장음표시 사용
161쪽
procul a uico abessensitumultuario collecta rusticorii manus, in auia loca aditu dii licitia diffugiet unde eminus inordinate irrumpentes, &atami us a tergo tardius sequentes,sclopis tormetis. manu. ariis carpserunt.Numero enim hosti longe inapares,nequaqua acie oc currere poterant. Ubi uero agmeii citatum insidias prieteriisset, lamore a tergo & ab latere terribili segnius ab itinere procedentes adoriuntur. Fitpauor ingens at p trepidatio. cadunt alii globulorum rivmbo:alii armis abietis callium ignari, in circumie fias uis paludes dimidunt,ubi a suis longo interuallo exclusi hauriuntur. Interim praegressum Vmenefriise omnia uastat populatu ,eo. insciuus,quod partem suoru ab occultis insidi)s carptam,ac compulsam in paludes accepissciat. Quicquid
graue nimis asportatu erasicomimpunt. Fuit autem 'sda,nimis quam opulenta armentorum Sc pecoris omne genus Sc pecuniae ad septe mi
Ita aureum. Addiderunt &flagitio perfidiam. Opulentiores ubi in manipularibus fi ,ne hostilia paterentur,pacti essen ex composito ab aliis superuenietibus se sua. omnia redimere adigebatur.l uti iniuria Emniniorum Amorsorii', nam amplas ibi ossiuiones habebant literas extemplo Ultraiectum mittunt. Earum autem Pitentia haec erat Senarum Amor retium accepisse,quam hostiliter colonos suos,quos Emnes se in agris suis collocassent,immissis peditibus ipsi diripuissent: porinde se eam ripulationem accipere, ac si ad muros suos arma scalas intulistinc Velle scire causam,quamobrem pro hostibus haberetur. Re onsum ab ltraiectinis est benigne&callide Non deberemirum ubderi,quod intesta& hostilia nullam pacti fidem pateretur Elimessii, qui priores lacessuissent.Superioribus enim diebus uoluntarios eos ad ostium Ρc episcopo in ponendo praesidio fidisseriis armis opem tulis e. Si bello esse alieni uellenchostem non adiutum opportuisse.Inde cum intestoagmine in Hamerstellios mouerunt, inicus est sim praetura Luescianaad mille passuum ab Amorserua eos* setae depopulathopima
pecorum rusticoriim praeda viraiectum compulerunt. Hac expeditione postquam ingens damnum praediis Amorsoletioru datum esse per literas & l gationes cum Gelao & Ultraiectinis grauiter de accepta iniuria expostularunt: quod hostiliaomnia paterentur, cum ipsi in hoc mine an a partes inperstetissent: ut utri' animos suos donec debeslatum esset,probarent: neip aliud hactenus declarasm, re id quod amicae uicinitatis esset, coarguipossent. Polliceri nihil aliud adia desii. ceps Seiror in principi & populo Vlixesereno se praestaturos. Super caetera mirari,quod illi non reputarent secum, quam insessus Gelai Vi traiectini. nominis ager reddi ex Amorfortia possiet si uellet in belli sicietate discedere. Ad ea Dux benigne orsori as respondit' Nunquaaliud animo suo persuasum habuissemec alio sequam ad perpetua Metua inclinatum,&uirinitatis ius cum senatu&pop. orsertio colendum Id ipsium suo suis ordinum ductoribus ab initio inchoati belli
mandas . Verum ut multas en aero absenteprincipepeccantu es
162쪽
fecturum sculptimo quo p die ipsis Andorum suorum coloni in integrum restituerentur. alia dereia literas se dedisse ad Vstraiecti nos, ut quemadmodum edixisset,lacerent,si Amorsortii prius apos 5c prs dia
sua in inicem conicita,ut dinoscerentur in posterum, exhiberent. Nishil illi morati, scriptoni Vltraiectu transmiseriit: quare aliqiranta pars pecoris colonis illico inreddita.Hac prosperaret in anommilitum excitatus Arnoldus Faberitertior cohortis Metari ad parem sertunam tentandam,Dri Gergam episco, ea tum uilla erat cum expedito exercitu eam depopulaturus proficiscitur. Erat in eo exercitu g artus,seu lixa uerius mulus cuiusdaGerardi Eccibenobilitatevtraiecima,nciparmis serendis aptus,ne pad militaria munera obeunda maturus: ad laseens inmu radhue, crurum indolestroci,& truci ingenio supra artate Hicos ii cause exorato hero,agine expeditus sequutus seerat. Quoniam autem orta ob incolarum &uici tenuem fortunam non magni
