장음표시 사용
71쪽
rocitas:eamς haud mediocriter auxit principis absentia. His plebis iussu ita stabat: qus iusto liberalius e dignitate urbis Ultraicininae in exteroruin principu l tos,aut proceres per nos Profusa essent, tertia, dimidia ue eorum parte ibi multarentur. Syngraphar temporuspacio aut comaptae, aut hominum incuria perdita ipsis staudi.damno. serent. Qui soluendo non essent praesenti fide,citra dierum produci onem,e rum bona publicata sub hasta uenirent: ipsi ad plebis arbitrium in tutiissimam custodiam conderetur. Et quia consilium hoc si processisset,mul tis bonis mortalibus praesentem inopiam allaturum erat nam millera tiones ipsis ex animo respondebant illi pro uirib. obstare plebis Tribunis:religionis partes tueri e plebe, primae seditionis concitatores: quo rum principes erant, Henricus suser aeramentarius,&Michael pistor Iam ita non solum certamen se continuit amplius inter plebem,et superiorum annorum Tribunos aerarios,quaestores, s diles.: sed populum hilariam diuulsum inter se misit. Senatus nec intercessit, nec assensus est Nam uidebat,si aperte hanc plebis causam impugnare adortus esset, multo maiorem tumultuandi rabiem, quam antea experti fuerant, uel hinc imminere, quod palam tabulas in proxima scilitione datas uiolais re,pacta* rescindere arguerentur. In illis enim diserte positum eradu trationes ab anno undecimo ad aerarium referrentur, eae. exactissime dis
Pungerenturi qua pecunia agri fiduciarit,uecti tes,public oppositi
8c res p.redimeretur,at p illi populo restituerent. Quamuis autem inter cedere illi cuperent quo in grauiore motu urbem tutarentur,animos i sis tandem ademit plebis metus,et commune periculum,ne in peculatus
suspicionem manifestiorem uenirent,qua plus quam sat erat, plerique premebantur. Eti ex operis singuli I ribunes, non ex nominis dignita te, loci'ue, tal ut quiset erat audacia at improbitate facinorosissimus, ita maxime idoneus ad id munus plebis iudicio habitus suit: carpenta m,fullones,cerdones, pictores,coriar'. Et huius quidem tam praeclari
Tribunorum colim caput erat Gerardus Canifius. Hi sermidabiles non solum equestribus 8c resigiones, sed senatui Sc Coli. esse: his in os minari cum res posceret abdicationem,magistratus,exilia, carceres, si suis conatibus obsisterent . penes hos ius potestas. haberi conuentus indi cendi, quoties uisum esset: hi primoribus diem capitis dicere, multam imperare, in uincula inuum uideretur ire iubere. Impune haiabant in Coss. conui s petulater Iudere,peculatus reos in iurg as agere: nec aliis nominib. uulgo, quam aeram expilatores appellare: inuito senatu cum populo agere. At I iste quidem resp. cor tissimae status in causa fuit, cur illi de quibus modo dixi primae seces uonis authores animos suosa plebe ad senatum Scordines tuendos auerterant. His, praeterΦquod grassationes nocturn caedes,pugias, interdiu,si manifesta uis displicerent, metus haud modicus inlesus erat, ne breui plebs ad omne auram mobilis,pta sentem remp. perissi,eos quos ante tres menses pepulerant, in ordinum inuidia reuocarent. quare ipsi quo p in capitis fortunarii
72쪽
omnium periculum quod certo futurum erat praecipitarentur. Fuit itaque liis unice id studio, ut calculorum negocium, in quo toti illi erant; iam Inonnullos etiam inuidiarant; importunis expbstulationibus at certamine acri disturbaret: quo suos,quos haetenus armis defenderant, rationum periculo eximerent,eo. nomine illis gratificarentur. Contra aediles 8c quaestores,quorum calculi, cum insigni fortunarum calamitate expunesti erant,ad plebem pro uorare: uociferates, indignum sicinus Patrari,at p insignem se iniuria accipere,si se multatis,equ es Sc homines e religione,flagitiis perditi,peculatus,omissa calculorum cura absoluerentur. id