장음표시 사용
171쪽
generales agendi regulas, vocatur potestallie statori quatenus controuersias
fel si it ei tua negotia publica, ius magistratus coiisi tue iisti illi itiali rata dein P. eitilistum, earundem fine platiissime perspicitur. Est ciuitas corpus m a tale, quod unam voluntatem i uel it illis Sed filii is ast: li api, si os is , lysis tonstet, quarum cuique peculiaris sua voluntas, Minolinatio; illae tuem l lim ates II alite in ullam Intundi, aut in perpetuam lia muniani temperari nequeant, inde una voluntas i a ciuit3te hau modo produ citur, dum omnes suam voluntatem submittunt voluntati illius lio minis uel
quid signa innotescat. Inde summi imperti esse intelligitur omnibu cenisi eate iraescribere, quid agendum sit quidue omittendum Et quia imposiali ille in et in ta nitis hominum in ulti l ulli ire lingulis mcirea ingulas aetionesse limis hissa promulgare rasteo generale regul1e praeserit rutitur, unde omni hus, perpetia U1l 1 al et i lis rati illi uitli MIe c ulter. I raeterea quia m sima iriter liomine diuersitas iudiciorum 8 adpetimum deprelienditur e re qui indirata ontrouersiarum seges oriri potest in te pacis quoquo ii, I.
hi m 1 teliniri, quid euique suum, quid alienum censeri debeat, quid metuitate procile ita , uti lim' ligit , ii illi r lynnelio aut inliones o habendum. Item, qhi id uique ex libertate naturali superfit aut quomodo tuique iurium lisorus Usus ad tranquillitaten ciuitatis sit temperandus sinu deniquale quo modo quisque suo iure ab altero exigere queat. f. III. o M. ciuitatum is potissimus est fici , Ut hominita mutua conspiratione & ope tuti essent aduersiis damna, iniurias, quae ab hominu
172쪽
ARvMQUE NATURALI CONNEXIONE. res
hu inulae in re possunt solent vique adeo pae stuantur, aut contra infestos idonea praesidia habeant. Paci autem id inprimis neeemrium est
ut unusquisque in tantum contra aeter rum violentiam protegatur, ut secure queat vivere, id est, ne iustam habeat causa metuendi a caeteris, quamdiu ipse albos i ,11ria non laeemieriti quidem vituti praestentur liornines a mutuis laesio thus, seu Ut iniuria laedi omnino nequeant, eram humanarum nonditio
non fert. Sed ne probabilis sit metuendi causa, prospici potest. Et haec se curitas finis est, propter quem homines sies aliis subiiciunt. Quae si non m ior habeatur e toniunctio e Cum aliis, quam si quis propriis duntaxat viaribus protegatur, stultum foret naturali liberim renunciau', in qua quillaet
arbitrio defenditur. Enimuero ali hanc securitatem o sussieit ut unus. quisque eorum ilia in ei uitatem coalituri sunt, cum raeteris verbo aut scriptota catur, de cionis eidendo, non surando aut alia noxa non inserenda
mis tognitum, quam parum inlide, jurimi ho ne sola fidei suae reuerentia auianae rataonis dictamine, in citriclo eo tineantur, ubi metum poe λ remou ris . Quam ob cautam etiam non suffligit, ut 3Iiquis sit, qui agendorum regula praescribat, si nihil praeterea poteitatis habeat. Quo possis adplizare rufud Co v xigi. LAE de Re Rustica L. i. c. 3 Imbecillis mas in auamas uia m in derat. --iam si Au au idum ram es I fundu praeua δεατ, οπι-- algidi. Igitur ut homi es communia legis naturali praecepta, quae peculiariter ad bonum ciuitasi ilatuuntur, observent, metu poma opus est, &sacultate eλiidem repraesentae sti R. aae poena ut huic fini sufficiat, tanta estico, stiti senilii Ut aperte maius malum fit leges violasse, quam obseruane, rii poenae grauitas deIectationem aut tu rum, quod ex iniuriis capitur, aut spera tur, superet Non enim nossunt noni mi ex ex duobus malis, quoa lihi nutuus illis L r. haere lic altem capita custodiunt meum caput. Et licet aliquos interdum temeritas, aut enormis animi commotio en rar pellat, ut a cinoris perpetrationem omissioni flagitii anteponant tamen no inter minus frequentia habetur, quae euitasse conditio humana tion patitur. Idaeo poem
