Grammatica pro pueris methodica ratione digesta, per Eligium Vergerium, eius autorem, iuuentutisque Matisconiae moderatorem, à mendis iam recens repurgata ..

301쪽

Idcm:saepe tibi pater est, epe legendus auus. . 9 fIdem Multa que diuitibul non puticnda ferat. Mutabile tamen cum genitivo legimus. Silius Vaniloqui Celtae genus, mutabile mentis. Accusativus post nomen. Quae certum magnitudinis modum significant, accusativum admittimi. Plinius: Transtulit alucum cin tesseris lusorum e gemmis si bus, latum pedes tres, longum pedes quatuor. Liuius: Iacuuquutcrnos longa pedes,data. Vertitur hic accusativus nuc in genitivum, nunc in ablativum. Columan mycm horti ureus latas pedum tinum, longas pedum quinquagenum arito. Cato de re Ru lira Fundamenta pedibus

quinis fuciso Histic longum pedibus cxv datura milibus cxv. crusum pcdibus xv.fiunum statuito. Ablativus post nomen. Adiectiva quaedam ablativum postulant, qui causam efficientem significet. Ouidius Ille celer penna tardos aetate frigat. Vergit Tuam pictate grauem,ac incritis,florte virum qum c onstexerellcnt. Idm de Hurnis loquens: Et pallida semper Ora ame. Plinius Iudaea gens contumesia Nwminin insignis.

Copiae,& Egestatis. .

Quae ad copiam egestatendue pertinet, ablativum efflagitant. Horat.Diues agris,dives positis in somore Gramis. Vergil. Aeolium uenit, loca socia Iurentibus austris. Cicero Homo sngulari cupiditate ludacia celere praeditus.

Iuvenal vicuums cerebro

Iamprum caput hoc uentos cucurbita quaerat.

Horat.

302쪽

pARTIUM ORATIONI LHoratius: Orba parente suo quicunq; uo lumina cernis. Vertitur hic ablativus aliquoties in genitivunti Vergilius: Quae regio in terris nostrinon plana laborios

Idm: Diues opini,diues pictai vectis,Cr auri. Lucanus: Foccundu virorum P potas Iugitur. Ouidius: Quis nisi mentis inops,oblatum restuat aurumsum: Vacuas taedis habete manus. ita. Vergilius: Omnium egenos Urbe, mos ius.

APPENDIX.

Dignus,& Indignus ablatiuum asciscunt. ouidius: Simplicitas digna fauore fuit. Lucinus: Magno proles indigna parente. Apponitur interdum genitivus pro ablativo. Ouidius: Militia di operis altera digna tui. Verg.Dcycndo haud unquam magnorum indignus auorum.

Nominatiuus pos adverbiunt.

N,& Ecce demonstrantis nominiluo,seu accusativo iunguntur. cicero: En cris ,re causa,cur rege Iugitiuus,d -minum struus accuset.Quanquam hic quos exprobratici significationcm habet. Idm: Ecce tibi titus noster. Vergilius: En quatuor aras, Ecce duas tibi Daphni.

Genitivus post adverbium.

Adverbia superlativa genitivum eXigunt. Plinius: Onces clarifime omnium quadrupedum cernunt. Sed Proxime. cusativo praepositionis,unde habet originem, iunctum quoq; reperitur. cicero: Officium meu esse puriai,quum proxime hostem esse. Adverbia Ioci,ac temporis. Quaedam loci ac temporis adverbia genitivo

gaudent. cicer

303쪽

cirem: Tu autem abes longe gentium. Idem Vbi terrarum esses,ne fusticabar quidem. Vergilius: Huccine rerum uentavissTerentiuQTe interea loci cognoui. Plautus: Niseil amplius vim temporus quum flere poteram Minime gentium,monadicum est genitivo sestiauitatis causa addito. Terent. Pamphila accersida desectet hic nos. Ita exclama minimegenturinoe est,omnium gentium iudicio non est accersenda.

Pridie, Postridie.