enim palbin corum sertum a ere, quod cum initio paratos se ad reserendum obtulissent, nunc quando serib rem agi uiddiit ob stare ne ex latat me rationes procedant. E' diuerso ordinum ac senatus fultionem tutantes,identideiri clamare,sat turbarum motum in republica esse,in ea ad dio esis euersionem his rationibus ali incendium, quod initio haud prospectum perpensium que fiat fleti Itaque mature omnium bonorum studiis, ut extingueretur, Occurrendum, priusquam ciuitatem perditam desperatam. haberent. Crevit interim odium mutuum; creuit impunequaelibet perpetrandi licentia: parant utrique alteris,lorcis ac temporibus maxime opportunis insidias. Henricus uitriarius erat, plebis inceptionu, consiliorum. acerrimus vindex, ingenio alio qui minime malo: cui ex opere manuario sortuna sic satis niunda suppetebat. Obuium sorte circa hos dies c pusculo habebat C6Heliu Uueti maniau,hominem uirtute& audacia singulari, quod cicatricct in strabaaduersa Ponte arguebant. Multos hic annos in uariis bellis inter milites
ob virtutem honores ges erat. tandem eum longam militiam pem,sus,ad opus quaestuarium se recepisset, in ciuili tumultu Niueldorum saetionem ab initio sequutus, in ea fideliter permanserat:quam una & iis bilitatem & religionem & senatu sortiter a plebis iniuria cum suis desen debat. Henricus cum casu,atrociter se salutantem obuium nihil benigni ter,non sine dicacitatriin oculorum straboru uitiu m iocans resalutauet, Vuelmanus dicto citius, suam uiam uadentem,gladio raptim sim sto insequens, ad pugna prouocat. Alter ut inermis a c5potatione domum contendebat nudu serrum pone caput intuitus, in lagam se quantum potest,con acit. Sequitur haud segniter fugientem Uueinmanus:& assequutus quidem eratin suga, nisi aegre in donium altero dilapso, uicino rum Geursu a limine prohibitus Lisset. Distulit nihilo pertinacius clausis soribus ante aedes,deuia ignauiam alteri exprobrans.& molliciem iii crepans,iecit multa in eum probra: longum ametem. appellans, qui irilingua N pedibus audacia prae se sciret, Ccteru cervino pectore . Haud
diu conuiciorum impatiens, nisi itur Henricus: corripit spatham prγlongam, in prouocantem impetum ficturus. 8c quidem in medium prosluerat,nisi uxoris ululantis precibus flexus, abiecto ferro,iae pugnam detrastare uideretur,delimine ferociter exultanti occurrisset, uetiam1
ne inquit tibi qui nunc per largiorem potatione parum apud te, igna
73쪽
u iam,triollicie sugacitatem. insoleter mihi obiicias, ceda in praesemhcedam impotentiae animi tui, ne si quid,quod te dignum est,tibi accidere per ebrietatem tuam, parum gloriae a me,qui tibi impar sim,resios. Naevi cras haud impune insultaucris saxo: ac tum si uir es,uirtute in dextra, non in ore maledico sae ollendas: tum cibi diem praestituo, qui arguet, uter nostitim uir sit melior. Postero die Henricus,recenti ira uimulante. ad demendam ignominiam pridianam accensus, arma capit. Casu irae, uenit, ut Uutiniannus D. Stephanum Niveidium Teutonici ordinis magis bum Φ basilica Martini honoris causa cuius seequens conuiua obsactionis se ietatem erat) domum sub tempus meridianum deduceret. Hoc ille procul conspicatus, propere ex interuallo sequitur. Iam. pon tem Martinianu malorum securi transierant: Uitriarius in conspetium utrius* eminens, Heus tu, ait,Teutonicorum magistis,absiste tali specidum cum isto, quod uelim, colloquar. Nunc me ab hesterno dedecore uindicaturus,te Uueimane ad pugna nunc prouoco. Nulla mora,utrinque in seste concurritur: ac Cornelius dum Gispatha Germanica digladiando, i quin spathae oblongae a uertice uenientem exire laborat,per Gorebrum medium, pre dentes diverberaturi defluente in scapulam lsua capitis parte, in terram ruit: seretro, inde moribundus domu ablatus,sub uesperum decessit. Hic quidem turbatae ciuitatis si itus senatu uehemem ter sollieitum habebat, ut sceleratorum ciuium retusa audacia, per bonos resp.greetur: ita de ratione occulte consultari coeptum. Fredericus Rogius Eo senatum prid. Cal. Aug. conuocat tumultuose. Non latuit staditiosum uulgus, quid ordines consultando parturirent, quo'ue consilio senatus ediceretur, tota urbe regionatim sese colligunt. Tribuni r