173쪽
iro M VII CAP. IV DE PARTIBVs svMMI IMPERII,
Reultas poenas inflige quis imperantis transgressis eo ipso data intelligitur,d I ii iii uin i 1 ruinis sit in lita tuli ciuitati submittunt. Quo ipso sese obligant ad comendos iu Is itII rἱl tuis noxios aut saltem, quod detendere nolint eos, qu poenax daturi sunt. Nam ut quis sese obliget ad poenam citra reluctantiam tolerandam, id propter naturalem hominum auersitonem ab iis, qu1e 1- tam nostram destruum, trustra est aeterum id recte Hos ars de Cluec. ζ. qtaod a npliorem homini in hominem potestatem competere negat, qu3m hancce, qua quis aliis praesicribere poteli, quaecunque e usu ciuitatis athltratur, , ad ea obseruanda poenis detrectati tes compellere. serum dic o
limitatio est addenda κ fine ciuitatura re scuticet summum imperium habemnon alii xl l e 1osse in te ligatur, quam in quibus sana ratio aliquam conueniem tu iacis il lini Ilii si ima enite roteli. q. V. PRAETER A ula etiam ubi ae rati Timae leges sunt cinseri piae, ius tui laeti coti m uersa super recta earundem adplicatione ad facta sin I: 1l; tq; irit illi It si lyti ex ptui talla o urrunt, si quid eontia legesqe potesta am die aes oentiniari intelligitur preti it Maliti ita acta . Culus est lites eiulum cognoscere & dee tiere tuli l .rumque iacta, qu1 legibus contrari arguuntur, examinare a II em ni M-bus conuenienter dictitare Hogax autem dicto' eo 6 8 potestatem ludiciariam improprie videtur accipere; finiri ibi Illici Is 1 catuli dei suin exererutio aliculus partis imperi tuique parti inclusa intelligatur. LV, ETs autem: Illio modo securitati ciuium aduersus ponciues frustra inter se parem colunt, qui se contra externos tueri non possunt id e ro effecte nequeunt, quorum vires non sunt unitae uiroi enim multi mo
174쪽
ar hostis itinetis viribus re si aut in ordinem redigi queat penes sum imperium erit, utrique tempori inserulentia foedera inire, ciueri que ublitos ad eadem seruanda obstringere, simulque exinde redundantia eo nota in ciuitatem derivare. s. V Cvu vero civitatis negotia, 3m belli quam pacis tempore oe curetentia ab uno homin sine ministris, magistratibus subordinatis, ami 1 ite . t uae fiatilines In illi H qui eo 'armierit a tutum N 1inent, M. Exod XVlII, is P 1L Ivn Agus de Creation princip. u vis Asthaeol Ill. Hel orum consilia expistentur, milites gubernent opes civitatis colligant in dissipensient, a denique utilirata uitarat undiquaque pro spici 1 L Lae ipsa potestas eosdem Am constitutos ad officium faetendum compellere, se eitorum rationes pos ere potes Add Boc Lxa, al
igitur in ea requiritur potestas, quae in tales usus partem aliqu1m bonorum, aut prouentum regionis a populo inlisiae seponat, erasdem imperetia exigat. Quci spmstat etiam potestas alia media lista circum spicien ti, iat a is pes luita is ut ea Irar inter quae praeeipuum est ius vel tigxlia imponendi mercibus , quae importantur, e re niuatur; tinde pretio rerum quae eo sis mutatur, modi eam partem de idest. f. VIII. DE si v etiamsi intrinsecam voluntati libertatem tollere,smulque hominum de rebus iudicia per intrinserum aliquod medium in perpe- uam hamioniam eon ponere supra humanam si, saeuitatem ut tamen iit haec, licet discrepantia, tranquillitatem ciuitatis ci ci perturberit, omni o prouiden dum est. Cui enim omnes actiones voluntariae initium habeant is depem
175쪽
i, LIM VII CAP. IV DE PARTIBVS SUMMI IMPERII,
