De iusta reipub. Christianae in reges impios et haereticos authoritate iustissimaque catholicorum ad Henricum Nauarraeum & quemcunque haereticum à regno Galliae repellendum confoederatione. G. Guilelmo Rossaeo authore liber ..

831쪽

ORDINEs RErrva. GALLiCANAE ,, seres in eorum manus inctilebant, illi statim abs mora tanquam retigionis angelica hostes occidebantur.Sin vero pastor aliquis lenitatis & mo 'eratio nis nomine erat commendatus. qui contra Calui-nismuin nullum fortasse zelum & vehementiam ostenderat, manifeste tamen ad eius an obatu ciarnem adduci non poterat: de ille quoque ii ii minusquam priores crudeliter iugulabatui, exclamantibus perpetuo minutiis quemadmodum in suo A- postolo Farello didicerat, ha, dest a diabis Hunc Iesaut ψ π du in Seu des homines e lio istς talis est dia alus candidus, Don minus quam reliqui illi e mundo tollendus:atoue ita siue illis amice blando ni, sue ut parest sertiter adversemini, nisi plane Chriitum cum illis abnegare vesitis, capi a vesita morti sent deuota , ct semper illis estis vel nigri vel candidi, semper estis diabolorum instar bellicis &bombardicis exorcisimus istorum An lorum Satanae E mundo hoc ad inferos ehciendi. ω Mcmineritis deniq; ipsos Nauar ei antecursores iam minc valde imprudenter dicere , illii ecclesiae z- α

quam instituit reserinatione inchoaturum ab ec

rege pro sua voluntate mutari, expilari, inuerti: divitiisese uenenume iniis Gallicana, propne Deus Contraria antidoto, necessario nimirum sanit stiecclesiasticorum medicamento esse tollendas,de is fiscuniregis Nauarraeieupetendas.

Quod leuiter qualis te sonuito istisi, si nibus elapsum Eec astici ii iii latius adueriai,

aut molliori brachio praetereant hoc unu in cohs-derent priuerea, hanc persuasionem iam olitii in

huius N auartari eiusque fratris Vale semente, Curia,consiliarijsitotam viis praxi a multis iam

832쪽

inueterauisse. , Siquidcin penultimo conuentu Ble. sensi meminille potestis Regem illum quasi tulit . . μὴ ἡ huiυε pia dationas initiit faciente vehememuissa Si. s. gitasse ut omnia ecclesiae Gallicanae spirituali, quae vocantur ben ficia illius unicae volantati or- . clinanda & dupbnsanda traderentur. Quod quum : Archiepiscopus Lugdunensis egregijs rationibus' dissuasisset, maidiemque Comitiori. in partim regio postulato dueriisset, Roque proptcrea iratus eunt ad se accersitum valde increpallet, & e contra Archiepiscopus quod sibi videretur disse ruisset,Regis N Archiepiscopi iermones interrum- 'ns non bc ne moratus, sed ramen Regis sui vo Iuntati, optime conscius Caincellarius γ Duo sunt

inquio poten i me Rex, qca E scopum istu 1 stat i

prae do e ct iracundia stin iis C.ncessanire: ad Hi t di aegrotum, e chiricuus ouere non posset tam e hancia ripam ira Regis illivsanimo inhaesisse vidςinceps ntinenter iuxta eam se regerer & cultatest oecclesiasticorum tanquam suas gradatim ad se raperet, totus consequens vitae eius cursus dcclam ψαHψc ipso enim tempore pomum aliquot cen-tςna aureorum millia a Ciero sibi annuatim persoluenda impetrasset, quod illi ad sex tantum at

nos serto modo certisque Pin conditionibus con cesserunt ubi ad eorum annorum terminuta latris tu puruentu Ui,RCleius ab illo onere ad quod

833쪽

iumq; ad eas peltibentiu dumimis i de repente iis sciscitatus quidem a Ciero ritu innienti velles.sua absoluta authoritate quemadmodu in aliis regani ordinarijs reditibus fieri conli ust,ita in singulis regni huius prouincijs nota, ossi talos ad pecunia i eam extorquendam erigit,eosq; os facit otificiaq; pr aeseriti pecunia ut nioris ali erat) subaύ- etione vendit. Cumq; Clerus per undi iii cederet,& in Paclamento Parillansi de in guitudi- ne iniuriae sibi illatae vehemetit me conquere e.