nominis contra non opera recium uisum sitit diutius ibicas na. here: simul quia periculosiim ob densati soli naturam erat,per quod histi ab Doresisto opportuni fuissent. Quare celeriter Quale fili, prius quam nuncius depopulati agri ieber 3 V uicam allatus esset,iter occupant. Praecesserat iam agmen ducentos passus,cum lixa,quod agricolae nullam pecuniam exprimere ad paciscendum secum posset, ardenti manipulo admoto,& uillam,& ditissima duo innaria incenderet.R huroc cohortis ductor exorto incendio stuperacti, mittunt speculat.- res extemplo retro, exploratum' quid res esset: iubent. autorem patia ti flagitii arreptum mulcta extremi supplicia ab incendio abstinere tua
fuerant at*equoruni b. alligatum, secum in urbem trahi. Rumor incedi j in agris tum primu a Gestis misti haud paulo concitatiore cursu traiectiun allatus, plus ciuitatem quam ipsum hostem conterruit: quod quantum aedificiorum extra urbem & castellor in haberent, episcopo . incendiis ac populationibus oppomina serent. Et quod praesagiebant. id opinione omnium celerius statim accidit Episcopus insequeti incendiorum auspicia nocte,cum quingentis peditibus Sc moico equitatum ostio Lec ad urbem accessit: ac copiis in ripa Rheniaci ducetos ii depastis in ictis,nequaquam Gesrum metuens, manipulares lectos ad suburbana tria incendio inseste uastanda istiaddito tamen hostiali spiritui clementi edidis,ut antequam ignis tediis iniiceretur, Sc omnia flamma abscinerentur, quantum pecorum & supelle ilium seruatum quis puellasira me domibusvitarent.Dum in tenebris silentio haeegeruntur pauci,quibusanimus ad omnia paratus erat, placideia portarum uersatiles clathros succeduntauscultatum,num ii qui in murorum. stationibus excubabant,suorum aduentus emitu strepitu ue sensissent.
Inde ubi sepitos uigiles, ut in nullo uicino metu senserevectis in reus smulsit inns eminiiciunt. Clarumexortum prius incendiu fuit, quam stationarithostem adesse cognouerunt. t quia laborantib.sui . quod hostiliu copiarum uis incertaesio,per tenebras opem adsurreno
163쪽
audebant,totis moenibus & turribus tormentorum tonitru emunissilminatum inde per plerum noctis in incertum est. Plebs cum armis ad muros adesse, qui in suis stationibus: religio uero in curiam pontis clam armata exciri trepide ad omnem euentu iussa est: numerum magis audium,quam ad bellandii inmultitudo. In iis hoc suburbano ti in urbe perturbata,proelieti militum, ut si ico aliquo inuidiapopularem ob prius datu incendiu a semerterent, testarentur. nullo publico con silio iacinus patratum , sum incendiarium capitis anquirendii publice condemnat. Nec dubitant, quin plebes, poena authoris ac spe culis
maturam,s emitum remitteret.Peruentum erat in circu Palatinum,ubi
reus iudicum sententiis damnatus percuteret. Ille autem inter triste sapplicii ministerium cu tanianimis nudatis scapulis in sabuli aggerem ductus esset, lictore ex composito averse,extrahent antia aduersionenuad circumsus, militaris multitudinis hortatum recepto animo,ut manibus uinctus stabat, in suga se dedit: elapsus. nullo insequente in Cilucitempli asylum euasit. Crebrae inde quotidie eruptiones utrin pin hosticum fictae: seequentes item uelitationes, ac praelia multa commissa. Interim secundo mense quam bellari coeptum mei, aerarium in urbe exhaumim quia stipendium non persetuebatur mercenariu militem tam ce secit,ut nec ad contrahenda certamina, nec ad eruptiones in hosti. cum siciendas induci potuerit. Quare pecuniae inopia