Diplomi imperiali e reali delle cancellarie d'Italia

발행: 1892년

분량: 29페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

11쪽

NOTIZIE E TRAS CRIZIONI

CARLOMANN RE DEI FRANCHI A PETIZIONE DELL'ABBATE SINARIO SIME DA OGNI DAZIONE SUO REGNO GLI OMINI LE MERCI LE DER-RATE ED II BESTIAM DEI MONASTER DELLA NOVALESA.

Diploma originale deli 'archivi di Stato in Torino.

Sebbene questo diploma non appartenga adun re 'Italia, si h credulo di comprenderio nella accolla, perch esso sembra essere illiuantico diploma carolingio originale possedulo

dagii archivi taliani. I Mutilbacher indica quattordici diplomi di

Cario manno di cui sei sono originali Sotio primi Carolingi, clo fino a Lotari I, i criterio essengiale deli' originalita tameti' autografiadella otios crigione de cancelliere o de notatoche rico nosce i diploma. Maginario, i solo cancelliere di Carlom anno che conosci amo, a firmato di proprio pugno tuti e ei laeti originali I nostro ed i M. R. II sono critii

interamente dat cancelliere Carlomanno, comestio adre Pipino, non Sapendo ScriVere, per corroborare ii diploma si serviva della croce, Su cui pone v la mano, e di cui co r in-chiostro faceva noratio complementare mane nostro diploma questo ratio de re non

si pu piti distinguere. La formola di ricognigione i seguita dat

Segno, che Vuo dire u subscripsi n. Esso, secondo 'uso durato fino alla et de secolo Ix, ornato da note tironiane. Ventre in molli

diplomi di Carlomagno e di Ludovico si tro-

vano indicagioni importanti intorno alle persone che ebbero parte ella concesSion e compilagione deli 'atto, et diploma presente te note esprimo no soliant quello che gil si era espresso in caratteri comuni cio si aginarius reco gnovit et subScripsit n.

De sigillo di cera non rimane cheis frammento, Sul quale non resta per traccia deli impronia. De resto toto chesi primi Carolingi non ebbero sigillo con impronia individuale, ma si servirono di gemme antiche appreSentanti una divinita od uia imperatores cf. MUEΗL

diplomi erano legati ella cancelleria prima di essere consegnati a destinatarios si

come i sigilli dei ovrani iti antichi erano dipiccole dimensioni, a plegatura dei loro diplomiera naturaiment pisi stretta di quella dei diplomi posteriori muniti di sigilli piti grandi. I nostro

conserva traccie di tale stretia plegatura che pub

C. I. Carlomannus gratia dei rex Francorum uiriniuster omnibus episcopis abbatibus comitibus vecariis centenariis uel omnes missos nostros ubique discurrentibus. Illud enim ad stabilitatem regni nostri proficere credimus, si id quod sacerdotes pro . oportunitatem atque serenitati nostrae fugiesserint libenti animo obtemperamus et ad effectum perducimus. Igitur omnium fidelium nostrorum magnitudo conpereat, qualiter OS pro mercedi nostre augmentum taliter ad petitionem uenerabili uiro donano Asinario abbate ad casa sancti 3. Petri Nouaticio monastyrii concessimus, ut insta regna

12쪽

DI PLOMA DI CARLO MAGNO.

