장음표시 사용
81쪽
FICTITIA E S S E STATUTA , si V
falso adsicribuntur Iacobo Primo de Causam, Cluniacensi Abbati , sq, Ioanni de Croseo Archiepiscopo Arelatensi, qua Avenio ne in Palatio Pontiφcio die mee .sexta Decembris, anni M. CCC. L XXIX. publicata temere perbibentur, es' quibus perporam contenditur Sancti Martialis Rectoratus quem appellant
perpetui Beneficii titulo insignitus.
OMMENTITIA haec fictaque Decreta proferre omnium prim venit in mentem D. de Ia Coste , quo nimirum planum facere conferri sib; jure optimo potuisse Sancti Martialis Rectoratum a Protegato Pontificio. Quo quidem tam levi, tamque nullo sun
damento nititur jus omne eorum , quos illius hac in re exemplum sequi non poenituit. sperantes sociasse rem ad aliquam cum Abbatibus Cluniacensibiis compositionem aliquando tandem adducendam.
Cum primum de novis hisce Decretis percrebuitat sermo, de illis continuo summa cura ac diligentia perquisii tum in majori minorique Cluniacensis Abbatiae Tabulario r sed frustra omnino perquisitum est , quippe nihil praeterquam reper tum est recens quoddam , adeoque informe illorum exemplar Avenione in Collegio S. Martialis nam informius Apograptium nihil moramur in ut ex primo illius aspectu omnino judicatum fuerit, vix aut nullo modo prolatum iri ab iis ip
sis a quibus tantopere fuerat venditatum , ubi primum quas complectitur rerum repugnantias , mirasque ineptias animadvertissent.
Satis utique superque esse posset quod supra demonstratum est, Decreta scilicet, illa quae pervulgata finguntur post diem tertium decimum quam Pontifex Summus oblatum sibi cum ab Arelatensi Archiepiscopo, tum a Jacobo Abbate Instrumentum edito Diplomate publice ratum esse voluit: Ficta inquam haec Decreta, non modo trecentos propemodum annos in S. Martialis Collegio , atque adeo in Cluniacenti Ordine universo incognita atque inaudita omnino fulle , verum Giam , ut maxime, &ab illis quibus falso adscribuntur viris , Sc illo ipso quo 1actatur tempore edita fuisse ultro concederetur , illud certe reliquum fore semper de quo ambigi non potest haec nimirum Decreta)am inde ab initio fuisse repudiata prorsusque abrogata ; cumque ab instituto Collegio, nulla illorum, nec semel quidem habita ratio fuerit hactenus, ipsa ut assolet dcluetudine prorsus obsolevita. Si ergo haec commenta refellimus , ad juris nimirum quemdam quasi cumu-
82쪽
Ium atque abundantiam refellimus, ut illis liquidius innotescat veritas quibus commentum illud lacum facere sorte potuisset. Si semel fictilium esse atque adulterinum commentum illud quo uno nititur facta a Protegato Pontificis collatio, meridiana luce clarius ostensum a nobis erit.
Non video profecto quid demum perfugii superesse possit hominibus illis qui D.
de Pesieu negotium exhibere conantur , quandoquidem Rectoratus, si Ius spectare velimus, nil praeterquam simplex Procuratio fuit ab initio , si veto Factum, a Procuratoribus, qui amoveri munere possent ad Abbatis arbitrium, fuit semper,dministratus. Quo vero ratione 3c via haec confutatio procedat , pauca quaedam capita prae misisse operaepretium est, de quibus inter omnes facile conveniet.
Primum omnium exponenda ingenuE prima Collegii, de quo supra egimus, constitutio. Qua de re unum hoc perpaucis sat habebimus dicere , Iacobum Abbatem de Caussans a Clemente VII. qui id temporis in Neapolitano Regno versabatur , instituendi Avenione Gymnasii, illique subinde ex Cluniacensibus Beneficiis, quod satis esset ad alendos cum Religiosos, tum Alumnos in illorum disciplinam tradendos, facultatem, anno i 3 8.postulasse: quoad vero gubernandi rationem attinet, Abbatem Arelatensis Archiepiscopi Pontificii cubiculi Praefecti
consiliis omnia compositurum, per Monacias ejusdem Monasterii Cluniaeensis juxta ordinationem dicta fa L Abbatis, eum consilio Venerabilis Fratris nostri Archiepiscopi Arelatensis Cameraria nostri, super Me faciendam , perpetuo regatar m etiam guber
netur. Geminae huic postulationi acquievit Pontifex, concessis Literis, Speluncae, in Caietana Dioecesi ri. Calend. Maii, primo Pontificatus sui anno. Pontifici subinde Avenionem reduci Libellus oblatus ab Archiepiscopo Arelatensi x Abbate, quo significabat Hic attribuisse se ex Cluniacensibus Beneficiis in
annuos Gymnasii sumptus, certam quamdam, ut Pontifici visum fuerat, pecunix summam r univit idem AbbM incorporavit. Quod ad gubernandi vero rationem attinet: Domnus Abias de Poluntate oe consensis .icti Dominι Camerarii ordinabit . quod administrationi dicti Monactem , ω illi Monasteris praesit Procurator dictι Domina Asiatu, quem ad hoe duxerit ordinandum , donee fure regimine dicti Monactem aliud fuerit ordinatum. Datum denique diploma alterum Avenione ri. Cal. Oct. anno M. CCC. LXXIX. quo Pontifex quae sibi ab Archiepiscopo M Abbate exposita de scripto fuerant ea rata esse ac firma jubet. Praeterea hoc scivisse opus est, Abbatem eundem sanciendae Monasticae disciplinae Collegii, Decreta quaedam fecisse anno M. CCC. LXXXIII. Extat etiamnum illorum exemplar in Cluniacensi Tabulario. Quin Se illa autoritate sua comprobavit Abbas Oddo, suisque sexaginta post annos Decretis ad verbum inseruit.
