장음표시 사용
611쪽
Secundum autem Aristotelem secundo physicit ausculi a tionis natura sic dissini tur: Natura est principita,&causamo uendi,& quiescendi in illo,in quo est primo, Hepcr se, &non
secundum accidens. Natura quid.
Auctor a atem perfecti magiste iij ait: naturae siue tu dicere mauis qualitates sunt quatuor, id elicet Caliditas&siccitas, ut in igne. Caliditas&li timiditas, uti in aere. Humiditas &frugi di ias, ut in aqua. Frigidas de siccitas, ut in refra . Oes auteistae complexiones inaequales sunt, nec est ulla ista ruin quam quaerimus. Nam nos qUa rimus et quale, te quo diuit Ioannicius: quod ae letaliν millesio est una, qua docum moderatibne,
incolume dicitur cGipus. . 'Notabis ergo. quod di cit cu moderatione, scilicet pdictarum naturara, seu qualitatu, videlicet caliditatis,humiditatis, frigiditatis,&siccitatis. Na quando aliqua istarii daturarum aliam non Qxcedit . tunc dicitur corpus teperatum & aequale, quia tantum est de una quantum de alia secunda debita proportioncm Uialitatum adessensetalli requisitarum. . item notabis,quod incolume dicitur sanis, remotum, cal- synonycinatum, separatum,purificatum, dispq situ siccum, vel mun
dum ab Cnini causa corruptionis ndupa Meherum
nec terra corrumpit, nec res comburens cor -b uxi tines aqqaicolorificans,viridis, aut diuidensi mortificat, vel deuotat, eo quod substantia eius est terminata, & natura directa incinditate, humiditate, frigiditate, dc siccitate Nec in eq.quid su perfluum est, vel diminutum. Et ideo sapientes praetu lax R't ipsum,& magnificauerunt,&dixerunt, quod ucse habet sta in metallis,qux madmodum Sol in stellis. Suo eis nim tanginς &splendore omnia vegetabilia germinant,&Omnes 'uctus perficiun tur nutu Dei. id plura si ad hoc per uenire misimus Θ Habemus proportionatum fere totum iuxta So ahendi dicentem. Iam ergo albi plumbi dispositionem
612쪽
Natura quomodo opere tar. Synony
Cognito igitur quid sit natata per Philosophum,& quo-tuplex per auctorem perfecti magisteri j, aliorumq; sapietum
sententiam restat videre quomodo operetur natura. Operatur autem natura multasariam: sed potissimum permixtionem,quam sapientes varijs appellarunt vocabulis. scilicet, Ingressionem, summersione, coniunctionem, conuexionem, c6plexionem, compositionem,& inixtionein: idem signi sicantibus. N hil enim ingreditur,suiu mergitur co iungitur honne et itur, complectitur, componitur, quam P miscetur. Videamus e go quid sit mixtio lauis enim secunda est qui aiysa cognita per diffinitionem omnia alia cognoscan
Secundum autem Philosophum s primo degeneratione mixtio est miscibilium alteratorum permini in coniuncto
Notabis Miscibilium, id esses ementorum. Nam ipsa sunt pri P a principia uniuscuius': m x i. Sed ipsius mixtim an se-stam, occulta inue sic ire non postumas naturam, ni si sciamus ipsa elemen' a commiscere seu componese. Unde He mes dicit Iii restiue fili quatuor elemento tu scientiam, quae suis 'posita fant ratibulbus in sua abscondita appa titione: Eorum enim ab sc 53tia i paritio ne itaqG exponitur nisi c6ponan lj bd nonus ei sintur deme cistis coloribus colorentur. 'Io abis minima, id est per indivisibillii. Nam siquid positi diuidi iani non esset minimum,ex quo diuiso par
tes eo minores proueniunt curn omnis pars minor sit suo to
to. Apparet ergo, quo per minima, id ost per indivisibilia fit
mixtio elementorum. Et quod elemon rum sit miriimum metallo ram componentium patet perdiffinitionem eius Elementum enim minima pallicula est metalli. - Adhoe autem,ut miscibilia misceantur, requiritur praeuia dispositio, quae non fit nisi permotum in omni actione, nedum in mixtione necessarium. Motus autem vel mutatioὶ dicituri secundum Aristotelem in Categorijs sexcuplex., scilicet, corruptio, generatio, augmentatio, diminutio, qu*m fixationem vocama : alteratio, & loci mutatio. Sed alijs in presentiarum omissis, Corruptionem tantum eligamus: nec eam quidem omni exparte. Nam multas sub se species habet.
