장음표시 사용
4쪽
Raesidium , quod ab ingenio meo Philosophia nostra desperat, tuos
Exi tuo: neque Vicariam Nummis ma-l ευ
M . i jestatem licet tenuitatis suae conscia pertimescit; l Maris cum te longe praestantiorem & Maecenate, & Au-lin .s gusto bonarum artium fautorem videat. Scili-
Ποῦ cet studiis illis, ac disciplinis, quibus in ipso ju-I
5쪽
i adeo in excelsissimo humani generis fastigio post situs vicem rependis,ut longe plus, quam ab ipsis j
quondam acceperis, tutelae conseras,atque Orna- li menti. Hoc nimirum in maximarum virtutum s tuarum auctarium cedere debuerat, ut tecum regnaret Sapientia, nobisque laetari jure liceret eas demum devenisse tempora, quibus non fortunae tantum, ut dolebat ille, honor deferretur, sed virtuti, Laudabunt alii te meritorum, non alines Us norum numero praelatum caeteris in Sede Vaticana,ut ingens staret omnibus documentum,Romae summae virtuti demandari summum Imperium. Gratulabuntur par Christianae Reipubli- ' cae laboranti dissicillimis temporibus caput suffectum, Principibus veneratum, formidatum ho
stibus, omnibus admirandum, Pontificem denique singulari numinis indulgentia datum, ut humanum genus bellorum malis afflictum erigeret,& inter communes, quibus undique premimur, calamitates, nos nostris periculis augustiores faceret, daretque nobis novum fatum. Gratulari mihi tamen in praesentia fas sit eum studiis meis, s a Patronum elegisse, qui ad Sapientiam accedenti, Sapientia pugnanti non modo exempli, sed etiam ornamenti sit, atque praesidii. Vale.
Hieronymus Xavetrus G asparinus.
6쪽
RAETER Logicam naturaIM, quae eum ipso intellectu omnibus hominibus innascitur, datur etiam lLogica artificialis, hoc est habitus dirigens intelle- .ctivam potentiam ad eliciendas' operationes rectas. lας Hanc non solum Virtutem intellectualem, & Ar-ltem , sed Scientiam asserimus , & quidem , practi- lcam simpliciter : operationes enim nostri intelis ictus, cum per praecepta dirigibiles sint, a ratione praxis jure ex-l
I I. uel bi obiectum Logicae artificialis lath sumptum est omnis nostri intelle
ctus Operatio, omnis enim est capax rectitudinis seu consormitatis
cum praeceptis ctitudine, vel do verbomni operatione
7쪽
tamquam ad ultimum suum finem, aliarum rectitudinem refert, omite obtento, quiestit . . - . t Ad Scientias reliquas in gradu persecto comparandas Logicam arti-l' , ficialem non absolute necessariam putamus, cum ad id eti sine, i ψ miraculo praestafidum Ela naturans fiassiciat: in hoc tamen tanta relucet dissicultas, ut intellectum Losica artificiali destitutum pera sectam Scientiarum cognitionem amuh censeamus moraliter im-l possibile.
l Universale, unum vid licet antiam esse ire multis, & praedicari de multis ex unitate,&tiniatiplicitate coostituitur ' laoc repugnat daria parte rei. Reiiciendae propterea sunt Ideae Platoni attributae , sue naturae universalin extra. Deum, separatae a singularibus, & ab ipsis participabiles . Neiandum etiam est propter eamdem rationem Universale pet inexistentiam, seu r indifferentiam.
Universale ergo Logiciam solum fundamentaliterdatura parte rei,sor lmaliter vero per solam operationem intellinus attingentem plura illa consus) in ration aliqua communi, ut eorum pluralitatem nul-llatenus discernat. Etiam dum actu predicatur de suis inferioribus luniversale totam suam retinet universalitatem. t sebi V.I.
Universale in communi 1 porphyrio dividitur in quinque praediuabilia, Genus nimirum, Speciem, Differentiam, Proprium, & AGcidens . Differentia, quae est tertium praedicabile, alia est puin numerica, quae non tam differentia, qu m mera distinctio dicenda est neque enim censemus dari in individuix ejusdem Speciei exigemtiam luajus potius, quam alterius determinatae collectionis accidentium, quae caracteristica vocatur alia est specifica, quae quid non recte explicatur, si dicantur ea differre specie , quae differunt in praedicato nobilissimo, aut notabiliter judicio prudentum, aut in praedicato se tenente ex parte formae. Ea igitur differunt specie , t
8쪽
quae convenientia sub eodem genere habent dissimilitudinem aliquam essentialem. Potest autem reperiri differentia specifica cum aequalitate in persectione essentiali. Repugnat in substantiis imma-tetialibus species immultiplicabilis.