ordines copulsi. D. M. Vilesium ad Gelaum quindecim aureoru milia mutubpetitui mittunt: pro quibus uicissim illi praedibus acpraediis omnibus ecclesia stici nominis in eius ditionerautum est . Vuesius nocte invia interdiu& indicium & occultas hostium insidias metuebat) iter emensus, breui cum pecunia domum, praesens gaudium de ciuitati ob direptionis in tum,& militi secum serens,rediit. Noluit autem factio locupletioribus. qui oneri serendo essent,circa initium belli,ut tutius id trali,etur, ne ueeorum animi a se alienarentur,aut ad nouas res excirentur,stipendi irini ponere.His Dorestatum allatis, is pus,cui animus ad obsidendum
Gelrum per haec additiiserat, in s tacentis peditibus & centum equitibus impedimentis. pridie Iduu Sept .ad urbem mouit,& quide clara luce: occupauit, enobiuricataeuallis illecirciter ab urbe pacsis. Agitabat id ausis i in castris ibi positisperseuerasset, utiter adivini
Gebo intercluderet,ne ue commeatus e Batavii in urbem potetarentinia
Et apparebat hincabortu nde ameridieinia aeripa insessis itinerib. id iacile suturum. Ne Gelaus receptum,cum uideretur,in urbem, aut urbe Arenacum haberesistatim quam locum castris occupasset, a iste lapidibus stratam uiam transuerim persedit. A tergo uero,ob dissicilia accessu palustria pascua.minus tormentis admouedis 8c equitatui apta, nihil erat, quod periculi ab hostemetueretur. Rumore dehostium ad uentu & capto castris loco per quosdam ex agris trepide in urbem allisto, cum uanum unumid de duplici eorum numero sparsum inter eo rae claudi extempla portae iubentur. Et quanquam eorum access'
164쪽
' nihil auxiliares Getri perterrerentur,inctu tamen ne praesidium in ipsis
prope portis statim inchoatum intra biduum ita muniretur, utande eκ turbari nequiret, Scutrin arista obsidione pressi, sanae reruni Q inopia turpiter ad deditionem compellerentur,tumultuose cum tormentis Albana porta erumpunt,occurrunt hosti ad portam cui ab operis urba. nis nomen est,trecentos ab urbe serme passus. Constitere intra portariata proximum pontem tuti a globorum iactu, dum pauci cum leuiorib. tormentis emissi,hostem ad uelitandum eminus lacesserent. Episcopus nihil moratus,& ipse manipulares ad prouocandam pugnam Gctro obhcit. Stataria autem fuit nulla,sed procursando refugiendo* per pascua inter leprosorum siles oc obieetam portam, Parthorum ac Numidaruniore inuicem procul serire, simulacrum uelitationis praebere. Nec sta bat interim copiae utrin* ociota. Illae enim erauiorib. in regia adductis uiam sciopis ins ste inuice ex interuallo incessere. Caet u quia mutuus conspectus per intercapedinem extra globorum se ei actum erat utra pacies ita instructa stabat,ut neutra ab altera nec a tergo, nec a stote lateribus ue uulnerari posset, nam hi potis mole uelut uallo obiecto,illi sylvae densitate tuti,certaminis spediatores erant nox immines procurasatores ad receptum utrin*copulit. Ab neutra parte clades illa accepta suit. Habebat hostis ii atra coenobii pomoeria stra castra, equitibus Gebroruinaccessa. Statuit i Iartinus Rossemus militu Gelroru Tribunus Per prat a tergo castris circuiecta, cum omni pedestriti copiarii ui Episcopu,utcsi caderet,adoriri. Quare ea nodie impedimeta,& capestria
tormenta, pulueron tormentarium, crates expediri appararit iussit. ne ingens coorta nebula,caligine densa coctu obtexit: quam paulo post tempestas sequuta,consilium discussit,ac Gelrum intra muros continuit. Eodem die mulieres aliquot VI traiecti nae in itinere ab hostib. intercipiuntur. Quae de urbis statu, dccp auxiliariorum numero interro- .gatae, ubi ea quae stado domi audierant, fideliter exposuissent, nulla ne que contumelia nini ignominia assectae, quo ire coeperat, dimittuntur.
