De hemicrania menstrua, historia et consilium

91쪽

68 . DE HEMICRANIAD.Collega: degustasisPlacent color,odo sapor. sed in via aliquid. Ast tu cujum,Pro conde, nus ρ F chitii. Quin ipsum dicis: nam scis nos festinare. MDrathrites: sed Foeniculatum nos vasis inscribimus, propter pueroS. g ra Quod vinum ρ Baccharacense hornumm turrimum. Quomodo factum ρ Ex praesCr1pto Cas

si ani Bassi Γεοανικων vi II. 1. Ostende librum Οινων

3 2r 8. Quin tu ista mihi Latine potius: neque enim ignoras , quam mihi graeca excolere totos dies πλο-δίονι non licuerit. Repeto ergo nnorum salubrium confectio. Vinorum salubrium conditura ct confectio diamersa vitia sanat, quam multi veterum per experiem riam costaudant. Est autem compostio 'sorum Amplicissima,nihil medicamentarium habens; veluti ex rosis, aut auetho, ab thio, pulegio, se hujusmori, Oportet autem unamquamque relatarum flecterum contundere , O pamniculo illigare n vinumque immittere. 3 229. Satis, D. Collega: eamus. Salve, Promia conde : deliberabimus, & mittemus. aliquem Cum

mandato. EXspectabo quid velitis jubeatis, mei ho-n'ratissimi Domini , en ecce obedientissimum se

fago. Videbaris, D. Collega,dubii aliquid modo

92쪽

premere de Vino, quamvis laudares. Ita est. Placet ergo promere e licet enim nunc inter nos & libere conferre & sine interfatione consissere. g 23 I. Non ausim Vinum exhibere. Quid ni Θ Rogas P non succurrit, quod Vinum Cum SERENISSIMA PRINCEPs bibit, μ' sat caput Alree sentis ZMemineram, & hoc exspe bam. Noli metuere: nihil est periculi. Imo hunc si scrupulum exemerisejam tunc fatebor, οπι - ἡ μάλι ι αὐ φυον λη quod haec medicina maxime secundum naturam sit: l. de Flat.1Ι. 21. Id equidem, nisi alte insideat, haut erit dissicile, si forte molestum. g a 32. Primo quidem non ignoras, Male SERE-NIssΙΜA PRINCEPs sumat. De Marathrite autem testatur Cassianuscap. 9: quod Μαω-ρρεξ νγοινει, μαχον ρωννυο, ἐς ' Vinum e seniculo a petitum excitat omachum roborat, ct urinam prolectat. 3233 Quod, cum memoriam recolo, a Dioscoride est. Nam hunc memini de Selenite scribere in v de Mat. med. 7 ' O n mrisi ορε5ν, - Oρῶοιν εω κἀν α πνους quod Cibi appetitum facit, ct machicis ac di culter mestentibus auxiliature atque etiam habrum commendat: & statim prorimo Capite, ad eadem incax parari etiam e Foeniculo Cujus etiam succo Hippocrates tribuit vim urinae movendae, II. de Diaei. XIV. 29 . g as . Vinum ipsum si aestimamus, album est, hornum emo ratum est. Tale vero non potest non Menire SERENIss1MAE PRINCIPI , si audimus Hippocratem nostrum. Ita enim loquitur jam lam

93쪽

o DE HEMICRANIAdci ot x1 11 . et a ' : οι λcmi s νέοι μοχλον τ' οἴνων αι ita in m ε υτερω ' γλυκεν εἰ n, se πρός UM. s. oi οδεντες τ ἀνοοχων ρ αυτης ηλι ει , μι ω0 se οἱ παχέες τ λμών. ga autem se noυamina prae omnib- magis secedunt, quod propiora mu osen I atque etiam alunt. Quas dotes itidem odorat apra inodoris ejusdem aetatis habent , quoniam magis concocta an , facilioris concoctionis ' utramvis enim interpretationem & verbum & rei natura patiuntur 4 sunt. Tum se crassanae tenui s.

