장음표시 사용
101쪽
pradi ,,modico quidem negocio,possunt reduci. Videamus modo qua ratione, ex qua causa inscribant alij proprias sepulturas, protein vilia: ab alijs dignoscantur: ut mani testetur illius tam iliae quietis locus tui quis indulgeat Genio: ut obtemperetur institu ti, & debiti Iblutio palam fiat: ad haec, ut debitus defuncto tribua tur honos: &vt qualis suerit ,& quo tempore in hoc mundo vixe rit sit conspicuum: cum nihilominus haec ut plurimum in Elogijs ad muros stantibus reseruentur: alij quinetiam designant marin ra ad virtutis specimen praemonstrandum : alij ut exciteat super stiates, praesertim domesticos, ad bene agendum, ad patiendum λ tia, ad aemulandum: alij ad exprobrantum haeredibus debitum ab alijs alijs non solutum: alij postremo, ut volitent eorum gloriosa nomi na perpetuo per ora virorum , per lumina , & ut sibi laus, ii nosq; meritus omni saeculo deseratur: quae duo postrema facilE caliguntur ex tetrastico illo ad Eni j poetae tumulum, nempe. inspicise , o , senis Ennii imaginis urnam Hie vestrum finxit maxima facta Patrum . me lacla ymis decoret, nec funera fletu
Faxit: cur λ' lito docta per ora Virum.
Et noster Horatiuς ode ultima secundi libri scriptumreli put,
Ab iat inani funere naeniae , Luisus', turpes, ct queranoniarcompesce clamorem , ac sepulchri Mitte superuacuos bonores.
loni autem visum secus, sic etenim dixit,
Mors mea nem careat lachrymis linquamus amicis, tumorem ,υt celebrent funera cumg mltu.
Accedat & alia causa pensita nda ,sepulchr i .c inscribendi, nempe, quoi egeri es defuncti nomen, nisi aliud sitat prolaturi, lalteiri dicunt, sigilo crucis praemi ilia, requ:escat in pace: siq; aliaetunt lapi tum incidendorum caulα , uti leuiores, leui quippe negocio eas ad iam dictas polle reduci penitus cenaeo . viges hic, meo quidem iudicio, disiicultas ,numquid horum. haec fit aulicio, k,ut aderunt
102쪽
τraeliquia. syquidam, iacuintia, aut vanagloria: illorum autem superbia , sue etiam exinanitio, d sui ipsius proprium vilipendium: quae si vera essent, firma ad huc persisteret dissicultas, quippe quia partes am- C peccarent,&quidem grauiter: cum non minus iaerantia, aut vanagloria sit peccatum, quam sit superbia,& illa sui ipsus abiectio, ac vilipendium interea sit hypocrisis; quocirca neutri erunt procul dubio laude digni: unde supei sit cum sapientissimo Ecci siaste col. Salom. ligere. Vanitas vanitatum, & omnia Uanitas. Occurrit menti meae inelegisle in quodam Luciani Samosat. Dialogo, cui titulus Charon , icu contemplantes, se1 heroica carmina huic proposito inseruientia mirandum in modum, nempe,
Mortuus esto aequὸ tumuli qui nescit honorem , Et qui sortitur sp ctandi funere saxi ;a tq; honor unus adest Regi Agamemnoni, Iro Thersitae Osimilis Thetidosformosus Achillis. Umb)ae noni pariter fuca , nudaq; pererrant sphodeli compos perfracto vertice cuncta.
