장음표시 사용
131쪽
de,&per insidias proditionem gerere. Haec cum ab illo dicta suisse
milibus mortalibus constaret,in eum lege non agi upplicium non suo mi. Quare nisi episcopi diuturnus morbus obstitisset, cuius ratione haberet: contumeliae irrogatae poenas, uniuersos dudum exoluturos suisisse. Mensis spacium, dum restituatur, quiritationi iumendo supplicio,de maiestatis reo concedere. l alua ueteri cum Ultraiectino populo necessitudine, debito supplicio temeritatem linguae petulcs utilia. liorum exemplo Sc documeto ad posteros puniri. Excusantibus autem Suollinis hominis stilum fugam,iussi se eum ad poenam conquiri primo quo dicis eaetb de societatis legibus illi,quos lupra commemor ui,conscribendis interim colloquuntur.nam η principes legationis d inopera utrin ad summa quandam foederis complectendam, ad hunc conuentum missi suerant. Tabulas,quibus inuitus coactu' praesul in secessionibus ciuilibus populi iussa de exulibus,de aequanda plabi in reipub. oneribus seredis religione approbarat,Tribunis circa hos dies ex tortas disciditipitis utapparebat id legem de exulibus a se latam olim, abroMndam,quam restituendam religioni ademptam libertate. Nam cum illorum quosp tum pari in expresus tabulas consignatas,hicrepetere,& restituere potuisset, eas penes populum reliquit . odio quodam eorum, a quibus initium miscendi omnia ortum esseC5c praebuissit haeuia paulo post,restitutis exulibus inimicis,in aeternum pendendis uestia galibus uexandi eos opportunitatem,nisi utu diuersum ursisset. Quare omni nomini religioso odio esse coepit: eu criminari interscieu par re id tandem quod diu parturiredidius esset. se quibus ciues opis primeret,artibus sub iugum grauius propediem missum. Eremere item
plebs,et indignari, nec aduersari audere: quippe cuius uires ener is i dudum, seacts essent. Factio uarie his rebusasset. Nam ut obsta fiam plebis uim laetior erat,ita cum ex his, & simili biis colligerent, in eo rem uerti uideri,utdesistendis exulibus,rescindendis tot actis superiorum annorum moueretur:in metu ingenii erant. Auxit eam suspicionem Scaliud. Episcopus nihil moratus,extemplὁ ordinum concionem aduo
rauit:inqua postquam multa de dissicultate continendi populum sub impmo dis Ieruisset,rempub. non sus e sturam perpetuis impensis,quae in stipendium militare in urbe contra rebellionem serent: ad ultimum postulauit, sibi concordibus suffragiis locum intra muros designanda arci codendae suo sumptu decerni. Quod si id iudicaret ad de mali
nobilium aedificiorum Are,tradi unam quatuor portarum praetadiis obtinendam, quam libero suo arbitrio muniendam permitterent. oqui,inquit, nullam spem cons uandae intestinae cocordiae habeo. Nam cum ne mihi pecunia ad cohortem alendam, ne I uobis aeraria ad turmas equitum per aliquot annos suppetat, quibus artibus potiss-mum plebs tarn inerata regi possit,non uideo. Et omnino tumultuam in licentia tantisper prohibenda est,d ec ferox populus longo ocio assuetus, morum obliviscatur . Sed nimis remisses animos amplissimi
132쪽
ordines erga rempub. gerimus,nostra oscitat ipsis arma in reipub. uis
scera stippeditat. Quid qusso tanta nostra cura,quid tot uigil is a nobis
inediam ei nota operae encommen orare.Ex eo certe,quo omne vim,
omnia flagitia lacere occuparunt,uta nodiurna una dimicatione,eaQ cupericulo euersionis reip. coniunx' a,inermem multitudinis in codiis turbam post duos amplius annos,quod intestinum malum coepit,cum uostra clade insigni superastis. Clausi trabium uallo,et noctis beneficio caliginosis tuti,nisi occupati suissent,in equesti es, inreligionem,in omnes
bonos ad caedem destinatos, in prima aurora erupissent. At uos uici. ius: sed ea uictoria praesenti numini magis, quam uestrae uirtuti adscribenda est: ut mirentur homines militaribus artibus clari,uestram temorariam uerius & inconsultam, quam circumspectam audaciam uobis tam saliciter cecidisse: ne ν maiore per tenebras cladem suisse accepta.
