장음표시 사용
81쪽
ν RERUM ULTRA IEcTINA Ru His risisse assimiamus,assensu consociato eorum, quorum retuleriint,si sineis sanguine, labefaciatione. sortunarum in pta senti 5c olim fiant: si nemo
is alterius causa atrocius laedatur: ut in reconciliationis legibus amplius,, pronunciabitur. Nos uicissim religione obstringimus, his tabulis reliri Posius deuincimus, eas ita nos exequuturos, ut nihil tam magnum sit luturum,quod impedire posssit. Id autem in reconciliationis legibus ii υ,, primis exprimi uolumus, ut rationes ab anno undecimo ad vigesimum M quintu us*,sicut coeptae,5c quidem nullius iniuria,seruata I gitima iudicii forma,exigantur. Ad haec,fidem nostram obstringimus,qubd sen ,, tui, ut par estoc aequum, parebimus, ut se per facere consuevimus. M Quod si quis contra ierit, aduersius hunc cum principe,Coss. &senatu ., arma induemus: qussitonibus habitis,ut foederis uiolati damnatu sui ., plicio multabimus. Contendimus itaque a principe, ut quam primu ., ad nos in ciuitatem se his consiris finem fassiturus recipiat. Necest quod ,, metuat E nobis noui quid nihil enim ab eo uel iniqui uel absurdi post ,, labimus:nihil incoeptabimus, quod ad traquillitatem concordia. pe ,, turbanda ficiat. lihi ut sincere scripta arguantur,nos operae binos sena,, tores nostros exorauimus, quorsidam inopia, alios,quoset in suis m,, pcris,qui haec communi omniis nomine subscriptione tcstctur.ld quod is libentes uolentes. ad operarii preces nos secimus. Anno uicesimo quin ,, to supra millesimum quingeratesimum, decimotertio Cal. Septemb. Hac plebis uolutate perspecta, Princeps cursu propere Vltraiectu contendit. Vigent cum religione optimates,ut sarciendae concordiae causa. quasi n* uellet foederis conditiones conciperet, & ad eas iureiurando
assi adas in hoc ardore utrose adigeret, antequam poenitudine uarii plebis animi ab eo consilio auertoeciatur. Episcopus nihil grauate populi postulatum suscepit:&quidcin eo libentius, quod cum nihil ultra se ad concordiam licere posse uideret, haud dubiam spem ex studissson, nium ordinum colligeret, haud disticulter hac ratione eos conueturos. Edidit paucis diebus foederis lines ingenti animorum plausu,&lcticia . publica,uiliscuerba' Henricu palatinus. Ab initio Niscopatus mei, si nuc animus semper spe flauit, ut pacem domi seris* haberem: & adnti,iter indies, incumbam. in id, dum uiuam,ut ditionem ocio Fc tranquillisa tate florentem conseruem: maxime uero,ne illa per tumultum &discor diam, praecipuas rerumpublicaru pestes, ullum malum parturiant.EDis enim quoties mecum reputo calamitatem, quoties caedes&miserias diam uersis,qus ex discordia nascuntur:& contra,quantacdmoda,qui pro-ν, uentus,si eius, olumcnta,quae mutua beneuolentia&animorii con,iiunctio,quae scolicitas reipub. ex concordia pullulet, nihil antiquius nis,, hil prius duco, quam intestinu malum in urbe nostra propulsere. At p., utinam id integrum mihi fuisset. Vidi discordia reip.uidi certamina, mo,, tus magnos,uidi coniurationes ordinum inter se:quam ardor animum meum incredibili angorediscruciauit. Iam ne hoc malu ulterius serpat,
a grasseturue, uerum ut colitio mature obteratur, stat huic tentioni r medio
82쪽
taedio obuiam ire: bellum intestinum componere, Ranimos partium colaciare. Sed ista quo tranquillius transigi liceat,in disquisitione popu ' li prius uenire iussi. Operas separatim rogaui, ut quantum suae contro. Hersiaeesset, meo arbitrio dirimidum remitteretur. Haud grauate id factitarunt, & quidem mea summopere id desiderantis, contendentis
causa,quo iniuriarum memoria omnium aboleatur.Reconciliationis te