Caeterum liceat mihi in pnesentia fateri,quod sentio. Gloria est quoddam supremum donum, imo bonum mortalium. Quisnam tantos labores diurnos , nocturnosq; domi, militiaeq; susciperet,s ijsdem fnibus gloriam suam, quibus vitam, esset terminaturus 3 Optimi cuiusq;animus maxime ad immortalitatem gloria nititur. Vix inuenitur, qui labori hussu ceptis, periculisq; aditis non quasi mercedem rerem gestarum desidet et gloriam . Crenes ego, qui magnum aliquid , memorandian q; secerunt, non modo venta, v rum etiam laude dignissinos iudico, si immortalitate,quam meruere , sectantur: victuriq; nc minis famam supremis etiam titulis pro- . rogare nituntur. Si quis e communi hominum vita laudis,&glo/μς' riae an orem sublatu mei j ceret, quidnam amplius praeclare rei nobis ille iaceret reliquum Z aut quisnam facinus aliquod magnum,& memorabile concupiscet et 8 Breuis utique vita data est lic mini, at memoria vitae bene reddita sempi terna: sus si non esset longior, quam haec vita,quis esset tam amens, qui maa imis laboribus, & p riculis ad summam laudem, gloriamque contenderet λ Then istoclesia Cistu an bulabat in publico, quod sona I um carere non scitet, quaerentibusq; respondebat, Mil cladis Trophaeis sed si in nos usibrari; hic cis ex eo quaereretur, quod ἀκρο αρια, id est dictum, seu iucu-
103쪽
waliquia . dam narrationem, aut cuius vocem libentissimε audiret, res γn sie, eius, a quo sua Virtus Optime praedicaretur. Honos , mehercise Ie ,&gloria est Virtutis praemiu: atq; ea prosechoemucunda laus, ac gloria, quae ab his proficiscitur, qui ipsi in laude vixerunt:&prata clare cum ijs actum esse sentio, quorum Virtus nec obliuione e rum qui sunt, nec redicentia posterorum sepulta esse poterit: qui pe gloria est illusti is, luperuagata multorum, & magnorum , vacie. in suos Ciues, vel in patriam, vel in omne genus hominum fama Olor, meritorum. legatur, legatur Cicero praeter antiquos alios. legatuc )sorius, Nobilius, Nat Callaneus praeter recentiores alios de Glo Ualer. Flaccus in primo Argonautiquocirca breuitati consulens, spernentes famam, ac gloriam inglorios ego absq; haesitatione protinus aestimarem,
Dixerat Virgilius de Helenore nono A lineidos, quippe qui nullum aggressus fuisset facinus, nullam adhuc prouinciam si cepisset veluti non absimilem protu lit sententiam Horatius de teipso secu
Neq; dicantisti lucifugae' alteros esse tot Thrasones Terentianos tot milites gloriosos: quandoquidem veritas etl filia temporis :&si vera praetcripserint, veram laudem, si talsa, sedecus, ac ignom
niam interea consequentur; dicebat etenim Cicero, ut leuitatis est inanem aucupari tumorem, ut omnes umbras etiam falsae gloriae conlectari: sic leuis est animi lucem, splendoremq; sugientis,iustam gloriam , quae est seu tus verae virtutis honestissimus, repudiare.an ignoramus, an excidit memoria quanto in precio sint antiqua marmorea monumenta ut vel decurrata, & mutila, ω vel illorum frustula , tanquam gemmae nobiles fuerine, in magna aestimatioile, ac precio teneanturὶ nonne ex marmoribus saepe rerum g stariviai hy toriae retexuntur', vel saltem honestantur, ditantur, corrobo. an tu magnificant non pauci, qui .f. abiq. liuore legunt
librum illum meum Epitaphiorum, forsitan iure qui nihilominus
risola animos , mentem; peruris Ghria: dicebat
Ense leuis nudo, parmaq; inglarius alba, Fb celerem fugam Sensi, relicta non bene parmula. absq; -
104쪽
v loquia . nibsq;Epitaphijs nullus , aut nudus esset; & Flaccus de illis,quorum non fuerint hystoriae , memoria aut Epitaphia, dixit aliquando ,
Namfuit ante Helenam cunnus teterrima belli Causa:sed ignotis perierunt mortibus illi
Magis autem proprie idem auctor carminum libro quarto ad M. it.
Virirefortes ante Agamemnona Iausti: sed omnes illachrymabiles Vrgentur, ignotiq, longa, carent quia Uate sacro . idein
quod sanEprostice tetigit Boetius secundo de cosol. inquiens, sed qua multos clarissimos luis honoribus Uiros striptorum inops deleuit oblitato. Cuiusquidem mali, defectusq; praecipua causa est torpor animi, qui, ut dixit Petrarca libro illo de Remedijs utriusq; fortunae,cun-Mndo ad inglorium finem cum multitudine se rapi permittit. Α-lerander ille Magnus cum in Sigaeo ad Achillis tumulum astitisset, o fortunate, inquit, adolescens , qui tuae Virtutis Homerum pro conem inueneris .. & vere: . nam nisi ars illa ei stitisset, idem t mulus , qui corpus contexerat, nomen etiam obruisset . Ulisses ille lapientissimus ria loquitur apud Euripidem .
Atquὶ mihi quidim uiuenti in dies, M.t . - Ω ι , Et se pusilla habeam, ιmnia utiq; sinciunt; I . . , . , i Sepulchrum vero cuperem bonoratum l .uit Meum conspui; in longum enim hoc durat oscium .