Pridie,&Postridie genitivum, seu accusativum

admittunt. Cicero: sententia Bibuli de tribus legalis pridie eius diei fregera mus. cato: Postridie eius diei uillicum uocet. Cicero: Tu priadis copitalia memeto balneu calcferi iubebo. Liuius: Vt postridie culendis ac nonas eadem relido esset,iraditum putant.

Aliquoties Pridie & Postridie sequitur Quam.

cicero: Pridie quam e uita excesit. Idem Menandrius postridie ad me veni quam expectaram. Instar. Adverbio Instar,genitivus legitime apponitur. Instar nunc ad aequiparationem,nsinc ad mensura, nuc etiam ad Militudinem significat. Ver ilius: Instar montis equum diuina Palladis arte Aedificant. cicero: Vnus ille dies mihi quid immortalitatis ingar uit,quo in patrium redit. - Admittit nonnunqnam praepositionem Ad. Iustinus: Vallis ad instar castrorum clauditur. Vsurpatur quoq; interdum, ut nominativus, interdum ut accusativus.

Iuninus:Mittitur Gilippus 'lusscd in quo instar omnia auxilium erat.Hoc cst,qui sol s tantum potuit quantam omnes auxiliari. Ouid

304쪽

Parum,Mulcita, Satis, Abunde,uice nominatiui aliquando poni uidentur. Plautus: Pur, ne est mule rei quod Muthio Demiphos Idem Vidensi vi dici multum esse. Ovidius: Onsd satis est in me mihi. Vergilius: - Terroruin er fraudis abunde est. Ad dem modum dixit Plautus: Tibi diuitiarim afutis est.

Datiuus post adverbium.

Adverbia quaedam dativum admittunt nominii, a quibus deducta sunt. Cicero: An ego tibi obuium non profrenis Idem: rumina

bonaem a stoicis dicitur conuenienter naturae via re.

Accusativus post adverbium.

Quaedam aduerb ia efflagitant accusativum pta positionis,unde sunt profecta. Cicero: Propius urbem castita mouentur. Sallustius: Proxime Ilistantum Mauri fiunt. Sed propius legitur nunc cum dativo, nunc cum accusativo S praepositione cas nunc cum ablativo, dc praepositione, A. Vergilius: Propius stibulis armenta tenebat. Cicero: Homines enim ad Deos nulla re propius Meetat qua solute hoibus costrendo. Itim: Propius a terra Iouis stella fertur.

Ablativus post adverbium.

Adverbia quae comparantur, constructionem habent comparativorum nominum. Cicero: Nihil luchoma citius arescit. Horatius: cur olium Sanguine vipereo cautius uitiis Irim: Alter Mileti lanam cane prius,Cr angue ystabit chlamid . cicero: Non plus duobus, aut tritas me D

305쪽

reseruntur ad quietem in loco. Terentius: Hic ubi opus cst no uerentur .illic ibi nihil opus est biverentur. Idem: N G istic reque alibi tibi usquam erit in me in ra. Idom: Intus transigetur quid est,quod rasset. cicero: Ulacus terraru unt,ibi cst omne reipublicae praesidium. Terentius: Fuerat prae habiliuη ubiuis gentium aetalcm agere. Plautus: Nos domum properamus,uosjnibi adeste. Terentius: Utinam hic prope adessct alicubi Huc,Istuc,Illuc,latro,Foras, Alio, Eo, Quo, Sursum,Deorsum, Sc Neutro,cum compositis , reseruntur ad motionem ad locum. Vergilius: Huc ades o lismost puer. Terentius: Tu concede paululum istuc Thraso. Idem: Modo fimex intro ad nos uenit errans.

Plautus: Forus tacitus exeo cum ornatu,quo vitis.