Res dandas, quascun* uidetur,mihi permiserunt. Addiderunt & tabulas,suo iussu, a singultis senatoribus fideliter subscriptas: quibus foedo ris pacis leges omnes, quas dabo, iustas&bonas sibi sore confirma. rvt. Porro quod ad diuersiam iussionem hominum rei iosi equestris. laominis, tuorum ista ex aequo reserunt, quando idipliun ab 's colendimus haud minus ardete quicquid foederiserit,in nostruarbitrium pedibus concesserunt. Simili ratione datis dextris inua utile & necessarium esset reli glose,quicquid in foedere exprimetur, se persequuturos,
spopondere. Quoniam igitur utrinquehuc conuentum est, ut meo a
bitrio sempiternum foedus coeat, conditiones disceptationis inter fi- stiones quod e dignitate nostra Bit) commentatus sum. pro testimo, nqs dixerunt Π, quos huc pressi: rem ipsiun quanta maxima diligentia
licuit, propius cognoui.Comperi quantum seditionum,tumultuum, dissidiorum in republica arsit eorum omnium sentcs ὁ uar is causis,o casionibus, calumn is, erroribus scaturivisse. Inde initia orta inuicem criminadi:inde certamina,iniurias, inde mutua odia emanasse: arma ad Vcorporum&Grtunarum custodia sumpta: neminem alteri tuse secre .didisse: deni* laeuas suspiciones ex tenuibus rebus natas omnia lacra dc profana miscuisse. Ut ista componantur, acta momnium iniuriarum memoria exolescat. Positis igitur simultatibus Sc spirituit semesa,amo, to. certamine ut partes reconcilientur,ut urbs Vltraiectina ab intera .
necino exitio defendatur, ederis sempiterni leges in hanc sermam concepi. Omnium autem primum placet, memoriam certaminum poni: dissidia, simultates, &odia, quae inter homines omnis nominis, in no- stra repub. exarserunt,tum aute inter eos quibus nomen si quod in par tibus per ea tempora suit, cum omnia seditionibus colliderentur, pro sus aboleri,sempiterna. in posterum obliuione obrui ac sepeliri: et qui dem 's de causis popularibus,quas paulo ante memoraui. Nemo labe fictato,uelre, uel didio nonae alterius,sortunasue:sed praeteri inadmissi condonanior. Certamina aista per has occasione exorta, e pectoribus, animis eraduntoriQuicquid nostrae urbis hominum est, cuiuscula pstatis, de transacti se malaconscientia, indignatione meam in posterum aut poenam formidare desinito. In uniuersum admistarum omnium uenia, impunitas. esto.Quantu ciuium est,deinceps Coss. & senatui pa reto,& ut bonorum ciuium est,consueuit ν fieri sponte deserat. Quin aduersus hos nihil noui, & praeterquam decet, mouetor. Nulla omnino comitia priuatim, nulli coetus occulti, nisi publico senatusconsensu
83쪽
M niat,quem operarum conuentum haberi: is non nisi loco designatos is nutu si natus habetor. Calculi ab undecimo anno, ad praesentem usque ιν continuantor. Quinhrationum Tribunos, nihil praeter rationes iam is deinceps publicὲ curare placet: sint in iis toti recognoscendis conficieris is dis. . Adsunto illi,quorum est exequi. Hic uis omnis publica,priuata D abesto. Disceptationum publicarum ditionis 5c controuersiarum co/υ gnitio penes senatum permaneto. Tribuni nullum tu facultate p,quic , quam inquirendi ultra impositam prouinciam usurpanto. Secundum tihi edico,ne quis cuiuscun* loci aut nominis sit, quive a partibus stete , runt ut paulo ante didium est cum aduersario nouum certamen ca- pessit,iniuriamueficiat: sed pacem & amicitiam conssiciatis animis co- a lat pertinax concordia in congressulamiliari&mutuis commercus ad a seratur. A dicacitate,conuicqs,columeliis,in totum abstineatur. Si cui iniuriam assitio aduersus quem oriatur, in ius uocatio esto. Lege agito: diem dicito: de iure& iniuria disceptato. iudicio contendito: nec aliter. . aut aduorsum