613쪽
tu in facientem discutiemus. iNatura enim quae nu quam otiatur, omnifatio motu cperando utitur: in primi S autem 'm Dium corrup jOne. Corruptio vero hic N putrefactio aequi pollent significato. De hae itaquς in allegoria sua Hermes,sic inquit, , citote quod artifici j origo est caput Corui: qui in nigredine noctis,&in claritate diei sine alis volat. &arnaritudiue nostra in suo sangui-nc exeante coli, ratio accipitur:& mera aqua a filo dorsq. N5 est ergo aliud caput Coetui nisi nigredo noctis, quia sicut ista sunt nigra &obscura respectu diei sic spiritus iste pii refactus respectu spiritus mundi, qui ex putrefacti 9 neo rixur, & per nostrumastificium extrahi p9r, Sed cuius coloris debet esse sp illius iste m undu Prosecto, albi. Vnde Hermes, Scitote rumorum inquisitores, &sapi entiae fi iij, quod vultur se pra montem extensum in cacumine voce magna clamat inquiens: Ego sunt Album nigii, ias urinum albi, & rubeum citrini, veridicus sum certe, & non
Notabi ergo album nigri Nam ipsum album ex nigro ex Mahimusalem Alphidias: Argent uni autem viuum, quod ab eo sci et cortice nigro extrahitur . est humidum album, corticibus mundum me opus pereat. Viso ergo quWd prunus motus naturae est corrumpere, videndum cst qualiter fiap Et ut perfecte sciamus facere: oportet nos habere cognitionem principiorum tam naturalium, artificialiuis. Nam qui principia ignorant, finem nonio ueniunt. Primum ergo principium naturale, ut praedictum est, diciamus Arg- viuum, cum arena alba per igne ab Arg. vivo septies mundatum, coagulatumq; , ac materia lia ignis, &agris, sub
nomine An tybar, Marthek, Stagno . vel Ris o quod Graece Thelima dicitur, & Hobraice Reson ) post xv in litetis & numeris notatis ivt hic infra, supral pei ljneam prapendicu-ὶarem inchoando a penultima sursum ascendendo, & in
mam terminando. E. F. Lux maior.
H. g. Coagulum. T. I9. Ignis, id est, Lux maior. R. IZ. Aer,id est, L muto: Quaestio
614쪽
Α . I . Luae minor, Insertio respondentiae Charat totum. xiij.g.q;. iij sev x xlij. g. q;. ij. cum .g.M. 12. Hyle. ἰK. Io. Aqua permanens:
A. I . Materia prima artis. B. 2 . Lux minor, Insertio respondentiae Charatiorum. GDqkiij.&vltra, seu . xxiij g. qvij &. s. in cirra. Y . 22. Lux maior. H. 8. Aqua permanens. T. I 0. Ignis, id est, Lux maior.
R. II. Aer, id est,Lux minor: Secundum est Calor. i. Ignis alienus, quod est instrumentum mouens ipsam Materiam mistam adpuli efaciendum: Mnon aliud agens in mundo.Vnde inquit Alphidnis: Scito fili, quod i ibstantia agens in hoc toto mundo est v nu, scilicet calor. Calore en ini subi sto nullus omnino motus est. Motus autem est actus. Ideo dispositionis & totius operis artifex, calor est ignis. Sed cum multi sint gradus calorum, siue ignis, videamus quid sit.& in quo grada.
