C. Cornelii Taciti Opera

431쪽

A. C. I. LIB. CAP. I. i. os adolevere, atra et inania elut in inerem vane eunt. Ego, sicut inelitas quondam urbes igne eo Ieat nagrasse onoesserim, ita halitu laeus infiei

terram, conrumpi supersusum spiritum, eoque foetus negetum et autumni putremem reor, solo coeloque

iuxta gravi Et Belus amnis Iudaico mari inlabitur :eirea uiua os eonlectae arenas, admixto nitro, in vitrum exeoquuntur, modicum id litu et egerent, hucine austum.

Magna pars Iudaeae vicis dispergitur habent et 8 oppida Hierosolyma genti caput. Illio inmensae

opulentiae templum, et primis munimentis urbs, dein Regia templum intimis Olausum ad lares tantum Imdaeo aditus limine, praeter Sacerdotes, struebam tur. Dum Assyrios pene Medosque et emas orions fuit, despeetissima pars servientium . post amma dones praepotuere, Rex Antiochus, de-rnem superatitionem et mores Graeeorm dare adni us quo minus teterrimam gentem in melius mut ret, Parthorum bello prohibitus est, nam ea tempestate Arsaces desciverat. Tum Iudaei, Macedoni-hus invalidis, Parthis nondum adultis et Romani procul erant sibi ipsi Reges inposuere qui mobili--ενωοιν- De urbe Ierusalem ei que templo diligentissime

seripsit 'ΑnvitIE, Assariusion auriete a d Pantamne erus lem es sonetempti. Ad forest te et D. Luma I, 8. Facium ea autem eum saeem dotis umoretur Zacharias in ordine viris suae ante Deum, Meum m eonsuetudinem sacerdotii sorte eri in ineemum oneret in-

ressus in temptum Domini et omnis minitudo optui erat orambris, hisa incensi. Serviensium Servierunt Iudaei Assyriis medis, o Persis tune sane depectissiaei, Deo populi sui peceat puniente. t non serviere David Salomon, aliique reges plurimi

432쪽

4l HisTORIARUM A. V. M. tale vulgi expulsi, resumpta per arina dominatione,

fugas civium, urbium Versiones, mirum, coniugum, parentum neces aliaque solita Regibus auat, superstitionem fovebant: quia honor Baeerdotii firm

mentum potentiae, adsumebatur.

Romanorum primus Cn. Pompeius Iudaeos e muli templumque iure victoriae ingressus est. Inde vulgatum, nulla intus Deum sim vacum sedem, et inania a cama. uri Hierosolymorum viruli, delubrum mansit. Mox civili inter nos hello, postquam in ditionem M. Antonii provincia ce serant, ex Parthorum acorus Iudaea potitus, interfectusque a P. Ventidio, et Parthi trans Euphraten redacti Iudaeos C. Sosius subegit. Regnum, ab Antonio Herodi datum, victor Augu tus anxit. Post mortem erodis, nihil exapeet to Caesare, Simo quidam Regium nomen invaserat. Is a Quinctilio Varo, obtinente Syriam, puniiua et gentem coercitam liberi Herodis tripartito rex

re Sub Tiberio quies dein iussi Caesare,

inscriptos a. I. x 4. 1BEMTIONI IsRAEL Vergi ON. de quibus omnium

instar Echho D tr. N. vet. t. 3. p. 485. Sed Regium nomen hienon stricte capiendum Em. Domuu Cn. Pompeius anno V. C. DCXCl, ante Christum in Hierosolymam cepit nec modo templum sed et Sancta Sanctorum ingressus est. Nihil vero divitiarum abstulit, gloriae, quam P --, eupidior Tributum tamen audaeis imposuit Pompeius. Nulla λιus Deum e te Verissime. Et inu manifestum pen trali non fuisse sacratam asini emtem ut dictum est supra, eap. 4. Herodi Herodes, dictus postea Magnus, amieitia et auetoritatae

Antonii nixus, Iudaeae regnum senatusconsulto aceepit anno V. C. DCCXlU. vietoqu Antigono rex iteriim renunciatus est anno V. C.

DCCXVII. Joseph. Antiq. Jud XlV, 26 28. Vide quoque Sr-ma modum Tom. l. pag. 3lI. Tripartiti, exere Arehelaus, sui tetraretia Iudine Herode alileae Philippus, Itureae et Trachonitidis. Vid. Stemma -

-n, ut sum.

Dein aram, ete. De quo legenda Philonis Legatio ad Caium, et Mater XII, Od. Em.

