장음표시 사용
231쪽
vobis ducobo Regi Majorice homagium facimus. Signum H Jacobi Dei gratia Regis Majorice predicti qui hec concedimus laudamus et juramus et vobis dicto Iacobo Rogi Aragonum predicto homagium Pres
Sigiussi iussi iussi iussi iussissim Reverendi
patris domini R. Dei gratia Episcopi Elnensis λ- tris R. do Ribelles Castiani Emposte Magistri hospitalis in Aragone et Cathalonia venerabilis domini Iauspidi abbatis Fuxensis Poneti propositi do Solsona Be nardi de Serriano et Bremundi de Monteferrato et Imcobi do Muredino militum spathis Raymundi do Cardia ordinis milicie Templi Ar. Baiuli jurisperiti judicis ipsius domini Regis Majorice Berengarii de Vilaragut et
G. de Podioorphila testium. Michaol Rotandi notarius Perpiniani hanc cartam scripsit mandato dictorum dominorum Regum Arago-unm et Majorice et rasit et emendavit in XVlli linea nos et in XXVII linea rasit et emendavit Aragonum et hoc signum fecit. Et confestim lecta ei publicata responsione prelata dictus Petrus Paschalis procuratori nomino quo Supra pectit et requisivit eandem in fine promissorum responsioni et de eisdem omnibus sibi eodem nomino seu parti sue fieri unum vel plura publica instrumonia ad premissorum memoriam sempiternam. Presentibus testibus Τhoma de Caneto de domo domini Regis Aragonum sopo dicti Dornardo de uillano vicino Camarasie Petro de Rivo mereatore Ilerde Berengurio ca
232쪽
Carriga habitatore Valeneio Bernardono de Turri scrip-rors et Rai mundo Petri do Fariga ad hoc spetialiter
Subsequenter autem videlicet die martis III nonas septembris anni MCCC quadragesimi secundi. Baim undus Sicardi scriptor et notarius prolibatus intimavit proximedictam responsionem nobili Arnaldo do Erillo procuratori prelato et dedit sibi copiam de eadom. Et continuo idem procurator sibi deliberationem retinuit super ea. Presentibus testibus ad hoc vocatis nobilibus Nicolao de Iam uilla comite Terrenove ac Calcerandodo Bollopodio majordomo consiliuriis domini Regis Magonum sepelati. Postquam die dominica paulo post horam vesperorum qua legebatur III kalendas ontobris anno prefato MCCC quadragessimo secundo in dicta civitato Barchinone videlicet in hospitio ubi venerabilis Arna Idus de Moraria vicecancellarius supra dictus hospitabatur Filippus de Monterusso procurator substitutus a nobili Arnaldo de Erillo procuratore prelato et habens ad subscripta plenariam potestatem cum publico instrumento sucto in posse R. Sicardi scriptoris et notarii sepedicti pridie nonas septembris ejusdem tinni prout de dicta procuratione constat per dictum publicum instrumentum fuit nomine procuratorio dicti
domini Regis Aragonum ad premi SSa et per die tum notarium legi publice secit replicationem quendam scriptam in quodam quaterno papiri continentie subsequentis.
