non sit assertitia, sed dubitativa. Et quod ideo aliae caussae non sint exclusae. Nam hax dictio rectificatur per