Maria honestissimarum artium, et scientiarum antiquissima, amplissima, et celeberrima vniversitas celenbrata in schola rhetoricae à discipulis P. Mathiae Neüman, Societatis Jesu

441쪽

a sanguine ac rarum ab indole, sed tardiorem ingenio Elzearium , cui, reserente Surio, Deus ipse

trem suam dedit praeceptricem, ut Vab ea multiplicis eruditionis haustiabus potaretur. MARI nimirum illud gratiarum est mare, quod solidissima Sapientiae hausit flumina, ut in alios iterum dimanaret; est admirabile illud speculum, quod aeterni

luminis recepit radios, ut in ten brosos mortalium intellectus rem

deret est opulentissimum illud aer rium, in quod inexplicabilium pretia thesaurorum congesta sunt, ut in tenues ac egentes egereret. Quid igitur est, Auditores, quod non omnes silenties ad sontem non omnes t eis amatores ad hoc speculum; non omnes scientiarum egeni ad hoc aer rium non omnes studiosi ad hanc amplissimam Universitatem concurranti Accurrites ecce invitat nos materna benignitater emussit -- me. Mexmignitatis vestrae

442쪽

scientia filiali in Matrem affectu serritrepidatis, saltem Davidica promptitudine respondete Dominae: Sem

vin tuus sum ego, da mihi intestinum. Α

currite ecce proposita est vobis Domussedesque sapientia ; ut, si hospitio careatis, recipiamini Domo, velut asVenae&peregrini; si ab itinere sessi anheletis, quietis indulgentia detur in Sede, uis facilius juxta vetusPhilosophi effatum, cujusque anima sedendo fiat sapiens. ccurrite ecco inclamat Sancta Mater Ecclesia, quae vos suscepit gremio portavit utero, Potavit lacte, atque ad hunc aetatis forem perduxit per quidquid ch rum est, vos rogat per quidquid Sanctum, vos obsecrat, ut hoc ejus squalori, quo est obsita lacrymis , quibus perfusa curis , quibus affecta, deferatis; Marianae, hoc est, vere Christianae scientis fontes consectemini, queis poti emotaruniamentium subtilitates, 'umentes fucos confundatis , ludentium ingeniorum sophismata retorqueatis,

issarum opinionum portenta configatis.

443쪽

gatis. Non est Sapiens hec hono rum subsellijs dignus,qui in hac Universitate praecellentem studij non navat operam. In illius corde non vult habitare Sapientia, cui Sapiemtiae Mater cordi non est. Non est di

scipulus Christi, qui MARDE discupulus esse renuit. Eadem utrique scholi, eadem doctrinaci ut unius stientiam honorare, alterius respu re, sit utriusque conspuere dignita tem An meliori spiritu agimunia , quamJoannes, reliquique fideli strae ductores Apostoli, apostolorum succedanei gravissimi Patres Istos non puduit a Deiparente plura

discere Christus ipse sub disciplina

Matris versari decorum duxit alianos aliter, meliusque sapere vole mus, quam Christus,4 tamen ex e ritate Christiani dici, talesque habe..ri inquam metuo, ne provinciae, regnaintegra sua tranquillitat hucusque secura, similium quidvis sentiendi libertate, in turbi istis sedemum convolvente, immaturius convellantur, in infausta I syrtes,

444쪽

ae dessenda sincera fidei inutisque inaufragia praecipitentu lCredite, Iuvenem credite ἔhoc naufragandi periculum horret , aversatur, execratur patria vestra ἰ ut etiam vicinitatem illius declinet, per amorem vestrae suaeque i columitatis vos obtestatur, velitii

nobilium ingeniorum genio nor aliis Musis sed eastissimarum virginum Reginae, ac irrefragabilium Doctorum Magistrat impendere, vosque obsequiis ejus penitus consecrare .Qπd quia a vobis abunde praestitum suppono, ea enim sinceris ta tae Patronae clientibus solet esse devotio nefas duco,diutius hic immorari, illud obiter contentus dicereis, quantum felicitatis ath, nescio, qua indocta sciendi curiositate ad evanida, erroneaque distracti conseque-xentur,si in schola MARIAE, seu M rianorum Doctorum politiori litteraturae vellent invigilare.

Grammatici certe nanciscerentu hic reliquarum scientiarum fund montum, non arenae, non flumini,

445쪽

non aeri instratum, non vanae oste lationis caemento compactum, non illiteratarum levitatum arundinibus substructum; sed solidum.fixum, certumque Dirimerent facile ludicra scholarum duella, quae deci terpunctione, de verbis aut syllabis ordine suo ponendis, de primae notae litteris bene locandis. de dictioniabus verborum transpositione non mutilandis, de vocabulorum usu, vetustate, novitate, concinnitate, in tiliter instituuntur perdiscerent 4 quae in litterarum figuris, vocum Ggnificatione, nominum verborum

que expositione sunt solida Dil cida puritate loquerentur ety-- logias sinceras evolverent, obscuras illustrarent, dubias determinarent, partes orationis omnes construerent ad singularem sive audientium, sive legentium voluptatem. Nec ignorarent ea,quae ad vitam beatam, eui nati, ienati sumus, pertinent ἔsublimes siquidem haec Magistra fa- est Grammaticos, qui ex tessera suar