Ad responsa et proposita per Petrum Paschulis asserentem se pmcuratorem illustris Regis Majorice res-
233쪽
pondeo ego Philippus de Monteros procurator substitutus a nobili Arnaldo de Erillo procuratore domini Ro-gis Aragonum de qua substitutione laeto promptam fidem et pro responsione dico me nomine procuratorio premeto persistere in dictis propositis requisitis et protestatis per dictum nobilem eaque innovo et repeto et pro innovatis et repetitis haberi volo non assen eiens in aliquo imo uxpresse contradiens dictis et res. ponsis per dietum Petrum Paschalis in quantum eontra jura dicti domini Regis Aragonum seu ejus dominium diei seu laeere videantur. Et addo seu declarando assero patere claro clarius etiam ex dictis et responsis per dictum Petrum Paschalis quod ex denegatione firme juris et ex aliis in litera citatoria per dictum dominum Regem dicto illustri Regi Majorico missa expressis et etiam propter denegationem laudi et dominii quam dictus Rex Majorico secit ei feeit sibi et in eis perseverando rebelliones sacero conatur pro pos . se suo licuit et licet ipsi domino Regi apprehendero ei apprehendi sacere seuda predicta staque realiter occupare et alias procedere juxtia usati eos Barchinone ad quorum obsereationem idem Rex Majorico astrictus est et tenetur prout per dictum nobilem Arnaldum do Erillo in supra requisitis et protestatis per eum superius est expreSSum. Nec responsa per dicium Petrum Paschalis etiam excusant dictum illustrem Regem Majorice immo reVera neeusant non dato absque pertuditio quod in terris et laudis prodietis successisset eo modo quo idem Petrus Paschalis dictum Regem Majorieo asserit Suce essisSe fuisset factum de sucio et non Diuitiam by Corale
234쪽
de jure cum sit jure notorium quod dominium et monarebia seu principatus domini Regis Aragonum tantam diminutionem divisionem alienationem Seu Seetionem pati de jure non potuit cum Regna uni imperio subjecta et unita de jure inter filios etiam non possint dividi nec unum a majori imperio separari presertim cum dictus dominus Rex Iacobus abavus dicti domini Regis Aragonum in coronatione sua ut est juris et moris jurasset non alienare vel dividere Regna sua et jura Regnorum intacta et illibata servare sic- quod dicti Regni Majori cs et aliarum terraium infra principatum Cuthalon te sistentium alienatio contra prelatam dispositionem juratam et jηra nulla existit ipso jure ut et claro ostendi potest et ostendebatur et ostensum fuit quando conventiones inter dominum
negem Petrum proavum domini Regis Aragonum et illustrem Regem Iacobum avum dicti Regis Majoriis
laete fuerunt ad quarum observationem dictus Rex Jacobus ne totum de jure procederet se obligavit et se et Successores SuOS juramento et homagio astringi voluit et teneri et hoc etium ex allegatione dicti Petri Paschalis ubi in hoc casu locum haberet quod non sateor colligitur satis clare dum allegare nititur quod dicte conventiones videntur suisse lacte ad alienationem seu diminutionem et Sic concludere nititur eas non valere quia multo minus alienari dicte terre seu separari a dominio Regis Aragonum potuerunt et quia non poterunt de ventum suit ut presertur ad conventiones prelactas que ut sepius eSi jam dictum suerunt et sunt par dictum Regem Majorice pluries ju-
235쪽
ramento et hontagio roborale quas non licuit nec licet infringere absque metu penarum in juvo divino et humano et in usaticis Barchinone ad quorum observationem dictus Rex Majorice astrie ins est ut premititur expressarum adiciens quod in laudacio prolata potius alienationis inhibite reintegracio quam alienatio diei debet. Dico insuper quod esto quod non potuissent dicto terre sic in laudari cujus contrarium assero cum res de facili revertatur ad suam naturam et per eonM-quens directum dominium potuit immo plenum debuisset ad dominum Regem Aragonum revorti et devenire tamen certo certius est quod perclusa est via
omni jure divino et humano dicto Regi Majorico veniendi contra conventiones preta clas tociens et tam sollempnes ut presertur non est diu renovatas. Nec est
verum salva pace dicentis quod discrepent a forma insolidationis per jus disposita immo concordant et ubi in aliquo discreparo viderentur negari non potest quin