Legitur ad haec Machabeorum lib.primo cap. I 3 in hunc modu, Zt planxerunt Ionatham omnis Israel planctu magno, & luIerunt eum dies multos . Et aedificauit Simon super sepulchrum patris suiti fratrum suorum aedificium altum visu, lapide pollito retro,& .nte:&statuit septem pyramidas, unam contra unam patri , &mλtri, &quatuor fratribus , &his citcumposuit columnas ma-gΠῆs , O super columnas arma ad memoriam aeternam: iuxta ar- Πλuta sculptas, quae viderentur ab Omnibus nauigantibus mare:
105쪽
3 Iraeloquia. ' b Gliis colligat modo aliter ex eius instituto Fabius GlissentiusDial. qua metus Athanatophiliae capitibus , I s& 17 nihil moror. His igiatur hunc in modum constitutis , disticho hoc, qLLd Roma legitur , registrato; ad reliqua repedamus.
serta dies nullι est: mors certa incerta sequentu cura:locet tumulum, qui sapit, ante sibi.
Enimuero dixit Plinius , Tam rara in amicitiis fides, tam parata obliuio mortuorum, uripsi nobis debeamus conditoria extruere, omniaq; haeredum cssicia praesumere. Opiniones ac ritus hominum plurium Liruexdae causa sepultura. cap .
HAud dissimile sorsitan est argumentum, cur istic, tum alibi,
pauca, eaquε illustria Epitaphia videamus: homines s.&mortualia vel naturaliter abhorrere :& maiorum suorum inscriptiones nolle, vel in minimo, derogare: nempe, ut exemplo rem connotemus,adest sepultura priscorum e familia aliqua cum inscriptione satis humili, aut etiam vuulgari: pro statu, & captu hominis illius illam consti tuentis : euenit postmodum, ut eiusdem familiae ingenui, imo praeclari, & insignes exoriantur alumni: hi nihilominus, relicta veteri illa tumuli inscriptione, sicco pede id
negocij, quandoq; nec animaduertentes, transire permittunt, indignum forte putantes, aut arrogans, cum fastus nota aliqua ex libterarum ampulosa, veridica tamen mutatione, illorum auctoribus de se bene merentibus memorias abrogare: sicuti etiam qua abhorrent homines, ut tetigimus; mortis , mortuariorumque mena riam tristem nimis, cum lcirent, pensitarentq; necessis rio eam esse corporis huius, huius inquam nobilis compositi horrendam disso- : lutionem, ac exterminium, S hac de causa clari alioqui hcmines oscitantcr praetereunt,& redduntur Cbscuri, ne dicam nomine
etiam, veluti corpore, re ipsa defuncti hoc illud est sorsitan, qutid Petrarca interhetruscos Carissimus in n. ortis triumpho innuit, quando dixit,
106쪽
vis etenim nomen Oistorum, ac principum hominum glorio- sim reperitur post mortem in terris, cum gloriosi una cum inglo-njs tacite ut plurimum tumulentur:&si inuenitur illorum nomen,
vel in aliorum hystorijs, vel in proprijs operibus, vel deniq; si id
a se ipsis procurauerint, in sumptuosis marmoribus, ac titulis reperitur haec est illa uis , quae . vix , dictione notatur , vulgo a pena , idest, quae labore, sumptu, periculis, aut aliqua gener se industria, contra temporis, ac obliuionis iniurias acquiritur, &diutius obtinetur. Quot nam suere Canonici. Equites, Doctores, ut Episcopos praetermittam, Tarui' quoquo tempore gloriosi, si ab antiquioris illius,quod comperimus, Epitaphi; tempore tantum motu calculos ducere incipiam 8 Centenalia quippe insignium h0rum hominum surrexere, qui quidem mortui in maiorum suos umunimentis repositi, ne verbum quidem de se ipsis in inscripti nibus sepulchralibus reliquerunt; addit illud, i veluti re inauspicatam aliqui sepulturas condere praetermittunt est etenim quaedam opinio, eaq; luperstitiola non minus, ac religiosius obseruata abi iis , qui tritum illud habent in ore prouerbium, Nido facto Piaca mortua ) verentes , inio etiam perinde, ac augurium mortis pro aimae reputatiles, construere monumentum, condere Iepulturam; ut deinde obiaanc praecipue causam summatur Occasio euacuandi,tae iterandi referta cadaueribus sepulchra: inquietandi inquam ODu, oc pulveres de iunctUsum.
