Libellus de venenis a Ferdinando Ponzetto tituli sancti Pancratii presbitero cardinali editus

11쪽

eeneutrat aliauis contactus . Nam quatias praua illis F. scis discitur as manus piscatoris nudiis rhete cuius insectio noprecipitur: quiano est nam disteperaristari manus. Soluero dicitur agere in partes centrales innuentia 'ua occulte H acuntur mineralia uel potius suo lumine rateliniste licet enim non sit ismalim calidus ealeticiis tamen reflexione suorum re is

ta mani lassius agit suo motu i quia in diuersis aspectibus . ruetabilia εἰ corruptibilis manifestus permutantur. Et quao aliquod astrum esset frigidum posset interdum suo radio caleticeret patet de luna in plenilunio; in quo noctes sunt calidi

res. Non enim omnes mores sunt eiusde rationis/ puta igne de naturalis r uel generatus ex motu quia eause & operationes

istorum sunt distincte specie. Et licet inliditas unis comparis Ita ad alia elementa sit prior oe latensior inusitat tamε ab astris lestequium cum illa. Concurrit uiro ad inlinenAm aliquis, tactus quia ne mesa trahit paleam nisi calelicta .Nee Maenes sertum nisi istud te t aliquam qualitatem ab eo quari habile trahi patet: quia quando tacitur alio impeditur Motractu quoniam tunc qualitas non potest deserti ad illud . Oportet tamen ut sis in aetata distantia ad recipiendum illam. Nam nec membrum trahit nutrimentum quantumcums dis stans. Et propterra Dicta disserunt ab elementis quia ista mos uelut per litia sua lora quantumcus distini quoniam tendite

ad illa in propriam naturam ut adun ue etiam diciis tui de quibusdam seminis in Libri uocaris Beste habeant iis

oeulis duas pupillast ibus interimunt homines solo uisu possit acciuere quania is accensa in eis cogeret exalare fiunos uti guinis: uel alterius humoris illarum corruptos qui prius qivestabant Ie tune delati ad aerem de ex isto ad rem uenenandam inficiunt/sicut etiam mulines menstruose maculant specula uas te delato ex oculm ad illa. Multe nautes operantur diutissiate nitivis ut aiunt lin Insula Nili reperiuntur homines appellati Tenutii quom uoces timent ac presentia ficiunt Coeo

12쪽

CAP. IIII. ET . V

snt parum trianifesta concluduntur tramen ex aliis notis apud sensum. Queda enim uenenosi eotiam subtilitate sunt adeo a ta penetrarer ut solo flatu aut uisu interimat. Et de inficientibus

qualitate intentionali si qua reperiatur esset satis probabile de quibus post. Et econtra aliqua sunt adeo grossa Iut posita in orens in ulcere non mu'tum profundo et non ledant insibiliter nisi prius a calore naturali reducantur ad acctum . Ad propositum igitur et licet aliqua subtilia possint sorsan agere sine eontainima immatico: in quo oportet: ut ultime superuciesAridelicet agentis δἰ patientis sint simulmon tame sine physeotquo agitur in passu uirtute serme naturalis/uel influentie celir siqua datur:& in huc sensum semper motor est ut cum mototoc de isto intelliguntur predicta.

p. v. aliqtra fiant uenenosa de non .. . : scmpa eque inficiant.

Vedam plante insciuntur propinquirite ueneni. Namia si sub radice uitis ponatur Euserbiumnaei Mullus uinutili ea producticae uenenosuiri. Similiter quando utrum rubiginosum ponitur iuxta porrum ι uel langum. Ista tamen cognoscuntur eoi Stertiuita nigro: uel uitidi. idem accidit tuita os uernas: seu soramina animalium uenenosorumta quibus plano te sepe inficiuntur illa praua qualitate. Signum est quia tunc fiuctus eatum tedunt roc unoratur causamon enim odor: uel cosior ostendit semper illatum maliciam. Nam de plerat iridano apparent comedentibus talia: quoniam odoratus eget medio extrinseco. Cibus uero intus suispius non desertur per illud. Ets denil sicut oscitantes minus audiunt uoces uel sonos et quia motus interior illotu prohibet percore exteriore. Similiter accidit det illis fructibus insectis : qa actus gustus perest impedite illii olfactus ut quado repletur uis p quas transtribus. Et licet nerui res sensum & motu gustiniint primi illis anhelitus sine quo noodorator non tamen post int tale simul exire in actu st etiam