Nodie insequenti duas molas iniecta stamina ad Albana portam in Gelrorum conspectu manipulares aliquot corrumput. Rossemus uarijs curis animo agitatus,qua arte ex loco suapte natura munito sine suoru clade hoste sebmouerelaudibrio rem cum Duce ita aggressiis est . Dux fictilias literas ad Rossemum in haec uerba scripsit: Se sequenti die paulo
sub exortum solis cum quatuor milibus armatorum,S mille equitum, ad Billam adfuturum: ipse interea quantum copiarum in urbe esset, ex Peditum ad inuadendum a tergo securum hostem silentio portis educeret: se uero circa aduersam portam coenob a eum invasurum. Has literas cillidus princeps&gloria militari clarus cum huiusmodi mandatis tarbellario tradit,ut ex composito in hostium stationem intercipie us cutiteris diuerteret: ut ijs lectis,hoc dolo pauor hosti in inceretur. Erat men in urbe persuasio talis,ut serio id futurum fuisse autumarent. udsistitit Gelrum ars sua. Nuncius ex industria in station os illapsus exincipitur.
165쪽
elphur.Literae extortae,&ad Trib. delatae,illico inter initimi sit 3 pri mores duces,rerum consiliorum ,quae Gelri inter se agitarent,cognoscendorum auidos,recitantur.Et quanquis de nouis copiis Gscriptis nihil allatum esset,uanis literis tamen habita fides essecit, ut serio extem-jb ad uasa conclamaretur. Rati fugam occulto suturam, impedimenta cum bellicis machinis, ne a Gelao praeverterentur, diluculo Dorestaui Praemittunt.Timore vanum sequuta est sugaeflusa inordinata. agmLnis,haud perinde metu,ne e proximo a tergo carperentur,at y ne nouarum copiarum occursu a seonte simul a tergo circumuenti, memora bilem cladem ad internecionem us p acciperent. Gel rus cognita per ex.
ploratores effusa sine ordine hostium fuga,paucis in urbe praesidio reli. etis,fugietes equitibus immissis assequuntur. aientiu postremo agmine turbatinuersis equitib.pontificηs in Gelrum fit supra Sestu equestre certame. Paucis utrin* uulneratis peditu accessu, Gellius receptui in urbem canere compellitur:diremptu in hunc modum praelium suit. Sta. tim quIm relictis castris episcopus Dorestatiam in hyberna abiissi prι usquam consilium mutaretur, Gelrus nouis copiis quadringentorum inditum urbem firmat: quae per suburbium in hospitiis plebs enim patam eas tectis recipere recusabat sunt distributae. Cum his simul super. uenit rumor duas cohortes secundo Rheno tectis nauibus,ut ab aqua et terra in Leccs ostio pta fidium expugnaretur,indies expectati Ac ne ua
nus rumor, argueretur,quo aures omnium impleuerant,omnia,qui
bus ad demoliendum quatiendum. praesidii uallum,& sessas obrum
das opus esset, crates atque scalas item apparant: commemorando a citos plures equites Iuliacenses. Ipsum ad Ducem tantum auri pro pediem, quo bellum traheretur, adportaturum, ut eo Episcopus & Oius stater Palatinus uendi possent: hac persuasione multitudini obsiduonis & semis metum ademerunt. Et quia iam exactaaestateautumnus taus erat, ut hyems iam appeteret: qua pluuio coelo, ad ostium tametormenta grauioris generis per praepinguem uiarum rotis haerentem glebosam terram adduci neqtabant,multos si1mptus superuacaneos secerunt. Inter haec media consilia,ne quid temporis remitteretur, Lan mus in Schalculcanos prosectus,inde magnam hominum ac pecorum