tionum circa curiam obuersantur in euentum intenti, siquid grauius in se,aut durius in plebem, aut citra rogationem ad populum a senatu dein cerneretur,promulgaretur ue. Lidioribus res clausas diligenter aduersus uim Tribunitia custodire iussis. Consul grauissima oratione deperdita calamitosa. rep. usus est. Verborum autem eius haec summa erat: Nisi senatus ad uindicanda remp. sibi adesse uellet, in animo se habere. illam deserere,eo. die magistratu abire. Certum esse, si opem sibi,consociata animorum concordia serant, armis cum seditioso cive medio si ro decertare: ac de principibus motuum arreptis, ut reliqui deinceps quiescerent, supplicium sumere. Ioannes Vordius senator primarius, qui ob populare ingenium plebi mirum in modum charus erat, homo Pacis quam turbarum amantior, aduertens rem arduam ,&quam apparebat,periculosiorem agitari, per speciem pulueris tormentam expo,diendi uim plebis ueritus,credo e curia in portam Cassiariniana ab ita ,, Fit interea huiusmodi senatusconsultum' u T sematus seequens arma ,, tus,Coss. cum uexillo & lictoribus praeeuntibus,risorum ad terrorem M plebi faciendum irrumperet: hedieta ad signum, quod ad arma dare, tur, boni omnes senatui praesidio contra seditionis concitatores ades ei erentur. Mos uetus tenuerat laesine uexillum euolutum in Aro 1 consule
74쪽
eonsile erigeretur, nisi ad bellum in hostem iturus sita hebdomadas in
obsidione ac castris perduraret. Id tunc expediri tumultuose iussum, tantum non in miserabilem cladem uniuersum ordinem coniecit. Coim uocatur interim consueto signo in concionem populus, ad placitum senatus audiendum. Edicitur ,uti ii qui 1 p.incolumem, qui senatus authoritatem sartam rediam conseruari cuperensiti uolutarii in armis cum telis,statim Φ ad arma conclamaretur, in Palatino foro adessent. Con
cione uix dum domum dimissa erat prima hora diei consul seequenti
senam stipariis praeeunte cum uexillo lictore, forum Palatinum invadit. Hic quoquo uersum tormentis quasi in hostem undique irrupturum dispositis, ad arma conclamare iubet. Pavor ingens S trepidatio an, mos tota urbe corripit: Stabernae cum statare clause,mistus ululam
lium matronarum clamor metum augent. Concurritur tumultuose inediscimine in forum. Plebs multitudine superior, nihil inimicorum uim nihil senatus authoritatem sermidans,cum passis signis medio globo se immiscet.Clamor ingens N seemitus certatim aliorum in alios uo viserantium, expostulatium. confusus, ibi exaudiri. Illa dudum senatui inseri, per hanc aduersum se conspirationem multo magis esterata, eo mitiis altercando adeo in eos saeuiit,ut paru abfuerit,quin ad manus res peruenisset. Exprobrarui illis ingratitudinem, animos. beneficiorum quae a plebe accepissent,immemores: se super l,sc omnia ab hidem lanienae destinari,qubd rationes ex rogatione Tribunitia, quam princeps ratam esse iussitet,exequi pergerent . Nouos sibi pro duobus,multos carnifices se creauisse, quos defensores suos haictenus rati essent. Toleram iacilius exulum imperium fuisse, qui nunquam in plebem isto pacto a ma induissent.Non clam esse,quom cosilio atq; impulse hoc sicinus ais, caedem ciui pararent:at non ita illos euasuros. Multa prsterea desistud superbia senatus inde pro se quis 3 impotenter simul S imperite queruntur multa,quae contra ueterem ciuitatis morem insolenter lacerent.