ierit,ac secus secerit,quam in hisi gibus expressum esu qui'ue unam aliquam eius partem uiolauerit: qui ue ad cupidine noua rum rerum consurrexerit,id adeo senatui suboleverit, stat nullo parri is uin discrimine,hunc ipsiim ut Dederis ac pacis uiolatore,publicatis bo-M nis extremo humanorusupplicio inicere. Ad id studia necessariorum i nostrorum praesens auxilium strent: ad hoc Coss. Tribuni, ordo sena torius,&consensus bonorum omnium arma induent: ut mihi priuatam, fide interposita religiose receperiit,ubicun* extra, intra ue muros eius
o modi opprimatur. Sin uoluntarius populus haud segniter, e foederis a conditionibus,insigni cum laude sita ipsorum suum ollicium iaciat, ut non addubito eos faeluros fuco uicistim, ut in nostram dignationem fidem receptos pergam tueri. Talem aduersus eos Medium induat qualem est principis erga suos in rem omnium declarare. Assirmaui au , tam hoc foedus, libero meo arbitrio permissum, tabulis signo nostro obsignatis,x is i. Cal. Sept. Episcopus Dederis leges signatis tabulis expressas, ad hanc sorinam operis dedit. Et videbattir sicile pax, tranquillitas hac uia coitura: iubd praecipuum omnium seditionum irri tatarum consilium de rationibus continuandis in his sanctionibus, ad plebis nutum perspicue expressum esset. Tribuni rationum per haec plebis toties opertae inconstantiam ueriti credo, principi suam fidem acti
uersus nouarum rerum concitatores obstrinxerunt. Accessit huc quo
pertinax nobilitatis consensus: huc religionis acre studium senatus, ad restituendam rempub.& legum vim. Princeps Dedus promulgaturus,populum in curiam tuam basilicae D. Martini R Seruatoris linentem,in concionem aduocat: ubi Iacobus Mindenus de senestra praesuli sinister,huiusmodi oratione ad conciliandos uarios plebis animos compositam habuit Quem diem saepenumero uotis,a deo Opt. Max. uidere desideraui,esucs,is hodie laetus mihi uobis item ut si cro candidus' ac faustus,reipub. ucro uniuerso annua gratulatione at pobsecrationi
84쪽
Uus kstus illuxit.Is enim est,qui mihi ex animo seritudinem sustulit:ditionem publico gaudio perfidit:urbem ab horribili seditionis se ore, serenitate inducta,tranquillauit. Quoties conspexi vos sersita iussis de
causis armatos, per templa, uias,coemeteria, sorum, comitia peruaetari,
tacitus apud animum meum depoposti ad supplicium eos, qui uel uos animos pessimis artibus sollicitatos ad arma perpellebant. Quibus di scursibus 5c tumultu insano,ne ipsi quidem res uestras domi haud modice seacias dissitemini: consessis enim periculum sedium est. Ita p simulat p principis libero arbitrio pacis ac concordiae leges sanciendas ultro permis Titis,metu omni dempto, nusqua circumspecitans pauidus, sed quasi post longam iactationem procellis θά turbinibus elapsus,uisa pros ut terra alacrior,non possum non ad uos de salute parta uerba sacere. Confido uos non oscitanter aduersuros animos, ubi intellexeritis ue. stram seclicitatem.Oicam autem quo potero compendio, exuberate laetitia nimium poesiastis, quanto non modo metu euersionis, sed occidio
nis dicam libere uos uestras. coniuges Sc liberos prudentissimo cosialio liberauistis.Maiores nostri cum utrin* hinc ab Holladi inde a Getris uicinis principibus bellis incesta entur non enim diutius licuit quietis es2e,quam illis bonum uisum fuit nihil prius contra uim habuerunt, quam hosti beneuolentis,quod fieri posset occurrere. Erant aute haud
omnino bellorum rudes: quamobrem multis proeliis clarum nomen a depti fuerunt, Sc tamen quietem tumultui, pacem at ocium bello am posuerunt: ut principes uel bellorum, uel pacis artibus illustres essient.