Et certe ignis, siue calor est ignis intentissimus, sic testante Maria: Mentura ignis int,id est alieni, esto sicut solis diebus mul: a V. i. Noch ach ros, quod est caput penit. Et vocatur simus equinus: sed no est scilicet per cor rarium in ut inquit Alphidius: Igne, id est alieno, coquitur quod tibi ostendam. Et est caltilus S siccus in quarto, cuius proprietas est augmenta re siccitatem. condensando humiditate. Nam sicut ignis fimi augmentat calidum & humidum propter suam caliditatem& h umiditatem qui perhibetur: ita fortitudo ignis calidi dc sicci siccitatem. Et disponit natura humidam , in siccam ter' minando. Huic autem non assimilatur alius in mundo, nisi naturalis, qui est ignis solis in visceribus terrae.
615쪽
v sis igitur principijs naturalibus, videamus artificialia. Principia Arcificialia sunt duo psincipalia instrumenta : in quibui perficitur ista putrefactio. Et primum est lapideum Caralia secunda ita est lapideum a ludet id est venter equi j in quo debet poni materia misia. De quo Vincentius dicit: Solutionum corporum & spi lituum initrumenta sunt multa: v- num tamen dicitur Venter equi. Et sit duobus vasis: quorum alter est lapideum a ludet: &in ipso materia in ista ponitur,natque in fornace,& subtus nuttitur ignis ut bulliat. Auleenna dicit, quod istae dispositiones non potiunt fieri nisi in vase duplici cognito, quod vas est venter equi supra hominatum. Item cum dissinitio sit omnino quid est esse rei significans
videamus quid sit putrefactio ipsius scilicet) materiae mistae,
ut melius eam cognoscam US. Secundum autem Ioannicium putres adtio est corruptio Putrefa- substantiae mistae materiae ex vaporum retentione. In nostro
autem proposito, si vapores dispergatur per aerem ipsum: nopu tr fit, neq; corrupitur ipsa substantiam ista materiae. Qua - putrefa 're debet a ludet sic adaptari in obice: ne respirare possit. Vel istionis. potest aliter sc diffiniri. Putrefactio est substantialis humidi
ratis corruptio . ex indigentia caloris naturalis . superabundante calore alieno artificiali exterius agente. Notabis calore alieno superabundant Nam ipse calora C lorea lien' est instrumentu ages: seu perficies corruptione humida. Sed si quaeratur, per quem modum facit hanc corruptionem calor . Respondemus, calor calefacit na: stam sibi applicatum:& calefaciendo facit e vaporare humiditatem: qua O- moes partes siccae continuabantur,& faciebant unu mixtum continuum ,& unam rem. Et ita calor corrumpit, & putrefacit ipsam rem: quia mixtum quod prius ratione humidi erat contiuirum, ratione eiusdem exhalati efficitur disco litiuum,
Samplius non persistit in substantia mixti, sicut videtur in ligno in igne posito. Nasortitudo caloris ipsi' ignis facit euaporat e a ligno aqua,& oleum, mediantibus quibus lignu primo erat mixtum copositum & cotinuum, modo poste uaporationcm aquae &o ei, ret manent cineres, & partes siccae ex toto diso minuatae,& puluerigatae Et propter istam similitu- Putrefa-dinem. Putrefactio vocata fuit cinis a sapientibus. Vnde recte alite
inquit Hermes. Ne arg. viuum negligentiae tradas: nigrum e- . . .. 'nim cinerem dealbat, S per saPientum ignem fir opus Ideo tio.
616쪽
vocata sui tetia ealcinatio, propter eandem similitudinensi Nam sit cui fortitudo ignis priuat lapidem sua humidua te, de de ipso facit calcem, sic putrefactio. Unde Parmenides in Turba Nisi vertatis naturam , eiusque compositiones & complexiones sciatis,& bene coaptetis consanguineu consianguineor& primum primo, inconuenienter facitis, nec quicquam operamitii, coquod naturae cu suis consimilibus naturis con- seclueritur ca ,&laetabat ut in eis. Namque putrescent vel disiungentur , eo quod natura natura legit, quae ipsa diruit,& in puluere vertit,& deducit. Apparet ergo, quod per putrefactio-Dem, res notira destruitur, & in aliud esse deducitur,sicut laopis per calcinationem.