deant a volu rara voluntas autem faciendi vel non sapiendi dependeat ab opiassione boni vel mali, praemii vel poenae, quam sibi quisque conceperit e factove omis, secuturam esse, fleoque actiones omnium a suis cuiusque opini nibus regandur sene exter u me lux opus erit, tristae opiniones, ciudicia, quantum fieri potest, conspirent, aut sitiem, ne earundem discrepantia citat ratem pertu et Inde expedit, ut publice ciuitas ejusmodi doctrinis velut personet, quae eum fines is ciuitatuni congruuor, simulque animi ciuium a puero istis imbuantur. yippe cum plerique mortalium ita de rebus soleant sentire, prout a laeuem prout eommuniter iudicaeri vident Paucissimi es it l,r, acumine ingenit, quid in rebus humanis olidi subsit, dignoscere valeant Equidem nullum sere datur do ma neque pirca cultum Dei ne que circa scientias humanis, unde dissenti oties, discordiae, pomi tela, mum bella oriri non possint. Idque non contingit propter dogmatis mit tem aut quod eontrario eius admusso tanta ineommoda in genus humanum aut eluitates sint redum latura sed propter ingenium hominum, qui sapientes tibi visi, idem rideri volunt omnibus, Win dissentientes vehementissi1mee asperantur. Quod facile agnoseet, qui vel obite i spexit rixas eruditorum
tui. Verum huius Iotii dissensiones, quanquam impelliti non postitit, ne oriantur; attamen ne turbent patem publieam, per ummum imperium effici potest, poena in conuiolatores sancita PLATO deita L. Xl pag. 9 7.
chia sepe rishum r. Verum de hisice dogmatibus proprie sermo non est se de talibus, quae iii sub speeie religionis ue alio modo obtrudantur, iusta
ciuitate producere apta sunt. Neque exinde ulli veraedoemnae periculum e Nam nullae vera doctrina pari repugnat: quae pae repugnat era non est, nisi etiam pax Misoncordia contrariae legihu naturalibus dirantur igiturtatem eiusmodi doctrinarum examen, easdemque e ciuitate proscissime poteia sau
176쪽
CA s. vaom in Exercitat eontra Baronium, Erusne Epistol, ad Frontonem Ducaeum, quae estis ca4. Edit Graecii. Nec instaper habendum illu, Hos apsi de Homine o. 13. I S. Sis libri seris aramnam et i
ira inrae. Add. 1νςoΕM raelatio ad librum de Herae Leviath. c. 2I. l memorantur mala, quae e doctrina Aristotelis delibertate ona sunt; tibid. c. ast. 46 47. Cons. Holle Es de Ciust e. 6.9. X. Paci xxuvia est, ut Ostendamus, partes illas summi imperii naturaliter ita esse unitas, a uicem velut impleκas, ut, si fingamus, earum
cicitatis plane destimatur. Quae res ut solifle intelligatur, obseruandum est, duo esse potussimum inputa 'uvibus plurium hominuni aut e tuum voluntates connectuntur, ut in unum conspirent, pactum, imperiuma quom ihoe tamen illo longe sodetius stringit uui Alometo continentur, iureis turae tenentur, Ut strante praestent id, de quo sui conuentum , manente demetem naturali inter ipsos aequalitate . ira diu autem utrinque conueruta seruantur, conporeia Minio sic satis inter ipsos potest subsistere Ast,hi
177쪽
quis dolo malo a pacto resiluerit, iuris quidem naturalis violati est reus cael in autem, quorum intererat paream illud seruari, nilii si perest, quo violat rem in ordinem redigant, praeter violentiam heltheam qua saepst non minus pollet, qui iniuriam fecit, quam accepit. Si inter aequaliter foederato conia cordia eli, quamdiu quisque, quod promisit, sponte praeitit; bi unius persudia interuenfrit, perit in lum, Se bello practetur pausa. Ex quo adparet, sola pasta non esse vi tuta sat valida, saltem ut plure in unum corpus morale diu calligentur praesertim cum non semper pauciores imbecilliores a pacto diseedant in fraudem plurium M validiorum; sed etiam plures in fraudem a elorum. Et licet ponam , prinoipali pacto aliut suis, adiectum, ut eaeteri omnes violatorem pacti quemcunque iunctis viribus persequantur tameta praeterquam quod inutile hoe erit, ubi plures simul a pacto disicesserint, nisi imperiunt demo tieum inter socios sit conititutum, seu nisi illi, qui antea et pueri t. ita unam ciuitatem coaluerint, ali iterum patho opus erit, quomofio fit mereetidus ille, qui pacto isti 141, 1t ili tittet ii ierit; Ioan in finitum. Ast vero imperium longe validius est vingulum, quo plures in unum corpus queant