Extat utrorumque exemplar Abbatis chirographo munitum.
Tertio illud quoque scire imprimis opus est, Domnum Joan. Duble, Magnum sucappellant Cluniacensem Priorem , Sc Caroli Lotharingi Cardinalis Generalem Vicarium, ut collapsam Collegii S. Martialis disciplinam in integrum restitueret, solemni illud ut fit inspectione lustrasse anno M. DL. Certior omnino esse non potest facti fides; cum M ipsius Cardinalis de illius Scribae chirographo testatum, de majori Cardinalis nusdem sigillo consignatum sit, εc autographum ipsum extet apud Nos.
Quarto loco id quoque advertendum , ficta illa de quibus supra dictum est Decreta, D. Ioannis Duble Decretorum non modo simillima esse, verum etiam iiDdem plane verbis concepta, si pauca quaedam excipias, quae novus ille Achorum Concinnator immutavit, prout sibi rebusque suis facto opus esse arbitratus est, ut posthac planum fiet.
83쪽
Atque ut res tota legenti planior atque expeditior fiat, primum geminum Collegii Institutionis diploma inserto Libello seu Instrumento Αvenione Pontifici
oblato ; deinde genuina Iacobi Abbatis Decreta anno M. CCC. LXXXIII. edita ; postremo denique integra Lustrationis a D. Iacobo Duble factae Acta typis mandatieuravimus, quibus in adversa columna, adulterina Decreta subjicere visum est. quae profecto illorum ad exemplum insulse atque ineleganter admodum fuisse compacta promptum erit cuivis intelligere. Grave sane nobis fuit, eo denique redactam rem esse, ut omninb necesse habeamus horum Decretorum Artilicem notum omnibus facere. Quae quidem cum D. Rosset qui obiit anno M. M. XLm. ignota omnino fuerint, relinquitur plane
Statuta illa tempore D. de Ia Coste fuisse fabricata. Etenim si vir hoc loco εc genere natus , impotenti quae humana fragilitas est redituum Ecclesiasticorum cupidine illectus, parum honestam adipiscendi Beneficii viam inire veritus non est, hoc certh est laudandus, quod intrusonis suae quoad ejus fieri potuit vitium tollere conatus fuerit, non modo postulata a Contio Principe legitima collatione ; Zc illegitima repudiata ; verum etiam impetrata a tribus qui deinceps illi successerunt Cardinalibus, confirmatione. Quinetiam non Literae modo quae extant, sed etiam ex prima nobilitate Viri fidei probatissimae testari etiamnum poterunt, quo anno mortuus est D. de laCoste, cum ii penes quos erat potestas, ultro cum illo egissent de ineundis optimis quibusque viis, quibus Relioratum jure optimo ut aiunt in titulum possidere, alteri que transcribere posset i testari ,inquam, poterunt D. de' la Coste oblatam ultro conditionem constanter repudiasse , quod nimirum salva ut profite batur ipse 'eonscientiae religione , non posset illius Officii conditionem ac naturam mutare, quod nihil nisi Procurationem uni Cluniacensium Abbatum juri
Quamquam non eadem initio fuerat hominis fides atque religio i impetrata enim a Pontificio Ptolegato collatione, quascumque comminisci potuit firmandi sui juris, vias inivit. Penes nos est quam anno M. M. XLI v. scripsit epistolam ad D. Eleararum Pellicier, qui Sacristae ut aiunt munus ambiebat, qua abundὸ pollicitus illi quidquid in se gratiae, quidquid opis esset Ac autoritatis, hominem etiam atque etiam hortatur, omnes muniendo suo juri tabulas perquam sedulo perscrutetur, monetque ne ullam ex iis quae in Sancti Martialis Tabulario asservantur cum quopiam communicet, omnesque demum cum Seculares, tum Religiosos Collegii aditu penitus intercludat. Tum ille cum Emissariis Tabularium perscrutari sedulo, pervestigare , rimari omnia, sed incassum: quippe repertae passim innumerae Tabulae quibus causam suam plane jugulari cernerent, nedum quidpiam, quod rationibus suis faveret, reperire potuerint. Hic illi vana spe delusi , omnia Visitationum acta, Rectorum Collatio nes, Abbatum Edicta, & omnia denique id genus suis rationibus ad versantia,amovent nimirum ex oculis atque ex conspectu ἔ jurisque sui quam ipsi met agnose
cerent imbecillitatem aliqua fulcire machina, novoque aliquo commento corro borare omnino constituunt.