Quod si ea uia nihil promoueretur,&hostis obsidionepressis, scalas Scmachinas muris admoueret: tum uirtutem indextera ostendere,
me pro aris & socis pugnare, strages edere, cocordes pceiora hosti sus pro muris obhcere.Conspicuos eos uicinis populis cocordia satiebat. Etenim ea tenues respub. a paruis initi js ad uimma imperia saepe creue re: ut contra,urbes opibus florentes &lissimarum rerum splendore,intestina discordia ruunt.Norant illi haec: quapropter nobis ditissimam ditionem his artibus partam Sc propagatam tradiderunt,at p utinam acceptam per manus consimili gloria posteris nostris relinqueromus. Sed is demum maximus hosti terror est, id ualidissimum praesidium,in quod tanquam incolem nouacula,illiditur. Quam angustis ter minis circumscriptam,quam pauperem rempus initio habuimus,quis
omnium est quiunoret ditionis pomoeria quam contracta & paucos
intra annos Imperatorum & r m munificentia, imo uestra c5cordia quam uasta, quis lata ac istis quorum uix quarta hodie portione, tamen opulenta satis postidemus. Reuoluite mecum annales rerum Ultrale funarum: in conspeetii ponite,quibus maiorum nostrorum a
tibus ecclesiae uestrae res auehe sint: quantis dissicultatibus,sed summa ordinum cocordia ab externis principibus defensae. Adest idus cum diu bcllum detra stasse dubium eius euentu ueritus, coadius pene tandem cum Theodorico intio cius nominis Hosandoria Comite in pira
85쪽
gnam descedit: sed ins iciter. nam praelio superatus, captus sim iii Holladiam abdudius fuit. Ne p uerb una aut altera aduersa pugna opes nostrς accisae fuere. Nativum id uirtutis decus est,ut eo se uiolentius erigat,quo laces stur magis. In tantam amplitudine capto Adelboldo, breui res urbis creuerunt, ut ipsi potentissimis principibus es iis formi. dabiles: oces is etiam suppetias tulerimus. Mox Conradus cum eius nominis quinto Theodorico proelio congressus suit bellum priosuli indictum consi ibat,quod Godes ido Lotharingiae duci contra eum cohortes armatas auxilio misit Iet hic res Comiti impuberi adeptae, cum per nosti um Antistitem redditae ellent,pax facile sarta est: nam hosti formi dabilior erat,quam contemptibilior. Quantum bellum cum Hereber togessit eiusdem nominis sextus Comes : Ciuitatem hic etiamnum retiagiosam principi js bellorum, cum sex menses arcta obsidionead Samin-tinam pene famem us* pressisset: dissidens eam se ad deditionem posse
compellere,omnia apparare coepit,quibus ad expugnationem opus esset. Stabant scalae iam muris admotae,arietes, machinae expedit , acies
instructae, num expectantes cum episcopus pontificali ornatu, comititer ligione, repeteapertis portis intrepidus copηs in procineuitibus obuiam procederet, Comitem dus manibus deuotu fulmine peccessurus. Princeps Hollandus Antistitis uenerando habitu attonitu inermem se ad eius pedes prouoluit ac suppliciter ueniam petenti,his lephus iniuria condonata est, ut Gluta obsidione cum exercitu editione Vltraiectina discederet: restitutis rebus,nunquam populoVltraiecti no arma inserret. Taceo quanta uirtute insignem a Guicimo quinto Hot landorum principe acceptam contumeliam, paulo pbst reducta exercitu uidiore abolevere nostri. Praetereo clades barbaricas, quibuscum ciuitas non semel ab Hunis Danis,Nor annis,Phrysiis perinde descia esstemati' a Graecis olim Troia,ab Alexandro Thebae, ab Annibale Saguntus,a Mumio Corinthus,Alba a Tullo: tamen concordes id anni xi fuere,ut & ampliorem & splendidiorem ditionem pararent: paratam ad nos transmitterent. Vindicarunt egregia