deo propicio nostra, ubicumque ipsi homines monastyrii pro eius utilitatem negociandum perrexerint aut de quocumque loco aliquid pro necessitatem ipsis Onachys conferre ad ipso monastyrio aut adducere uidentur, nullo telioneo nec pontati . co aut ulla reddebutione de hoc quod fiscus noster recipere uel Sperare potuerat tam de carra quamque de saumas siue de nauali remigio et quod ad dorsa eorum homine conportare uidentur aut de eorum pecora uel de quibuslibet causis nulla, ut diximus, exinde soluere nec reddere non debeant. S. Propterea per presentem auctoritatem nostram iubemus atque omnino praecipimus, ut nulluS quislibet de uobis aut de iudiciaria potestate siue demissis nostris, ut diximus, ipsos homines memorat abbate eiusque Successoribus, qui ad ipso monastyrio aspiciunt, nullo, ut diximus, telioneo nec pontatic siue 6. rotatico aut quod in aumas uel in dorsa conportare uidentur requirere nec exactare non faciatis, nec de eorum ovibus pro pascuis discurre pontalico nec agrario non exactetis sed nec ad ambulandum aut reuertendum pro ipSa pascua eis contrarietatem non faciatis, nisi, sicut in ΠΟStra . elymosina ipsum beneficium ad praedicta ecclesia concessimus, ita absque ullius repetitione nostris et futuris temporibus ad ipsum monastyrium perduretur. Et ut haec auctoritas firmior habeatur uel in antea melius conservetur de anulo nostro subter sigillare tuduimUS. Signum i Cario manno glorio SisSimo rege.

C. Maginarius recognoui et S R. NT. SI.).

Data in mense octobrio in anno primo Carlomanno gloriosissimo rege actum Calmincia co, palacio publico, in dei nomine feliciter.

ILDI PLOM DI CARLO MAGNO.

CARLO MAGNO CONFERMA A LONGO BARDO MANEREDO DI REGGIO LA RESTITU ZIONE DEI BENI CONFISCATI GLI.

Diploma originale deli' archivi di Stato in Modena. TtRABOSCHI, Mevr Moden si, P, II; MUEHI BACHER, Regesta, 29.

I diploma b critio interamente a Blado, ed est' unico che si abbi di sua mano Lemo te tironiane scrit te entroci rati de segno di i- cognigione significano ulla d ad vicem n c. I sigillo, se condo si osserva anche in altri di-

manachys corr. in monachys Lex . discurrendis o discurrentibus

plo mi, o priva una parte de segno di rico-gnigione e i sigillo ora mancando, si edecome, per fare aderire it me desimo alia pergamena, si SaSse incideria a modo di croce, formando qua tiro linguette. Ad operando Cario Magno notiolo molio ungo, precedulo al-l invocagione gli scritiori della sua cancelleria riservarono i primo rigo de diploma alle sole formul inigiali, e veniaero abituando si a distinguere a crittura dei primo rigo con lettere

aliungate, che anteriormente si usavano Soltanton elle sottos crigioni. nometae destinatario, che nora si h credulo essere Manfredo, his et diploma stato alterat e ridotio in questa formada mano posteriore, pol ch le lettere in f, non sono criti da Blado Anche a tergo deldocumento, ove si legge critio da mano delSecolo I si receptum omni karoli impris de omnes res Manfredi emisso in eo n e ius otio in altro rigo si de civitate regi miSS.... ,

ii nome di an fredo fu apprima lasciat inbi anco e aggiunt pili tardi alia tessa mano.

C. I. In nomine patris et filii et spiritus sancti. arolus serenissimus auguStus a deo coronatus magnus pacificus imperator, Romanum gubfern ans imperium, qui et per misericordiam dei rex Francorum et Langobardorum. a. Notum sit omnisum fidelium nostrorum magnitudini, praesentium scilicet et futuror um , qualiter nos deo fauente et sanctorum principum apostolorum merita intercseden te, regnum Langobardorum ad quesivimus et pro credentiis aliquos Langobardos foras patriam 3 in Francia ductos habuimus, quos in postmodum ad