Cum vero geminas de fundato Gymnasio Literas Pontificias adulterare sibi perdissicile sore satis intelligerent, tutius nempe, fraudique opportunius arbitrati sunt pro Instrumento, de quo toties egimus, adulterina decreta sufficere. Etenim quod genuino illo Instrumento nil praeterquam generatim atque universe Collegii administrationi ex Pontificis mandato cautum atque consultum esse animadvertissent, praeclaram scilicet in hisce verbis , quod Abbas post faeere
ordinationes o Statuta einea regimen Monasterii praedim, occasionem nactos esse se arbitrati sunt ementita ac simulata quaedam decreta comminiscendi, ea nimirum
84쪽
mente, eoque consilio , ut inter promi scitam reliquorum turbam irrepere clanculum posset unum quodpiam, quo Rectoratus in perpetui Beneficii titulum erectus fingeretur, commentitia haec Decreta pro veris, 3c a Pontifice approbatis 1
Quisquis is est fraudis hujus Architectus, nae ille sane ingenio ac consilio desectus est in re longe discillima, M quae multae cautionis esset ac calliditatis: erat enim imitatione exprimendus Jacobi Abbatis stylus i verique simillimum est nostrum hunc Architectum de Decretis a Iacobo Abbate anno M. CCC. LXxXIII. pro Gymnasio editis nihil umquam ne fando quidem audisse.Reliquum igitur eras ut Instrumentum Pontifici oblatum Ac in Literis insertum conaretur imitari. Atque hic magnopere velim advertatis incredibilem hominis inscientiam atque stoliditatem : quidquid enim usui sibi esse posse credidit, Exordium ac Conclusionem totidem ferme verbis exscripsit. Decreta vero ipsa quae suo marte confinxisse opus erat ut iis excogitandis impar erat illius ingenium cum incidisset in Statuta quaedam,in eleganti pergamena, descripta, quibus D. Joannis Dubie continebatur Visitatio , nulla habita vel temporis, vel styli ratione , ad verbum transcripsit integra capita, exceptis Decretis quibusdam quae rationibus suis adversari intcllexit, unde cum nec pes, nec caput uni redderetur formae, nil praeterquam extitit insorme quoddam monstrum ac chimaera, Prima leo, nsirema draco , media ima capella.
In hoc porro commento tantum inscientiae, tantum doli mali ae fraudis apparebit , ut sit sane quod pudeat eos qui tam futili authoritate confisi , rem post institutum Collegium inauditam atque inusitatam moliri ausi sunt. Id unum vereri habemus, ut ne tam longa ineptiarum series legentium fastidiis adhaerescat , tot
enim sunt prosecto ut in iustum volumen excrescere , dc ad certa quaedam revocari capita potuissent , in quibus primum , Infulsitates , deinde Erroνes contra rationem temporum, tum Morum atatis illius ignorantiam, postremo denique R U-nantia, fusius persequi facile esset. Uerum ut ne actum agatur, neve abeamus lon gius, satius erit haec Decreta singillatim expendere, postquam notationibus non nullis illorum vanitatem demonstraverimus.
Atque illud pervelim in primis Lector animadvertat, quod loqui per se quodammodo videtur, tantam scilicet interesse similitudinem inter ficta haec, M D- Ioannis Dublε Decreta, ut opus sit alterum ex altero imitatione expressum suil se . Restat igitur ut vel D. Ioannes Duble edita,ante ducentos annos, Iacobi Ab batis decreta totidem verbis descripserit, vel certe, ut falsarius quispiam facta an no M. D. L. a D. Ioanne Duble, decreta suffuratus, illa Iacobo Abbati, tanto post tempore,perperam attribuerit,quasi si promulgata fuissent annis, ante facta Joannis Dublε Decreta,omnino C. Lxxi. Quod enim annorum ducentorum intervat lo homines duo faciundis suis Decretis , M eadem senserint, & iisdem plane Ver bis, casu quodam ac fortuito, usi fuerint, id vero fidei adeo absonum eli, ut verbis 8c argumentis hac in re nil opus esse arbitremur. Quanam igitur arte, qua demum via, vera a fictis, ab adulterinis germana secernere poterimus. Quaerendum nempE, in tam lubrico tamque difficili loco, ubi tuto pedem figere possimus 3 Acta dico Iacobi Abbatis anno M. CCC. LXXXIII. edita, indubitatae minimeque suspectae fidei, quae vide pag. 41. in quibus mirum iri modum spirant aetatis illius mores & stylus.
Age igitur, videamus num id genus sint quae Iacobo Abbati falso affinguntur , decreta; an non potius seculi xv I. ingenium stylumque redoleant. Equidem, ut ad ipsa fraudis cubilia perveniatur, hoc unum velim, ut adulteri
na haec cum germanis esusdem Abbatis Decretis anno M. CCC. LxxxIII. editis con
ferantur. Vel ex ipsa enim styli utriusque collatione liquido ac manifesto patebita
85쪽
bit, illorum autorem esse D. Joannem Duble , nec nisi ab imperitissimo stylorum aestimatore , Iacobo Abbati qui ducentis ante annis vixerat , assignari potuisse.