Vrandiq; effossis mirabitur ossa sepulibris,
Dicebat Virgilius: interim contra voluntatem, ac decretum astituentium sepulturas penitus operantes, illorumque inscripti0nta irritas, taliatq; pro rius reddendo: cuin ut plurimum sit in marin ribu Sinctium, Hic talis, talis, talium sita sunt olla, quod quinu fieret, quantum inst de teitarentur prisci homines, non est ii quislibros legens, qui neiciat, presertim hystoriarum, tum Vlpiarii, o aliorum tum scriptorum, ubi de sepulchro violato: & pK- Vlp. cipue olea ab Alexandro Dierum Geniat. libro 6.ubi res sacrae,r ligiolae, & lanetae, quae apud veteres censerentur, examinat & ta Rum alue, qua Solonis, paena grauissima indicta, cautum fuit,
107쪽
Ioo Traliquia ne quis alienum bustum violaret, au i dei j ceret: nGE quis sepulchra deleret, aut alienum inferret in gentilicia. memini me quodam in loco tale Epitaphium legisse. IS IS ES, Hoc te sepultus rogat, sua ne moueas ,
Aut inquietes ossa ἐμ ut qui vivus nunquam quieuerit, sal tem quiescat mortuus. 'Quod autem ad ridiculum illud prouerbium spectat , quod dice
bamus, contrarium penitus sentientes sunt aliqui sidq; moris dites oh omnino qui sternunt alacriter adeo,& laetanter has domos cadauerum sempiternas, ut dum effossae, stratae, aptataeq; fuerint, illas ingrediamur ,1 eie in illis prosternant, procumbant, extemdantq;: ubi commode se velut mortuos componentes mensurant, an, cum meorum fata concesserint, bene ibi collocabuntur, rid res interim, ac iubentes,ut eo sercula, panis, vinum, oblonia tunc asserantur,ubi fronte hilari residentes manducant, bibunt, propinant, gestiuiit perinde, ac si bacchanalia celebrarent. quod vidimus, testamur. non ablonum puto hic Epitafium Veronae postu
Mihimet Felicianus Veronen. Sacrum const. Qui insulatus vivus, nunc tandem mortuus non lubens quiesco. Solus cur siniqui eris. ut in die Cenibrio sine impedimento tacilius relurgam . Caeterum, ut ad pensum reuertar, si forte fortuna alicui ex adsuerso propria Epitaphia typis publicanda minime placussi et,quod vix adducor , vici edam: sciat illum, ciuiue auctores in marmore publice exculpenda pariter curare non debuisle,an non vel exter quilibet libere valet ea delcribere , & publicare λ quod si dii rit id factum duntaxat ad proprium tumulum uniuersὰ familiae internoicendum :iciat S illud , dena, quinquagena, de centena esse marmorea monumenta,in qu bus ne verbum quidem inscriptum est: nihilominus nullum intercedere errorem in cadaueribus inli mandis, nullam mutationem: norunt bene omnes, qui sunt ex f milia, i piorum hanc perpetuam domum: norunt haec clerici, monaci, aeditui praesertilia, norunt sepulchripetae vespillones; tunc quidem accidit, ut ignorentur huiusmodi sepulturae, quando ex constituentis inculia,sive inicitiam malis dicere, seu superbiam,nulla familiae mentio in marmore facta fuerit, & defcli posterorum
linea, ac descendentia , ut proinde saepius alij, inhumandis cadaueribus
108쪽
rimus emissiquo existente superstite abrasis litteris misse alienis, seu alienigenis etia personis huiusmodi marmora adiudicata: quod passim quippe hic, illic conspicere intiniam est: quod deplo. xo no mluus, ac u de abominor nobiliu non semel atq; Equitii insignia, ac Epitaphia dempta, abrasaq; conspectamus: & subinde sertalirestiario, sutori, aut Ephippiario marmora consignata, tabe nae,aut ossicinae rudi signo interea superiniuncto. Vt subinde eu
niat illud quand8q;, quod contigit superiori saeculo in Cauedio
Francilcano e ubi in rubro marmore sic incisum est.
PROCURANTE. aiad sepulchrarum amor , Reliquiaruq; defunctorumst hominibus intesilaus, exemplis probatur . . cap. VI. IAm vero qua veneratione antiquitas semper coluerit Latq; o seruarit Μqnumenta, sepulchraq; mortuorum, nemo, ut credimus, est, qui nesciat .s quod maxima r quod pro illis pugnabant , veluti pro aris, & socis , & pro penatibus suis: & si quid contra per aliquos factu fuisset, quod ulcisci minime possent, diris, ac maledictis protinus , ac diu penitus incessebant,atq; execr abant, non reseram, quae infra leges leguntur, ubi de sepulchro violato , de sacrosanctis Ecclesiis, de sumptibus lanerum , ct huiusmodi neque tot hystoricorum passus adducam, ut huiuscemodi comprobem veritatem omnibus satis notam: reseram tamen aliquod tapitaphium, quod praeseserat sanctum hoc defunctorum perinde, atq;viventium desiderium, ut citius institutum pensum absoluam.