& Regias,&ius naturae,perpetiti siq; priuilegia Em MilesiaeGallican qus nisi sua Q6w d athitacessione Clerum ad tale onus j ingi prohibebant: tamen his no obstantibus,impius ille re quoi phia μὴ - 'raone tyranno, vel Artaxerxe infideli Pessaeonio Qecclesiam immanior,pr ipit pallamento vilitera, ' 'suas ea de re ad ipses millas instar legii ratas & firi, esse decernat, nec quicqv a Ohanino faciant Qmnes contrarias Cleri per suum illu Syndicu oppositib-.: nes siue descripturi siue dei e naturae ciuili,aut alio quocunq; sumptas,quibus omnibus ex aduer. i. 'so in altera quasi librae lance appendi dc praeponde- .rare suum vilius tyrahicu illud verbii iubet, Cur est nostreptii tr. Sic est volutas nostici: sic volo,sic tu. beo. Qiso ille verbo viam manifeste praestruxit suo Na iraeo ut quantum vellet I Clero audacterdi . berrimeq; auferret. Qui enim nulla alia ration oua sua solius voluntate vel voluptate ductus,qua - Gringenta & tot pr erea aureoru millia annuatim

in aeternu soluetida Clem imponore mimis, quadaia regis voluntas facta est suprema lex de eccles sucis bonis pi ascribe li,cui n6 Naua volutas satis

834쪽

μὴ iri locus es ampla b causa erit, ut octies centena mi Ldupitc ta, si in ei videatur, Clero annua-- .cei si a xime*igantur lm ci r non haec voluntas sufficiat

e: auarraeo xt sicuralibi fecit, ita in Gallia quoque

rimis. integros ecclesiarum fundos teditusque sacerdotiabus dempto sibi assumat, sique annis pensioni- bus iubeat esse contentos Nihil enim interest,nec qidcquam impedire potest, muti si Regis voluntas aptim is ciat, eadem sufficiat quoq ad secundi Sa ea sol per se satis est ad rege ex triente bonorum Gelasse possessorem efficiendum , eadesaris swrm mi it ad eu ex dodrante, imo ex asi manae seculiatam haerodem costi: ndum int granam earum nessone veris dominis ablatam

adra

volassis Neq; vero hoc teporem- quam destitit pimine Valesius pro lenius episcψ-

patuum,monasterior ecclesiam quarumcunq; consiliarib, sicis,militibus, politicis, pueris,mu-hViculis, stineretriculis tanqua plane suos condo

835쪽

praestitit in regno suo Biernae, ubi omnes Ecclesi- cse Mastici penitus tota &proprietate &vsusructu fundorum & bonorum quorumcunque priuantur: μ V . ijsque omnibus Regiae coronae adiunctis, ministri remanent merὰ pensionarij, quorum coniugato cuique assignantur annuatim libellae Francicae vel 'forent 3 . caelibi a6o. ὰ quibus tamen deducHn- . turdecimae regi tanquam sit premo ipsbrum Pontifici seluendae:&quae postea superest summa, qua maligne,inuidiose,diminute. magninue labore& i. non mediocri sumptu a thesaurijs extorqueatur, , varijs ministrinum querelis & lamentationibus constat.Et qui suis quos putat veros ministios Do mini tam iniquus & acerbus eston vobis quos habet pro sacerdotibus Baal,suturus est aeqvior& indulgentior' si ita suos illos Euangelii praecone travit,an vos quos credit seruos Antichristi, ami- cos Porificis Romani sui capitalis aduersaxij, q00 necessario ipso ductu de impetu euangelii sui cratur tanquamidololatras, corruphorcs Euang lij,haeresis suae vere Catholici estisin hostes im-

mortales; ap vos patietur tranquillam & iucun-

dam cum bonis vestris sub eius dominatu vitam traducerer Ergo si homines estis,si utilitatis vestros honoris, si status, secclesiae conseruandae curam aliquam habetis, videtis necessitatem quadam Vobis iniectam vi Nauarraei dominatui qu macerri me resistatii. Sed hoc quanquam Ecclcsiae Ga lica quae magis quam Reipub. aeterna est, a ternitatem intueri debet,ac ue&tenetur sita iura libertates, atque priuilegia quae ab anteces ri- bus accepit ad siccessores integra de inuiolatarrac . mittere, permagnum est seri ueponderandum: tamen singulis ecclesue Gallicanae sacerdotibus, quoruni menteo hac tempestate ad grauiora ad cel-