Qui enim aut quo demum pacto Iacobi Abbatis stylus sibi ipse non absimilis
modo , sed prorsus contrarius evasit Sic enim scripta sunt D. Ioan . Dubie deis creta , ut & stylus orationis flosculis conspersus , re verborum circumscriptio sit numerosa, ut Parisiensis, denique Academiae alumnum sapiat a Jacobi contra ut temporibus illis horrida sit ac inquinata oratio, quaeque inelegantem Monastici hominis rusticitatem plane redoleat. Conseramus nunc singillatim stylum utrumque s illum dico qui anno M. CCC. et
LXXIX. N eum qui sub annum M. D. L. vigebat. Hoc nimirum quem hic subsicio sermone utebantur Cluniacenses seculo quarto decimo i neque enim alia nisi quae sorte in hoc scripto occurrerunt verba longius accersere opus est. Sic habet Jacobus Abbas in quarto suo Decreto : Item non erunt ausi exire elaustrum Collegia σ discurrere pre villam. Rursum Decreto γ. quando eos mandabit pro proeesponibus fendis. Et in Decreto i I. Sub obedientia Prioris de Guillesera, qM disyonee de omnibus juxta ejus viluntatem , pro Dam. Rursum decem post annis D. Meyresii in Tabulis accepti & expensi : De pecuniis quas sibi debebantur pro
Muerio. Rursum io. post annis D. Dufour in sua Apologia : In quibus potero rele- re Collegium , relevabo ; nee credo fuisse tribulationem sicut fuit hodie s m si non fuissem tribulatus , picue fui, hodie non deberem denarium. Rursum anno M. CCCC. XL.
quo paulo minor esse debebat sermonis barbaries, Abbas Oddo ut temporibus illis latis eruditus ad Collegii husus Religiosos de Rectore scribens: Quantum
est ιepe sma sua, dicitur quia ipse est bene imis, Er quasi nihil sapit de ordine. Et
propterea praemisiis aetentis , nos fumus intentionis infra breis protadenda de meliorι emam ipse bonus homo, non habet nisi de a. Rursum anno M. CCCC. XLVII. AbbasCddo in suis Decretis : Propter debatum inteν Rectorem Oileii Gin Studentes : si con-ringat , inquit ille, aliquem Fratrem se absentare a dicto Collegio , sin extra manere
per quindecim dies , do quetur de .... Rursum Rector Tholigni in Apologia sua: Hse 'ob bene vellet quὸdjse Refεον twret de vento. Conferte nunc cum hisce sordibus elegantiam sermonis qui Abbati Jacobo
accomodatur. Sic enim anno M. CCC. LYXIX. loquens inducitur: Cum ex Platone quales fune in Republie Peincipes , tales soleant esse cives. Primo vero Decreto de Rectore agens : Doctoratus aut Licentratas diademate praefulgeat, qui post labores X iteris impenses m palestra scholastica sudores fustentatos, palmam Doctoratus aut L ι-
rentiatus sit promeritus. Rursum Decreto II. de Rectoris Vicario agens : mcarias seper grege Dominico excubias faciat, quι tamen Sacerdotata clarescat honore , m ad gradus Baccalaureatus sit promotus. Rursum Decreto p Surgant 'arres quos Gallus Orpentes arguit. Rursumque s. Decreto : Nastus in assum Monasteria censeatur. Denique sexto decimo Decreto Indusia Pario ornatu σ complicata , quae prodigios spectaculo mundanos auli eos se ostentantes, non Religiosos decent. Infinitas id genus locutiones hoc loco commemorare possem, quas luce meridiana clarius est , totidem verbis esse transcriptas ex Decretis Ioannis Dublε anno M. CCCCC. L. edi
ris, quo tempore incorruptae Latini sermonis integritati atque elegantia: quod nemo mediocriter Litteratus ignorat Itali passim, Gallique ac Germani vehementius studebant. Neque vero ex hac solummodd quam dixi styli dissimilitudine commentum arguitur. Tanta est enim praeterea in duobus hisce Decretorum generibus discrepan iλ, tam parum sibi consentaneae leges , tamque pugnantes usus , ut fidei prorsus absonum sit illa M eodem tempore, M ab eodem auctore proficisci
86쪽
Hoecine eredibile est Abbatem Iacobum chm anno M. CCC. LXXXII t. nas centis cujusdam Collegii mentionem faciat, cujus nondum constet forma disci plinae, quodque sit a reditibus aeque dc ab habitatione prorsus imparatum, eundem tamen quatuor ante annis , nimirum anno M. CCC. Lxx Ix. ea praecepisset quae & jamdudum constitutam Domum 8c idonea domesticis exercitiis loca , EG praesectos sua munia reipsa obeuntes postulare omnino videantur.