colligari. Non enim qui eodem imperio eontinentur, manent aequales illi, pecies quem est imperium, sed dum in mam liaminem aut camellium eo fertur potestas praeseribendi, malumque aliquod per minium poenae repraesentandi illis, qui praescripta obire neglexerint, omnibus longe maior in umbit oli sequii aere lita , lua1n ii solo pacto ne fierentur, quo aequalitas inter ocios, Mius proprio ex arbitrio super rebus suis statuendi non forent sublata. . . NOTA Nnvuishoe, si qui tuere regni, partes imperii potentiales , quas vocant, in una eadem iiiii Ne IIu lal; liit Tm diuitim esse saeianes plures person1 1 Leoncilia id quoque admittant tieresseisit ut is, cui aliqua pars imperii eompetit, sit instructus potestate tum adigendi ciues ob seruanda ea, quae eivi sitius partis sitatuuntur, tum illud ius suum defendeti fit, si quis idem inuadere aut turbare velit, etiam i penes alterum est ius heliali ει deditque ut proprio ex tulleio, tu aure possit statuere, quo tempore&m 5 para illa imperii sit exercenda. Nam quiduis potius, quam imperium est, habere duntaxat uas indicandi alii , quid optes ad ipsi, sieri δt tamen
destitu potestate etiam reluctarites Compellem' ait ola eriNibbiam ut studii lii liri fieatum fuit Et precario obtinemuς quod contra alterum e Mendere nobis non liret. Et mininter est alterius, atque exsecutor hintaxat, qui ius aliquo alieno ex actitrio exercet
178쪽
l. His posuis saeti adparebit, tantam esse inter omnes partessam mi imperii colliunetionem, ut una ab altera non possit melli , nisi regularis istin tiuitati riumpatur, mirregulare orpus resultet, male firmo duntaxat pacto cohaerens. Nam si uni demus potestatem legislatoriam, alteri iam punitium, utrique radicaliter ωindependenter, necessum erit, aut pri rem esse inanem, aut posteriorem prioris ministram, Lege quippe et re quas exequi nequeas, inane est. Et vires habere, uel alios cogere possis se non nisi e alieno arbitrio adplicandas, minii tri est,rimuli exse toris. Quod si autem titulo dederis eo nitionem audietum te suarum virium adplicatione, eadem opera in nihil uin redegeris potestatem legislatoriam. Ergo ne Lium est, ut vitaque laevitas ab rac eadem voluntate depende3t Manifestum porro est, abistho iure non posse separari ius belli iacis, limili tus indicendi tributa Nam nemo ad arma, nemo ad sumtus helli pacigaue eiu eglure potest cogere, nisi qui iure tinmorigeros punire potes Absurdum porro uerit, ius seriendi foedera, pae belloque insemientia, alteri assignare, quam cui de pare belloque statuetisti ius et . Nam alias aut hio merus erit minister, aut alter eire comparanda media, iuri uo exserendo inseruientia, abalieno arbitrio dependebiti Messi alicui negotium quoddam velis committere. neque tamen eidem simul dederi potestatem constituendi ratio emque mscendi ministros, sineqoibuxi expediri nequit, reuera ipsum ministris p rem seceris Ergo potestas magistratus conitituendi abs reliquis partibus summi imperii separari nequit Denique tenes eandem erit examet doctriti rium promouendo, aut impediendo Si enim di quis imperet taeete sub poe
ua mortis naturalis, alius persuadeat civibus, ipso eo facto poenam mortis aeternae incursuros, terque si o fure, seorsim N independenter sibi competente sequitur, non tantum ciue , etsi innocentes, puniri iure posse, sed Win irregularem apileipitem fani dissoluetur ciuitas. Nequest in quis quam ducibus dominis seruire potes, neque is, luem seque fiuin esse credi-
elu tum attonus aeternae, minus dominus est, quam ut metu mortis temporalis obeditur. Et iure regulanili uis trina alta filo. Et illiah Liniuriiura
superstitiosi ad rebellionem a suis ipsorum phantasi . Cotis Hozais dicto
logo, leuiath. e. rici MI, I. Ill cap. n. Quaenam de aetero summi imperii ciuilix in Rehuspublicis Christi anis potestas circa liae sit.