Terentius: Detineo te sertasse,tu prost iurus alio fueras. Plinius Iunior: Quod si quis barbam Rex co insolentias

si eo infrunt. Vergilius:Qi jugis Aenea

Terent. sex ego te totos Parmcino bos inrefies quietum reddam, Ne sursum deorsem cursites. Id :Aliquo pro ugiet militiuum Ide Itura ne:THis quopiam ess Liuius: Et neutro inclinatiste torpinat. Caesar in Cometur. Eius imperio clas in quoquo: ersura diminuti Terent. Mox noctu te adigent horsum insomnia. Hanc,Istinc,minc,Snperiac,Inferne,Vtrinq;,Vude Cr Inde

306쪽

pARTIUM ORATIONI LEc Inde cu compositis, reseruntur ad motu nae loco. Terentius: Ego quos hinc as dcxtera uem re me imulabo. Idem: I llinc huc transstretur virgo. Lucanus: Defendit Titaresus aquas,lapsus superae Gurgite Penei pro siccis utitur aruis. Plautus Postquam utrinq, exitum est maxima copia. Lucanus: Vnde uenit Thun Cr nox ubi sidera condit. Terentius: Redeo inde iratus iis aegre ferens. Idem: Venit meditatus alicunde. Plautus: Quid si opus fit ut dulce promut indidem Hac,Istac,Illac,& Quam,cum compositis reseru-tur ad motionem per locum. Plautus: I ta nunc huc,an siluc eum um incerta confiij.

Terentius: Abi fune istic,istorsum quovis. Vergilius: Dic mihi qua it iter. Terentiuε Hominem illam impuri 'imu quamprimum ab Auitote,nes magis irritatus siet aliqua hoc ad patrem permanet. Variantia. Foris,Nusquam,& Peregre uariam habent coim

structionem.

Plautus: Si domi sum Dis est animus in foris,animus domi est.

Terentius Verum de istoc nomine eo perperam olim dixi,ne uos forte imprudentes foris effutiretis. Hic motum ad lacum significare uidetur. Idem Ille autem bonus uir nusquam apparet. Plautus: Te nusquam mittam,tisi mihi das firmatam fidem. Idcin: Q tua nos oramus per re tutatus est domum. Terentius: Pericula, damna, exilia,peregre rediens, simper ω-gita.

Plautus: Is mihi dixit suum herum peregre hac adscitisse. Qtubus

307쪽

Quibus Nodis uerborum quae cons

grvant adverbia. Vbi Postquam.

B I, Postquam,& Quum,adverbia temporis,interdum indicativis, interdu sui iunctivis uerbis apponuntur. Vergilitis: FLec ubi disti dedit. Terentius: Ubi nos Lucrimus si uolesilaudio. Id Postquam ante octissim me audiuit stire,approperat. Plinius: Postqua Memarit minera ranicos cura distringat. Terent. Qua intellexeras id confiiij capere,cur no dixti relegos

Horat. Sin Huc durauerit aetas Nembra anim stiluminabis ne cortice. colum. Semper comemet, simulatq; 'lia agere coeperint,lacus vitari an amurca diluere. Haec tamen indicatiuum non repudiant. id: QMesbnulae tetigit Iutu maestigna fororis. cicer.Gr

istam mihi 'eris,si ad me simulatq; adeptus eris serii.

yrum est intciligere,urculis,ais ubiculis opus fit ob equi. Sed Vt,pro postquam indicativo tantum gaudet assiungi. Vergilius: Vt uidi,ut peril,ut me malus abstulit error. . Id Tarnas ut instactos aduerso marte Latinos Destrisse uidet.

308쪽

PARTIUM ORATIONI L

Quasi,Tanqua, Perinde, Acsi, quia proprium habent uerbum subiunctivo gaudent apponi. Terent. Age inepte,quasi nunc non norimus nos inter nos. Pli L T γῆ ne clamas hunc csse solum,quae nunquam ira curam Cicero: Quod ego perinde tueri ac si usus essem. Inueniuntur etiam cum indicativo. Plautus: Et filiae duae erant quasi nunc meae funt. Teret. nqua Hilosophora habent discipiatis ex ipsis vocilia Sueton.Aduentus non perinde gram fuit. Alias consimiles casus copulanticis . Oculuanquamstcculatores,altifimis locum oblinem Idem: Existimas ab his prouid tum fingi,quasi quandum Demsingularem. NoNe prohibentis,uel imperativis,uel subiunctivis