433쪽

A. c. l. m. CAP. S. 10. 13sygiem eis in templa Deare, arma potius suimere :quem motum Caesaris mora diremit. Claudius, lanetis Regibus, aut ad modicum redactis, Iuda am provinciam Equitibus Romanis aut libertis pedimisit e quibus Antonius Felix, per omnem saevitiam a libidinem ivs Regium servili ingenio exedicuit, Drusilla, Cleopatrae et Antonii nepte, in matrimonium necepta ut eiusdem Antonii Felix

Pr gener, Claudius nepos esset. Duravit tamen 10 patientia Iudaeis usque ad Gessium Florum, Proc ratorem. Sub eo bellum ortum et comprimere coeptantem Cestium Gallum, Syriae Legatum, ria proelia ae saepius adversa excepere qui ubilato, aut taedio occidit, missu eronis Vespasianus fortuna famaque et egregiis ministris, intra

duas aestates, cuncta eamporum omnesque yra ter Hierosolyma urbes, victore exemitu tenebat.

Proximus annus civili belli intentus, quantum ad Iudaeos, per olium transiit. ac per Italiam adita, et externae curae rediere. Augebat iras, quod soli Iudaei non cessissent. Simul manere apud exedieitu Titum, ad omnes principatus movi eventus

Arma potius vinuere Contra Ioseph. Ant. 18, 10 8 . et B. Iud. 2, s I M. docet, rem intere sione Petronii esse eompositam et mox Claudium vii iunctum. Ad modisum edaciis Vnus tum Herodes, Agrippae, frater, regnum Chalcidi oecupabat. Antimius Nix Pallaniis frater Claudii liberti, trium regio rum maritus mia. Stimma modum ut supra. Drusina Alia sui Drusilla, Agrippae it soror, cui postea Felix Eupsit. Vide Stemma Herodum. Cessium Gallum idem Suetonio narratur Vespag. 4. Iudaia obellarunt eues Miraemsito Le ιum insuper Syriae Consuωrem, si me a feremum, ruptu φuitia fugarunt. In losepho haec ipsa, et

434쪽

unm, anis moenia Hierosolymorum positis, i - tas legiones ostentavit. II Iudaei sub imos muros struxere Reiem rehus Moundis longius ausuri, et, si pellerentur, P mis perfugio. Missus in eos eques eum AP altis cohortibus ambigue certavit. Nox emere hostes, et aequentibus diebus erebra eo portis proelia serebant: donee adsiduis damnis intra momnia pellerentur Romani ad oppugnandum erat. - enim dignum videbatur, samem hostium ' riri poscebant tu perieula, pars virtute, multi semota et upidine praemiorum. Ipa Tito Romae ope Voluptatesque ante euius ac, ni statim Hierosolyma oneiderent, morari videbantur. Sed urbem, arduam situ, opera molesque firmaverant. quis vel plana satis munirentur. . Nam duos eo Iea, inmensum editos, audebant muri, per artem obliqui, aut introrsus sinuati ut later oppugna tium ad eius patescerent. Extrema rapis ala --ΟM--u Eloganter dierum.. itus enim mm a Spinarum rim, uti diximus eap. I. ad Morem, ita appΘlla uni, quod inde in vehem

uisset, legi me ostentavit. Tun ab Hierosolymis distabat tantum septem stadiis. Quinto legio retrorsum tribus stadiis astra murum jussiti Mima autem legio iuxta mont pni Olearum orientem vermis, sex ab urbe stadiis astra metata est Ioseph. est Iud V Rnum 3

ambigue eeriuris Sem Ios qui . Iud V, 2 sermo oppressum Titum et legionem decimam eastris pulsam, memorat. ad oppugnandum versi Tunc Titus astra posuit ad turrim mephinam, quae erat in angulo ad Septemtrionem et Oecidentem. Joseph. Beli. Iud V, 4. num. 3. a Couis Duo illi praeeipui colles IoseDho quoque momoratimini Aera ad Septemtrionem, et Sion ad eridiem. De his milibus, duobus urbibus in eas sitis, turribus centum sexaginta quatuor Turri illa puleherrima Antonia, et omnibus miraeulis hujus Urbis eclisen mae, id Iosephum De Ben. Jud.