depraecationem dilecti filii nostri Pippini gloriosi regis

ad patriam remisimus et eorum legitimam here dita tem, quam habuimus in fisco reuocatam, reddere aliquibus iussimus. Ex quibus unus ex illis, nomine . Mansredus, de ciuitate Regia, ad nostram accedens clementiam serenitati nostrae petiit, ut per praeceptum auctoritatis nOStrae omnes re q33ascumque tunc tempore iuste et rationabiliter in hereditate legitima possidere uidebatur, quando in Francia s. ductus est, et nos ei in postmodum reddere iussimus denuo plenissima deliberatione cedere et confirmare deberemus. Cuius petitionem denegare nolumus, sed pro mercedis nostrae augmentum et aelimosina antedicti filii nostri ita concessisse . et in Omnibus confirmasse cognoscite. Praecipientes ergo iubemus, quod perpetualiter circa eum manere uolumus, ut quamdiu nobis ac dilecto filio nostro fideliter deseruierit omnes res, ut diximus, proprietatis suae undecumque tunc tempore 7 iusto tramite uestitus fuit, quando in Francia per iussionem nostram ductus est, et nos ei in postmodum reddere iussimus, deinceps per hanc O-

13쪽

DI PLOMA DI ODOVICO ID PIO.

stram auctoritate ni iure firmissimo teneat atque poSSedeat uel quicquid exinde . lacere moluerit cliber tua in omnibus perfruatur arbitrium. Et ut haec praeceptio atque confirmatio nostris suturisque temporibus inuiolata permaneat, manu propria Subter conroborare decrevimus et de anulo nostro s. sigillari iussimus.

Signum MF. domni aroli pissimi ac serenissimi

imperatori S.

Data LVI. kal. augustas anno VIII. Christo propitio imperii nostri et XL anno regni nostri in Francia atque .XXXVIII in Italia, indictione prima actum Aquisgrani palatio nostro in dei nomine feliciter amen. T. O SIC REL.

III.

I diploma bis critio interamente da Durando cf. UEHI BACHER, p. cit. p. XCVI). Per dare alia crittura aggiore regolarita ed eleganga, Durando, come gi fecero gli ultimi nota di Cario Magno us preparare a pergamena tracciando con unci strumento te righe doppi peria crittura aliungata che appari S cono tutioraneli' originale ed anchema piti de bol mentem el

facsimile. Come in molli altri diplomi di Lo

dovico manca a sottos crigione deli imperatore, ma che non iam mes S per negligenZacio provata formula di corroboragione che accenna Ol- tanto a sigillo. Nelle note tironiane de segno dicii cognigione Durando a salta mente ripe tuto a formula spressa in lettere comuni. Verisimilinente Durando alligo 4 per nav-Vertenga Veva ripetuto a parota si cellulas , abras da mano posteriore. Ma Son ancora

visibili te lettere finali as e la parte inferiore della precedente corretiore poSe si radi

piam spiegare. Fors h l vocabolo di una

possessione det monastero Amiatino. tergo de documento di in ano contem poranea si receptum Ludovici, confirmatio .

I diplomata Cario Magno, di cui questo

confersna, non Stato con Servato. C. I. In nomine domini dei et saluatoris nostri Iesu Christi. ludou uicus diuina ordinante prouidentia imperator augustus. Si petitionibus seruorum dei diurni cultus amore aurem libenter accomodamus, id nobis profuturum 2 ad animae salutem consequendam non ambigimus. Idcirco notum sit omnibus fidelibus sanctae de ecclesiae et nostris tam praesentibus quam et suturis, quia uir uenerabilis udo aldus abba ex monasterio sancti Saluatoris, quod est constructum in monte Hai modo in territorio Clusino detulit nobis quandam . auctoritatem omni et genitoris nostri aroli piae recordationis serenissimi imperatoris, in qua continebatur insertum, qualiter omnes res quae a longo tempore ad praedictum monasterium pertinebant tam ex liberalitate regum quam et a diuersis deo timentibus hominibus ad idem . monasterium largita sunt tam cellulas quam curtes uel reliquas possessiones etiam . . ')quemadmodum in eorum strumenta declarabatur, per eandem praeceptionem confirmauit. Et deprecatus est celsitudinem culminis nostri, ut paternum morem Se quente nostrana etiam s. auctoritatem firmitatis gratia circa ipsum monasterium fieri percenseremus. Cuius petitioni adsensum praebentes hanc nostrae auctoritatis praeceptionem fieri iussimus per quam praecipimuS, ut quicquid domnus et genitor noster per praedictam auctoritatem confirmauit et modo iuste et . rationabiliter possidet, ita deinceps per hanc nostram auctoritatem rectores praedicti mo nasterii teneant atque possideant, quemadmodum a genitore nostro per suam auctoritatem confirmatum est. Res uero illas, quae Adalgisus ad ipsa casa dei concessit, quemadmodum in eodem omni et genitoris . nostri continetur, et modo iuste et legaliter possidet, ita et nos concedimus, ut nullus ex iudiciaria potestate aut quaelibet persona eas inde abstrahere praesumat. Et ut haec auctorita per curricula annorum firmiorem obtineat uigorem, de anulo nostro subter iussimus sigillari. C. Durandus diaconus ad uicem Helisachar reco