Illud quidem si non ea quae ferme fiunt, sed quae fieri omnino possunt spectemus illud inquam revera contigisse omnino potuisset, ut cum anno M. CCC. Lxx1x. Iacobus Abbas Collegii S. Martialis mentionem secisset tamquam e T -orientis , insormis dc a reditibus atque habitatione imparati, idem tamen anno M. CCC. LXXXIII. ea praecepisset quae dc jamdudum constitutam quemadmodum diximus Domum 6c domesticis exercitiis idonea loca , α obeuntes sua muni APraefectos postularent. Hoc vero fidei prorsus absonum est Abbatem illum simul anno M.CCC. LxxXIII. Collegii hujusce tanquam informis, & indotati secisse mentionem, simulque anno M. CCC. LXXIX. quo nempe institutum est, sic loquitum de illo fuisse quasi si omnia, ut dicimus, stabilita rite atque ordinata jamdudem suissent. Cautum erat genuinis Decretis a Jacobo Abbate editis anno M. CCC. Lxxx III. ut ne plusquam sex omnino Religiou alerentur qui adessent choro, totidem qui Literarii studii cureticulum conficerent, donec nova Beneficiorum accessione di latum fuisset Collegium. Verum adulterina nostra Decreta sublatis penitus hi sece cancellis, alterum tantum, duodecim nempe celebrando choro, totidemqu colendis Literarum studiis sine cunctatione decernunt. Num igitur quatuor post annis angustior fuerat Collegii res at per id tempus facta fuerat Prioratus uvaiunt de Tincto accessio. Augendus ergo fuerat, ex Iacobi Abbatis praescripto, numerus Religiosorum , nedum fuisset minuendus t . tune augmentabitur inquit idem Jacobus numerus Religiosorum. Dccreta anno M. CCC. LXXXIII. edita, solius Guillestrensis Gymnasiarchae mentionem faciunt , quι disjonet de omnibus iuxta ejus oluntatem , m fecundario sub obedientia sub Prioris in futuro. Atenim quatuor ante annis , anno nempe M. CCc. LxxIx. adulterina Decreta lam Rectorem in titulum ut aiunt constituerant jam erat Prorector si adversarios audiamus jam aedituus, quae tamen munia nonnisi longo post tempore in Collegium inducta fuisse constat, aedituus cen tum post annis, Protector post ducentos. Rursum commentitiis Decretis cautum est ae sancitum, ut vel qui Literis dant operam , antelucanis precibus in choro rite intersint omnes; cum tamen germana ac vera Decreta illos hoc onere diebus saltem profestis prorsus levatos vel in . Intererat multum Statutorum Architecti, cujus utique longὶ alia mens erax, quam ut magnum aleret Religiorum numerum, editis in D. Ioan . Dublε sole 'ni inspectione Decretis, hac in parte adhaerescere, ut ne sileret Matutinus ch rus , si ab eo profestis diebus frequentando forent immunes quicumque Literλ tum studiis operam darent. Non equidem arbitror magnum illi opus fuisse acumen ingenii ut intellige rei si haec D. Ioannis Dublε Decreta Iacobo vellet assingere , expungend scilicet esIe verba haec : praeter antiquum morem, quae quidem in nascentis Collς gii incunabula parum oppido caderent, quae verba jure optimo Dublaeus Ins pector addiderat , cum duobus retro seculis inveteratum morem immutaret quo teriatis diebus a matutino choro vacatio concedebatur iis qUi literarum studi nondum absolvissent : verum in germanis D. Joan. Duble Decretis , verbλhCc : praeter antiquorum morem, tollere non potuit Falsarius noster, ut vide ς
87쪽
Statutorum Supposititiorum. 77
est , pag. so. hinc nimirum efficitur veteri Collegii S. Martialis consuetudine / concessam fuisse prosestis diebus a Matutino choro vacationem iis omnibus qui Studiorum curriculum nondum confecerant. Unde perspicuum illud est, verλIoannis Abbatis Decreta anno M. CCC. Lxxxiii. edita in S. Martialis Gymnasio viguisse semper ; adulterina vero non modo non viguisse , sed ne fuisse quidem cognita. Si enim Decreta illa quemadmodum adversariis placet γ in Pontificio Auditorio lecta, Pontifex ipse rata habuisset, Nae illorum fuisset vis major ac pondus, quam vis eorum , quae Iacobus Abbas suo marte edita in S. Martialis Coenobio solum promulgasset, quae nihilo tamen minus ad usque D. Ioan. Dublaei tempora, sola viguerunt. Ex hisce omnibus liquido ac manifesto efficitur commentitia atque adulterina dubio procul esse Decreta haec. Verum quid sibi vult mirum illud Jacobi 'Abbatis silentium t aut quo denique pacto cum anno millesimo trecentesimo octogesimo tertio , sanciendae Collegii disciplinae Decreta ederet, quae habemus , de illis quae ante annos quatuor in eadem causa fecisset , mentionem
omnino nullam , verbum nullum facere potuit Nae ille hoe ut assolet praesari certe debuisset: facta quidem a se fuisse de Arelatensis Archiepiscopi consilio Decreta quaedam perampla ante annos quatuor , quae in Pontificii Palatii Auditorio recitata , Pontifex ipse Summus rata habuisset: quod
vero nunc abrogatis hisce veteribus, contraria sanciret, graves nimirum mutandi consilii causas sibi suisse. Quando igitur nil tale quidquam praefatum fuisse Abbatem compertum habemus, efficitur Sc cogitur id quod volumus