836쪽

siora & diminiora debent attendere,ii nus aestima dum censeo: 5e eos illud alterum de fide, dereli i gione, lepresenti morte quae eorum capitibus ima minet si Catholici permanent, magis versare, dc noctes atque dies ruminare stiadco. Et nisi valdem,ta . . fallor, Ut alia Nauarraei opera primitilla non si P Uium tum historica fimi sed etiam symbolica, hoc est quae pnoesignificant quid in futurum ab eo rex ec i - Gallorum,si quando eo peruenerit, e cistandust: ita virum est in hoc genere quod Cnristian omnes, imprimis autem sacerdotes soliditos viri lcsque,&quasi in excubijs ad. impediendum, eius - regimen armatos stare iubet. Illud intestim quod -p: opter rei Turcicam immanitatem homini Chri

mano vix credibile est; de nisi plurimi exist reiicqui i ipsa veritatis inluciadae dc testificari dae gratia profecti oculati testes r dijssens mihi na ne minime Ursuadet i potuisset, hominem titulo & specie externa Chri sumum,Christianis maloii. bus ortum,maxime qui sua purishma noui Euan gelij proseisione Christianillimi Galliarum regni regem se sperat aliquando euasurum ala quid vim quam vel in animo sito voluisse conci ere. multe, minus opere &facto' complere. id illud Nimiarum quὁd in contemptum religionis Christianae, de ad terrorem verorum Christiatiorum, veteris ' Paganismi incitemredintegrans, livsua ditione Bia

innensi patibuli tritionibus & honiicidis suspen dendis posta, quae a temporibus primi Christiani

,-. Imperatoris Constantini, siripier holibrem Critia ιλι-ς. r. cis Christi Jc Christi ci ucifixa ha alia,figura Cri cis formam fabricata erant, ea iste princeps ire re gno suo ad vererem illam dea Paganis vittata soci, i .mam reduxit,3c in veris Christianae adorationis Sc'.

Gligienis cilicibus latrones inaleficosque suspen- dit. Et

837쪽

di Tt hoc quid aliud significare potest qu in im-

mensum Christianae fidei odium & detestationem, mea Ilia aganismi veteris iniurationem,quam pem ' se .diam inuehcndam contrariam fidei illi qua nii Constantimis Magnus coluit & per imperiit Romanum propagauit, quam Crucis & Crucifixi . summam despicientiam : imprimis aut ira facem dotibus Crucis & Crucifixi adoratoribus denum ν tiat,eosistis crucibus este assigendos, & cum Cru-icifixo crucifigendos quod , Nauar ei militibus in multis Guiennae oppidis factum cotistat Cruci Sc Crucifixo renuntiare, & omnem cultum quem ei impendunt relinquere, de spem quam ii eum habent adijcere iam antea fit miter apud se . Iroposuerint. Hoc est quod ego auribus sacer otum omnium per Galliam, hoc est quod Episcopis hoc est quod ipsis Cardinalibus qui o tempo- ra,6 mores factibia i Nauarraei fauent, acute sona- reo circumstanare,&insonare cu's. Qui si nera; i propter Christi Iesu gloriam,neque Christianaeti- .ligionis honorem, neque suam iptrum salutem aeternam, ab illo haeresiarcha per stipiemi pastoris iustissimam sententiam iam olim excommunicato zauocari possunt,quid ego hiistra ad eos verba fun- dam, quos ex Saniatoris nostri sententia constat sales insulsum ct infatuatum adnibi prorsus villa,neque ad terram neque ad terquilinium . nisi ut mittantur soras, ct ab Om bis conculcentur l: Io. Ad ciuitates autem,ad mercatores ciuesque ad populum Catholicum toto hoo amplissimo regno diffusem , cuiusque in eo sustinendo magnus . est labor& maximum onus,ad hos ossicij ssi com- . monendos no opus est aliquid nouum excogitare praeterea quae iam abundanterdisputata sunt , &ὲ sunt eis cum alijspitrisque communia. Quatenvs

enim

838쪽

enim Christiani sunt in eadem cuili Cleto & Epic. copis suis fide eis & vivendum de moriendum est :

P. quatenus Catholici, ostendimus quantopere tenetur haereticorum communionem: exhorrescere:

quatenus reipub. Gallicanae & ecclesiae Christi membra,iam prius edocuimus eos diuinis ' humanis legibus obibingi ut nullam capitis vitaeque recusent dimicationem quo Regem haereticum regno eclesiaque procul repellant. Hoc enim nononicium est Nobilium solum, non est ossiciu Cleri aut episcoporum tantum , hon tantum ad Iudam Machabaeum&fratres eius pertinet, vel qui sunt genere Asamonaeorum, hoc est pro res&n in. . biles, sed ad omnes qui Misit - is ad Chiisti nos omnes pro quibus non mitius quam pro N

bilibus de Episcopis mortuus est Christus , & qui eadem qua Episcopi Nobilesque fide ad regnu -- lorum sibi viam munire debent.Illud sertassis huic

hominum generi magis peculiare est,ut urbiu sua- Tum contemplentur ornamenta dc decorem, & si eum in antiquis legibus, in pulcherrinan ecclesijs.1n santissimis mon aerijs maiore ex parte positum animaduertuntue tum certό sciant laxe omnia unan .i ι si cum ipsis magiii axibus a Caluinimo reae prorsus