Horrendum spectaculum,& atrocioris consili j simulachru,si ex sentemtia id processisset: quod postea compertum, spiritus praeseroces, multo impotentiores in qustarios homines fecit.Dum hic magnis clamoris.
plebs medio sero cum senatu expostulat, coetus alius e uulgo inconditus, incertum quo casu collecta, huc colendit, Hadrianum Rhenanum, Euerardi Soudelibeschi ex sorore nepotem, falso insimulatum coniura/tionis crimine, captum trahens. Hi audito ex aliquanto interuallo suorum in palatio mugitu,rati uim oboriri misso in proximam domum 'ptiuo, cum suis se coniungunt. Consules consilii ancipites,cum nev in
armis, ne* in bonorum paucitate ullam spem auxit a uideret: ne* uiam ex tempore dimittendae concionis comminisci ualerent: tum autem ni hil quod ad crebras percontationes, cur populo ad arma c5clamassent, uerisimile subitbresponderet nam pauor ac metus ingens animos memtescp ipsis ademerano pauidi in Hasenburgum se subducunt.Incidit ibi sorte in animum e re in speciem plausibili ceseriter comentum, cuius prof 3 textu
75쪽
ιs RERUM VLTRAIECTI NARV ratextu parum prudens consilium palliarent. Diemenus consul manum lentio indidio, ex editiori senestra, Vestrum cinquio nemo sic inducat in animum, quasi in se senatus arma mouerit, aut signum prolato inrum uexillo dederit, cum eadem discrimina uobiscum adire, nobis stre omnino sententia. Placuit de uestra fide periculu sacere,fusa inicilla re pidatione quid sperandum nobis auxilη sit, si praesens discrimen ad arama raptim prscipitanda postulet.Quod quidem propius adest ciues,ci credere uos reor. Soudenbalinianae reliquiae occulte noua consilia Atant,aiunt* inter se coniurationem . alios magnis munerib. corrupto
nonnullos amplissimarum dignitatum at p honorum pretem is ostent iis allicientes,de exulib. uestris reportandis consilia agitant. Cum his serro dimicandum nobis est. Vos qui opes Soudenhalchianas tueri na, rati adestis, hinc ad curiae senatoriae opistodomu secedite. Edicto consulari nemo paruit. Commentum enim extemporarium ad disper edam multituditaem,secp mala suspicione leuados excogitatum, non solu non acuit exulibus, eorum p in ciuitate Letioni odium plebis quado palam innum ac futile arguebatur esse,cos nouis rebus studero uerit omit per id multo magis mssistratui apud illa inuidia. Compositus tame in praesenti tumultus est. Osterum priusquam advesperasceret,sparsum in v
gus fuit futi quamnis linguarum intemperantia, quid mane in sen
tu aucium decretii pesset,quale senatusconsultu sectum, quam Quis ninterrosatus sententia dixisset.Vix esseratae pla eo die contineri per i ribunos potuit, quo minus ad caede senatus discurreret. Postero die Calendis Aug.Tribunoru iussu populus armatus in coemeterium
conuenit. Variae ibi certatim senatum criminantium uoces audiri tyrannos, parricidas,periuros,sanguisugos, carnifices,perfidos,& si quid his atrocius est,eos appellare. per illos rationes impediri, de quibus per Trihuno exeque is lail tam dudum legem, eam. promulgatam, tabulis sitis ratam esse iussi sciit. nunc etiam de caede miserorum ciuium eos c5Lutere,ut soli dominentur in repub. eam4,ut hactenus secere impunὁ
mi dilapidare perpant. deposcere se latrones illos, &ad supplicium de dendos potius,quam ipsis saluis,plebs tyrannicae libidini uitam exposi
tam omnib. momentis habeat. Auxitrames atam rabiem uox cuius clam excepta, statim euulgata, Senatu cogitare de principe e Germania occulte reu do,ut Tribuni rationum, qui eas quam tranquillitati utila esset,e actius persequerentur, arrepti ultimo supplicio aflicerem T. Maec alia eodem spectantia Tribunorum concionantium, dicen do ν atrociter exaggerantium uerba, adeo circumsesim multitudinem acerbarui ut parum abesset,quin extrema rerum humanarum in sena