ga 3s. Quibus si addimus,mlaitaque Spiritibus ubtalibus facere reficiendis Nolo enim odoratu deScietates revocamus) quid amplius volumus p S 23 6. Urit etiamnum scrupulus iste. Profecto non credebam haerere. Ergo iterum audi Hippocratem ari παθων teXtu, apud Cornarium aut Marinelu

τε μῆλον βλάHi k ωφελήβ 237. Quae cum latinis sic commutabamus: Vianum δ' mel optima habita sunt hominibvi inquidem convenienter naturae ct sanis se in rmis opportune atque modice osserantur.' Et ipsa quidem ex se i s sunt bona. Sed se bona sunt mixta cum aliis, tum quibuscumque , tum imprimis quae Angularem praestare utilitatem apta

nata

94쪽

M E N S T R U R. 72 nata sunt. Aua autem cunque sanis conducunt, eadem etiam e caciora sunt oblata aegrotantum Sed detrahere de potentia Mortet atque ita daret, nis ea ferat corpus integra : alioqui magis obrium, aut prosunt.

g et 38. Summa est:

Lege, modo, ratione valent data vina: nocetque Tempore non apto quae medicina datur. Jam hoc artis est, considerare & facere, ων GD κῆ oiα ' ημ οπιν ' κω οτε ' κω οπι quorum oportet,

ct ut oportet, se qualia, se quomodo, se quando, se quantum oportet. VI. Epid. II. a s. quid videtur ξg 239. Nondum satisfecisti: Ergone' torquerbis, quod premere erat fatis ρ Persuasio facit. Nam is mos melancholicorum : omnia tuta timem. At haeccine persuasio est, quod sensi sentias ρ Non nogo, id doloris SERENIss1MAM PRINCIPEM in se e periri : sed, a Vino esse. g et O. Nisi forte idcirco sit, quod nimis parum sumit. Namque , quod non est fatis, velut hibernus Sol sudo die, tollere vapores potest, digerere non potest. Hoc ipsum tamen est incertum. Numquamne, si siccum prandium est, idem obtingit SERENIs-sIMAE PRINCIPI 8 Satin' certum est, non esse ex alitiqua prophasi non animadversia 'g a I. Sed esto i sit a Vino. Desuetudo facit Namque bibere non sol1tis, si vel modicum gustent, utcumque feriuntur. Talibus quippe Vinum, non alimentum, sed medicina est. Sunt, οίαν olim τροφή , S Oi0ν ου ηχροφ quibus minum alimentum est quibu non es: 1. de Al1m.um. 18.

95쪽

a DE HEMICRANI Ag et r. Alimentum est senibus: aetate, aut constitutione , aut morbo. Non est adolescentibus M his, quibus modus caloris esse humidior & calidus ac validus debet: ut neque iis, quibus siccus est praeter naturam vel aetatem: ut neque insuetis sumere. His r vera medicamentum est. Commovet enim. Atque hoc est medicamenti. g et 3 Hippocrates i. de Loc. in hom. L I v. -ν φάρμακά εἰσι μελανεονὼ το παρεόν . - Πι θ - ἰ κυροτερο. μεῖ κινεουον. c Medicamenta sunt quaecumque id, quodpraesens est, dimoment e quas de suo statu in alium. Ita mero moment quacumque validiora sunt, praeut sit perari ab humana natura possint. Ita enim ipsus se explicat l. de Vet med. XXIV. 76. Quantas turbasci et bacum, quibus primum ducitur in usum 8 At quam, etiam brevi, sit familiaris Venenata herba cui

non naturae Θg a Ergone Vinum, vinum, tam nobile, tam juCundum, tam vitale medicamentum rejectabumus, quia forte ad exiguum temporis dierum aliquo modo assicit Z Quin hoc sit argumento, medi Cinam esse: Et qualis ρ Qua aliud in rerum natura non est reperire: generosius in conservanda & confirmanda ea Virtute Corporis,quae πάν--5M, Setρεφιῆβλα- ' omnia auget, se nutrit, ct progignis: l. de Alim.

g et f. Unde & certa spes fore, ut, quidquid est

ejus molestiae, quod SERENIS s1MA PRINCEPS percipit a Vini usu, dispereat cum usu. Quemadmodum coram Sole oriente non consistit nebula roris aestivi:

96쪽

ita cispelletur coram Calido aucto iste in ossiciosus profecto flatus: si modo Flatus est, qui non didicit

tantum Caput reverentiUS habere. Quemadmodum vero, ista discussa&consumta nebula, serenior illucet dies: sic erit, ut oriatur SERENISSIMAE PRINCI P I velut novum Sanitatis jubar, atque illucescat ille dies, quo nolit ampli US egere medico. g 2 6. ta ilia hominum sine medico degunt, quamquam non sine medicina, scribit Plinius prooem. lib. XXI X. Principes saepe miror, qui, cum in plurimis sibi imitandum Tiberium, non etiam in Valetudinis cura

proponunt. De eo Tacitus Annal. VI. ΙΙ . L. sol sin eludere medicorum artes, atque eos, qui post tricesim m annum ad internoscenda corpori fio milia mes Aoria, alismi consilii indigerent. Meminit etiam SuetoniuS CV.68.

S a Plutarchus insuper tanti habuit, Ut, quamvis notet, tamen inseruerit Praeceptis de Valetudine

cos legat & intelligati Profecto sit ita, Principum eam esse sortem, ut praecipua rerum necesse habeant ad famam dirigero: tamen & hoc debebant e suo Consiliario stire, Mortalibuου in eos are consilia, quid

SIBI conducere putent: Annal. IV. IO7.ga 8. Ceterum ista, quum forte licentius vid bis facere, spes illis nititur potestatium naturalium, quibus praeditum audivimus Marathrites, eo e vino confectum, quod & egregie convenire intellegimus. Rationes, si contrahas, ad duas veniunt. Marathribtes idcirco SERENIss1MAE PRINCIPI suademus,

97쪽

DE HE MIC R ANI A quoniam aptum natum factumque est, hinc Seri copiam mictu minuere, hinc Spiritus inopiam accessis

β 2 9 Verumenimvero, hadhenus non eo comtendimus , ut in illo uno ostendamus spes omnes esse falutis. Restat enim ima adhuc radi x Malorum, sive utriusque j am toties nominati morbi, & quae nascumtur ab illis. Itaque etiam ad eam,propitio Num ine, excissim pertendamUS. S a so. Atoniam ventriculi supra dicebamus comsistere in duplici defectu: Calidi, sive ignis necessarii ad chilificandum , &Toni, sive roboris necta rii ad amplexandum id, quod est alendi caussa iniim-tum. Prior ab eo defectus est , quod neque satis ignis neque satis validus influat a Corde: qui etiam apud Galenum fons est ejus caloris , quae catus es

omnium in corpore actionum, in VI id V. F.D.F.& IV. 1 .A. &in specie concoctionis alimenti, Fac. nat. ΙΙ. 9.g et 1. Heic ergo indicatur Medico, satagendum esse , ut Ignis iste suecessione commoda fiat luculemtior, alacrior, vitalior. Quod tum fiet, quum ligna super foco large reponet: Sed quae t Modo dicemus, ubi & posterioris desectus Indicationem proposue

g et set. Desectum hunc flacciditatem nominamus medici. Est autem Tunicarum ventriculi laxitas ab nimia humiditate: Haec est a Sero sitate fanguinis. De qua tam multis dirimus, ut fine non semel fu rim in metu, objectum iri, si non illud, Apud Hannibalem , certe illud, Manum nescit. Sed dixi, &habeo

98쪽

MENSTRUA. 7 habeo etiam plures, accurationis caussas. Humidi ias ista indicat resiccationem debitam: Laritas a tem, adstrictionem moderatam. Ut jam cupientem invenire Auxilium ventriculo languido , Oporteat intueri in hosce Scopos : recalefactionem, resicc tionem, restrictionem. gry3. Ad quae idoneam paratum Materiam eum

ti sese quaedam dissicultas , non ex Historia proposita , sed observatione quotidiana Objicit. Nempe docet haec , ubi infirmior Ventriculus ossicio non facit satis, colligi plerumque pituitosam cruditatem;

neqUC certe contemnendam, cum adest.

g af Fatemur, de ea nihil nobis, nisi tenue quid ex relatione liquere : quin potius invenire in semgalitate victus argumentum credendi, Nullam subesse MAt quoniam mihi tam per multiplicem CXperientiam compertum, quam per rationem non Unam certum Cst, eam Cruditatem raro non subesse lammenti stomacho , & interdum etiam post purgationes vel institutas, si non subito, certe non ita longo post subnasci , vel etiam repetitas antegenitam 1 peresse: idcirco cum omni submissione rogo Excellentissimos DDφ'- Archiatros in eam inquirere. Natis est, & ante non auferatur, frustra omnis curatio

erit.