435쪽

A. C. I. LIB. V. AP. II. 12. 13ta et turres, ubi mons iuvisset, in exa in pedes,

inter devexa, in centenos vicen quo adtollebam tu et mira speeie ac procul intuentibu pares. Alia intus moenia Regiae circumiecta conspieuoque la

tigio turris antoma, in honorem M. Antonii ab Emmo adpellata. Templum in modum areis propriique muri, labore 12 et opere ante alios ipsae porticus, quis templum

ambiebatur, egregium propugnaculum. Fons pediennis aquae, avati sub terra montes et piscinaeciaternaeque servandis imbribus praeviderant co ditores, ex diversitate morum, erebra bella inde cuncta quamvis adversus longum obsidium et a Pompeio expugnatis metua atque usus pler que monstravere. Atque, per avaritiam Claudianorum temporum empto iure muniendi, struxere

Templum Templum sui in monte orlah, et Orientali urins

latere.

opere riu a s Laborem opusque egregium, immensasque in iis impensas explicat Iosephus, Beli. Jud v, 5. Satia sit monuisse, Indaeos in mus templi eximietione usos esse saxis quadragenosentatos longis, quinos altis, et sonos Iatis. Ioseph loe eit num 1 et . inmiti 1lli lapides habebant mensura Gallie nostra pedest longitudino, altitudine. I latitudine. lnde intelligas quod habet areus ili. 1 et 2. Et eum egreviresis de empla, ait usi unus es diu ulla avis Marium, aspiae, quatis is deo, e quatio serueturae res ama Iesus au ini: Viria Aus ommea ae βα- nex nom resim iureum laris super lapidem m Muruetur. Ima minetia Portieus illae omnes erant dupliem quas sustin hant eoliumnae quinis et virenis evbitis, Gallieis nostri aedibus 4 vaiatae, singulis e saxis marmore eandidissimo, et e rinis laquearibus tegebantur; lata autem orant ad triginta eubitos pedes 50. Omnibus autem earum ambitus una eum Antonia turri sex stadiorum mensuram comprehendebat.

οσι sub terra morites Aquis, frumento, eommeatibus, thesauria

servandis.

Empis jure umerus Universus Urbis eirmitus erat trium ae triginta stadiorum. uri, alti ubitos viginti, et cum minis ac repugnaeulis tota altitudo erat quinque et vinati eisitorum lat, ludo autem deeem euiatorum. Iam autem, quibus erant consi acti,

436쪽

-- lu Mo, tamquam ad hesium magna eo tin is et eaterarum urbium elude moti nam aemuleael auris quisqua inue persi erat, eoque 2 vitisatus aginant. Tres Mees, toti m exemutua. Extrema et latisaima moenium Simo, quem et Bargiorem vocabant, mediam urbem Ioannaea, templum Eleazarus, firmaverat. Multitudine earinis Ioannes a Simo Eleallarus ineo, pollet M. Bedimella, dolus, neondia inter ipsos, et magnα vis frumenti ambusta. Mox Ioannes, missis Evap iam acrifieandi, qui Eleazarum manumque iunobtrunearent, templo potitur ita in duas laetionea civitas illae ait, donee, propinquantibus Romanis

hellum extareum oneordiam pareret.

Ia venerant prodigia, quae neque hostiis, neque votispiam las habet gena superstitioni obnoxia, relagioni,

adversa Visae per coelum concurrere uoles, rutilum

s arma et subito nubium igne conlucere templum Expaasa repente delubri ore et audita mala humana vox, Excedere Deos simul ingens motuamreedontium. Qua ymaol, in metum trahebant ryluribus persuasio inerat, antiquis Sacerdotum lititeris eontineri, eo ipso tempore fore, ut valesceret oriens profectique Iudaea rerum potirentur quae

γιMunia mensura Parisiensi, definitur. Proelia Atroeiora enim adaeorum eum Iudaias, quam eum Romanis, uere bella ac proelia quas stetis queri mitraque Ioseph suse prosequitur. Coneordiam ναν. Nee diu sistit eoneordia odia, intestinaeue bella recruduere et secum ipsi iterum dissidentes pugnavere a

se . Mit Iud V, 6. VProdigia Jam supremum illud avidium imminebat, quod ante medi rat Iesus Christus, Matti xlv Mare. XIII. Lue. - . De prodigiis, vide Iosephum, oeulatum aerem, Beli. M. VI, 2.