An deinceps speratis statum re p. pacatiorem abs p praesidiis c Nullus credite mihi hostis grauior est,quam qui uictus,ademptis semel armis
per ignominiam,ad arma iterum consurgat. Habemus eosdem hostes intra murossum quibus sexto Id. Decemb. collatis pedibus pugnaui, mus: sedeo infestiores,eo. grauiores, quo sint occultiores.Minimaeorum pars suntexules. λη quos ego metuo magis,sunt,qui intra eosdeparietes multa blandimenta dando, nobiscum uiuunt,ad omnem occasionem ulciscendi se intenti. Quare omnino praesidio opus est,& quidE intra muros,ne in postem ad arma recurratur. Atqui quid erep.his te. poribus magis sit ducendum, aestimare libet. Aduersus malevolorum vim certe nihil aeque ad concordiam & societatem animos conglutina. hit.Bonis asylum,ficinorosis & concordiae turbatoribus multiplex terror erit.Quod autem imperium, luxauthoritas solatus olim suit, inicicto metu restituetur, si in ossicio durantes in priorem habitum iterii masuescant Leones videmus,&re ipsa experimur,& urses,& si qua sunt his truciora animantia,domari:ad . ut naturali posita truculentia,ad humanum conuictum &consuetudinem cicurescant: pene insiti imgen 3 obliviscantur. sic emati hi longa tumultuandi licesia,nisi perdo
miti perpetuo metu,barbaraingenia exucre nequibunt. Leges huc us psepultae,quantum obsuerint ad opulentiam tum publicam tum priua ram,experti sunt ij qui ex opere manuario numerosam prolem domi a lunt,qui usuris demudantur. Valuit uis: quippe quos nullus poenae metus coercuit, ii non custodiat non anquisitionem, non praesidium in quod arrepti,tantisper uincti detinerentur, dum quocun* modo se redemissensiformidarunt.Emolumenta ditia hinc ita* ad omnem ordinem prouenient. Iam si quod proprium est huius rei,libeat expendere: ad ciuem sub ius potestatem uestram redigendum, unum id esse ne cessarium,incti es erit,extra quod respub. Nomnes utrius 3 ditionis opes breui alib delabentur: sed magis in pace quEm in bello extremeo pus erit. Portae foris ab exulibu s,intus ab in sesta omnis ordinis morta tibus plebe,quamuis recte obsidentur. Arripiatur quis enouaru rerumi a auilior,
133쪽
authoribus: cosociemus & arma & animos, ut ab armata multitudine. si ad arma conclametur,nos tam defendamus:quo praesidio ordines septi,tuti erimus,si armata secessione coemeterium occupauerint Noctu
sis lagae portis,ad caedem,& supplicium de uobis sumendum uertetur, ne meo quidem capiti parsuri. Vincent illi perlevi mehercle momento: quippe & numero & robore uigentium corporum superiores. Captus in hac ipsa urbe ad consimilem iere modum fuit sicuti accepi Gulies mus Mechliniensis,a Lichaei emana factioneta plera p nobilitate: cuius ranae potetia quam plebis minus formidabilis in intestina rabie est.