temere omnino illi afficta fuisse anni M. CCC. Lxx IX. Decreta. Hactenus adulterinorum anni M. CCC. LXXIX. Decretorum cum germanis anni M. CCC. LxxxiII. Decretis facta collatio. Restat nunc ut adulterina haec eadem Decreta quibus Beneficii titulo Rectoratus insignitur , conferamus cum 'Instrumento certissimae fidei atque auctoritatis, de quo in Clementis VII. Literis fit mentio, Sc quo Gymnasii Administratio Abbatis Procuratori deman
Est omnino suspicio magna Falsarium nostrum de subrogandis si qua via esset authentico Instrumento Decretis fictitiis, principio consilium inivisse. Satis magno argumento esse potest, praecipuum fictorum Decretorum apogra phum , quod pro archetypo est , & in S. Martialis Gymnasio etiamnum asservatur in Libro concinnato atque compacto. Huic enim apographo dies promulgationis ascripta est tertia decima Sept.quae eadem Instrumento vero ascripta reperitur. Cum vero Instrumentum insertum esset in Fundationis Literis, cum archetypis , tum apographis quae extam, Min Cluniacensi Tabulario , &in apographo quodam quod forte in Aventonensis Academiae Tabulario repertum est, facile utique judicavit Falsarius non committendum omnino, ut quae dies ascripta fuisset promulgationi fictorum Decretorum quibus ad Beneficii titulum Rectoratus evehitur, eadem prorsus ascriberetur Instrumento illi quo nulla Rectori tribuitur, praeterquam delegata juri se dictio. Quapropter Falsarius perfecto opere diem tertiam decimam Decembris quae primum fuerat ascriptal cujusque etiamnum apparet litura die vigesim1
sexta Decembris, adscripto ad marginem brevi appendice, mutavit. Verum nulla nec arte , nec consilio fraus ita potuit occultari, ut non illa manifeste pateat, ubi Decreta cum Instrumento conferuntur.
Quid enim a veritate magis abhorrens, quid denique fidei magis absonum, quam promulgatis die tertia decima Decembris in Pontificio Palatio Literis iis quibus Generalis Cluniaeensium Procurator Sancti Martialis Collegio praeficitur i, nihil O tamen minus tredecim post diebus in ore atque in oculis eorundem
88쪽
hominum , eodemque in loco, nova promulgata fuisse Decreta quibus ejusde in Collegii Rectoratus in Beneficii titulum eveheretur , atque ita eveheretur , uL nulla interim superiorum Literarum quibus Rectoratus merum erat Procurationis ossicium, mentio fieret, etsi ratas illas fixasque habuisset Diploma Pontificium, cui inscriptae atque insertae reperiuntur. Diploma porro illud quo ratum habetur Instrumentum , quamquam non an te tertiam decimam diem Decembris promulgatum , decimo tamen Calendas Octobris, die scilicet vigesima Septembris anni M. C. I xxix. fuerat editum zNec Archiepiscopum certe, nec Jacobum Abbatem id fugere poterat. Illud ergo magnopere scire velim , num componendis subdititiis hisce Decretis a terti Adecima dumtaxat die Decembris, qua die promulgatum fuit Instrumentum ad vigesimam sextam Decembris qua promulgata sunt ficta Decreta, Archiepit copus Arelatensis Sc Abbas incubuerint. Id vero ut dicam id quod res est fidem superat plane , cum vix ac ne Vix quidem tot ex scribendis Decretis tantulum tempus satis esse potuerit. Jam igi tur tertium ac dimidiatum mensem totidem enim post Diploma datum inter cesserant in rem meditari , ponderare ac commentari per otium Archiepiscopus de Abbas potuerant. Et quisquam existimabit illos post tam diuturnam com mentationem, puncta, apices, dc minutissima quaeque sigillatim fuisse persecutos, de Rectoratu vero quod erat rei caput dc summa an titulus, an potius simplex quaedam procuratio foret in posterum , nihil decrevisse, nihil definiisse, nihil prorsus statuisse. Sex omnino septemve circumstantibus arbitris concepta fuisse ab Archiepiseopo Sc Abbate Decreta, ait Scriba publicus Bassurelli pag. 61. Qui in praesenti
bm singulis ordinationibuη , Ο constitutionib- , dum per dictos D D. Camerar umcr Abbatem agerentur seu fierent , una cum praenominatis testιbin praesens fui,
Diebus certe tredecim convenire toties , toties Decreta consignare Literis, consignata recognoscere, recitare, priusquam Scribae tradantur: Hoc vero Ian
tum dissicultatis habere iudicandum est, ut vix tam diuturno operi tres ipsi menses satis esse videantur. Si ergo tribus hisce mensibus supposita illa Decreta jam commentati fueranc Archiepiscopus 8c Abbas, quibus ponderandi etiam atque etiam, ante promulgλ tionem Diplomatis , spatium suerat; qui demum, aut quorsum sibi faciendum existimarunt, ut hoc Diplomate fixum ac stabile haberetur Instrumentum quo Cluniacensis Ordinis Procuratori , Gymnasii administratio demandabatur et
Donec aliter fuerit ordinatum e si tredecim post diebus lex plane contraria erat pro mulganda annon concepta jam tum erant ac meditata Decreta illa quibus in Beneficium Rectoratus erat evehendus Quandoquidem igitur ficta illa anni M. CCC. Lxxl x. Decreta, nec ante Diplomatis Sc Instrumenti promulgationem, nec tredecim post diebus fieri potuisse manifeste compertum est , commentitiλesse nemo sapiens inficiabitur.