uim prae sest: a quibuspaulo ante episcopus pecuniam quo γ stipui tus at.Et hactenus quidem Gelao sua secietas cum Ultraiectinis impune silerat:cum episcopus animaduertens sibi necessaria in utrum phostem arma sumenda esse, transmisse Rheno partem Batauorum insillae peruagatus,in adio populationibus. omnia deuastauit: stipendiariis Mauricanis, R silicanis. fustis, praeda onustus Vulcani rediit. Nee Vltrale stino quidquam iam pis er suae ditionis uicos reliquum erat,&eos quidem paucos,unde stipendium ad bellum,ne hostilia sentiret,sti. putarentur.Consultabat interim de circusidendo hostium praesidio. Sed obstabant multa,quibus id quod agebatur, ad exitum perducereno poterant. Anni tempus, quoussi pellibus miles habendus erat uires infirmi
166쪽
infirmiores quam quae ad obsidionem sies eret : sustini plebis animune urbe egressis praesidi js nudata portae clauderentur. Tentandum omnino tamen erat aliquid,ne uel militu animi bello desueti, luxu Vltrat eduno tangerentur.Caeterv ut desectionis securi in hosticum cum omnib. copiarum, quas intra extra. urbem habcbant,uiribus ex urbe tuto mos uerent,callidum consilium in speciem plausibile repertum est. Decreu runt ex omni sagittariorum sedalitio, quod ea tempestate ex opulentia Pleraq; urbis contaiptum erat,trecentos selectos,obsidum loco secum,
iuspicionem dissimulantes ad obsidionem abducere: et hi ipsi,ex operis, quos uideretur, binos sibi allegerent. Ubi uero id detectum in uulgum
Promanauit, fremitus tota urbe multitudinis exortus est, indignatium, uocis Tantium , hasce ne esse copias terrestres nauales p, quae a Lecca
hostem circumsiderent o Hoccine illud auri, quod a Duce in belli usum adueheretur: scilicet ut ad caedem & obruendas corporib. sitis hostium fossas destinarentur Adia tora multitudo cum episcopi esset, quia pro/pter obsides adductos nihilo tutior li desectione urbs uidebatur fiant ra,abscissum id confiiij sesime quemadmodum Vltraiectium Gelrorum iacta suisset,rursum sub nutum ditionem. Episcopi perueniret: ut solei nimis callida consilia euentu rerum tristia,mortales pimi p Lllere. Vsi inde ad operasiaductitias publicas, S baiulam plebem, fossorram quorum ministerio in castris ponendis,Zc ad alia quae laboris maioris
opera erant,pro lixis uterentur,uix inuitos restitantes sectionis odio, addito edicto,sessorijs instructos armis secum urbe extraxerunt. Equia tum praesecto cum ducentis equitibus ad occupandum opportunum
stris locum pronita, pars aliquanta urbi pusidio relinquitur. Equitem Domam iter habentem nam Vincam oppidum haud perinde loci situ aut laboribus munitum,praeter imminentem arcem episcopi fem,mutato consilio prius circumsidere parabat caetera multitudo peditu sub sequi iussa n eronga illiseiunxit. Viginti sorteequitum Gesrom ad eliciendum hostem Vulcam propeeuagabantur,relicto a tergo in inidiis caetero equitatu.Fredericus Seldemactus episcopi equitum Agister cu una turma Gelro,nihil moratus,subito patricta porta occur rit.Gela ex praeparato,quasi uiribus impar,praelium detrectans. pamlatim cedendo,haerentes in tergo episcopios, in locum insidiarum per traxit.Ibi a tergo Getrorum insidis exortae,&multitudine et clamorem geni hosti inopinata re perterrito pauorem ficiunt. Ita quavis ab Oinpido exesus,in hostium undi potestate erant,acerrimum tame, si quo pacto per consertum ordinem erumpere potuissent, praelium edidere.
Aliquadiu tentato certamine cum pauci hostium impetum bti undique,non serrent,necp stiga elabi possent, Getas se dedidree.1rs secius e
quitum cum paucis inter dimicandum per consertoshostes statim poli contractam certamen in apertum dilapsus armis in fossam occulta amectis,ut ad fugam expeditior esset,equo Uuicam per Lambrocam se es,
ripuit.Duodeviginti capti Vltraiectum abducti, e mill
167쪽
tur, dimittunturip. Mox paulo mutato rursiam consilio auersis itinerib.