13쪽

LIBER . ITRA C. I r

nen simpet inficia r eode modo findetis ab aliquibus remi plo quorundam monachorum, qui quottidie infirmabantur to: non poterant prospicere caulam et nisi in eorum Agricola quadam dis aduertiti catus monasterii tu bat eum serpente ree tunc cognouerunt i insectio eorum musabatur ab illo i sed non poterat indiacere mortem et quia letitia serpentis ex ludo non permittebat acui uenenum usi ad terminum illius. Neemitum quia etiam mures ludunt cum illis. Sit iamr M. nenosa habent diuersos gradus malitiae similiter uarios modos inficitat. Idem etiam potest nocere uni de non alteri r patet dela uiamo respectu misi, qui creditur habete meatus iaeo stuctos,ut antri perueniat ad cor remittas eius se iditas i uel se laci habet expulsivam adeo sortem ut praeueniat nocumentumaut cuncp tamen non est uenenum omnibus speciebus. Potestina aliquod inficere plura indiuidua de non omnia. ut que haobent sortem dc sensibiliorem expulsivam. Et aliqua laeduismparum corporis extrinsecam, de non intrinsecam puta cepe.

quod habet humidumluiscosum de mordiit u in superstest

ideo eius fumus cogit oculos lacrimari non sie intrinsecus. naquando comeduntur partes ipsius supersciales de subtiles resiluuntur calore 'naturali. Recipiuntur etiam cum cibis in locis plenis humidstatibus quibus sertur eis acuties de malitiat glossae uero quae reman&.non laedunt:quia diuisae per mastiscationem a uiribus uegetatiuis digeruntur de uertuntur m sanguinem. Laedunt igitur exteri r quia ibi calor debilis no potest partes subtiles restauerer quare ulcerant. Oppositu aecita de cerula. hae enis stigidaIdc sicca habens partes grosias quae interius acuitur et de ab extrinseca caliditate uigoratur eius malicia quare sepe prelo GEc interscit P nequit sicere exterius: ubi potius lenit de s liat, occurrit enim mirior calori: a quo no potest eomplete actuari. Et ille uarietates possuntetiam causantes spectu temporis patet de uite alba quandoest recens quia de ea comedunt homines et animalia dc quando perumst ad natu ulo cerat stomachum: de fuit accidentia sima r di si aduerisur uenis

no . Possunt i per euariati effectus; ex istitudine iuitis ala

14쪽

m sititia illarum quattuor rque subsit mi singulis trireris puta capulum: q sepe prius exit in actum quam alie . quia is

lan magis irritata et uel precipue ordinata a natura ad repellenducorporis nocumenta. Perturbatio etiam humorum de eotii di stram in quantitate et uel qualitate possunt retardare idc aliquans do acalerare operationes de motus illorum et quonia natura maogis irrit' citius consurgit. Et licet uapores natura leues sintam feni sursiam et de graues decinam. Sepe tamen obstructis poris do meatibus raut perterritis uiribus ruet alteratis instrumeris subtiles uadunt deorsum et de graues susum et quis minus lasduntur mixta ex motu inordinato et e corruptione. Cap. vi . que lant magis apta nocere .

Comparantes uenena in malitia. Aliqui tenent simu esse

deterius calido comparatione eiusdem corporis.Prigiditas enim non ingreditur per se opus naturetae magis in imitatur caliditate innate. Alii econtrari ira caliditas est a Mix aptior stibtiliari de aperite meatus dc istentiori uigore ducere uenenum ad

cor. Putant enim isti P plus lHat uigor ueneni calus si contrarietas seu malicia si ἰῶ.Cum tamen radunt i uenena animaliu sunt deteriora illis eantarum/ dc ista mineralium non est utrum simpli nisi sorte coparando totam latitudinem unius Ueciei radtotam alterius. quia constat aliquod uenenu minerale: uel plan te magis ledere q illud determinati animalis puta caude Cetui. 'Cum igitur eomparatio se habitudo mJamoris non debet proprie fundari nisi super equalitate extremotii proportionabiliu in

eadem specie. Cum etia hestatur an homo calin nature sumes uenenum si idum citius moriatur et si homo nature fiyidcimo detur P ceteris patibus citius moriatur iste/quia in eo est minor resistentia. Et licet uenenum stigidum indatur posse minus leodere respectu calidi r quia tamen trahens moram in corpore insterea subtiliatur de acuitur calore uenarum pulsuilium fideo cis 'tius interscit. Alii econtrat quia inter hominem calide comple