tum statuissent. Mitigata per Tribunos pleb. uiolentia, eodem die habita sunt comitia. Θωntib. magistratu illis,nouus senatus creatur.Ter tium a alendis Febr. eodem anno renunciant Coss. Gerardus Cani. tius, Ioannes Vordius: quom posterior quod nulli antea obtigerat, e Gemanno l ribunus fuerat, supremus senatorsi consal Deillo ueros
76쪽
pra memini: qui plebi eo fuit charior, quo impotentius Tribunatum aduersus quaestores omnium ordinum,ia aedilitios in rationib. recognoscendis exercuit : homo acer& uehemens, carieru aurae popularis amantior studiosior captator, quam dignitati honestu erat: uarius,& ad O, mnem uentum,ut se uindicaret solum, mobilis. Habuit hunc exitum Regh 8c Diemeni consulatus, qui in prima tribus ante mensibus secessione omnium operarum suffragris, magno ordinum plausu Coss. declarati suerant:& iidem breui operis tam inuisi sicli, ut qui maxime. Plebeiam gratiam,qua principio tumultus ciuilis tantopere morabantur,qua po tui perspicuitate N compendio commemoraui: quam illis Princeps uom post retulit,ultimo libro narrabitur. Nec mulibs liciorem catastiophen sui consulatus Canifius habuit. nam qui b. eum auspiciis iniit,ia Ddem obissi. Popularium igitur suorum iam Geneficio ad consulatu pro
uectus,a ribunorum ui adiutus,acerrime quaestorios equestres et ecclesiasticum nomen vexare coepit. Nec tantum eorum rationes exacitissimὸ
iussit recognoscere,sed diem peculatus dicere, multam irrogare, sed om
alium primum ηs,qui e plebe aedilitatem gessissent. In Godes idi Vordii
exulis rationibus, & diuersis consulatibus, cum ingens pecuniae uis uel turpiter profusa,vel subleicta deprehenderetur, absenti di his dies est ad populum in coemeterio. Damnatur populi iudicio,& indicta quide causa, ut usuraria quae publice illi pendebatur pecunia in frarium illam,sdes statim eius diruerentur. Consociatis omnium animis,eb sub signis coris curritur. Domu primum hostiliter prςdae datam diripiunt, senestras
Misendae elegantiae vitreas cutiunt. His patratis,nondum exaturat ulterius saeuiere. Ianuas postibus ac cardinibus contiellere, proici haras coronarum loricas dis acere: tectis conscensis,imbrices distringere: sudigrundia comminuere: a fundamentis domum totam deni demolituri,
nisi Coc Canis iussu, ab incoepto consilio destitis it: ut postridie in
publicum redigerentur,at inde redassta pecunia aerario inferretur. P, xi inde animorum serocia in alias nonnullas domos saeuitum est. Biduo sest Uordii bona hastae subiiciuntur: domum eius licitatur&emit consul. Acceptum id uulgo ita perinde fuit, tanquam infesto atque inimico animo in exulis inuidia hoc saetitasset, ut esset quod absenti doleretiat ipse eius domum possidere diceretur, per quem aliquot ante annis igno minia publice notatus fuerat. Egre a uindicia se ultus. si secundo ueruto reictum cursum tenere potuistet. Eo consilio patrasse uel hoc solum arguebat, quod cum praesenti hic opus fide esset, nec soluendo ad se redi. mendum seret, coaetiis fuit paludes suas extemplo & domum luculen tam,quam ad id temporis uis inhabitarat, diuendere. Longe alia ratio
sitit eorum,qui credebanteum exuli reconciliatum: at occulte per litoras & internuncios rogatum fuisse, ut quatiuis potius sibi addici, quam uel dirui,uel alienari pateretur. Quocun* consilio mercatus suit: tabu/las a populo accepit,quib. cauebatur, ne cui mortalium unquam in po/sterum,sed ne exuli quidem reduci,aut eius hori edib. ius in cum fundum
77쪽
ac domum foret. Itaque ei emancipata legitime a populo est. Turbas domesticas externus timor superueniens,statim excepit. Pridie nonas,militum copiae Caesaris stipendio inauthoratae, e Brabantia in Brederodi, nam ditionem quς pars est inta toris Batauiae) irruptionem secere. Rumor Ultraiectum allatus,omnia eos ad traiiciendum apparare, ordines licitos habuit, ut a citeriore ripa arcerentur. Et dissicilὸ erat a traiectu eos prohibere, nisi sociae ciuitates ad id quoque auxilia missis it: comsiliorum ambigui diu, ne p uim contra Caesarianas copias audere pacis re,necp libenter