VII I. Cal. Oistobris Leccam cum pedestribus equestribus copias GH rus petitiEt quia noete iter illud emetiebatur, ignes ex coposito e specu. Iis,maxime tum Dorestatiana ab episcopo ins editi sunt, qui in pncsidio erant. Hi ubi hostium aduentum sensere, adeo. iam intra teli con seditam esse,mane horas aliquot tanto kagore acui tormentoru tonitruis selminarunt, ut sumus in nubem coactus Gesris prssidi j omnem pro- speetum, post clarum incendium longum4,ademerit. Ros limus omnium Getrarum copiam ductior, uix dum positis castris, ne hyberno lo incoeptum occuparetur,extemplb militibus in concionem aduocatis prae istiat iam exploratum,qua minimo periculo praesidiu oppugna dum adiri poterat ita dicere exorsus est ' Nisii hyberni coeli intemperies appetes,commilitones sortissimi, mihi necessitatem maturandi consiliudestinatum imponeret, nunquam hodie uos ad expugnandum hostis, quod in conspectu est,praesidium educerem. cum alioqui ne otio marcesceretis, labores,o militares leuiores uobis serent,in castris uos exercere liceret. Vix hanc periodum orationis absoluerat, cum clamor inmens sibilum militare sequutus, parantem haudquaquam tempori conuenientia, dicere, exploderet, exposcetium debitum prius stipendium numerari: cuius persoluendi spe, Megredientes,Persicos montes pollices,im Pleuerat. Id ne eum agere, ut postquam agmen uana sim lactatum, bladimentis p ex hybernis extractum, in castris habeat, pro stipendio specimis uerba adnumeret lanienae hostium obiiciat Maiorum deni* more menstruum stipendium pro Libeudo expugnationis periculo, certatim dissenis clamoribus postillare. ad haec in sex menses autoramentum ad/diei. Aetum demum ad iussum exeDedum, loca ac uices se sortituros. His autem se itibus cum personuisset undi Q clarum concio, Langius cum sua cohorte sacrameti religione exolutus,ad Galliarum regem, qui per id tempus arma contra Caesarem parabat, ipse seditionis author tran/-Cum quo se coniunxit illa cohors, quam postremum conscripta in
supplementum, paulo ante in suburbano per hospitia distributam sitisse dixi. Hac defietione militum Rossemus animaduersia, uiribus suis dissidens,priusquIm hostium inopinato impetu opprimeretur, castris reliactis relliquias copiarum insecta re in urbem reportauit. Nec superat per haec apertam suggillationem. plebs enim tota urbe collecta, redeuntib.
ad portam turmatim obuiam processit, gratulata. egregia de infirmo hoste uictoria, quem se difflaturos insilenter iactitaran percontabatur ubi opima spolia episcopo detracta reliquissent. Ludibria passim exa diri occinentium,Gelrum,apparatus armorum. terrore tantum bella re: haud perinde manus in praeris uigere, atet linguas haberet minaces, re insoleter temerarias. Episcopus triduo quam lis eam essent, ne quid commeatus inclita amne ex Hollandorum ciuitatibus Vltraiceiu portaretur, arcem Uresandiam in fluminis ripa prope sitam, sed ruinis obuetustatem, & bellorum uarias tempestates desertam ac d formem, --
168쪽
positis praesid is firmare aggreditur.Fuit autem id praesidium olim,riui ui prope expugnabile,ob parum densati circa soli pascua, maxime ain
tem hybernis mesibus, inundatione excurrentis alueos suos flumini sirrum,HericiUiandensis episcopi opus ibi aduersus uim ab ea parte Hollandicam positum. Multos indeis episcopis neglectu annos culmul in alia, aduersus uicinorum principum incursiones ditae'scipue au tem Gildenburgum in ostio Leccae ab Anoldo Hornensi collocatum uetustate collabi, ab alijs dirui inde laterum inopia in fundameta posteaeceptum. Atpostquam diuo sub Hollandorum ius alip imperium traiisiit,reliquis uetus m ruinarum Ultraiothim afundamentis subruis,
ad arcem Uriamburgum auedi fuerunt.Huius ruinas ita p tuc, nemhoste impetu transcenderentur,mniultuario opereepiscopus muniuit.
Ad illum ab opere,antequam abistueretur,disturbandum, Dob liteinus cum cohorte una&leuioribus machinis proseditis, noctemploretitorem emisit speculatum,quanis profunditatis circumducta sessa esset. quam sudam fuisse persuasus antea fuerat.Caeterum nodiis siletio remulto aliter comperta,postquam audiuit sititionarios aduentum suum pta sensis Icinordinatetauses in fugam suos,metu ne per tenebras carper
tur, c id quodepiscopiis haud Meta dissicilesuisset in urbe reportauit.