15쪽

bor actio Inquantum i itur natura calida est senior seu amaiora effictus ueneni stigidi lunt debiliores nee rescit et possint subtili ait S iuuati attractione qascinp& in quocunt gradu uenenufluidum minus contrariatur complexioni se ide. Attetis etiam proportionale cordi stigido tardius trahunt illud respectu como plexionis calide de mimis lubtiliant. Nee est ere&ndum ueneonum frigidum tractum attcriis calidis seri magis acutum: quia ex ista alteratione potius minuitur Dientia frigidi et unde oe si istud ex sui priori natura uideatur magis contraitari uite . Oolidum tamen naturale animalium est per se ualidius de in utra pcompleAione citius imprimit. Est tamen concededum quod mi. nus ledit calidam squia ista Bristis resistit & ratione similitudinis, minus opponitur. Expcitcntia etiam ostendit i iuuenes minus

leduiidtur a frigidis et smiliter robusti respectu debilium t non diisl co 'aliquod cor sit stigidum nisi resperistin sicut tepidum uocas 'tui fluidum per te cetum ad calidum. p. vii. an expediat ponere proprietates occultas. Communiter tenetur 2 sic. Sunt enim multi effectusqui non possunt reduci ad primas qualitate ta Reu barbarum non educit coleram per aliquam istarum. Et Aula. uenenuinquit est medicina que corrumpit complexionem non contrarietate tantum/sed proprietate que est in ipsa. Sed quoniam sors me sus stantiales rerum naturalium: non operantur ex se imudiate sine instria mentis que laut qualitates active & passive. Ideos eun). Fanima dicitur quod caloῖ naturalis ess quo illa agitialiter generati. non esset leuiunus alterationis ut emnes latens tur . Et de sensu &senlato. Q u uidem uitiar inquit: ignis de aqua tetra nihil natu est ficere uel pati: uel aliud quisq sed qua supple parte inest contrarietas in eis de omnia de faciunt de pasthin et problemate qu)dragesmo ita o prime particule inutes Cur aliqmedicine educut uomitu alique secessu Alle utroq mo do inquit 2 calidam uoc liquefacientia uomitui da uero rationeponderis seceu Et que sunt ea utrili composite utro p

16쪽

modo. Non ioiit tribuit Pos essemis proptistatibustis iniso

uota primatum qualitatum . Adhue si proprietas uenenosa s meretur pro propria passione tune sicut uenena possunt intendide rarum paritet forme substantiales quod est absurdum. Si dicas 2 uenenum cedit loco habitus/quia permanet οὐ producites fictus consimilest si illiud esset uetum tune latum concurreret ut prio ita quo. Si diis a proprietas precipue aduersatur temperamento uite qualitates uero solum complexioni non obstata quia destructa ista destreinue proportio requisita quare dc operatio que licet dependeat a forma iita tamen non se compatitur eum distemperie nee di toportione. Sequemur etiam 2 mocumenta, que patiuntur uenenati in calore de seuote/de alus ais ridelibus no possent distingui nee reduci in caulamτ uocantur autem qualitates a pipathctitas differense corporu pro quato cutis completur omnis amo realis. Et quis addant duriti mollisistas petitate/lenitatem &e. Ille tamen quattuor priores sunt cause istarum de aliarum . Et eum dicunt st Smaragdus de luses , arue smilia ortantur miranda fistud non in sine illis ocultet tamen quia multum resiam non possunt peris sensu. Nam nec tactus percipit ais excellentias sensibilia Blumen

cognoscuntur quando a natura reducuntur ad actum mediante naturali calore. Nee Reubarbarum trahit coleram proprietater

sed similitudine in oliditate de colore. Nec inscere in parua qualitate arguit proprietatem sed principaliter acutiem. Et eum dis inur 2Pottulaca de Sal curant stupore dentium ratio est quia, illa similitudine triuii Uimmatem intra dentes a se. Sal uero caliditate liqueiacit resolust de obstergit. Ordo etiam uniuersieriisti utentis naturalia agant eum illis. Oportet tamen 2 sint de e su iaciate agenti. Nam de multa operantur unum persem aliud per accidens. Η ditas enim te a per se ins idat. Et intensa aliquando pet accidens caleficit de exiceat reditirendo calorem qui tune magis acuitur smiliter calor intensus potest per accidem inis Me resoluendo subiectum caloris naturalis per se uero situm caleficerem e sicut actis uenenosa est temu