Vtebarmorum non ueniat res, uerum cum omnia casuum sint in Gis,dementiaeest uelle eorum furori stare opportunos, iliceat esse securis. Me timor incessit ac horror,quoties mihi in mentem uenit ille dies, quoad trepide allatum nuncium excussa epomide,e basilica excitus stareti multitudini ad cratem coemeterii occurrebam. An quisqua uestrum est,qui no horreat,quando subit illa trepidati o,cum plebe tota urbe c6 currente,quis pauro suo argento. signato, facto dc infecto consuleret. metu ne opulentiorum aedibus diripiendis immineret Nesidio uero posito, cra protina omnia extra metum direptionis stabunt. Non imponent insueta religioni onera:non adigent ad uecstigalia pendenda: non libertatem uestram oppriment: ne ν quoties subit in mentem, con-sgnatas tabulas armata ui extorquebunt. Porro peditu in urbibus proesdia,ut magnis impensis constant,ita haud perinde firma sunt, alip arx fossa uallo circumduchi. Corrumpuntur funiliam conuictu hospitu:& cum urbano luxu,perpetuo. ocio fretingantur,contemptui magis o formidini uulgo fiunt: ut si ad manufex prsparato perueniatur, rem in ancipiti pugnae ei tentu ponant.E uestrisannalibus mihi narrari memini,hanc urbem ualidissimis mille trecentorum peditum cophsὲ Dauti de munitam, Henricum Niucidium cum parua MonisertiorumAmor sortioru tumultuaria collecta manu, per portula intromissum aliqua do oppressisse.Quarerecte iuxa ac prudenter finitimi principes mihi serisse uidentur,qui populum sub imperio & ocio conseruaturi, arces castella ciuitatibus imposivere: luamobrem nullo intestino incendio amburuntur,nullae factiones ibi flagranti Pacis Oiij. turbatores arrepti in uincula ducuntur. Illud autem interim uereor,ne tacit nescio quid distia cultatis rem habituram, apud animos uestros auguremini: nee dubito quinaugum inde metuatis,exemplo portae Catharinianae ab Edm5dano uallo lassa. cinctae territi.Frustra minereseid metuitis: plebis enim potentia quassata,nemo c5tra mutietitantum abest ut quisquam armast sumpturus ad opus impediendum. Eo iam absoluto, mea pusidia deducam,ac uobis tuendum tradam,ne perme libertatis uestrie iura labe
fictata ullo seculo dicantur.Vtile consilium & necessarium ad tradendam posteris rempub. Quod ni scirem,nunquam hodie ad id uobis persuadendum in concionem prodiissem. Sin quid secus uisum erit,eo utii Linis certiores breui a liberatione sicite: neconsultando extrahetes tempus,
134쪽
patitur. Oratio principis sparsos de exulibus patriae restituendis nucios non tantum confirmauit,uerumetiam eum fustioni inuisum fecit. Nun, ciabatur superhae exemplum ingentis praesid 3 in Brabantia delinea tu fuisse uisum,opus mirs magnitumnis,turritum,aggere intus,sessa soris circumduditam,inexpugnabile: quantum expicturae lineamentis colli
gere poterant ii, qui uiderant ipsum in repraeienti praesidium effigiatu. AdGebatur & alius rumor, eum cohortes aliquot Bens pioru in ur hem recepturum fuisse,si c5silium processisset. Huic trepidationi supera
uenere ex aula Burgundica literae ad homines primariae nobilitatis occulte dat ut circumspecte intente. portarum custodias agerent ne reternas equitu peditum uecopias in urbem reciperent: ali aliquid inter quosdam aduersus eos,qui tu primas inter ordines tenerent. Agi item. ut ualido imposito praesidio, opes episcopatus ad Hollandos transferret .Quare noctii interdiu excubias in portarum murorum stationib. quanta possent selicitudine,teneret. Aliis super altas his nunciis allatis ordines serio perculsi,maturedeliberarunt,conueniunt*,episcopo postulatum apertenmanduin esse:tum enim subibat omnium mentes miserrima ciuitatis conditio, eum sub Davide porta Carhariniana in Ed mondani ditione ablatis urbi tormetis omnibus, Sc stilusis,soret. Ad Ibit breui interim conventui habendo edietiis dies, quo principi certuresponderetur.Ibi prius ordines suis in praesulem multis commemora tis ossi s,qus negari non poterant, gratias ei gerunt,qubd urbem in/columem quam perditam magis cuperet: quem afleetiim optarent per
petuum. Dcinde communem omnium ordinum uoluntatem eo spe hire,ut retusa seditione ciuili,mutuam operam consociarent, ne pax partae
discinderetur. Verta, consilium de praesidio collocando, aut porta in praesidii formam munienda planeerepub. non e aliunde enim haud plus periculi sibi & ditioni,at p inde sere.Nam cum inter duos potetissimos monarchas medi j,at putrisqpproinde ad uim opportuni sederenti in procliui futurum ut sunt omnia humanorum casuum incerta ut uel ui uel dolo capta arce, in uictoris potestatem,& duram aeternam. smiitutem periimirent. Dulcedini libertatis assuetis, morte ipsa iugum esse grauius. ΝIaiores suos memorabili posteris exemplo id expertos,scelirius excussisse quam prudelius aggressi sitissent. Simulhic commemora.
do exaggerarunt tyrannidem,quam ea tempestate domi foris. exerce bant illi, qui tum portam teneret. Iam uerb nullam arcem tam ualidam. ram. munitam intra muros condi posse,quam no concors ciuium ma nus expugnarit,etiam si muri eius turres. eductae coelum cacuminibus pertingerent. At p interim praetcrire se, ut omnes impensae illae siue eae
publita siue primis tarent,in sceleratos ocioses. milites se' perirent.