Per hos dies epis pus ex ostio Leccae in Batauos rursum transnisso Mnane mouit,late. eoru agros uastauit. Vndepraeda omnis generis par is,Dorestatum compulsa fuit. Non desedit Gelaus,hostium transitu a cepto in urbe:quata potuit celeritate tra essum subsequitur. Sed postquam Tasilicam,ubi tralaetiis est, peruenere:offendunt pontones in ulteriorem ripam,ne iter a tergo intercluderetur, de industria subduetas. Spe fluminis tra iciendi stultrari,iae spiritus semesa relanguisse uiderenturia coepto itinere in Leccae ostium ad lacessendos praesidiarios in pignam,diuertunt: sed stustra eorum cosilium sui Nam ' qui in prGidio erant relicti,pauci illi quidem,sed delecti,tutius rati, id armis de uallo tueri,quam inuadendum,si ad uditandum longe numero impares occurrerent,hosti patefacere, & quidem omnibus praesidiis nudatum nachinis eum retro submouerunt. Erat autem belli negotiu in hoc statu. Cuni Ioannes Dux Cliuesis,uir pacis artibus nulli principupeream tempestatem inserior,cuilibet uero superiorum ficile par, per Palatum praui remaregni haereditarium e principis utrius p sentetiaetaeresiuidatis in odio dies inducij d agendum dereconciliatione& pace,Huessenae conuentus ciuitatum ditionis Vltraicistinae superae insera , & principum anx horum haberetur: ipse curareconcili andi in gratiam utros , discepta. tor sumptus,quod posset,controuersiam dii eret. Couentui uero di es indidius est quintus Ces.Nouem. ac fides publica huc per eos dies ultro citro commeatibus data: ne quis periculum causatus, disceptatio. nem de reconciliatione pacis,si ea cost discutere potuisti. Veneriit ab
Vltraiectinorum episcopo legationes Iacobus Mindenus, & principis se iniis proximus Archigranimate . Transistianiadmittendu quo O t que
169쪽
que hut legatos quia id conelli una, ipsorima non minus qu im ciuitatu aliarum rei rebat rogati ab episcopo, ex equestri nobilitate 5c singulis ciuitatibus oppidis. legationes miserunt. Oppida item inseta ditionis, Amorfortia. Uuica, & Rheni,quae in fide adlauc erant, & partim extra belli etiam societatem,in principis sui fratiame primoribus senatorii ordiois suos legarunt. Adfiierunt&a Getrorum Duce. Ex ordinibus aut Ultraiectinis D.AEmilius Niueldius Decanus baliticae D.Martini, rardus Suherodius Decanus ad Seruatorem, . Iarcus Uuestus,o
Fredericus Regius.Excquem lautem graduJoannes Renelai Joanes Huchtenbrochus,equites aurati. E senatorio ordine, Adamus Dieme nus Coiisularis,& Gysbertus Clutingus conuenerunt. Hi stib noetem pro i, iscopi insidias,quae vano rumore ad montem tenere nunci tae fuerant,ueriti, ab equitibus centum Arenacum deducuntur. Pos uentum est eb,legati in sua qui buleuteria sic enim uocantur loca con siliis designata concessere. Primum legationes ciuitatum alip episcopi in concilium,ubi uiri regni consulti ad cognoscendum cautim consede rata introducuntur. Erant autem ex intimo consilio ad id laeti, Archidiaconus Cliuensis, Pallantus praeiedius, eius frater ac prster hos unus& item alter. Ibi Archidiaconus altius exorsus,adia per episcopum Trouirensem disceptatorem & alia in quodam Husseno conuentu, de foederis legibus inter Gelrum& ciuitates episcopum. Ultraiecimum exposuit, ita orationem pertexens, ut aequiorGetris Φ par erat,&obliquὁscederis uiolati culpa in ciuitates transfore uideretur,ea ratione illas Hrtasse ad dandas accipiendas tolerabiles pacis coditiones perpulsurus: Finis autem orationis hic Lit, ut expromerent,si qua uia aequa pax sarciri, omnis belli apparatus discuti, ditiones ab euersione conseruari poLsent. Remittendum esse utrisq; aliquid de suo iure uolutate, quod armis extorqueri non posset. Nullas inimicitias tam graues,nultu. tam atrox bellum arsisse, quod non aequis bonae ac iustic pacis conditionib. po tuisset componi. Quare cum ambo populi in spem pacis essent intense, darent nunc operam,ne tam ad uerSis disceptandum,quam studio finisendae controuersiae couenis euideretur. Ad ea cum paria respondissent Iegati,ὸ concilio digressi, postmorae paululum rursus intro mittuntur:
adllibentur. & Geliorum Ultraicistinorum. legationes.d una legatu episcopiad hunc modum dixisse accepi' Quod precatus est episcopus
Henricus a Deo opt. max.eo die,quo armatus auspicato inauguaiardus
urbem ingrediebatur,laetor id exponendi occasionem uobis, pacis conciliatoribus,uiri regni Cliuensis consultissimi,mihi hodie datam: praecipue uerbiniurias querendi quam inuiti in hoc bellum nullo nostro merito,nullo consilio tracti sumus,&a quibus belli initium sit ortum. Procatus autem frit,ut quemadmodum ad arduam prouinciam gubernandam Colonia excitus esset, mens principe digna inter ignotam gentem. daretur: ne meliorem amisisse quam creasse dicerentur. Ut in id sedulo anniteretur, ne quem isderet ori autia vim prouocareupace&ociuac traliquib
170쪽
ac tranquillitatem inserae ditionis pro uiribus non solum tueret , sed, quod posset, ad magna gloria 5c opes etiam proueheret. res in Transi. scianis amissas, recuperaret: turbatos componeret: deni nullii locum socordiae,quoad ecclesis rebus praesidere aut igna daret. Hoc votuutinam obtinere potuisset, florentissimae ditioni di sucilis collatiosuisset. Sed numen magno luxui Sc summis opibus obiratum,no modo non audiit,sed statim in rempub. Ultraiectinam,sicem intestim tumul. tus pene inextinguibilem immisit: ut nullus sere locus sit in nostro orbe tam obscurus,ubi eius flamma non silconspecta. Malum inde episcopatus p incipium,hocest intestinum malum, peior exitus excepit. Sequv. tum est bellum funestu, quod nunc habemus.Quod utilia uobis recon ciliatoribus componatur . Cuius inchoati culpa quonia pallim in nos ab hominibus Gelai Vltraiectini. nominis consertur, apud eos qui ne poni huius ignari sunt, fit ut ab hostestent, et nos concitati belli nomine male audiamus: ac nobis parum propiti j etiam ii sint, quiuolunt ac de bent esse aequissimi. Exponam igitur breuiter, a quibus prius ortum sit bellum,&illatum, ut testimonium nos iusta in hostes arma sumpsillae pud uos, ut pacis recociliatores extet: ne p priores lacessivisse, sed illatu, iure gentium auertisse. In Bedere, proximo bella,quod Gelaus cum po pulo Transistiano gessit,ab episcopo Trevirorum,sumpto ad id di sce Platore,ita expressum tabulisea de re consectis Bit, ut Gelaus omnibus oppidis & castellisTransiiselanis,quae tum tenebat,priesidia deduceret. Et in spem in perpetuu firmandae pacis,deinceps a praesidiis 8c ciuitati. bus, quae ecclesiae Ultrale 'inae essent, abstineret: nullum unquam ius sibi in ea usurparet: praeter Groningam. Haec pacta iureiurando, tenenumine, es tabulis scriptis rata es e iussa sunt. Rursum ne ille arbitrium
Trevirorum principis ut iniquum reiiceret, sed id damni uictissim pensaretur, Ultrale funus episcopus inuicem Getro quinquaginta aureorum milia pro redditis possessionibus persolueret. Numerato ita* argento, deduxit praesidia,restituit omniae laederis pactis. Sed quid cu huiusmodi agas,qui ne pius nouit,necpsoedera sandia habet: apud quem nec mdes ullum dignum famae laudatae precium obtinet Spes nos inime insidiarum perfidiae. suspicaces,itasecuros,ac propemodum sublatis podibus altum stertentes habebat,utconversi ad intestinum incendium extinguendum coelum citius ruiturum existimaremus, quam is fides reli. ioncietiam barbaris sacro istam,uiolaret. At quantu nos fefellit C rola,nostra de te existimatio & securitas.Rebus domi urar iam os emtentia compositis,ex praeparato Ultrale Hi occupauit Hassalia in dranssetanis per proditionem cepit,bellum nobis intulit: uicos Vltraiecit nae ditionis, imposito stipendio in tres menses exoluendo, butarios sibi fecit:uillas horrea cum magni precq stumentis, serro & incendio populatus est: agros abducta pecorum hominum. ingenti multitudine,
hostiliter uastauit. Hare cu ne uerbo quidem tactus prior patras' sul ad bellu uicissim se armare, Meffuse omniauastanti obiicereadactus