437쪽

vulgus, moro humanae eupidinis, in tantam sato. rem magnat inora interpretatione advortia quia ad vera mutat intur. Multitudinem haemorum, omnis aetatis, virlla a muliebre aecus, excenta millia

Vespasianum et Titum praediserans Hane persuasionem tune vulgatam, refecti Iudaea πυ-ν rumo, testatu quoque Met nius, in Vespas. V. Pereo emat orierit toto vetus e eonstans e mo esse et fatis in eo tempore Iudaea moe rerum inreme r. Id de Immaeatore Rom-m 4 virum emis postea nisu pria ictum Iudaei ad se trahentes rebellarunt ignisse ni ius adhuc Iosep ius,BEII. Iud. VI, 5 num. 4. Sed πι- maxima Iudam ad δ ι--ελε-ι, vaticinium erat ambigraum in meris libris repertum itus --ribus quendam ea ipsorum inibus orbis trerarum imperio potitu mum Id erim ali quam sibi proprium uec evunt, mureique sopientialiae relatione Gem ruri S referebat enim oraevium Vespasiani principatum qui iri δε ea Me-urus euam meor. Hic ant notas eximias Broterii quam 3 anscribere progredior, observare lie at, Iosephum errare. Psplisianus non Iudaeetas, .F.

in Iudaeo primo deelaratus Imperator, sed in Aegypto. Vid. aciti Hist. II, N. Ininum ferendi ad Vespasianum mperii Atiaeandri e mum,

ora tum quidem Taeitus et Suetonius, veri ignorantia Ioseph adulatione, in vespasiani fortunam traxore. At altioia et diviniora praenuntiari demonstrant antiqua illae literae quae adhu xynni

apud Daniel. II, 44. In diebus autem regnorum vel rerum N PId

illorum, susinabit Deus eoia regnum. uod in aete-um non irrim pabitur, et remnum ejus alteriis ut non rendesur comminuet autem ει eonsumet universa regna hare et ipsum stabit in aetemum. Illud est regnum, quod Apostoli, Iudaea prosecti, non opum mire, non armorum vi, ne in persuasibilibus quidem humanae sapientiae verbis. sed in ostensione spiritus et virtutis, undaverunt teste Paulo I. a Corinth. II. 4. Babyloniorum, Persariam, Graecorum, omno uinque regnis Mus statim per terrariam orbem at dissusum est, ut

videre est apud eumdem Paulum in pistol. ad Romanos X. 8. Sub ipso Neronis principatu iam nonnulli e domo Caesaris Christianae militiae nomen dederant. Inde nutus in p. ad Philippenses Irim. Salutant vos, qui merum stιM, fratres. Salutant vos omn' saneti, maxime autem qui, Caesaris domo sunt. Vespasianus quudem, ad imperium postea evectus, ausus est divina oracula in suae dignitatis omen esse mamontum divertere. At Deus, vanis mortalium

eo illis illudens, brevem fecit Uespasiani breviorem Titi, nec loq- iam ei improsperam, Domitiani, potestatem paucisque annis Flavia

omus evanuit.

Wrila et muliebre se a Id est virilis ae muliebris sexus, ut supra Annal. lv. TSementa Miltia At Iosephus ait, in hae obsidione periisse und acies entena millia hominum. Si quae Iosephua generatim dixit,

438쪽

sitimo Mepimus. Arma cuneus, qui serrae possent: . plures, quam pro numero, audebant. O iin vo viris seminisque par ac, si transferre sedea -- gerentur, maior vitae metus, quam mortis. Hanc adversus urb- gentemquo Caesar Titus quando impetus et subita belli locus abnueret, aggeribus vineisque certare statuit. Dividuntur legionibus munia, et quies praeliorum fuit donec cuncta expugnandis urbibus reporta apud veteres, aut novis ingeniis, struerentur.

aestimaverimus, inne haud pauciores Iudaei toto hoc bello periere. quam viei entena millia Eventa illa, quibus nulla unquam extitere illustriora et testatiora immo quorum nosmetipti est sumus, eum vatieiniis Danielis X, 26 27. ipsiusque Μoysis qui in Deuteronom. XXulli, 46. et seqq. Iudaisam hanc alamitatem non tam praedixit, quam descripsit, eonferamus atque nihil esse in relinone divinius lateamur. ειν--- De Bello Admeo et ejus eventu pereontari liceat Josephum ' De Beli. Iudaieo' et G. Broterii appendicem et notas ad hune librum quintum istoriarum in his progimico omnit multa de Iudaeis, de eorum moribus, etc. quibus adire operae pretium eri Uid etiam de Bello Vospasiano contra Iudaeos, et Hieroso' morum exitio, doctissimi Gul Nemeome, Archiepiscopi Armaehensis, viri omni laude digni, opus eximium ' De Vita Mioribus D. nostri Jesu ChrisK. 'Hierosolyma, post obsidium etiam Romani g sunmtum insolidapis prope ad intemerionem exitiale, apta et inePnsa Quarto Nonas deptembris, Anno Domini nostri septuagesimo Hare tala Miseurbis, quae per annos bis mille enixam septuaginta septen . Duania per Orientem aritate stetisset. Si it adini pipitii est quod tanto ante modixerat Danie IX, 26. Occiuetur Chrisivi e rittius omisa, qui eum negarum est. Ino 1vitalem es Minctuarium dissipabii possitis eum με vena et Irnu ejua caulas, et mat inem euiolatuis desola M. Iudaei aut Dixi perpetui orBculorum testes, ab hoc templi excidio annos minputant, e voeant Areum Desolatiariis. Hae autem omnia eoriam siri ir inpora aperte diluetide que significaverat Iesus Christus Liae XXJ 20 et seri'. Cum otium videris circumdari ab eaerectis Ieruaritim fune aut GP .nquare desolationem Hus Et eadem in ore gladii et captivi ducentur