a via se esse mutanda, si ruenda,& exterminanda. Nouos enim necessarib mores, nouas leges, nouas ciuitatum gubernationes, haec noua Caluinismi haeressinducit, id quod ex omnibus haereticis Guientiae G syoniaeque ciuitatibus istius imperio flabiectis patet. Neque mula aptae cohaere tautconsistere potest nouus Lic Caluinismus cum veteribus C rholicorum regulis,qurim quadrata cum rotundis, aut Alaoranus Mahometis cum Euangelio Christi. Ecclesias autem, monasteria, dc huiusinodian

tiquissima Christi . pietatis monumenta penitus

839쪽

excindenda scire,non minus cerib colligatis ex tint

millibus similium extructionum quas iam piidem alibi sca ratissime disturbauit. Et qui Neraci regiam suam quam cum magna ostentatione amicis eum inuisentibus commonstra e solet, aedificauit ex ruinis ecclesiarum: qui eius ciuitatis ecclesiam .srincipalem totam demolitus est praeter campani--eraravi. Gquod ad maiorem Dei & Catholicorum contu- ' meliam , vel perpetuam sacrilegiorum eius recordationem stare vermisit : hoc quid aliud Catholici interpretari posuint quam clarissimam praedicati nem se idem in suis ciuitatibus perpessuros, si qu do in illas eam quam Neraci obtinet regiam pol statem vir iste obtinuerit. Illud quoque sertasse vos 5 ciues, &quitertium huius reipuo. Ordinem conficitis attingit propius,quod sub hoc rege nihil

expectare potestis nisi continuam bonorum vestroruni ruinam de direptionem. Et hoc quoque ita is necessarid de arcte cum rege haeresis huius defense is est, re copulatum est, ut lumen a Solet& humorem ab aqua ficilius sit separare, quam aeternam praedandi stibditosque expilandi proprietatem a rege hae reiico nullis legibus scienato auellere. Et ita qui iam aegre molesteque fertis asses aut francos a vo- ibis requiri ut Catholicam fidem vobis filijsque ve-

stris tueamini, tum aureos, ipsbsque reditus vobis ereptos sullineatis necesse erit ad haeresim in regno hoc cum sempiterna vestra posterorumque vestrorum damnatione constabiliendam. An cupitis cer- 'tam minimeque fallacem huius miseriae vobis eue turae demonstrationem Conijcite oculos in proximam maximinue vobis vicinam insulam,& iecol- H-

ligite historiam Henrici VIII, quem I patre relictum fuisse omnium in Europa regum ditissimum,

non modo distorici domestici Angli, scd ipsi etiam lib. i.

840쪽

externi, Franci Italique quia erat notissim uiu memoriae prodiderunt. Is autem postquam perrimptis semel illis regiae potestatis si estinus &repagulis quibus includi debebat,supremum se ecclesiae caput fecit haeresinaque an lexu .est: practei thesauios eos diissipatos & profuses,1 Un multis sui unius regni anuis pluia tributa a populo exegit,

quam omnes ante eum reges simul in.unum con

iuncti annis fere quingentis, omnes dico quicunque in Anglia regnarunt a tempore Guillelmi mi mi Normanni quem Angli Conquestorem vocat Cuius rei locupletii simus testis est Cardinalis Polus,qui hoc se ex ipsis libris rationurn, & narratione eorum qui rationibus pneerant; didicisse fideli

ter affrmat. Neque uno eo rapacitatis genere coimtentus fuit,ut per Partamentaria Comitia tyranni co terrore coacta ad omni fere quae peteoatdan

siendum,istiusmodi immensa portoria,vectigalia, ubsidia, tributa, idque nouo & crudelissimo modo nec unquam prius vliis temporibus usitato exi-gcret, sed pi 'terea postquam ea ratione quicquia olerat corrasillet,lum demum alia via in speciemeniore Vlus, ab omnibus per regnum illud ecci iijs,nobilibus,episcopis,mercatoribus, viilicis, de quibuscunque iubditis quorum domesticie secul

tales ad centum seviginta aut eos ascendere putabantur, finitam silmmam pecuniae,quam illi volentes nolentes prcestare compellebantur mutuo

sumpsit,sed datis chirographis regi js de ea cuique

rependenda intra certos annos. Quae chiros a- grapha ita accurate serioque promittebant pecunice eius restitutionem,ut plaerique eam in dotem filiabus largirentur, plaerique ijs chirographis tanquam praeiente pecunia mercimonii venderent cmerentqur.plaeripie in supremis testamentis eam - pecuniam