Adhare,non uidere aduersus quem tantam arcis molem eriai commit terent,qui nullum haberent hostim soris, ubi omnia intus ab armis pacata essent.Rebellantem intramuros ciuem ita nstrictum teneri,ut si
135쪽
ei elegibus debellari posset. Extorumcdtemptui magis quam sermunni nunc deinc las futurum. Episcopus indignationis cupiditatis. plonus, disIimulata in praesenti animi aegritudine,concionein dimisit. Cinstituit alia uia singulorum animos explorare separatim,si eo pacto discissa sententiarum concordia,rem p. in duas partes diuelleret: ita ipse eam, quae a se staret Martem armis opibus4 iuuando, scendossomnia,uoto ad extremum potiretur. Callidum prosedio consilium, si perinde id Merendum eum ας inuidiosum ordinibus fecisset. Post die staratim ordines in curiam ad se aduocati,iubet. libere apud se expromere, si pridie alii aliorum inimicitias fortas Ie ueriti,aut odium sententiam dissimulassent,num suum postulatum iuberent liberi. Communiter a singulis responsum est,non uideri e repub. esse,libertatem publicam per id adeptum iri. Stare sententiam,illam uelle retinere,adeo. armis tueri, quamdiu daretur. Noassuetum populum Ultrale inum serre iugum: quod ij susciperent,quibus seruili ingenio,cxcussa libertate in uilia macipia degenerare placeret. Spe collocandi itaqi privsidium in praesentia abiedia episcopus,simul consilio in aliud tempus dilato,ira ardens exteplb Do
restantin se cum praesenti equitatu abripuit. Prsterierat interca tempus,
quod praestili ad Suollanorum res inspiciedas, Celai. querimonias dolatas nuper,cognoscendas datum fuerat quo temporis spacio curis Vl-rraio linarum rerum impeditus, & a ualetudine aegra corpore adhuc marcidus,nihil exequi ualuit.Quare Dux ad ordines literas expostula
trices dedit: quibus deludi se ab episcopo grauiter tulit, uia is die praestitutum,ad deposcendum in poenam Suollanum, materiatis reum, nosmasset. Si uel contemptum hunc,uel ludibrium praesensis et,sibi iusta materiam ad certamen belli cum Suollanis serendum esse potuisse: B-re breui,ut sen5 segniter quia ociose illa omnia ageret,icisceretur. Ad episcopum in eadem uersa eodem tempore literae datae sunt. Meluisse partim,ne quod consilium de legibus ti eris occulte agitabatur,tem re turbaretur,partim studio auertendi a Trasis lanis belli statim perpulsus,per literas ab ordinibus contendit,ut perlegatos ad Ducem excusata ualetudine, trahendi nego in in Transiselanis Macium impetrarenti sperabat enim foedus &amicitiam talibus conditionibus interea coituram,ut is Suollanorum quaelibet, quamuis capitalis,et turbarum fitores,in illis,noxs uenia concessa, nitinerentur se primo quo p tepore,cum per ualetudinem liceret, omnia cum fide pracstaturum. Suscepta lutione Ultraiectini Arenacum, ueriti praecipitem Ducis iram,extemplo petunt. In lociam,nulla mora,colloquio destinatum ubi sitiit admis si l ti,auditis grauibus Gelrorum principis de episeopo longa orati one querimoniis,multa blandimenta dando extenuare negligentia adoorti sunt. Mortalium nulli non clarum esse, quam periculos morbo ad desperatam prope ualetudinem,continuo liuorasset. Multa costiis diastinatis fiope interuenire,per Mar,uelit nolit,etiam cordatissimus quis
uanus habeatur. Nec ipsum Uuce dissileri, furim necessitatem ineuitabilem esse:
136쪽