9 2s . Pome : esse. Quia redire ad frugem non potest, quia concoqui non potest , quia toto genere Praeter naturam est , quia praesens male coquendi caussa est: omnino evocanda est, & primo quoque die curationis. Quomodo p inic haereo , mecum

99쪽

que, fateor, vehementer & ad sudorem usque luctor, utrumne ex Vulgari.debeam, an Veterum praxi r spondere. Si ex ista velim, certe obsequio, non tam amicos mihi , quam huic favorem consilio concili, bo forte majorem. Sin ex illa velim, non possiimessugere, quin Veritatem, quamvis ex fana ratione, ex innumeris experimentis , ex sincera conscientia

profitenti sese objiciant responsationes multae, dubitationes splendidae, cavillationes odiosis, detrect tiones invidiose,& quid non adversitatum ρg et 16. Hodie enim Canimi Quod exprimit sinu

summus dolor) res medicinae eum venere in locum, ut haec demum extrema haeresis sit, Hippocraticam, illam genuinam omnibusque absolutam numeris &inconcussis suffultam ration us, , Medicinam promteri & facere. Atque utinam hoc seculum non usque adeo abhorreret a Vomitivis, medice, hoc est, rati ne & experientia datis i Auderem me sponsbrem, imo vadem, imo obsidem dare pro multorum set te. Certe plures non ita traherentur a suis vel Mo

bis vel Medicis: absit invidia dictovg21 . De cujus subsidii deliberatione, quia res

incerta est, supersedeo ulterius dicere : cum hac sponsione tamen, si istud Indicans adest, & de Indibcato solicitudo, quoscumque etiam, habet, mo p ratum fore, ad probandum SERENIs MAE PRIN-c1P1 & Excellentissimis DDy Archiatris ejus,meam obedientiam, atque diligentiam, atque studium,quo me teneri sentio ad omne id, quod spectat gloriam Dei, & prosperitatem Ecclesiae, cujus SERENIM I-

100쪽

MENSTRUA. 77MAM PRINCIPEM novimus Sc COlimus ceu pnec; puam firmamque columnam; & communem hominum inutem.

g a1 8. Superata difficultate, quam gaudebo si temere movi ; dispiciamus nunc , Cui mandare comfectionem medicinae oporteat, qua opus est ad praestandam opem, quam trinae Indicationes istae, pri-d1e ex ipsa Affect affectaeque partiS natura eruta

requirunt,

g assi. Quid ridetur ergo, cui, heic quod reche

curatum VolumuS , mandatum imus ξ Archimagiro, an Medicamentario aulico Θ Me, Omnino volo Utrumque amicum. Et quare non admittamus utrumque in partem laudis,quam,benedicente Summo animarum corporumque Medico, speramus ex valetudine SERENIS s1MAE PRINCIPI restituta ΘPraesertim, Cum neuter utius sufficere necessari a queat

omnia nobis p Eadem & mihi mens. g et . Sed solent fere ingratiora esse, saltem haberi , quae Medicamentarius parat. Recte dicis , haberi: nam quod eorum , quibus fere clemimus alia quam materiam, pleraque sint fastidiosa, dc horri dula, & in movendo ερπιάδεω, sive laborum & dolorum & fatigationum, tot molestiarum plena , idcirco est, quod ejusdem farinae credantur, quibus adjici

g 261. Accedit , quod hoc genus infrequentius utimur, ideoque minus iunt in vulgo cognita. Hi in Vero summa Creator providentia fecit talia. Sciblicet , ut experti eorum ingratitudinem homines

K 3 discant