: res tamvn. limmediatius , & principalius. Veritas Hrmalis, quae est conser- imitas cognitionis cum obje , non est adaequast intrinseca actuit vero, sive actus sit de objecto contingenti, sive de necessario , sed lpartim intrinseca, partim eStrinseca . lVoces humanae articulatae non sunt signa naturalia rerum ficant, sed ad placitum: significant res, & conceptus
Eadem Brmalis propositio esse non potest simul vera, & simul falsa , lneque mutari de vera in falsam, aut vicevetia, etiam in hypothe-lsi, quod duraret per plura instantia. Ex duabus autem propositio-lnibus de laturo contingenti altera est determinain vera, altera deis terminath falsa . Talis veritas, vel falsitas habetur per objectum , l- laturum, vel non laturum, ut assirmatur a propositione . Neque certa, & infallibilis Dei praescientia laturorum libertatem laedit
Scientia proprie dicta , quae est cognitio certa, & evidens rei per cau- ia sim, datur de novo, & non est pura reminiscentia , quidquid ui contrarium senserint Academici, & Platonici. Intellem perfecte jattendens ad praemissas in Syllogismo necessitarer ad assensum conclusionis non solum quoad specificationem, sed etiam quoad exi - lcitium. Non repugnat in eo lem intellectu actus Scientiae, & Opinionis circa idem objectum materiale. l . .M
9쪽
ectum Physcae, scientiae videlicet speculativae circa naturam l& naturalia corpora versantis, est ipsum Corpus sensbile: lhujus autem Disserentia propria non est trina dimensio,
aut integritas partium extensiva , sed sensibilitas radicatis. Principia corporis naturalis in fieri fiant materia, serma , & privatio: corporis vero in ficto esse iunt ista materia, & tarma.
Systema Epicureum, Carteianum , Elementare, Chymicum, & aliud quodcumque circa Corpus naturale reiciendum putamus praeter Aristotelicum , quo omnes boni Systematis partes impleri putamus . Per illud dantur accidentia dimetii ab omni substantia,& universalissima corporis principia sent materia, & sema inter sedistincta.
l Materia prima, quae est sebi m commune corpori tum corrupto, tum genito, est ingenerabilis, & incorruptibilis, habetque actum proprium existentialem. In omnibus corporibus lablunaribus est una unitas specifica, & eum M is, ad quas etiam inaequales habet appetatum innarum aequalem , ita conninitur, ut illis tantum pernaturaliter spoliari possit, licti spoliata omni serma naturaliter
Forma maiorialis, quae quidem est pars, & non tota essentia compositi, non potest naturaliter existere separata a materia: neque plures sermae disparatae existere naturaliter possiant in eadem parte materiae . Utrumque tamen Divinae Omnipotentiae possibile negari non potest.
10쪽
Admitti non debet in eomposito forma totalitatis distincta materia, sorma, & unione. Ree autem unio, qua materia & krma uniuntur , & intrinsech determinantur, ut in unum compositum coa- Iescant , in entitas distam, eaque substantialis in omnibus compostis substantialibus. XV. Tam materia, quam se a , quam totum compositum est natura, quae definitur pωπι - -tus, ct quietis in m , in νο est primis, ct per se , O n securusam auidem. Ars non potest se extendere ad operariaturae, lilit imitari illa studeat applicando activa passivis. Qua ratione non esse physes arti impossibile verum aurum conficere videtur , quod tamen moraliter impossibile existimamus.
Datur vera , & propria causa Mesens in creatis , cujus causalitas in . achi saeundo est quid distinebim causa, & esse , & actio vocatur. Materia aliquam causalitatem extranseram exercet respectu
se ae materialis 3 quia ex virtute propria passiva determinat sor-lmam ad existendum . lκ . XVII. Inter eausas, quae secundum eamdem existentiam caulant, sive eius . dem, sive diversi generis sint, repugnat mutua prioritas pro eo-ldem instanti reali , scut repugnat eumdem numero essectum pen-ldere naturaliter , duplici, vel multiplici causa totali in actu secun- l . do, quamvis hujusmodi dependentiae, &causalitatis possibilitas summaturalis negari non possit. XVIII. a abi Virtus eausativa Causae Finalis alia est in actu primo , alia in actu se-il cundo: prima est bonitas Finis , non vero cognitio ejusdem ; quae li se habet ut conditio indispensabiIiter requisita : secunda est amor li electivus mediorum ad ejusdem finis assecutionem conducentium.