bilem esse:cui repugilare poeinde es Iet, ac si quis cum Deo pugnare contenderet. Argumento uel illud esse,nihil ab Ultraicetino praetule per c5 temptum ut ipse interpretaretur missum,quod praeter inuiolatam hactenus amicitiam,nunc pacem etiam 5c societate cum eo perpetuus iungere cuperet: id quod propediem fore confideret. Comperendinadam ita p se petere Suollanorum controuersiam, ne quid animo ira extimulante, temere ante congressum cum episcopo tetarctur. Legatione nugniter audita,Casuu humanoru et uarietatis inquit Dux memor sum, ut inter calicem & labra fortunae uis suam tyrannidem saepe exerceat. Et mihi multa saepenum exb animo uoluenti, certo*destinanti, praeter costium secus cadunt,quam inducta fuerunt. Adeo diuina uis omnia pro suo arbitrio temperat, uersat . Sed et foederis adiungendi,quae conscribuntur leges,sincerum pectus episcopi mihi possent coarguere, si ex Mnimo.id odis simulat, diuere ageret. Nunc qu a aliud contes tu mei committitur, quod n5dum in lucem editu, per fidos amicos mihi suboleuit: eupiditate ulciscendi me, breuiter ita me explebo, ut ipsi doleat, .lieno magis consilio credidisse, quam pactam fidem retiolo se non serauasse. Retponsum hoc referte,ne sin rei sore,ut in gratiam ultraiectino rum,regis ue Galliarum,ipsius* adeo Imperatoris,unquam a uindictae
Gsilio deducar: quando prior ludibrium quod grauius accipio,quam si hostilia arma intulisset me suum fecit. Ne p hic dicam quid sit, quod
animum meum tantopere offendat: semetipse breui prodet. Cum nihil pacati legati exorarent,metu an ,ne bellu in Suollanos ex subita iraro nouatum praecipitaret, obtestando obsecrado. tantum exorarunt, 'equid hostile prius moueret,quam laederis leges, quas in horas ingenti pacis firmae ac societatis spe expectabant,scripto traderentur. Quae si displicerent,non deprecaturos amplius,quod poenae octa urbs trans Isolam mereretur. Mora ad instruendii bellum aegrό in hunc modum im, petrata,legati domum reuertutur. Caeterum quianam Duci tantam indignationem mouit,ut foedere nondum perpetrat ,uix paucos dies G uerit, quo minus illico bellum appararer,aestatim omne agrum S uollanum immissis copiis infestum redderet, haud obscuris tum coiecituris colligebatur. Longe princeps iis urbe,cdm secessionum temporib. tum hoc anno a quo ciuiles discordiae intermissae fuerat,amicorum suorum
iactio erat. Hi ad potentiam domi suam contra pulsos inimicos cons mandam pro uiribus sedulb id annitebantur,ut cociliato iuncto. cum episcopo per foederis conditiones Duce,spes omnis reditus 'as in ciuitatem incideretur. Et Getrus ad suas suorum opes stabiliendas his occa
fionibus opportunum ratus, ueteri odio, ob ignominiam, qua amicos suos assecerat,exulum principes patria arcere conabatur. Hac uia haud dithie sperans, se adiuuatibus ordinibus omnibus,qui sui erant, prope
diem in possessione superae inserae. ditionis aeternam peruentiam. Sed oost uam tima de exulibus sistendis,multa. alia signa, quibus eos pu
137쪽
tatis paelium, quod paucorum sententia breui coiret, babolereturiet suae item factioni exilia Sc direptiones perpetiendae uicis Ini serent, indignationis plenus,suroris*, consiliu prsceps ad omnia morti strepitu in Transis elanis miscenda extemplo uertit: ea ratione praesulis Ultrai cstini consilium de rebus nouandis,impediturus. Et colloquia crebra cuFlorentio Burenoru Comite, speciem alienati a se animi et occulis Daudis praebebat. Sed nihil animo eius aegrius fuit, at id quod ad ordines deponendo praesidio,&porta in praesid 3 sorma munienda retulisset: quae res non ad sinciendam secietatem,sed hostilem existimatione spe, tabat. Horum omnium internuncia ad Gelrum praepotens Ultraiectina factio,quia rebus suis metuebat,erat. Quare Suollan ob suspeeu te gationis fidem, cum praesuleagunt,ut e suo consilio I tos ad Gelaum mittava quibus is amicitiae cu episcopo admonitus, aequi aliquid con cederet. Sed ne hi quidem benignius quam superiores resposum retule runt.Vertit se inter haecὰ Suollanorum trouersia ad exulum causam dissaeptandam episcopus: quorum indes via instantia ad postremum ubditas, si teras ad ordines Ultraiecti nos in hare serme uerba dedit Iam pri-