17쪽

hid uenenum est calidum euius caliditas adiuuat prophtatem in tesoluendo spiritus di humores: pura oliditatem Napellu& iis Iud frigidum cuius stiuiditas adiuuat illam in congelando. Isti inquam non solum auerunt que repugnant dominis r sed nee dicunt probabilia quia non ualci illatio, tale suppositum produs rit tale quid seu interficit in parua dos de non mali sectatur opestratio qi statum δ ergo eis s non producitur cum illis: eomo mittunt enim filiaciam consequentis N arguunt a secundu quid ad simplicitcr. Nouis enim uir sapsensi ortum omnium rerum sub sole tempcrpiccedit aliqua legitima causa: excutitur tame aliquis recurrendo ad proprietates; quoniam assignare rationes omnium que dubitantur est multisanatura denegatum. Nec etiam sapit tenetuis nec potest soluere omnia dubitabilia iid solumque habent causas cognoscibiles. Ten uero st uenenositasideratur a quibusdam aspectibus siderum maliuolis qui indisponunt elementa tempore mixtionis, uix possunt saluare quomoquodlibet individuum eiusdem speciei sit uenenosum,puta vipere dicatur stilla praua qualitas inducta ab illo aspectu potuit asyiam totam speciem fuci sorte comunicatur omnibus indaudius per successimam generationem. p. viii. an homo possit nutriri ueneno.Quidam tmes et non: si enim nultimur similibus sequeretur enutritus Actus uenenosus reponeretur extra latitudinem complexionis specifice. Alii econtras quoniam odiensus suos principes nutricbant puellas Napellor ut miscentes se illis moritentur. Et Aristoteles scribit ad Alexandrum de quasdam educata ueneno serpentum que urebri qui quid tangebat. In principio enim sumebat de eo dolim adeo paruam que potiotat digeti. Et post aliquod tempus augebant illam di sie successi De. Quantitate inquit Gal. lus qui ami quam accepit in princi pio uicit natura di potuit super eam propter paucitatam & in isne assueti stum est etiam corpus de taetrus est sicut res naturalis

illi Nade habitus cedit loco mistentis. Et queda plante trauate

18쪽

CAP. VIII

ad locu uenenosum numinui augetur. Petitiores in dicunt i sicut medicine alterant nisi insta punctum supremum latitudinis complexionis humane infra quem solum possunt eam permutare. Similiter nec nutritus ueneno porest excidete talem termi onum. Illi uero respondent st predicta latitudo habet amplii spaσrium quare si lampto ueneno depciditur unus mdus coclerionis naturalis acquiritur alius uenenositatis in ratim latitudine desie laccessive adeo,in fine quantum deperditur de gradibus iis Iras tantum acquiritur de uenenositate. Sed illud non tollit duobium I sed est potius figmentu quia in fine transgreditur gradus complexionis cum quo non potest saluati uita humana. Similio ter puella fuisset in extremo talis latitudinis quin potius extra il/lum. Quare alii putant uenenum adco transinutari in corpore sumentis ut perdat forma de uenenositate, dum tamen per manet in stomacho anteil digeratur suo prauo uapore insicit osti labia que medio meti continuantur eum eo/quare eum saliua

insecta poterat' facili uenenare osmiates habebat VPilla puelota sun talua pati Napelli in Isomacho de in hune sensum uenenum spoliatum a sita malicia potuit utili in Libstantiam nuo triti rachma we aue erat in stomacho non adhue digesta.Sed quavis ista Seeunda opinio sit magis probabilis oportet tamen consi serate st aliqua sunt omnino aisposita ad nutriendum de aliqui nuna possunt digeri. Et aliqua que nedum permutatur sed ius Via permutant corpora nee eessant donec uincant. Et dentis non patest ueriscari prima nee secunda opinio quia si sumes

rentur in q ranistate magna mors preveniret nutritionem de in

arua noa suisceret. Et propterea Gale. uidetur concedere soIa n de se dis quia dedit exemplum de Iusquiamo Secus de ealidis eum non trahant tantam moram in stoniassio ut pessint digeriq ait prius intelli mi. Licet igitur possibilitates natus est, fiat ample de dispositiones indiuiduorum uarie quibus inter diat Lititilla eonserunt aductis concludete tamen Ex illis 2 uenena uertant ar in nutrimentum uidetur potius Asertio non cadens

sub scientia que est de illis que sent ut in pluribus nee sub alte quia pri filius sim dilectavi comptob longe .