in m a gentes, a Ierusalem erietibitur a Myrtibu1 ... Nan praeteribitinare generaιio, donee omnia fiunt. NPe Et hi ira terieirathae generatio, elim is annus sit morte a C. illi adragminus Breundus, vel ut aliis plaeet, trigesimus octavus.

439쪽

A. C. I. LIB. CAP. I 4. 15 41 7 at Cirilla, post mallani an Treveris pugnam rem id

is per Semianiam exerinu, apud vetera castra eoaesedit tartim loeo, et ut memoria prosperariam uic--n, eugeaeerent barbarorum anI Secutus est. lam Cerialis, duplicatis omis, adventu secundae et sextae et quartae eimae legionum hortesquo M alae, antpriam accitae, post vietoriam properaverant Neuter mutum iunctator areehattis do eamporum suoptes ingenio iumentium. inderat Civilis inliquam mi Rhenum molem, cuius , et revolutus amnia adiacentibus superfunder lari ac loci forma, incerita vadis subdola et B in adversa. stippe miles Romanus armis gravis et nandi pavidus: Germanos, iam nidiis suetos

vita armorum et proceritas corporum adtollit. Io-I5tiae, lacessentibus Batavis, semeissimo euique o illorum eoaptum e tamen. deinde orti trepidatio, eum praealtim paludibus arma, equi, haurirentur. Semiani notis vadis persultabani, omissa 'lerumque smnie, latera a terga imumvenientes neque, ut is astri acie, oonnuus ertabatur; tamquam navali pugna, vagi inter undas, aut, si quidat iis eo relint, totis illi empori a nitentes, minorat eum integris, periti nandi cum amaria in mutuam peminem inplicabantur minor tamen, quam tu ritu, aedes quia, non ausi egredi paludem Germani, in castra rediere. Eius proelii eventu utrumque Ducem, diversis animi motibus, a maturandum summae rei diserimen erexit. CLvina instare sinetunae Cerialis abolere ignomininam.

440쪽

verat nox apud arbaros cantu aut elamore, o

Istris me iram et minas, aeta. Postera lue lis multe et auxiliariis ohorti,as frontem explet: su Munda eis legiones locatae Dux aini desaetos clauerat ad inprovisa. Civilia haud porreeto adimino, sed cunsis adstitit Batavi Gugerinque in dextro laeva ae propria fluminis ea rhenani mouere Exhortalis ustum n m mos eone eum apud universos, sed ut quosque morum advehe --t Cerialis veterem Romani nominis gloriam,

antiqua meent que victoria r ut perfidum, im ' vum, vietum hostem, in aet- um exciderent. D thone magis, quam proelio, opus me Pauci ea nuper eum pluribus certame attamen fuso Germ

'nos, quod roboris fuerit. Superesae, qui fugam animis, qui vulnera ergo, ierant. Proprios in stimulos legionibus admovebat domuorea Brita 'niae quarta eimanos adpellatis Prinoipem Gal- ham sexta legionis aetorva laetum illa μι

mum aes seeundanos nova una novamqum uuam dicaturos.' ine, praevectus ad Germanteum e erextum, manu tendebat, it suam ripam, sian

eastra, anguine hostium reciperarent. istae eomnium clamor, quia vel e longa pate proelii cupido, vel sessis bello pacis amor, praemiaquo et 17 quies in posterum sperabantur. Nee Civilis aue tem struxit aciem, oeum imae testem anulis

ciens Maiare Germanos Batavosque super vestigia gloriae, cinere ossaque legionum caleantes quocun- que oculos Romanus intenderet, captivitatem, et demque et dira omnia observari. Ne terrerentur

vario Treverio proelii eventu. suam illi visi