de cum uicinis oppidis expostulado,quod exules suos tutarentur nactanibus se defatigari. Responderi sibi quasi ore uno ab omnibus, iudicia& leges in sitis rebuspub. uigere. Exules indies quem,quod indieta ea sa per summa ignominiam solum uertere subacti essent optare,n recusasse unquam,causam iudicio incorrupto aetitarimullum suppliciu se abnuere nisi bonam ac iustam probent Conuituisse se aliquando finire certamen,i perpetub sinister rumor de exulum iniuria sparsus, seu Ul- traiecti oru ν nomen apud uicinos populos inuidiosum redderet' ob id accersivisse se e populo Transiselano, ram quibus, quantum cotrouersiae esset, finireturi ut exules aliquado desisteret passim occlamare,setaso crimine insontes opprimi. Statuit simul Ultraicistinis die, quo ad indivim iudicium Vincam conuenirent. Misit 8c circa uicinos popilos literas cum publica fide ad X X II II. dies, ut quantum exulum usquaUltraicistinorum esset,decimo quarto Calend. Augusti Vulcae ad si stodum adessent. Acciuit ad edidium diem ad causarum cognitionem exercendam simul & Transistianos. Conueniunt istitia immodica illico es
susi exules seequentes,ut uicisse eos iam crederes, antequam in ius peruetum esset: triumphare ante ui storiam. exultare in lenter. inimicis absentibus paria exilia minari, sibi gloria promittere: qui lege de se lata duduantiquata,principis humeris in patriam iam iam reportarentur. Episco pus ut ad dies aliquot bellia Gelao Suollanosociosos redderet,liberum ei arbitrium scribendi, quas uellet foederis conditiones, per eos quibus hoc n*otii ab initio statum fuerat,permisit . Nihil illecundiatus, haud grauate suscepit ac breui eas a se subscriptas per fidum quendam homi nem consiliorum utriusq' participem,ad episcopum transmisit. AEt eautem Gesrom Ducum cum is pis populo. Ultrate lino societa tis leges hae fuerunt. N IMI Shactenus diuersis temporum dissicultatubus ciuitaq
138쪽
' hus eiultates Ultraicistinaeditionis in Geltis principibus, per Irisco Porum creationes ad odium iis p pene immortale confitetati sunt: paru onan* ex utrius p regni re habitae credebantur. Cardines enim illorum icitate contingunt,ut in mercimoniis exercendis N permutandis, neutra pene alterius amicitia carere possit. Quod cum hactenus caeca certatim oulciscendi se rabie non sit animadueitum, grauia inter se populatis ince-
sis. agris bella gessere: qui b. uidior ac uictus iuxta gloriari potuit.
reuotis omnibus precandum, ut ea in hostes nosti os DEVs deinceps auertat. Ita p ut aliquado duo regna in corpus unius populi coalescant. placuit in posterum cauere,ne eaedem pestes ambos principes amplius bello committant: cui quo uia praecludatur,uiri his regnis consultissimi ει iussu principum leges amicitiae aeternas, ditionibus tum utiles tum ne-
cessarias,in hanc serinam conscripsere Ne deinceps d religione Ultrate, cecstina in interretno ad comitia episcopia Canonicorus alitia in sustra . e. gia mittantur,nisi Getrorum Ducis placito iussu ue: simul et illius poste ..rorum,qui perpetua serie in eum principatu successuri sunt. Manebit, ea quoad uiuat,interim Henrico Bauaro & Palatino suus episcopatus inte is er&incolumis. Quo mortuo,sortietur demum hoc laedus ius suum. .everum id ut stabile sit ac firmum,&auspicio aliquo sanciatur: statim Q lepraesenti numine religiose fides suturae amicitiae data erit, Ultraicetinus ..col a, quem Gelaus ei diei us est, qui destincto in fundi ione succe, eedat, asciscet. Dux