concordent forme per dictos u Saticos statuto et ordinate. Subjungens non esse contriarium rationi vel juri immo expresse jure comuni et laudorum permititur quod pacta apposita in inlaudationem preter vel
etiam contra jura ex quo partes conveniunt observentur in laudis enim sunt inspicienda ante omnia pacta conventa a quibus nos est licite resilire. Dico insuper ego procurator Sub Stitutus predictus quod nullo jure allegari potest dictas renovationes inciens ot tam sollempnitur ut sepe die turn est saetas non perjudicare
dicto Regi Majorice cum nichil aliud sit quam dicoro pacta sollempnia justa et legitima ac licita non debero
236쪽
Servari seu non valere quod quantum discrepet a iure divino et humano nemo est qui ignoret. Dico insuper
non esse verum immo est expresse contrarium veritati ut per rei evidentiam claro et notorie patet et realiter ostendetur quod dominus Rex Aragonum non servaverit premissa per eum presertim que servare PrD-
miserit proprio jure vel homogio et per consequens dici non de hei nec potest ipsum propterea jura sua amisisse sed est verum et facti notorium quod dictus
Rex Majorice non servavit nee servat premisSa ut Superius est ostensum ad quem tamen servanda jure et
homagio propriis est astrictus et si quia premissa nonsuerunt servata nec servantur dici potest jura alicujus suisse amissa dici habet quod non dominus Rex Aragonum qui Servavit et Servat premissa. Set Rex Majorice qui non curavit nec curat servaro premissa immo manifestam rebellionem fecit et facit denegando juris firmam et alia ad quem astrictus est. Et quod intolerabile ost laudum inficiando amisit jura que habebat ex conventionibus supradiclis et legii timo sanctiones hoc roborant et non dent contrarium quicquid per dictum Petrum Paschalis allegetur. Dico insuper quod si dictus dominus Rex in rebellione quam idem Rex Majoricarum intendit sucere contra Regem Franeorum denegasse valenoni dicto Begi Majorice guerram indicere non poterat cum dictus nex Francio ad impositionem manus Regie in Montepesulano et ejus baronia et vicecomitatibus omeladesii et Cartadesii juxta consuetudinem antiquam sui regni pretextu dicte rebellionis juste et legitii me processisse ut patere potest per
237쪽
impositionem per dielum dominum Regem Aragonurn laciam ultimo requisitioni facto sibi per dietum Regem Majorice de dicta valen cum litem Sua que PreSentata fuit per Rai mundum Ruboi militem et nuntium suum et ex causis in dicta responsione insertis preseditim quia dictus Rex Francie concessit fieri dicto Regi Majorice restitutionem Montispesulani ob honorem ipsius domini Regis Magonum quam tamen dictus
Rex Majorice noluit acceptaro et etiam Iocari secit do. minus Rex Aragonum laudatarios et exercitus indixit et se paravit ad dessendendum terras Cathalonie si aliquis eas duceret invadendas ut eum decebat negocii qualitatibus et circunstaticiis circunscriptis. De predicta autem restitutione tam per literas dicti Regis Fran-cie quam Per embaxiatores ejus et alias constat legitime nec per instrumenta nec. alias quicquid dicatur potest contrarium apparere quumvis etiam certum sit quod dictus Rex Majorice nullam guerram habuit cum dicto Rege Francie et per consequens non potest diei quod dominus Rex sibi valeneiam denogaverit. Dico insuper ego procurator substitutus jamdictus quod ullegata per dictum Petrum Paschiilis ad excusandum dictum Regem Majorice et accusandum dictum dominum Regem Aragonum Per quem nititur asserere quod rationes per ipsum dominum Regem allegate quando ut asserit per R. Rubet extitit requisitus continent multa contraria veritati et juri ut ostendotur ut dicit cum locus erit coram personis decentibus non excusant dictum Regem Majorice imo revera accusant cum dicte rationes ut ex earum Serio clare liquet suim Diuitigod by Corale
238쪽
date sint in juris facti et rationis veritate nec continent aliquid contrarium veritati. Ad id vero quod allegatum est per dictum Petrum Paschalis quod inter dominum Regem ducobum avum predecessorem domini Regis Aragonum et illustrem Regem Iacobum avum et predeceSSO- rem dicti Regis Majorice fuit ut asserit transigendo con