Romae trans Tyberim reperitur hoc Monumentum ... , Tu, VI VI ut F titulam nonrum legeris, rogo per , ' nperes sic et i cd ἰηIerm spartes yeceptaris a.
z. Hustribuis pulchris musari.
109쪽
Et in aede sati Anasta extat id nobilamminentiri dela
Chresinia Uxores , Feceriint sibi, & liberis,posteri Nom:ite libemtis, liber usq;,posteris'; eom. Monumentum.c 1 AEdisi. cioneq, mutabitur, neq; Veniet ,neq; donabitur , neq; pignori obligabitur e sed nec vilomudo . alienabitur . Ne de Nomineexeat Familiae fitae.
VN ,dita alterum non nunus dignum spectaturan quo ad finem scemascriptum, FIDEI VESTRAE Convivito, nequiis vendat, aut a tene γH. M. H. N. s. sed ut His, .u suprastripti sunt per me,& inos,posterosq; singula haec beneficia facienda pratabunturis ero inter Baias, & Anuersimrepertiun est longius uit Diumin cuius fine haec leguntur. MVE SERos ,siue Liberti Meliber inseratur nemo. Secus qui seceri intem ISIDEM iratam sentiat Et suorumos erruta,atquedah Evideat. Idautem uae.1NFERRI Hoc noniicit,nisiquorum nominascriptam Et quibus cauero . M. MP EIo Ithaco , Pompeiae Vitana: ITHACI Conlibertae. Ibidem vetustissimum .
STA RIAE P. L.FLORA E ossa hic sita me
Rogo te , Mi Viator , NOlI mi nocere . . . ai P Rogo is,mivator. Noli mi nocere. Istud apud castellum capuanum:
GN.POMPEIVS Euphrosinus,&LemiaGem Savrunc , Ex omnibus bonis suis hoc sibi sumpserunt. Et apud Bucinum Lucaniae oppidum est tale marmor. IN QUEM induxi sarcophasum, in quem dum receptus mem Pus , nulli unquamsi axa corς, ον arta In λ
110쪽
ili iris inem nepotes,n , O mrate lus. Si vis autem Infringere , vel aperire ausus fuerit, imam interci poene N One Reip. Folies mille sane NEVIA PRISCA sim manserit Vsque in diem finitionis sues, recipietura ibi iuxta maritum suum. a Et Neapoli reperitur hoc marmor, non antiquum tanaen , ANTONIVS BOTA ,sit Lucretia Blancia Uiui sibi monumen. t tum posuese, di qua vixere concordia, ut mortui quoq; una
conquiescerent. N Eeorum inquietarentur ossa cauo. runt. Nequis homo omnino monumentum sequatur . Bene vivant Boni Coniuges. Bener etiam moriuntur.
Et Pontanus in Eius Coniugis Epitaphio pom multa se in
, in ore reliquit incisum.' ilWEigitiir mea Hadriana: Ubi enim oci mea tuis miscuero uterque simul bene valebimus . Viuens tecu vixi ann. XXIX. Dies IX. Victurus post mortuus aeternitatem aeter.
i idem Iovianus Ponti post annos XV. ses Epitaphium p
rauit,quod scorditur. Tuus Domum ha mihi paraui, in qua quiescirem mortuus. m. Eobsecro, iniuriam mortuo lacere , vivens quam secerim n mini . sum etenim Ioannes Iovianus Pontanus, q amaum' γit viri probi:Honestaverut Reges Domini. Scis ia qui sim, in ut potius fuerim. Ego vero te Hospes Nosse in ter . ni is nequeo, sed te ipsum vi Noscas Rom. V E. mortu est anno Christi MDV. Din aliis locis multis perinde, atq; legiturapud nos illud D minici de Monico, quod inter legum Do rum monumenta comperies stratum . nec pigebit adhuc succenturiare duoalia Romana , ac proinde antiqua Epitaphia huius generis, q- mihi videre contivi percurrendo oculis maximum lani Gruteri librum In-icripticinini totius Orbis Romani: tertium inibi visum non satis recens, sedChristianum, insupersubstruendo. en, antiquitatum vivi lector. - Dis Manibus.