in totum a rerum Ultraiectinarum administratione ab instinebit:eas. praesuli suo regendas relinquet. Et quo Lusta haec semper is auspicata. sint,foedus percutient, quo domi ac belli in rebus geredis is .eoi sint: benemeritis amici: hostes,hostilia inserentibus. Neuter abis co .esilio alterius res moliatur. Decii p communiter bellum parent: duo in vi ranum populum coalescant. Placet hoc quo* in eodem foedere exprimi: os horum alterutri princeps populus Malijs bellum indixerit, facere ue e. occuparit,aut rebus ablatis prior lacessiverit,ut prius inter se maluia co .esulant,quam bello arma repetendis rebus, quamuis pia ac iusta contra ceinduantur. Stultum est in discrimen capcis oculis ruere, quod consultan ..do disceptando auertere liceat. Sin minus ab armis quietis esse deniri ..utui subadiis io iniuria sit propulsanda,ium demum bellum Giscia .e'
tisanimis communiter parent. Neuter os, uillas,sendos, uicos alto certu uectigali stipendio inhienter imposito,aut onere ullo inserito. - ..heris populis suae leges ac iura maiorum in rastimator: Zc ipsi illi qua .. si sub uno principe in rerum commerc as habendis tuto ultro citro. ω monto. Neuter alterius exulibus domum hospitiumue tanquam asy- ..tum aperito. Multo uero ei minus,qui alteri damnum dederit,publica fi ..des danda erit: nisi se sistendum lubentem,&addicendam causam ono rerat. Sed ne tum quidem nisi principis sui permissu,publicam ei fidem se ..ciendam esse. postquam aut leges hae iis datae si ni,qui huc opera e omnem ab episcopo pones ant, haud negarunt utiles esse illas quidem, '
sed uideri grauiores,quam quae ad Hieruungue ita mari possent. Re
139쪽
sponsum ab aliis est: quamuis in sylvam quandam rudem ita essent consediae,principum tamen arbitrio alia posse mutar eradi alia quae uider tur, leniri ite quae censerent. Quare illico in hanc mutatu forma sceduq mitigatum. ruit' Comitius causa creandi episcopi in sustra ora Bri tes,successionem ue per translatione, aut colimam .aui deni sp ulla aliam sinctionis huius suscipiendae Brinam,nemo metitordeinceps candid Mius ue ueniet, nisi que Ducis calculus iusserit.Restituet ille uicissim G tangam,satrapiam Druentonum,Couerdiam,Diepenhelmum,& qua tum a rorum urbi ecclesiae. Ultraiectinae ademit, deductis praesidi js possestione cedet. Secundu haec, Dederis praesenti glutino utemi pili ceps, & amborum populi ita alteris colungentur, ut si alterutri armam
unde inserantur, resue auferantur, prius ipsi causam in consilium comis munerelatam disceptent,quam bellum contra parent: si hoc pacto cono troucrsia citra certame componi possit. Sin ea uia bellu discuti nequeat. tum demum arnis parent,bellum communibus animis susceptum com muni sumptu gerant. Populis iura sua patria integra seruantor: ut ne ην maioru instituta,ne p consuetudines domesticae labefiustentur. Neuter M alterius populo oneribus D endis,grauis esto: ut e gemina gae unus po pulus coctetur. Uenditionibus emptionibus* rerum mutua mercim nia exercebunt. Neuter alterius hostes,ob datum damnum,fide tutabu tur,m si iudicio ad causam dicendam,uoluntarius sisti cupiat: ac ne tum . quidem fide adiuuandus erit,nisi placito alterius. Si per errore inter sta a dere iunctos animos ut temere multa solentiunculum humanae cicinis iis incerta ditariere smulationis madium dissidiumve inciderit, tene ν, bitur hoc in scedere, ut cura reconciliandi eos in gratia, η qui genere R. sanguineproximi sunt disceptatores sumantur. Transmittuturhriscietatis leges per secretioris c5si' internunciu ad episcopu,cu huiusmo di uerbis,ut liberu arbitriu ci& potestas,quae uideretur,mutadire acie.