Viso altem quid sit putrefactio,& qualiter fiat, videam adsigna per i postimus cognoscere quando erit pfecta, aut non. Duo quidem sunt acci dentia principalia, per quae poss)-- mus cognoscere ipsam esse persectam,aut non Color scilicet niger : Tactus vero ponderosus. Vnde Auctor persecti magis erij, plumbum, id est Arg. viuum mixtum, in sua altitudine. est plumbum & Arg. f igidum issiccam, terreum, melanctio licum,nrgeurri, marcidum, faetidum, ponderosum, In intue- iiD. . Ex li, ergo apparet, quod putrefactio tunc cst perfecta, quando es nigra,& pone crofa. Item notabis, quod Argentum nostrapri, calcinatio, incuneratio, im et Iancholia,& nigredo idem significat. At dices quid remanet calcinatum potic incrationem Res spondemus, es curia materiae mix ae metallicae , quae ante calcmationem erat in potentia Ipsius introducta ex proportione elementorum, ex quibus erat composita. Aia talis essentia no corrumpi tur, ut aliquo pacto an nihil e tur, seu ad nihi- Iam sed i catur, cum essentiam subiectam, Naturamve destru-
iii a nobis nori sit possibile, sed quantitatem & virtutem illa
quae dabat esse tali mixto, modo per calcinationem & accidens veniens ab extra destructo& calcitrato, quam virtute ni& quantitatem ex mixtione susceperat, haec quidem penitus anni bitatur. Nam sicut totum integralc put.a domus conu-stit ex suis partibus integralibus unitis, de disiuncta situ una parte a Ioco suo, que prius habebat in toro, destrui t ar ipsiuni
esse totius donaus &tamen remanent lapides, gna,&caemetum ex quibus costabat domus. Ita etiam sit in proposito nostro. Nadisiuncto humido ab ipso mixto et metari cui in l)ς- rebat
617쪽
rebat tanquam pars integralis in toto, d hoc per castorem e leuante in i pium & separantem ab alijs parribus, an nihil a tutquantitas humidi ipsius mixt subiacta Iaincn clientia hun iodi non an uillitatui, nec potest anni hilari. Sed extat linquie lui oppi stum lxpcri etia. Si enim applicetur igni O .la aquae picua, inuale icciri et ignis calore paulatim exhalai do ii ini et ut aqua ipsa, quoad nihil aqua pelia ius in olla remacebit. Ergo essent a eius annihil abitorὶ Huic aut eo bicction: ic spori ac latu S, nequaqua militare c6tra politici Dem stram , lacinia ec natura mixti meta illar lo an ighic. QAod etsi calci natur quoad tuum esse totius cripoditionis. tamen ipsum penitus non det si sui ui : vii supra cie domo ex ep ificauimus.&ita si ossa cooperiatur ne vapores exhalares cssi iii, aqua ipsa an nihilari no videtur. Contra nostra igitur intentione inductus cauillus non est, qua uis etiam iuxta peripateticorum principis primo suorum natura hu volumio , intentionem facib se isetcua sto dubitationis inductet, quonianeq; materia ipsius aquae in illa coiraria ignis actione anilii latur, imo remanet. Non. n. sequitur, nihil remanet in olla,ergo subiecta aqua anni hi latur. Et tunc dicitur V aqua habet materia snbtilena & raram,& ex coaequenti valde passi bilem. Item habet qualitates penitus contrarias qualitatibus ignis. Nam caliditas ignis frigiditati aquae opponitur, &siccitas humiditati. Cu ergo caliditas ignis frigiditati aquae aduenit, pugnant in te I se: & si caliditas vincit frigiditate, tanto