179쪽
,1 LIB. VI CAP. IV D PARTIBUS SUMMI IMpERI ,
de Imperio summanam potestatum ei rea aera c. r. Sienti ne nune vaeat dis irere illudiam et a Iustaeide raemiis& poenis, qui ci in niti 11t
re ae impersectio princeps .f. XII. Is THArci liquistiugadp1rebunt, si qualestunque species eius-most diuisionis excutiamus. Sit ergo penes principem potestas helli satis, pene sienatum ius leges sere tali, Mi lilii iii 'κe disti, penes conpilium popultius indicendi tributa. Heio si rex ciues ad arma vocet is ipsi parere nolint, aut ius habebit rex eos poenis ter se cogendi, aut senatu iudicandos tradere deis tabidi si prius admittamus, on patet, qu modo poenas sit e Tac urtica illi hus nonnun militiae alseriptis, qui non habet ex secutionem legum Sidica , in hoo solo eas ius esse regi poena immorigeris imponet ulli attem opera ius regi das omnes ei ues pro libidine venandi, adeoque caeterorum iura ad nihilum redigis. Vbi enim arma induere iusserit ni paruerint, suppliciis eos asti-
in inses isti dabit. Et nihil Acilius duci, quam militem inuisum perdere. Vid.
s. Sin autem rex aeramentum detrectantes ad senatum adducere neeessum habet, hie aut malle ex praeseript regis sententiam damnatoria ni 11 111 Ll, lyit, atque poenam exsequetur quod ei, ontra hypothetici aut superante lato ciuibus crimine quoque oogii siet. UUM PT nitio inanis est, ni idem pollit
180쪽
1nquIrere, e usu Reipublicae sit, nec ne bellum Iam a rege suscipi. o modo ius regis in nihilum regi fiet. Q in si in ei I 111 1iu tali in Laipem com paremus ius regis, aus populi, eadem in ommoda eprehendemus Sane enim, prout hodie hella geri Diter plerosque populos moris est neq1 arma siuessen, huc nerui pendia sine ributis halari tu . Aer Tvs H. IV. 3
Ergo si regi non sit potes as ad tributa praestanda pro imperio ciues adigendi
ipsiu ius helli nihil aliud erit, quam nuda saeuitas uiallandi cluitvlis, nunc commodum esse Reipublicae arma sumere. Quod si autem populo non fit facultas cog Iscendi, tile sit hellum nec ne cui scipiendo tributum sit conferendum quid aliud hic habebit quam laboriosum ministeri in I, liti litvn. di 8 eolligendi tributum quorum triimque est contra hypotheta. Nequdi melius res pro det, si alio modo partes ummi imperii distribuamus AdlBovi Nus de Repubi L. II. c. I. p. m. 87 2irca quem tamen non de nihiloe est, quod monet ARurs AEus de Republ. II. c. g. est . f. s. Usquaadeo hue ait plieiti debet illud Alii, ii Galli apti: T ciet v, A. L. l. Illusitari hae potiunt exemplo animae humanae, cuius instar aliquod summum impertum in ei uitate gerit. Nat si fingamus, partes potentiales ani-1nti: tallti Ialis inle et umin oluntat h. 41 - 1im in ilium ii iii iiii, si iis, quorum Unicio us liter tutati illectus, alteri sola Voluntas neque homo diaci poterit tale suppositum, neque liumanae actiones ab eodem erunt expectaniat e. lit velut immobili semper torpente, altero tanquam coem nequidquam latagente. ei ep ramma in A, Roxoc L. I. πρὸς n