ventum quod ipsi et sui successores ad quamcumque alterius eorum Vel suorum Successorum requisitionem haberent mox omni excusatione remota se ad invicem juvare valere et dessendere etiam ad invadendum non obstante quod hujusmodi invasio seu dessesto sit aut dicatur Per unum de eis vel successoribus suis injuste vel injuriose deposita ordinata vel quovis modo inchoata nisi duinjusticia seu injuria per determinationem Romane ee-clesie constaret in qua etiam conventione asserit dictus Petrus Paschalis fuisse adjectum quod si contigeret
aliquem eorum vel SucceSSOrum Suorum quacumque
causa occasione ratione vel quovis casu in prediciis vel aliquo predictorum defficere talis non solum notetur infamia verum etiam accionibus quibuscumque privatus omnibus juribus careat et emolumeniis dictarum convencionum etc. propter que dictus Petrus Paschalis nititur concludere quod quia dominus Rex Aragonum non fecit ut ipse Petrus Paschalis dicot valenciam dicto Rogi Majorice contra dictum Regem Fran-cie amisit omnia jura seudalia et per consequens di . tus Rex Majorice liberatus suit et est ut asserit ab omnibus conventionibus et renovationibus quibus dicio domino Regi teneretur etiam juramento et homagio m-boratis ut de hiis constare asseruit per publicum ins-
239쪽
trumentum cujus etiam tenorem supra ut dixit inseruii. Respondeo ego procurator predictus et dico me subsistere ac dubitare an hujus allegacio productionis talis instrumenti seu scripture processerit ac procedulde voluntate dicti Regis Majorice cum illa scriptura seu instrumentum nullo modo subsit nec existat et si apparet est evidenter salsum continens in se non verisimilia et contraria veritati et rationi ut clarissime si opus fuerit ostendetur et presumi et conjecturari a quin libet verisimiliter potest cum quia huc usque de eo nulla est sacta mentio tum etiam ex sui serie et tenore et forma et litera tum quia revocatio eius non fuit sacta nec etiam petita quamvis semper cum renovationes fiebant peteretur per partem Regis Majorice renovatio aliquorum quo minima essent censenda respectu dicte conventionis que ad maximum comodum ipsius Regis Majorice et evidens detrim ntum dicti domini Ro-gis Aragonum videretur facta. Et non est verisimilo quod dominus Rex Iacobus avus ipsius domini Regis Aragonum qui fuit dominus et princeps multum catholicus justus et discreius se ad tam illici in obligasset et detrectus magno prudentie et discretionis de qua
tamen per univerSum mundum nec inmerito comendatur suisset in eo si ad tam periculoSam penam anime et bonorum se obligasset quamvis etiam dicti instrumenti seu scripture alia subsint vera et evidencia et
indubitata juditia salsitatis ex Fibus et aliis patet et patebit fidem nullam eidem fore adhibendam imo hoe ipso dictus Petrus Paschalis se et omnia allegata per dictum Regem Majorico suspectum reddidit et suspec-Diuitigod by Corale
240쪽
ta et si d icta scripta seu instrumentum verum fuisset seu esset non tanto tempore ut presertur sub silentio pertransisset nec dicius illustris Iaesius Rex Majories bono memorie in guerra quam habuit contra nobilem comitem Fuxensem quondam de justitia ipsius guerre informasset dictum dominum Iacobum Regem Arag num memorie recolende qui secit sibi valenciam juxta dictas conventiones si in guerra etiam justa valenciam sibi lacero suisset astrictus quam informationem dictus dominus Rex Aragonum utpote princeps justus habere voluit sicut decuit et decebat et a tempore quo dictum instrumentum fuisse dicitur fabricatum non tamen tempus emuxit usque ad dictam guerram quindicti Reges potuissent hilare memoriam de eodem si verum fuisset seu esset. Dico insuper et assero eo pro- eurator substitulus predictus quod posito sine periu-ditio quod dictum instrumentum Verum existeret quod non lateor imo id expresse nego. Adhuc tamen est juris notorium quod talis conventio utpote contra nos mores et turpe et illicitum in se continens non valeret nec jure divino canonico vel civili quamvis enim hujusmodi pactum ex certa scientia foret sub modis formis promissionibus et cautionibus in dicta
scriptura contentis conceptum et a partibus secundum veritatem firmatum et juramento et alias vallatum nullo modo esset servandum cum per actum illud sit ut dixi illicitum manifestam iniquitatem e linens et peccatum mortale et ideo magis suisset periurium quam juramentum et per consequens ipsum Semare esse peccatum mortale. Constat enim quod inferre in-