magis subtiliai derarificat aquam, quod couertit eam in cere,& ita aquae materia no erit aliquo pacto corrupta, licet formam aetas suscipiat. Nam aer generatur ex calido ignis,&humido aquae, & terra ex sicco ignis & frigido aquae. Vnde Morientis. Q tuo Is Intelementa,quor Um duo iunt principalia: & summopere contraria, ut ignis & aqua. Alia vero duo generantur existis, ut aer&retra. Hoc idem quam optune declara A berius in libio Peri genescos. Item videmus vapores aqueos vir ure caloris sursum a scindere,' contra natura in tuam elevari. Nam aqua s apte natura semper deorsum locum suum peti re tanquam graue: Cumque ij locum maximi frigoris attingunt ubi frigiditas superat caliditatem, tunc virtute illius frigiditatis ini pili antis in nubes, in aquam conuertuntur : ac ita naturaliter descetidiant, generaturque pluuia. Et etiam cum ventus septentriona ES cuiuS natura eo bie'iec
618쪽
Motus quintuS,Clauis. 7 di tertium punctum. Alteratio, cum loci mutatio-
nalis stiperat caliditatem australem, condensatur & congelatur in nubes, & hae aliquando in pruinam , aliquando in grandine, aliquando tu niuem, & aliquando in glaciem conuertu Hiar. Ex quo apparet quod rerum materia no potest a R- nihilari, sed recipit conuersionem, cum natura uniuS natuIam alterius superat in mixto. Secundus motus naturet est generatio. Et cu corruptio Vnius sit generatio alterius philosopho teste primo de generati-- one e i impolis bile materia esse,quq non sit sub aliqua forma primo physicos u. Quando ergo agens destruxit mixtionem p manasseu proportionem elementoram, quae faciebat rem ei se sub prima forma mixtionis, statim introducit aliam for mam, per cuius introductionem, fit taliς motus generationis. Et quc forma est illa in pro post to nostro ΤCerte A uri mixti corrupti, quod vocatur a sapientibus Chylus, seu Agnus, Iuppiter,&stannum: Saturnus & plumbum, propter suam nigredinem& immundicia iri, a qua nigredine & immu dici e mundari debet. Vnde inquit Hermes: Hoc fili noscas, quod nisi quis sciat deducere prς gnationem, mortificι re, generare, &species vivificare, lamen inducere,ac mundi sicare, quotis azigui purgentur, colorentur, & am .aculis ultimis mundisicentur, velut a nigredine&tenebris, nihil fati t. Si autem hoe quispia fecerit inter mortales satis superque erit spectandus. De electi ove, mundatione, mixtione, corruptione,&generatione, pauca nobis haec praelibatin isticiat, insequentibus latius quae restant dicemus. Nunc autem de alteratione cum partibus subalternis, ac concurrcntibus dicendum pu
Alteratio est mutatio secundum qualitatem facta perno, ex quadam locali permutatione. Qui motus continet in se principialia huius magistet ij de quibus dicit Geber, Sunt itaque huius artis principia modi operationum ipsius : qui b. applicatur artifex ad hoc magisteri uia i , qui quidem a se inuicem sunt diuersi. Est enim unus modus Sublimatio, Descensos cundus, tertius destillatio: quartus calcinatio, solutio quintus,sextus coagulatio, septimus, si xatio, ceratio vitiinus.
Primus ergo modus est Sublimatio Et propter hoc inuenta fuit, quia non nouerunt antiqui sapientes cu sit impollibile prorsus neque nos: nec qui nos sequentur, aliquid quo
619쪽
Eoniungerentur animae, nisi spiritus solos, vel quod naturam spiritus & animae in se continerc t, nisi coagulum. Quod proiectum super Arg. viuum, vel Metallum sine ipsius mundatione,&incrassatione,viderunt non persectos colores dare : sie dex toto corrumpere, denigrare, adurere,&des Cedare.