446쪽

Declina a malo, fac bonum, continuo vivunt aversatur vero Gramaticos humiles, qui solo cortice gaudetimo Fn admittit intus pinguedo medullae. Poetae quantos animos, quantosque spiritus non sumerent in libesathena ora quibus artioribus non accenderentur discipuli in Magistram . pquae affectuum castissimorum lenoci nia non exercerent clientes quas laudes versibus non illigarent redu dantes tum in Deum, tum in ejus Matrem, tum in sanctos, tum in alios virtute conspicuos' es quaelibe efferretur verbis appositis, ornaretur elegantibus, decoraretur tran latis Funderent plenos affectibus Elegos , acuerent pungentes vitia Iambos, replerent sale risuque modestoSaWras,modulis variarent Lyricos, exprimerent heroas poemate, simplicitate rustica condirent Eclogas, ipsos etiam poetas veteres superarent. Ecquid mirum p illi apud nescio quas Musas de fabulosis Par nam sontibus hauserunt, seu verius hausisse somniarunt cisti apud Castissimam

447쪽

stissimam Virginem Mariam de se tibus Salvatoris , qui de Calvariae

monte quinque scatebris fluxerunt. ingeniosam sitim, explerent , proritarent.

Μufici quida Conciliarent hic facultati suae saporem omnem, si aviutatem incredibilem, argutias modulorum melleas , dulcissimas totius consonantiae Charites' mollitudinem tamen duritate nemo temperaret melius, ut qui nossent in hujus vitae aerumnis dulcissime colliquencere. Discerent praeterea vocum instrumentorumque disparem concor diam ; sed consonantes cum Deo

animos simul conservarent, an rentque concentu tam melico, ut s. ros etiam mortalium genios cicur rent, concentu interim virtutum

beatas caelorum mentes ipsumqui Deum excirent in amorem. deo persecta, vehemens est musicae a tis facultas in hac niversitate tractores porro non minore feliciatate suam qudque componerent, ex polirent se absolverent eloque tianu

448쪽

tiam. Pectus, mentemque instrue rent erudita argumentorum solidi . tate, ut ex corde, non Ore nata dici posset oratio. Conformarent cordium proditrices lingvas,quia per eas, velut per canales conceptam intus Sapientiam fluere necesse est. Ipsa ora implerent melioribus verbis , fortioribus dictis, doctioribus sententiis ostenderent suam in rebus sublimibus majestatem suam invia

in affectibus vehementiam suam in mulcendis animis suavitatem. Nullum ignorarent eloquentiae melioris genus, nullam elocutionis virtutem, nullum sermonis characterem, ut vario ac omni modo a gratis discipulis praedicari posset Magistra , quam beatam dicunt omnes gener tiones, etiam oratorum. Philosophi , Bone Deus quam solido, nulloque adversariorum robore expugnabile consequerentur scientiae suae munimentum. Non opin tionibus4 vacuis conjecturis cunia aemulis decertarent. sed argumen torum

449쪽

torum nervo, medulla propugnarent arcana naturae, evolverent cain. sas, notarent effectus, rerum virtutes perspicuis cognitionibus com

plecterentur. Scrutarentur, ac m tirentur terras, nihil minus inte rent, quam terram lustrarenta,

stellas orbibus suis affixas, tota mente caelo haererent affixi discut rent num sol, Luna, caeteraque side ra inhaec inferiora ita influant, ut in

ipsas etiam animas aliquid propensoris voluntatis depluant: tamen non nisi a Sole Iustitiae, Pulchrsque ut Luna, Maria optarent influxus quibus mergi vellent, submergi, ut a tam felici mortes si tamen mors dicenda est felicissimi dicerentura

Μeaci, quis dubitato hinc exirent non tantum doctissimi, sed Fore natissimi, quales in provinciarunia urbibus veneramur plerosque momborum profligatores, sanitatum nostrarum vindices nec tam audacter divinarent tyrones aliqui ilia aliena vita, Tanguine, quem dum

curare

450쪽

curare intendunt, inde primum se antiam suam mercaritura tunc priamum incipiunt erudiri, postqvania multorum animas proturbarunt de corporibus, quorum morbo , morborumque principia defectu scientiae, non cognoverunt. Si sinceri

clientes , integrique forent Mariae discipuli, condiscerent sane infirmiatatum causas, turbati tempera menti originem vel effectum cape-gent certiora signa, num morbi ab effusabiles, vel praecordiorum aesti; a viscerum frigore, vel prodigalim. moris diffusione a sanguinis abundantia, vel defectu, similibusque mutationibus accersantur. Plenam denique medendi scientiam combiberent, quia non potest nonnisi co- o S. Da piose fluere Pelagus cuiationum MN A-

Iuristeriti quoque supremas recta que lineas suae peritiae inducerent, de juris legumque interpretationibus dllustrarentur. Quid enim' ab ea non reflecterent fulgentissimi adhin disciptitos, quae totum Iustitiae S lem