committere,ut seos agros populatu Leccam transirent: postin multiplici metu intra muros distinerentur. Sed ne firmi quidem quicquam auxilij uidere,quod extemis copiis obiicerent: cum remputa haberent male concordem, princeps domo abesset, ueteres simuItates eum Hollandis nondum exoletae, exulum absentium insidiae. Quod si transirent, periculum sorsine impetu repentino ad moenia Licto opprimerentur : id quod procliue saeiu, rep. tam seditiosa ac bifariam diuisa uidebatur. ubi mutuo odio accensum intestinum bellum essedit, ut neu tri alteris tuto crederent.Transitu Rheni externum itaq; militem prohibitum , praesecti tota ditione rurestres ad Oct. Id. Aug. in armis esset
bent. Edicto non parenti, multa publicatio bonorum,& capitis supplicium suit. Superis designata statio est ad Tai dicam locus est inter ostium Leccs Tuuatim pagu inseris uero in Leccae ostio c5di his locus. Amisiani ad Hola conuenire iussi. Prinitum die in his locis, rusticorum a suis quibus p praesectis recensus actus est. In Leccae ostium ex Vltraiecto auxilia cum leuioribus tormentis mittuntur. Venete & ex Amor sortia. Diuiditur haec ciuitas in tres regiones. in Longa uiam,Curvam,R Bruelam. Ad bellum principi auxilia missuri, sertitum e patrio more conueniunt,quae in armis esse, at: ut una in hoste missa,resiquae dupciuitati praesidio maneant. Si quis autem militiam horreat, ita ab onere absoluitur, ut suffecto in locum stipendium solvat. Sub sortitione igitur Curva uia auxilio ducta,reliquae per capita cornutos sinoulos in exeuntium impensas contribuerunt. Pontonibus itaque supra infra. in citoriorem Leccae oppositum aggerem subductis, haud magno opere peditem,ne uadum transgrederentur,terruerat. Superuenit huic terrori coiitrouersia e Burgundio aula de portoriis ,& nominatim de paludibus, earum. limitibus &iure renovata. Has ex iure manu consertum uoca, runt: de quibus multis ante annis inter utrun p popului, uindiciarum iure saepe actitatum fuerat. Vsuraria pecunia omnis ex deposito,qus publice quotannis ab Hollandorum quibusdam ciuitatib. Utraiectini nominis hominibus pendebatur, iniecta manu asserta est. Prouentus item agrorum tota ditione Burgundita. quantum item fundorum in Iset stetinensi agro possident, per plorentium comitem Burensem:no alio ptatextu uindicationis, quam quod nulla iudicioru sorina statim de paludum possessionibus non cessissent. Satisdare ad haec pro praede litis iussi, ne paludes de quibus iurgium erat, fodiendo minuerent. Agitur ordinum
78쪽
conuentus super uindiciarum lite. Huc acciti Amorsortii preter alias ciuitates dioecesis inferae,sum: qubd his in memoratis paludibus praeci puae fere possessiones essent: ut iure tabulis. quas haberent, in medium prolatis,ad refutandos consultando aduersarios simul adessent.Conse- sta est quasi in rem praesentem in plano,ad regionis situm et cardines culis sub aciendos, paludum ac finitimorum locoru descriptio. Uerum cum nec demonstratio haec quicquam, nec tot annorum possesso obtuneret, nec illae e manu iniecta ex iure dimitterentur, iniuriam acceptam
pati necessarium magis, quam aequum,tum propterintestinam pestem, tum ob principis absentis diutinam expeditationem esse duxerunt. Suggillabantur interim Tribuni rationum ab aduersams, ob iniquum lindicium in multis irrogandis,iis quos ipsi peculatus conuictos aperte i
dicarant. Hanc igitur reprehensionem ut in ordinum rationibus reco
gnoscendis superent, poposcere coli gas sibi ex utriusque nominis hominibus dari id quorum existimatio&fima semper integra suisset. Alleguntur ex religione Ioannes Realis,Fredericus Retius, Negss Consulis frater, Lichimbergus, Henricus Montsortius. Additi his ex eis questribus aliqui. Cura nis delegatur, ut ad aliorum exemplum pari seoueritate agrarios calculos, conos,molares, Hinderdami,& id genus alios dispungerent.Horum praecipua sere ratio Lit,ut quemadmodum pridem Vordii peculatus damnati aedes&bona publicassent, sic Solis delibeschium multandi ansas omni moto lapide exquirerent. Verum hi aduersus eum quanta maxima potuit & industria& acumine diu do sudatum esset nec momentum ullum quod dignum operapprecium di