sua uirtute ab hostium ii, iuria Imperatorum prosilla ac prodiga in uos monumeta :quae quidem hodie ius uestrum exivissent,nisi concors maiorum uirtus dextra & ferro retinuis lat. Eadem ciues, quibus artibus incolumia illi conliniarur, iisdem 5c nobis defendenda sunt.Talem igitur rempub. si in octo certa tim seueritis,nullus hostis exoriri poterit tam grauis , qui eam obterat. Sin Ate aliqua in partes uos diuellat, oriam Sc Delicitatem uestra, per inseram Germaniam conspicua,quae hactenus incolumes mans, e,per ditum ibitis. Libet oculis exponere deformem discordiae pestrin,n5 ob aliud.Φ ut ea urbe propulsata,et memoria quorunda temporuta fia,scedus pacem Listam sancte dcinceps colatis. Monstruest, quo terra nidium procreat foedius,nullum detestabilius. Parentes cocitat in liberori quos ritillum foedus domesticum quavis aretum satis potest adiuoere. Germanos inter se committit:nihil pensi habet,quid misceat, dundonia
86쪽
nia transuersa agat. Omnia in ciuitatibus, ingeniis natiuis praeclara in-
uertit,ne coetus hominum, qui ad societate colendam conuenerat, poLsint in unius populi corpus coaleseere. Dominatio multorum exitiabi, Iis est,inquit poeta: at haec p speciem iuuands reipub.wines ad dominandum extimulat,ut quot sint capi*,tot rectores habeantiu : 8c dum simul dominari laborant,fit,ut nullus omnino sit magistratus: citra colus authoritatem Scimperium nulla regna, nulls ciuitates coseruanturi sed lectibus dis oluta immanium beluarum more omnia seruntur, aguntur. Ibi caedes, latrocinia perpetrari necesse est: ibi undique insidias
strui,dolos ne fit,pro libidine omnia geri: quando metus,quo ista proohiberentur,abest.Nunc non disputo de lucro e mercimoniis,& qugstut quae per deos immortales quanta serent,ubi ne* legibus uiueretur, ne queuis,ne y flagitia supplic is cohercerentur Nomades plaustris destes suis klegimus,qui incertis sedibus,nullis legibus sesarum more seni per uagabantur. Utrum igitur magis e repub. sit ducedum,auctoritati, imperio. magistratus concordi repub. parere, an nihil sani sapere,ulti mo exitio per seditionem paratos, aestimatione uobis permitto. Redeo
ad id unde digressus sum. Cu igitur in magna gloria Sc opibus semper
res Vltrate 'ina per concordiae uinculum esset, simul & militari gloria floreret,oper recium est cognoscere,ut uires nostrae in sese aliquando per dissidium intestinum ruerint: hostibus praedae,ditioni calamitati atque stationi extiterint. Possem externa alioqui, possem item remouo in exempla domestica c5memorare:uerum inattingam solum, quae uel uestrae adhuc memoris,uel parentum haerent:quo perspicuum sit,initium turbandi omnia at*miscendi ab intestino ii alo ortu Tragici mali exemplum fuit Lichteribo gensis saeti o,quae ut a paruis initiis coepit.
sic urbem &Hollandos in atrox bdiu coniecit. Adiutus ad iacinus perpetrandum opibus Suederi Monisertii,Huberti Uianensis,et Ioannis Bunkhotiorum praesedit, dolo ac taude minime Ultralactina Iacobus Lichtenhemensis captum episcopum Guielmu domi suae tenuit.Comspiratur 1 rusticorumultitudine: undi* fustioni dolus, insidiae. nectui .Collegit interea seexagris iuuenum robur, cum iam annum sermὁ
in custodia proconsulis suisset: aes alii aliis vijs urbem intrantes,in domum Lichtenbergi impetu si sto,principe liberarunt. Sequitur bdium ab exule episcopo indictum: N paratur communiter ut in p. Occurrit 'Iacobus Lichtenbergus principi in Hoech Vucerda,fit acerrimum praelium magna utrius p clade: cadit per aduersiam pes us transfixus episco.