Atenim hic mihi Cavillator aiet fortassε quispiam , tredecim ante diebus , promulgatum Diploma Abbati fecisse potestatem nova Decreta de Archiepit copi Arelatensis consilio condendi , nulla scilicet nec ficta , nec facienda mentione vel Instrumenti, vel Diplomatis , quo apertissitne ac planissime definitum
erat , dumtaxat penes Procuratorem Generalem fore administrationem Collegii, dum secus fuisset constitutum, donee aliter fuerit ordinatum.
Veritin si id quod res est ingenuE confiteri velimus quis umquam huius vocis nec significationem eo demum trahere audebit , ut ea nil praeterquam dies tredecim significari arbitretur Ecquit nam alius apeltior Ecquis planior
89쪽
Statutorum Supposititiorum. 79 D
esse potest sensus Instrumenti a Pontifice Summo comprobati Z Quid aliud innuit 3 Quid praesesert nisi Collegii administrationem fore penes Procuratorem Generalem illum qui esset id temporis i si vero vel administrationis formam,
vel Praepositum subinde mutare videretur Abbatibus , fore nimirum integrum illis utrumque mutare i siquidem id e re communi fore arbitrarentur. Hac enimvero pote state usi identidem Abbates, cum alium potius quam Generalem Procuratorem Gymnasio praesecerunt , dein , cum Procuratores an nuos a Convictorum communi coetu sibi offerri solitos, eidem praeposuerunt. Postremo denique cum annuis hisce Procuratoribus operaepretium existimarunt Rectores subrogare, quos abdicarent arbitratu suo scilicet, & quibus commitatam provinciam, quotiescumque videretur, abrogarent.' Absoluto fundationis opere, cum sam certa dotatio annuorum reddituum, regendi explorata effet atque perspecta ratio , quid esse causae potuit cur supremo Pontifici offerri , palamque in Palatio Apostolico recenseri oportuerit longam Coenobilicorum rituum , seriem quos a Pontifice praescriptos aut postulatos fui Gla nusquam invenimus, nec in Caietano Diplomate primo, neque altero Avenio-uensi. An non fuit satis eos Abbatis autoritate promulgari. Eone fuit otio tamque vacuus Arelatensis Archiepiscopus,ut de disciplinae Monasticae apicibus, suerit ab Abbate Cluniacensi consulendus, de ratione cantus, studiorum, numeri cereo rum, opsonii, vestium sericarum aut lanearum ordinis Cluniacensis At si proprium fuit Abbatis munus haec Monachis suis Statuta praescribere,cur ea in Palatio Apostolico, non in aula Collegii, in communi Monachorum consessu legerentur,
ut factum postea legimus ab eodem Iacobo Abbate quatuor post annis; ab Oddone deinceps anno I 4 7. denique a Dubleo anno isso. ut refertur pag. 64. Ac tandem quoniam Statutorum ea valent, solaque vim suam obtinent quae sunt postremo loco condita ; inde haec adulterina esse arguuntur , quae licet ultima omnium fingantur, nullo tempore fuerunt in usu, sed his neglectis priora semper valuerunt. At luce clarius id a nobis demonstratum est in ea quam confecimus Chronologici de Rectoribus Epitome. Saltem monendum semel fuerat , cum primi Rectores appellabantur Cadole , Begon , Echaudesoles, Du ur , quamquam hisce ultimis Statutis summus Pontifex praescripsisset ut perpetuum deinceps Beneficii titulum obtineret Collegii Rector , placui sese Pontifici ut illi a communi hac lege eximerentur. Annon maxime viguinsent haec Statuta ab initio totis quindecim annis quibus Clemens ejus nominis VII. a Collegio condito supe estes fuit, quo temporis spatio vidit ipse perpetua serie Collegium a variis Procuratoribus administrari quibus hoc munus Abbas commiserat, ut ost suo loco demonstratum. Qua fronte illud Raymundus Abbas in Procurationis concesso Diplomate D. Dusour dicere potuitat, se quemcumque alium Collegii Administratorem de suo munere deficere , si quidem hoc administrationis munus in titulum Beneficii perpetuum fuit Neque dixerit quispiam ut argumenti vim retundat, agi hoc loco de eiusmodi administratione quae solum circa rerum temporalium curam versetur I nam praeterquam quod usque ad Abbatis Oddonis tempora qui primus
spiritualium rerum curam a temporalium cura diu unxit, omnium Administratorum communis fuit utriusque cura, eorum praesertim Rectorum tempore quos modo recensuimus 1 nominatim Sc disertis verbis in Literis suis Pontifex dixe- irat, quὸd administrationi dicti Monasterii cin illi Monasterio prasit Procurator. Et alio
loco. Per Procuratorem regatur m etiam gubernetur. Ouibus verbis utraque cura
designatur, eaque Procuratori tribuitur , quemcumque Abbas delegerit; ut re ipsa hoc ipso tempore D. Dusour verE Collegii Rector fuit, licet nullo alio Iure, quam procurationis Diplomatibus ab Abbate identidem renovatis. Vide pag. I 6.