ceretur,in acceptis & expensis ostenderent: callidriuatam p hominem eum et uersutum clamare, qui prudenter ad aliorum flagitia connivens,
ipse laudatam abstinentiam in suis consillatibus praeliiti illa. Restabat extrema anchora tentanda. Anno undecimo supra millesimum quingentesimum,ordines legem tulerant' Ne qua pecunia usuraria ex ordinu . cerario pro numerata haberetur, nisi rationes principis Montsortiorii,
N d uorum qui ex ordinibus huc didit essent, manu subnotatae ante sitis, εο sint: ut illi quibus is magisti atus deinceps demandaretur, eum integra fide & ere ordinum gererent. Id aliquo tannos initisimetu legis magis
quam religione diligenter obseruatum suerat. Postquam aute comperatum esse coepit,eam tribunorum aerariorum inertia ac indiligentia exolescere,simul & se iderationes cognosci,eas ex libidine illorum confici,legem pro antiquata haberi, securi omnia pro bono suo & commodo illi
curatores agere coepere. Csterum η qui ad rationum recognitionem ab ordinibus hac tempestate creati fuerunt,nullam nisi iuxta legem,subscriptam assirmarunt: multarunt. pleros p cum sortunarum memorabili calamitate quoru relati calculi olim ita expudii non fuissetit. Anno undecimo Gerardus Soudebat inius Canonicus, Euerhardi Cos. Miter, ab ordinibus, rationibus agris as Hinderdami, cli, molaribus praesectus suerat. Harum autem unam X U I. aut X X. lium,uerum quo con
79쪽
silio,pro comperto non habeo dicere, suppresserat. Sperabant quidam ex religioso nomine cum plera nobilitatis Lictione, illam ob id in acta relatam a Coss. tum haud fuis., ne in manisesta peculatus suspicionem frater peruenisset. Rati ita quod uerisimile erat,propterea editam non fuisse, quod ex t subscripta non esset: proinde nulli dubiu,quin qui mdecim annorum spacio intercidisset. quare magnam iam occasionem v niuersam gente perdendi animo conceperui. Superstes in urbe erat se ter huius mortui Hericus Soudebalchus Canonicus, uir eximia prudelia Sc candore ueneradus: penes que Gerardus moriens, Consul selu uertens, aesta sua & rationes resiquerat.Et in hoc negocio ne mortuis quidem parcebatur. Henricus citatur, ut demortui primum, inde exulis tris rationes relatas ederet . Nihil ille cunetatus, extemplo eas exhibuit. Tribuni, ubi recognitis acceptis Sc expensis, praeter expectationem 3c
spem, illam hypographe herois Montsortii aliorum. in calce additam
uiderunt,obstupetieti,& quasi attoniti re insperata,utrun absoluunta Coepit per haec plebs si1bodorari, totu contra exules Letionis negociucalumn 3s api. quare iussit Tribu. eadem aequitate aliorum quae laetio
diuersa erat rationes ad legem resecare, ne cauillis ludi se, neu minis ab incoepto terreri, neu largitionibus transuersos agi pateretur. Non tulit Letio,pencs plebem de se uidioriam sere: quam ut ei prsriperent,nouas consultando res inter se occulte agitartu. Ager pubicus quo naiadoccidua urbis partem, qua Hollandia spectat, populo Ultraiectin0 sueratra paludosa essest regione nomen sertitus,uulgari uocabula Humilia
pascua dicebantur. ec anno trigesimo supra millesimuin & quadriligentesimum, cum aeris inopia, per hella re .laboraret,iussu populi pax tim onerata, partim alienataerant: sed quibus conditionibus,quia paruconstabat, a Tribunis rationum ad populum circa hos dies relatu fuit, ut tabulae posset larum inspicerentur. Apparebat enim ex pensionibus usurariis,quae in iugera testandi causa ordinibus quotannis pendebantur,in fiduciariam mancipatione a maioribus tradita fuisse. Iam cum seluendo arri alieno resp. esse uidebatur, quia ager ille tertiayarreprem a. Iienatus erat aut etiam minoris,plebs eum habere,restitui Q, quam ratilam