Pus. monumentum caedis adhuc exint. Excepit intestinum malum ex
ternum statim bellum graue ingens:quo, is Archidiacono Guiebmo e Comitibus Homensibus, dc plera nobilitare,capitur Guido episcopus. Nec continuit se pestis,nullis quantumuis foedis cladibus craturata.oritur stib hsc intra urbem iterum seditio: qua excomposito,in aduersa laetione ut exustitata, trucidatur Iacobus Lichaelibergus,cum ali quanta suoru parte. &quidem contra foedus.At hoc recentius est,cum
87쪽
Soudenbalchiana gens duce Henrico Momsoriis ad dilaucandu instruetae Palatio descenderet: acerrime. inter Castrensem & Romanii ponteiit cum inimicis dimicans,magna cladeastrictos eos per aduersam portam expellere Timor sublatus,exadia si filone, uidebatur: sed laeta ad bella soluerat alea. Coprehensus Iot sortioru heros ab episcopo,incustodia paulo post tenetur. Mox inde amicorum fide & Monisertiorii ciuium uirtute septus Henricus Niveidius, urbem armatus noetia cum parua manu ex Amortartia prosccitus intraticaptum uinculis eximit, ipsum Antistitem ultimo supplicio asseeturus, nisi inter pugnandum in praetorio uico ictu globi in uulnus corruisset. An non hic fortuna, imbfatum dominabatur Captum Dauidem, varietatis rerum humanarum Parum memorem, Amorsortiam relegant. Et praeclare cum nostra re Pub. actum uidebatur, cum capto turbarum authore, cui tum serebat
bonis restituta esset. Adsuit breuisupplic' exactor Maximilianus rex, qui uos obsidione toga cinctos, ad ultimii ad quaslibet pacis i s compulit.Traditur Eriderico Egmondano custo tenda aduersus rebellio. nem porta Cathariniana,machinis uestris seclusis, sia munita. Vilissima macipia in ditione Burgundionum,sub sacrificulo episcopo eratis. Capitalis dies dicebatur ei, Diper imprudentiam uocem inclementio
rem aduersus tyrannidem emitivisset.Mitto alia,quae non opers est rein serre,ex domestica discordia tame nata omnia. At recuperata polia,srii sent quia rempub. conisectabant Egmondanus alias at alias insidias, Proditiones,&dolos postea urbi nexuit. Ex turbido ita coelo in sere nam lucem uos hodie mature euasistis: at dispeream,nrisi multis argumetis limites tepestates exoritur breui, fuisset colligere, si perrexisset ista vcstra rabies amplius conualescere. Eternas nostrae reipub. opes, si in percus o foedere perscii cremus. nam dissidia& factiones sunt uenena,
ea. ut quidam dis te dixit una opulentis ciuitatibus labes reperta es citra quam imperia serent immortalia. Praeclara sentetia,quam 5 dii immortales,utinam omnes saperemus. Sed illuc reuertar. Nonne specta culo estis theatro finitimarum regionum nonne taciti in sinu ridentve stram ingruentem euersionem Exules uestros ad coelum uehunt, quo rum prudentia clamant semper cautum,ne intestinis seditionibus sit tu multuatum: nunc rempub. massilao at* clauo orbatam sursum deor sum iactari. Hae illoru uoces pastim audiuntur: & uix audeo apertis uerbisargumenta proloqui quibus auguror eos hoc sere,ut intestinus suror uobis externum bellum gignat. Utinam Iani essetis omnes. Quid sibi uult aliud, qubd uos ad insueta uecti alia in mercatibus adisere annituntur Quid, qubd ciuem retinent quod merces uestras bona publi ce possident: Quid, quod agros, paludes, usurarios redditus in omni hus locis manu consertum uocant:Quid, quod sponsionem recusant Nimirum perspiciunt callidi homines,omnia aequa&iniqua no solum uobis inter uos dissidentibusextorqueri posse, quid enim lacilius otior etiam opportunitatem dari,uteadem uia de urbis possessione iudicio
88쪽
cio contendant,vel armis: scilicet ut uobis una cum sacras& prosinis potiantur. An non huc dementiae properastis c Nota uox Philippi cognomento Boni est,cum de paludibus contenderetur:futuru, ut eas noin cardinibus regnorum,sed sub turri proh superi Martiniana estode reti Creditis tum,ubi in eorum ditionem concessistis,spem finiendi mali adsuturam Imbduplicabitur: nihil enim dulcedine libertatis gustata, s itute durius. At haec denuciauit uobis ciuilis discordia. Sed mature respuistis:quaeres assi at mihi, claram aeternam. rempub. ad posteros, sermidolosam uicinis principibus sore. Itaq; laetor,uosmet sece
dendi libertatem uobis ademisse:& quod datis dextris fidem perpetuae cocordiae finxistis,id utile erit ditioni, & cum immortali gloria coniunduim. Ad hunc quidem modii Mindenus: simul tabulas sanciti scederis e gremio extractas,re lutasQ ostendit, ac tribunis tradidit. Poste ro die mane Tribuni rationii in curiam coguntur, ubi datis dextris co ram episcopo concordis foederis. uinculum sanxerunt. Adaeti sunt super haec iureiurando subscriptis tabulis, assi arci se senatui adiutores aduersus seditionis concitatores,&foederis uiolatores incuria pontiliucia qui locus ibi omnis ordinis mortalibus designatus est adfuturos: Poenam de nouarum rerum authoribus sine mora sumeret. In episcopitierba iuratum est. Vicissim princeps fidem Trib. suam adstrinxit,nun quam se rempub. deserturum. Brevi quam haec in urbe conse si a sensi Vulcam Batavodurorum in arcem se recepit.