19쪽

Cum et i m uita hominis exuat organa & Diritus sub cerea te/peris hcc autem ex sanguinetaut humore insecto generaris nee eonferuati possunt. Et l*icitu de parua quantitateIoportet in q, quelibet talis retineat formam/quia secundum istam sit nutritic:uires etiam naturales non utriunt in substantiam I nisi illud ex quo potest eonstare animal. Reliquia uero expellunt prestro tim puelle que ratione humi litatis bent sollem ex is tua unde si uita conseruatur per almentumIillud debet esse simile insne:uenenosum uero non Mest digeri nee assimilari sequeretur x etiam 2 attractiva in principio traheret de retentiva retineret de digestiua digereret omnino insto iniis t& expulsiva non subministratet ui: ibus quibus subordinatur.

norum in genere.

nocendi eorum.

I On enis omnia habent eundem. Et aliqui putat st prius

pars corporis membri que primo occur' inuta no re ex istasseques ex qua alia donec perueniat ad cor cui preci ae assuersatur uenenu/nam si opponitur coplexioni de tesp-rrit ista principaliter est in cordet in quo etiam accidentia seua magis manifestantur. Et dato 2 prius tangatur aliquod memobrum pincipale ut Cerebrum Eparfuit stomachus. In istis tumen secundum eos non terminatur motus ueneni. Sed sane aberrant Itum quia non considcrant i deficiente aliquo istoruiti trium necesse est et deliciat animalitum quia si intelligunt 2 pars prius tacta fiat adeo uenenosa ut possit eque inscere sequentem est absurdumtquia non est eadem activitas partis lacte ad sequetem licui ueneni ad primam. Nam si seeunda esset sacta equalis ter uenenosa oporteret ut dispositiora que erant subordinate sorom Iseu uitibus illius membri essent inutatet& alie praue supiadum submiaist latet illunc tamen constat 2 in priviis lagis

20쪽

CAP. I .

remanetit dispositiones naturales puta color sapor ut apparet iri illa parte in qua animal fuit nulneratum et mortuum cum sagitta uenenosa . Concesso etiam 2 quilibet excessus sufficiat admouedu de ad alterandum non tamen ad transmutandum sturemouendum dispositionem fixam οὐ naturalem t aliter non uis detemus multos sanari. Sed sorsan putantstper illas partes

pirus ractas de alteratas uenenum possit expeditius transire ad

tot Iut dicitur in de sensu de sensato 2 pars alterata adiuuat ad alterandum sequentem de multi tenent 2 alteratio sat per minima in talam 2 alterans non potest a principio alterare maiorem partem a de si forte istud non sit ad propostum quia nop est dari prior pars tacta nam quacunt signata datur alia prior . Vetum siue forma naturalis acquiratur per gradus siue non solum fiat per minima quantum ad partes subiecti sed

etiam qualitatum quia omnliam entium naturalium excepta quantitate datur minimum pro quanto fiame uaturales detero minant cibi certam magnitudinem quam uocant minimam rquia nulla saluatur sub minori. Ex acceptis/tamen ab istis solupotest concedi i uires membrorum propter illam alteratione resistunt tune minoti Hore. Illud enim Aristotelis habitu

ab habitu dee. uenficantur in actione mere naturali mixtorum non sic in proposito quia in membris subordinatis anime post alterationem remanent adhue uires subministrantes I puta dis pestiua de expulsiva de alicialiteri illa pars non uiuereu quia es, set in totum desecta I nee posset redire ad priorem naturam cu rus contrarium monstrat expetientia. Videtur igitur 2 inter uenenum de paries tactas sit potius ordo effictuum de non eausanim hoc est 2 omnia alterantur a uetieno: dc non una ab alia. Esset etiam specκs ignauae asserere predicta de omni ueneno sumpto Mi de uno quot morsu animalis. Est bene uerumst iste transmutatiocs aliquando complentur tempore breui quado uenenum est ualde inlidum de acutum aliquando lonogo quantlla est obtusum de liuidum. Et eum dicunt st Napellus omnem humiditatem corporis uertit statim in uenenum non est uerum uaprecedunt motus de alteratio vi enim subicctu