Augustini Steuchi Eugubini bibliothecarii De Aqua Virgine in vrbem reuocanda

21쪽

1 AUG. EUGUB DE REVOCANDA reipub tantopere intersit rationibus scribentis persuas deri. An uere haec sit aqua Uirgo, at his ex locis adue iheretur urbem, an extet antiquus quaeductus integersere totusquippe subterraneus intra montium, saxoru , duritiem cuniculis actis tofosi suffosso An is uerus sit tuirginis quaeductus, Sc an facile possit opus non masgnis expensis restitui. Magnas autem dico, qus superent opes hodiernas.At ego contendo multa quotannis solisetos facere pontifices longe maioris impendi'. Quod si haec refugiunt, nequid detrimenti publicum aerarium Patiatur, at populum,quoniam totius urbis hoc benefiscium est, in singula capita ad hoc opus concurrere iugbeant. Nam nec pisulium erit quod a singulo exigatur. Sed haec mihi facillima uidentur, si modo non desit, aut succumbat animus, qui saepe ad bona, laudata frigerscit. subit uirtutis imago Paucos enim evexit ad thera. Hoc me quidem omni spe destitutum aegritudine conficit deuium iter nosiorum, seclusumc a consortio Deorum aspicientem, in coelumc auolasse, quae terras aspectu iucundissimo solari consuesset, & crudelem inν te algores,noctem*profundam nos deseruisse,ut nosue exulare sorores omni aditu prohiberi uideremus.

Aterit cum refloretem urbem, cum uer antiquum res

diisse laetabimur. Nulla nostros oculos res exoptata diffugiet, excus as hyeme terris irradians nouus ardor afflabit. Et Charites manibus spargent lilia plenis. Quergitur, ut ad lymphas redeam, tam abiecta Italia urbs est, nam serpe parua magnis, ut ille inquit, recte confesruntur, quae non etiam dissicili transitu fontes, seu flu/mina ad se deduxerit et Alia saxa inter ardua, & scopustos,preruptas,asperas, rupes,lic fontibus aperientes. nullis

22쪽

IN URBEM AQUA VIAE GI N E. nullis sumptibus parcentes, qualem Iguus patria meae aquaeduictum suspiciendo obstupesces, aut Perusia non νgissime petitam, S ex alto montem infimas valles tubis plumbeis ruentem , hinc tantundem in alterum colytem resurgentem forum o urbis, quod altissimo in Io coeli ascendentem aquam aspicies. Que quidem iam agna fuit audacia, 8 non credendis sumptibus exadia.

urixia Cenomanorum urbs, tantum seu stum ex aqua's

ductu in eam procul deducito percipit, ut nemini non libceat, uel priuato, ac plebimemptam aquam deducere in atrium pomarium , omnem p domum. Quid caeteras urbes memorem res omnium oculis expositas explicas Sola ne regina orbis, principum incuria suis in perν Petuum commodis ornam ctisq; carebit Non redibit,

quae facile redire possit ad ea uetus pulchritudo Quid

autem ipsit principes morantur, an dum eos manibus prensantes ad ipsas scaturigines per totu aquaeductium, ad postremos in urbe puteos, ac spiramenta deduca' mus eiS I dextra protensa estossos colles, uia in sectam intra supercilia oc riteriorem laticis meatum ostendent tes, non fabulosa, atq3 arbitraria, sed maxime probata nos referre doceamus sterum edico oportere exhauri re aquaeductium , terra rebus cy alus egestis longo tem pore eo deuolutis, ex quo uidelicet stracta ad ipsos sontes aquaeductu, signino opere deleto, quo latices cogebantur qui mox semitam illam subterranea subibant, delapsi per planum ad Anienem redierunt relicito itines re ad Urbem, ipse autem interior meatus inde procur rens uacuus aqua media secat iuga, frequenti puteorum

ordine superne perspectius , quos secutus primu ita uiam Praenestinam ingredieris,eos sena per habens a culmul

23쪽

tis caprificis ad fauces natis sed cum ad urbem propius

accesseris, oblata inomii ualle flectiti te a uia Praenestisna, uersus septemtrionem per agros, donec transgreOsus uiam Tyburtinam,semper in septemtrionem uersus Anienem descendit. Hoc autem inflexo itinere progre ditur, quod ualles obsi abant, ac praestare Romanis uiις sum est periosum incisum, per specus, aut cuniculos longissime pertinentes quam opere arcuato nisi cum neces,

sitas compelleret aquam ducere, cum an eo minores sumptus fierent. Nam extruendo opere arcuato, calce,fabu

lo, lateribus, tumidificandi peritos adhibere opus erat, at effodiendis tumulis, seruorum multitudine res expe/diebatur. Fit quidem ut nonnullis locis cognitionem, indiciac aquaeductus amittas, nescius p per agros cira cum uagari cogaris, ueluti si quis uenationi insistat, sed demum redit in lucem spiramentorum ordo. Quorum plerac agricola feruntur obstruxis e propter crebros

iumentorum casus. Omnis autem haec spiramentorum

uia, facile perspicietur, nulla. amplius obscuriras scrustantibus osteretur si subeuntes opers meatum aque perspurgando detexerint, iter ante oculOS apertum, eXpes

ditum*ad urbem ust tenere ceperint. Fieri autem id predicant oportere non aestare,propter algores interius a superno calore refugientes hominibus intolerabiles: Hyeme autem ob diuersam causam supernum frigus, ut in puteis, fontibus fit, naturali calore non ferente calet intimus meatus. Superest igitur ut si cui nostra aetaterem maximi commodi edendo sese celebre,8 quod a Putest, gratum, acceptum p superis reddere proposis tum fuerit, huic pre omnibus modis studendum sibi persuaserit: superest inquam uitanis laudis comparaim da

24쪽

IN URBEM in QVA VIRGINE. idae occasionem elabi non sinat, neu diutius amisserum fontium incommodum ueterasceres, aut hanc aboleri memoriam patiatur, ipsum I aquae luctum, qui tametsi nonnullis iniuriis acceptis, e stringi tamen, vertiiu non potuit, saltem ne senio, ac desuetudine fatiscens, sundi. tusci labefac latum amittamus, ut nulla posthac homi num memoria possit restitui. Quam quidem iacituram haud inuitus fatear, suturam non mediocrem urbis calamitatem. Et quc niam ea temporum alacritas tenebris

abaestis renidere iam coepit, ut in dies urbs ex foedissimis miserias , quibus esset obruta paulatim resurgat. Ianae 'nim seditiosorum ciuium, qui quotidianis eam cladibus devastabant, furor compressus est. Iam publicis ui js, aut in sylvis insidiari soliti latrones e medio sublati sunt,

quoria teterrima importunitas infesta omnia itinera reddiderat, ipsa autem eorum latibula, densissima nemora penitus patuere, Omnia in agris aperiri coeperuit iam hi, qui ei nihil non iniuriarum ad omne tempus inferre parati essent lonotus submoti sunt in dies autem domiciliis uiarum Pu ubritudine, tessitorum uenustate, adiri lii nam magnificentia illustratur fit cymaior ad eam colonorum concursius, tempus quoc Posceret, ut haec

quoci redditi sontis eliscitas caeteris ad eam redeuntibus gratiis adderes

tur.