Liber Tertius. AN interim pG aliquot menses, mitigata his artibus discordia, domi foris. suit. Sed quamuis per recens ictum scedus,quatum discordiae fuerat, compositum uidebatur,seroces quorundam spiritus,ocio per diutinam comitia habendi licentiam, desueti, haud tamen quicuerunt. Aduertebant hoc consilium, quod in pacis leges concessum est et, ab optimatibus es religione ex industria desudatum fuisse,non tam publicae utilitatis gratia, quam ut lupato plebi iniecto, soli ipsi dominarentur. Paulatim igitur dolere coepit,iugum induisse. Oriuntur interim acerbae simultates, . indigniores, quo aegrius erat,stib legibus et magistratus imperio uiuendum elli: ex compolito se lusos ab iis,quos haud ita pridem ipsi in senatum legissciat: in se non solum illos, rumetiam omnes ordines coturasse: auctam,n5 diminutam seruitutem: tolerabiliorem Soudenbalchianam dominationem fuisse. quam horum tyrannidem:deni p de ηs reuocandis,quos nuper exulescite iusserant,consilia agitare:quocun y modo foedus sedium distinere.
Cotra illi pauci quidem,sed manibus prompti,et uigentes corporibus,
89쪽
quos ante dixi a prima secessione, nobilium & religionis sectionem
per tutatos,negare id citra dimicationem futurum. In hac autem animorum dissensione,et irarum certamincium alteris huc insidiantur,ut in disci imen uiolatae pacis mutuo se coniicerent. Et nusquam deest hora tor ad praebendam materiam inimicis.Forte crepusculo diei ita accidisi
ut praeter spem quaterni repleti uino ac cibo, in publico ab utracp saetione sibi obviaret. A eligionis 8c optimatu partib. erant Michael pistor, Gerardus Noviomlsus cultrarius, Cornesius Hachius, Harmannus oesti omus:plebei3,Goseinus Amorsortius pietati Arnoldus & Ioannes Sandanus germani, Vuolterus Damiaeus: cum quibus post paululum se iunxit Guolterus,Theodorici filius, audacia Sc uirtute paren&principes partium. Primo statim occursu neutri alteris de uia ceduri neutri pede reserunt pro comisalutatione,convicia utrin magnis ci moribus iactitantur.Res inde ad manus uenit,pugnatur acerrime. Ple
heii ad postremum Damiaeo 8c Ioane Sand o uulneratis, postquam aliorum impetu diutius se ferre posse desperarunt,& uiolenta impressione iam loco pulsi,maoti essent, ficiunt sugam. Alii, ne in fuga contra istis auxiliis serocius pugnam iterum laces lirent, palantes sursum deor sum insequutur.Nec ante insequedi finis suit,quam in domos quis p suo as compulsi essent. Concordis ac pacis scedere per istam dimicationem
uiolato, cura senatu incessit: nec foedis agos plebeios metu plebis, cui inuisi ob cocordiae conditiones esse coeperant,arripere ausi fuerunt. Addidit facinorosis audaciam Consulis livosiqui ex coposito religioni Scoptimatibus infestus erat.Ita p certatim indies uires confirmare: inuiceperiurii arcessere:rupti foederis criminari.Vtrisque erant sui ad capitis diem dicendum,&ad uadandum instigatores: erat, ingens certamen non solum depugna lacessita, sed etiam utri priores conuicia di,cissent. Neutri,ad tuendum saetionis suae nomen,et demedam ignominiam,vadimonium detrectant.Pistor cum suis ua portam Cassiarinianam prior se recepit. Reior in carcerem posterio quod Macellum appellatur,uoluntarius vadit. Senatus plebem metuens iteras dat ad episcopum,qui per hos dies in Transiselanis erat,de authoribus uiolatae concordiae, ut
reditum,quatum posset, Ultrale fui priusquam malum gliscens se reciperet, maturaret. Princeps per literas ilico in uinculis illos iubetiari in
suum aduentum mandat:constituens,ubi inde reuersus esset, tormetis