additur. Terentim: Me φι ne se obfirma te. Vergilius: Nesrai magna sacerdos. Plinius Erit pugnandi copia ne timete. Terentius: Ne istuc tam iniquo patiaris animo. Plinius: Quod dubites,ne feceris. Ne,an,num. Ne,amnum, interrogandi particulae indicativum

amanti

Vergilius: Supcrutycim uescitur dura Aethereus Terentius: An ego toties de eadem re audium Idem: Num cogitat,quid dicat num facti piget At eaedem quum accipiuntur dubitatiue,siue imdefinite, subiuncti uuin postulant. Plautus:Tcizabam,spirarent an non aurae. Terentius: Viso redierit ne domam pater.

309쪽

Adverbium aliquoties refertur non ad uerbum sed ad aliam orationis partem. Adverbium inde nomen accepit quod uerbo iunctum siqni' tionem eius plane aperia queadmodum adiectivum 'b latitio additum,qualitatem eius inui etiam quantitum patefacit. Ouidius. Lubitur occulte factitque uolutilis aetas. Resertur tamen & ad nomen,tum substantivum, tum adiectivum. Terentius: Ela ne puram lino sies. Cicero: In Quinti Tuberonis equidem admodum adolescentis,σPublij Rutilij vir iiij amiliaritate delector. Idem: P thumus

obuium,cum bene magna caterua sua, nit. Lucinus: O mule concordes simius cupidine caeci. Aliquoties adverbium adhaeret adverbio. Terent. Quanquam haec inter nos nuper notitia admodum est. Plinius iunior: Etiam aliquantulum erogauerunt, periculum est, ne parum utiliter.

Cicem: Ad eum septimo Hus,literas dedi bene manὶ

De constructione Coniunctionis

Quanquam,&c. V A N in V A M , Tametsi, Etsi, Etiamsi , frequentius adiunguntur indicatiuis: Quamuis,& Licet subiunctivis. VcV.Quaquam animus meminisse horret. cicero: Tamas luctat ille quidem furum istud arbitrium. Tercnt. Est amor me graviter,consuetudos tenet. Cicero: Quam tibi, etiamsi non cras men mittam. Verg.Quamuis multa meis exiret uictima septis. Ovidias: Ipsi lica uenius,Musis consitatus,Homere. sed

310쪽

pARTIVM ORATIONI Sed Quanquam, es amnes particulae , primum in

oratione locum habentes, iunguntur etiam subiuncti uis:& Quamuis,indicatiuis. Cicero: Q nunquam aperte Volcatio a relirent reri Teret.Μ miri tametsi nullius moneas. Cicero Omnia autem breuia tolerabilia esse dessent,rtium si maxima iit. Idcm: Etsi illis plane orbatus esem nuntim tamen mihi asterret aetas solatium. Horat. -ον vetuis Cr voce paterna Fingeris ad rectam. A liquoties ad aliam orationis partem reseruntur, non ad uerbuin. Psinius lanion Os me,quaqua tγrunculusolici t ad emcndu. Mius: Saepe bibi succos,quantuis inuitus muros.

APPENDIX.

Vt pro quamuis, semper subiunctivum sagitat.

Nisi cum similibus. Ni Nis Si.Siquidem, Quod, Quia, ct indicativis,

de subiunctivis adhaerent. . 'Terentiu3: Mirum ni tam est. Id : Ni haec ita essent cum illo haud stires Phaedria. Idcm: Pamphilum ergo buc redde,nisi uimuuis eripi. Idem: Ego plectar prudens,ni i quid me s acrit. Idem Si illum relinquo,eius uitae timeo. Vergiles nunc se nobis ille dureus arbore rumres ostendat. cice.si qreum est atrocius patriae parerem,quam flum occidere. Idcimo morem praeclarum disciplinam i, quam a maioribus accepimus, si quidem tencremas. Idcm: Vtinam illum diem uideam, quum tibi agam gratias, quod me uiuere coegisti. Idcim Mihi,