90쪽
Sed fingamus casu aliquo , cujusmodi nullus in mentem cuiquam venire possit, contigi lle ut initio tum cum maxime vigere debuerantistatuta illa inscriptis publicis silentio praetermissa fuerint: esset id quidem aliquid si temporis progressit aliquod eorum vel leve appareret atque extaret vestigium , verum usque
ad tempora D. de la Coste mirum de his ubique silentium. Immo in Rectoratus Litteris quas D. Priori de Chariteu concessit Oddo Abbas pag. 18. sic ait, se ea quae facit ad normam sacere Diplomatis de Institutione Collegii, Sc ad exemplum ejus Instrumenti, quod continetur in eodem Diplomate. Neque in Statutis quae idem Oddo Abbas condidit, alia praeterquam Iacobi Abbatis Statuta refert anni 1383. iis praetermissis quae ab eodem jussu Pontificis edita confinguntur anno 1379. quorum proculdubio Oddo meminisset si suo tempore extitissent. Sed cujus fidei atque autoritatis sint videamus. Nullibi exemplar conspici p tuit , ubique contra reperire est de Institutione Collegii duo Diplomata. Eorum exemplar in majori cluniacensis Coenobii Tabulario asservatur , itemque in Cimeliarchio minoris Tabularii. Eorum item exemplum simul cum Instrumento A venione cum exemplari collatum fuit, & a Pontio de Blino publico Tabellione sive Notario expeditum, requirente D. Begon de Murat, altero post prismum Collegii Rectore. Reperta sunt eadem duo Diplomata cum Instrumen to , omnia simul in unum Diplomatis corpus redacta, in Archiviis Academiae Aventonensis. Quorum exemplum praebuit D. Bernard: unde patet nihil a nobis proferri, quod non authenticis tabulis, Ac instrumentis autographis confirmetur. Contra vero, quod dicitur nova edita Statuta fuisse ad annum 13 9. eaque in Palatio Apostolico promulgata, id gratis, temere & sine causa dicitur. Iam quod ad autoritatem spectat, nihil minus firmum cogitari potesti extant omnino exempla duo in Collegio D. Martialis manu recente exscripta, primum in libro quodam in octavo ad usum Collegii r alterum a Tabulario Boquet descriptum qui ad finem haec subjunxit. Extractum a suo originali exhibito per Reis νeniliseum Dominum Gasyarem de S Mine Rectorem supra dicti Monactem sancti
Martialis , m debita collatione facta eum dicto originati pro parte dicti Reverendisii- mi Rectoris requisitin me subsignata, Bouda ET .
Hoc exemplum, quia nec mensem, nec annum adscriptum habet, lege admittendum non est. Et quoniam constare jam debet inter omnes numquam extitisse tale exemplar quod ad annum I 379. refertur ι cum oblatum sibi exemplar testetur Tabularius unde haec exscripsit, censemus illi acta Dublaei apposita fuisse, quae nos in membrana descripta, dc in ima capta veteris parte recondita invenimus in Collegio S. Martialis, eaque cursim, atque, ut dicitur, per summa ca pila eidem Boquet, lecta esse , quae ille pro vero ementiti operis exemplari habuit. Si tamen fraudis non fuit conscius,quod non ita abhorret a vero simili: Hic enim fidus arcanorum custos cui commissum est, ut D. Elzeario Pelliciet anno I 644. Litteras in manus redderet, quas ad eum dedit D. de la Coste, cum Romam proficisceretur, ut ipse Pellicier scriptum sua manu reliquit in extima litte
Ostendam deinceps, excurrendo per singula Statutorum eapita, quam stupen da Aut horis caecitas fuit, qui tot absurdis resertum opus sic stolide concinnavit, ut Iuxta Scripturae verbum, hoc etiam loco dici possit, mentitam esse iniquitatem sibi, adeo loquitur non solum male cohaerentia , sed repugnantia. Exordiamur a Praefatione operis in qua verbo hoc Divus utitur pro Vos Sanctus; inaudita haec suit loquendi formula ante initia superioris saeculi: quo illam pacto igitur Iacobus Abbas usurpasset anno I 379. cum ipse hanc aliam vo cem Sanctus ubique adhibuerit, etiam in his locis in quibus Emendator loco S ctus substituit Dιtus.