de sicinoris authoribus quaestiones habere,capitis. in eos animaduertere. Resposum atrox principis relatu, haud secreto apud senatu hssit, peruula tu. statim tota urbe est uerum capius vadatos nihil plane ccis terruit.Et prose 'bsequuta sitisset animaduersio seuerior, quam tempora & respub.status postulabat,si principis aduentus statim a patrato fisecinore eos recenti ira oppressisset. At partes uehementer e patrati scelo,ris conscientia pro suis solliciti, tametsi certamine magno ab sese crime
prius prouocatae Pugnae auerterent ne reuerso episcopo, qui in horas
expediabatur,in grauius distamen deducerentur,contemptis icti foede
90쪽
L I a E R i I L sitis legibus, spreto ordinu consensu,& authoritatae, cum telo tumultuose tota urbe in coemeterium Ioannis quartum secedunt. Dissonis inui cem ibi criminantium clamoribus, tuentium. suos disceptatur: diu. in ira & odio perseueratum,ne indicta causa pendentes rei damnarentur: sed arte agendo,dum ira iusta prin cipis uetusti te exolesceret.huc a consentiente omni multitudine itum est ut vadati utricae publicis custodiis ita sua fide domos suas dimitterentur, ut comperedinatis uadimonium
sistedi dissei retis . At p hacin re perspicue apparebat,animos plebis per sanctum foedus irritatos magis quam fractos suisse, redditos. multo quam antea ferociores. Michael pistor accepto populi iustu cum suo sodalitio prior ac libens e porta abini. Plebeii primum aliquandiu in ad-s Tenda uadatione persevcrarunt, abnuerunt. carcere exire. Precibus adpositiemum suorum induct protestantur, se inde non suppli in motu conterritos,nec conscientia uiolatae pacis ictos, sed iussu populi abire: nec ut sordidatos reos vadimonium deserere, sed eodem reuersuros; causamQ in uinculis dicturos, cum a principe iuberetur,& ad antcstandum citarentur. Et in hoc quidem statu res erat Ultraiecti noru: Trans montanis inter haec Amortarii js,tametsi domi res essent quietae, per uicinam tamen pestem concesso octo ex sententia frui non licuit. Erat mmorsortium nomen ob agrariae pecuniae constitutionem apud princi pem non talum inuidiosum, uerum etiam ominosum. Exaggerabatur indies eius odiu calumniis es as at* alqs,quam nimis credulus princeps
postea ipse sibi poenaru exactor fuit. Ingenioru loci, & cordati populi Lgnarus,infestistive eos odisse coepit. Legationes illorii aliquadiu admittere noluit,animia. iamdudum ad uindicta adiecit. Oppidum ita ppe insid as aggresso, Histra incoeptum suit. Tantum apud prudentem episcopum ualuerunt paucorum consilia,& priuata per id temporis inuidia. Edixit praesecto arcis Amisianae S praetorib. eius ditionis, ut in Amorsortiorum agrorum cultores agrarios uectigal costituerent. dissimulus interim suo id iussu fieri. Concurrunt totis agris coloni prope re in ciuitate, quasi a mentes: querimonias suas ad dominos sendorum, quid in se immeritos a praetoribus paganis tentaretur, deserunt. Co tur senatus tumultuose , dant literas illico ad rusticarum iurisditionum praetores,in primis autem ad Praesectum praesidi j,in haec uerba Uide
rent etiam at* etiam,quam rem agitarent: per nouam hanc,pecunia co.
lonis suis imperadi formam, sibi uim fieri,iura libertatem. pop. Amor sortii uiolari. Non commissuros se agros iuris Amorsortii uectigales rum aut cuiusqua libidini sore. Praeseditis rem illico ad Antistite de seri, cum exaggeratione querimoniam: id quod procliue illi erat apud nominis Amorserti j iam)udum apertum pene hostem. Criminatiora
autem omnes sere ex uano erat. His calumniis episcopus multo in ill
magis accensus suit: uisa. res indignationis plena, quae sibi & praeto ibus in posterum insigni damno foret. Scripsit ex suorum consilio iii ras ad Amorsoruum senatum,quae lectae in hanc sere sunt sententia Populum