di. seret permissum. Haud cuctanter ille,acceptis rjs res dii benigne. paululu spacii ad resegendu requiri: quare breui se omnia cu fide remis
siru,quae ad perpetuae amicitisiura iungeda liceret.Exemit ea res pauis eos dies,cu per internundiu mora cusaret, & curqβ quotidianas,quib. indies aris viper alias obrueretur,ut uix foederis cepti coditiones perisi gessi sicutas fuisset.Perlegisse tame eas raptim cumagna uoluptate:
animusibi fecerini,haud difflauiter inter ipses conuentum. Suma ad ut timuliteraru suit, uelle secosultatione de toto negotio in a ad statre suu BauaroruDucem & Palatinur cere. Ad quod cum tepus sumendu seret,ne ex c5posito se extrahi istimaret.Caeteru benigna hancpollicitatione tum demum Dux ludibriu esse cid quod esima nuper iacta,m,ominatus fuerat re ipsa depreheta iunihil tamen per iram impotenter statim molitus est. Obliteratu incidesperata concordistorum negotisssuit: si quod perpetuae ominiae episcopii per seruitute puderet: siuequod Ducis pertinaci ferocia in socia urbem Suollanam tactus,
nimo ab eo alienaretur: siue,quod magis crediderim, detecto pride coirsilio n
140쪽
filio,in spini striptorispacitandae cum Burgundis societatis a Doretio adductus esset: id quod breui post exitus coarauit: utrinq; certe de paelisone deinceps est supersessum. Exulum capita Vulcam iam conuenerat.
Hi ne coepta causa segniter procederet, per Comitem Florentium secreto episcopum submonent,ut Ultraiectina tactione ad obseruandu iudi em diem ediditam adigeret: nisi causa cadere uellent. Fecit id ille haud grauate: tametsi per inimicos, quorum aula principis reserta erat, uix tuto
ac sine arbitris id fieri poterat. Quibus submotis,cum edocuit,ne pateretur,quod procliue esset,sibi speciosis uerbis imponi. Ultraiectinos homines esse desertos,haud dubie cosutis dolis & cauillis lusuros ne in maucauia uadimonium obirent. Perspicere alterutrum sibi uictis necessario siciundum esse: aut pulsos per inuidiam &uim in urbem recipere o porterente clausis & ipsi Sc exulibus statim portis, ilii parandii. Nocsese fumonis sisitudinem,quae armorum fiduciam contra principes in
opibus semper habeat. quae tamen tantae non essent . ut belli euentu in paucos menses traherent.Iam aliquando moderatu decere episcopu es se memorem,per quos uiros huius functionis fastigium,quibus eorum occlamantibus, qui nunc rempub. gererent,ipsi esset partu. Dedecoro sim,ingratum appellari:nec iuuare nunc, cum sua opera &ope seruare illos posset.Res laetas praesenti fortunae statu contentas, aduersiis uero& iacentes fidem postulare:ne p promitti uerbis tantum, uersim rebus
ipsis exhiberi uelle. Ut iam de ipse nihil essent meriti, pro quo illi gratia
repeterent:uel illud subiret, in tanta gloria &opibus res Ultraiectinas eos tot annos administrasse,quanta neminem alium ante. Excelses semper uiros pro exhaustis pro patria laboribus ingratitudinis praemium summu ferre. Populum,ubi armatus ad uim euadit, no discernere inter amicum & hostem. Eum hostem habere,qui praeclare de repub. sit in . ritus: contra prouehere incendia&rmorum peste homines nobiles&factiosos,per quos popularis administratio subuertatur. Quare ur hes quasdam prudenter ac laudate institutas, optimates agubernaculo repulisse, ueritas ne firmatis opibus patriam in seruitute pertraherent.
Innatam esse iis qui plurimum ualent, ad maiora semper aspirandi cupidinem: adeb ut aflectibus &prauae imperandi libidini moderari neque. ant. Atheniensia has ob causas olim Laced onios,primae nobilitatis homines in rebuspub. testulis pepulisse: non ut ob admisia flagitia de illis supplicium sumerent,sed ne opprimere ualentibus, copia in patriam peccandi aliquando seret. Habuisse eos tanquam oraculu in memo ita uoce Solonis,quae extat contra Pisistrati tyrannide Pre summos uiros urbs corruit:ipseaut populus uidens, at inscius in seruitute cecidit.
His adurensi praesul praesentis periculi,& beneficioru admonitus, coit silium quod ante cum Comite coeperat, b pe sequi constitui omnia uerisimilia reputans, unde primi motus es it coorti , quibus de causis, per quos homines. Quales uiri essent, quos exules scisset:quis praesens urbis status,quia olim suisicimon potuit animo certum turbatae per tot