Notabis ergo, quod dicimus sine ipsius mundatione. Igi- λlut mundatio tam corporis, qua animae, & lpiritus dςbet fieri ab ista nigredine, &tenebris. Et ita sentiunt Sophi. Sed quid est illud, quod parit hanc nigredinem P Humiditas Quaestio. aquosa, & adustiua . Vnde auctor trium verborum dicit, quod Uiutio. humiditas adustiua est fumus aquosus. De quo dicitur: Humi. ditas aquosa Scaeustiua corrumpit opus:&tingit in nigredinem. Humiditas autem illa quae parit nigredi neni : impedit fumum albusn: quo deficiente Aurum Alchemiae, id est, Auruduarum caementationurn perfectarum; non fit. Motieno ita testante. Nisi stimus albus fuisset: Auru Archemiae, id est, Vo-atchadumicum opus, non fui flet. Item de hoc idem: Quod alitem iii terrogasti de fumo albo, scire tibi conuenit. Quod surtius albus est spiritus, Arg. vivi, illorum corporum, id est venatum, e quibus iam animas, id est metalla, siue elementa extraximus, i a1busve iterum eas coniunxὶmus. Ista ergb anima synony
in ipso spiritu Arg viui ingressa dealbatur; L mu datur ab o- in a. nini fit gredine,&huiusmodi cando tredundat in illa. Vnde Parmenides in Turba: Scitote quod si superii ies dealbatur,
intrinseca eius dealbabuntur. Et e contra. Iteni Lucas, anima Arg. Viuo ingressa dealbatur,&natura naturam comtertit. Α renum ergo albam, & Arg; viuum accipe: dc per ignem,
sublimatio itis, attrahe ex lapideo Aludet in lapideo Cara halamum album ab ipsis, de summa cum diligentia serua ne
Sed qualiter generatur iste fumus albus 3 procul dubio pes Quaestioeoniunctionem,&subtiliationem. Primo Argentum vitium βψ Qxi cum arena alba coniungitur: sitq; postea per calorem ignis subtiliationis; separatio unius fumi adustiui, qui tingit in hi-gredinem, ab isto fumo albo, qui erat ante coniunctus illi in
materia, Arg. viui,sub una massa tamen:&ita recipit mundationem unam per ignem. Natii & alteram postmodum recipit per artificium nostrum, scilicet per triturationem, corruptionem, generationem, augmentationem , fixationem , &alteratione: cum loci mutatione, i supra,&infra. Vnde illud Hippo
620쪽
Hippo eratis in Aphorismis satis cocinne, atq: eleganter sui enostrae intelioni accommodare possemus: In perturbatione,& vomitu quae t ponte fiunt: si qualia oportet purgari porgetur,bene erit. Si vero no, e contra. Quod sic exponimus transferentes, In perturbatione vetris, id est putres adtionibus, tute
fiunt in lapideo Aludet. Et vomitibus, qui si sit c si ut, id est sublimationibus, quae fiunt i n lapideo Caralia ascendendo sursum, sicut est vomitus. Si qualia oportet purgari, purgentur, bene est. Si non, male .Ex ijs ergo apparet: quod si bene sciam
facere mundationem ex rurbatione elementorum:&per sublimationem, iii iurationem, & caetera separare hoc ab hoc, id
est purum ab impuro, nobis bene erit: & si non, male. Nofandi. notabis, quod adhaeret pars una fixa cum faecibus, quae nunquam per ingeniorum genus aliquod, separari ab illis potest, cum talis penitus fixa fuerit cum ipsis. Et cum fumus ille fuerit mundus de albus : tunc erit aptus coniungi cum sua anima, id est,muditia duo tu luminarium in& corpore, id es , oleo vitri ut diximus supra, aliter non. Vnde inquit Morienus: Si quis animam, id est, Argentum, vel Aurumph vi ceribus terrae extraxerit, & eam sursum ascenderet id est in Arg. vivo mundato ab Arg. vivo, ingredi fecerit: & ab eaptius in Porsido cum ipso Arg. vivo & aquaeirit rata, omnem
nigredinem &foetorem, cum aqua etia calida in sacculo abluerit. postea cum suo corpore olei vitri, prius corrupta, de albata, citriniet ata, rubificataq; coniunxerit, & demum per ignem corruptionis, generationis, augmentationis, fixationis,& alterationis,cum loci mutatione ria ortificauerit, maxima mirabilia in mundo videbit.
Visa igitur generatione illius fumi albi: qui fit per separationem fumi adustiui ab eo in sublimatione, videamus illam quae fit per sublimationem, & formae fusae colamentum. Et sublima fuerit inuriata dicamus. io quid. Sublimatio enim est rei siccae per ignem elevatio, cum ad . haerentia partium subtilium suo vas. Causa autem inuentionis eius fuit mundatio spirituum, alitet impossibilis est, ut iam dictum est supra. D. Primus ergo colastidii modus sablimatio. Et A. notabis ergo, & caetera, dissinitio. Colamentum vero, in proposito, est liquefactae rei a fece
Genera- suae turbuletiae separatio. & haec fuit una causa generalis. Specialis autem causa fuit inquisitio aquae purae: ita ut forma soluta Specialia.