pecuniam, qua redimi posset, malebat. Contra,senes quidam state consessiti, a maioribus suis se accepisse aflirmabant, initio mancupio da tum fidisse. Sed decem annis post, cum ob eundem in ciuitate magni motus orirenturi nam plebem agrualienasse sera poenitudo coeperat)uebici. populus possessores per seditionem ad remancipandum ob id adiagere,qubd in uenditione, cum probe aestimetiritur, plus dimidio preciose deseaudatos clamitarent: negabant legitimam emptionem appellari posse: maxime quum intra decenniu pernumeratam pecuniam cum usura iusta emptores recuperassent. Audies igitur plebs,alia, propter hoste publicos agros seditione tumultuatum in urbe fuisse, multo iam acrius in id incubuerui, ut quod olim tentatum para sedliciter esset,id nuccoi
ficeretur: Zc rescripta pecunia, pascua iuris rursum populi Ultraicelini
80쪽
fierent. Metus interim senibus inie mas fuit,ne materia iniuriae praebita, ipsi ad eam plebi author esient: nam uulgi consilium in possessorum saudem spectabat,ludibrium haud illepidum ad eam placanda, compescelidam, seditionem huiusnodi excogitarin. Si e rep. uideretur, &πι quum, palcua olim publica postliminio restituere,possesseres ad se accersi cum tabulis iuberent: as. inspectis, nouas,si uideretur,de redimendo
confectis,per uetera foramina immitterent. Prudens commentum ad Dniquos hominum conatus eludendum. Putabat enim plebs hoc paesto pulchre sibi cautum iri,si integris ueterib.nouae non haratim,sed cum illis commis traderentur:cumhoeilli agerenteo consilio,ut possetari cum libitum esset, antiquis inuiolatis, incorruptis, nouas proscindem di potest is foret.Per hanc speciem cauend mutandi emptione utris psalisiactum. Antiquis ilico nouae immittuntur. Nonnullas pro praes.
tis pecuni copia,no grauati misentibus dominis.redimunt abolent . nam ex publicatis exulis aedibus pecunis aliquantumstex mulcitis non
nihil redae tam fuerat.In magnam ital spem eriguntur, uniuersa pascua breui ad hoc exemptu publica se rursum sieturos.Itacp ad hiicquide modum plera 3 factio plebem ludificata est.Circa hos dies mittuntur ex uobe duae cohortes,quae insulam Leccae, quam Brederodius princeps uirgultis consita sui iuris,contra ostiu Rheni secerat, ut persederent, eam agmini amnis perulam sulcis in longuduetis iacererit. Aliae,quae Ioanonis Benigni Amsterodami aggerem dissicerent. Paulo sub hos dies episscopus ex Heidelberga reuerius, ubi remp. spe turbatiore os dit, nec inimicitias inter plebe 8c optimates, nisi rationes procederent, compo ni posse uidit, ἰ Dorestato Batavoduroru Vltraicilia uenit. Nobilitas nihil morae consilio,quod inter se principe absente occulte agitaransit inbuendum ram,de foedere cum plebe ineundo proponunt. sertur res ad rationum tribunos: non abnuunt ne illi quide,concordiae Enper ut ipsi dicebano studiosi. Conuenit igitur inter utrosque,utpenes episco pum concipiendi foederis ius& facultas esset, quod ipse pronuncimret id utrisque sacrosanistam haberetur:adebui ne ipsis quidem concordibus, inde quicquam uel mutare,uel addere liceret. Red at paucis inde diebus, dissimulato consilio, Dorestatum. Ita p operis cautum estiab iis in sempiternam reconciliationem a principe. quarum tenorem de uerbo pene ad uerbis,quod fieri potuit, quam diligentissime adscripsi. Tabularum autem,quibus populus authore senatu, principis arbitrium ratum esse uolui antequam in ciuitatem redint,haec se afuit' Senatus populus* Ultrate 'tinus prssentium tabularum fide testificamur, qui quid dissidii ae controuersiae inter religionem & profanum nomen, quicquid inter nobilitatem et plebesos, & ciuem et convenam intram ros urbis, nemine excepto, hactenus esserbuit, id uniuersum principis
nostri Henrici Palatini praesulis Ultraleetinorum arbitria esse iussimus: placent. eae leges, quas ad concordiam pacem. omnem urbis iustam &bonam est dicturus. Has autem quascun* foederis conditiones iusso risi