Data XV kal. decembres anno Christo propitio tertio imperii omni ludo uulci piissimi augusti, indictione X. actum Conpendio palatio in dei nomine feliciter amen. T. Von SICKEL. Sequis di vovo cellulas corr. da mano posteriore in radicolas O rodicolas

14쪽

It diploma b critio per inter da Durando. stata recisa a parte superiore ella perga

men e anche n lembo a sinistra. Non vi

i si chrisi non , usato da Durando; quelloche si ede piti otio b d altra mano. Le note tironiane de segno dicii cognigioneri petono a formula di questa si visibile et

monogramma it rati complementare. Dopo e parole si super terram ipsius D sitro V aggiunto et margine destro de r. si conma D, poli et r. 64-nentes nec ad hostem nsopra un' abrasione. In que Sta aggiunt o cor- regione par certa a mano di Durando fino alla

prima illaba deli' ultima parota ho); b invece

diibbio se egii abbia critio a finale stem. Speciat mente a lettera e sembra di altra mano. Tuitavia 'inegu agit anga della scri itura poti ebbederivare alla scabrosita delia pergamena Evera mente 'ipotest pisi v via b che Durando abbia critio tuti intera a parota si hostem , come ne hara critio it principio Adar sospetiare qualch alteragione resta per i fatio che leparole si nec ad hostem o non si is contranonella formula consueta che reca Oltanto si aut homines super terram ipsius comma

re nentes distringendos n. Cos legges puris ei diplom posteriori ottenuti a me desimo mona Stero a conferina de preSente privilegio.

I. In nomine domini dei et saluatoris nostri Iesu Christi. ludou uicus diuina ordinante prouidentia imperator augustus. Cum petitionibus seruorum dei iustis et rationabilibus diuini cultus amore favemus, Supernano 2 gratia muniri non dubitamus. Igitur notum sit omnibus fidelibus sanctae de ecclesiae et nostris praesentibus scilicet et suturis, quia uir uenerabilis Au-doaldus abba ex monasterio sancti Saluatoris, quod est situm in monte Aim ad ii territorio Clusino, detulit obtutibus mostris rauctoritatem inmunitatis domni et genitoris nostri Naroli bonae memoriae piissimi augusti, in qua continebatur insertum, qualiter praedictum monaSterium ob amorem dei tranquillitatemque monachorum ibidem consistentium semper sub plenissima uitione et inmunitatis defensione habuisset Pro

firmitatis namque studio postulauit nobis, ut paterne 4 auctoritati hanc nostram iungeremus auctoritatem. Cuius petitioni libenter aurem accomodare placuit et hanc nostrae auctoritatis praeceptionem fieri, per quam praecipimus atque iubemus, ut nullus iudex publicus uel quislibet in iudiciaria potestate in ecclesias aut loca uel agros seu reliquas possessiones praedicti monasterii, qua moderno tempore iuste et legaliter possidet, uel quae deinceps in iure ipsius sancti loci uoluerit diuina lietas augeri, ad causas audiendas uel Deda exigenda aut mansiones uel paratas faciendas aut fideiussores tollendos aut homines ipsius monasterii tam ingenuos quam et seruo super terram ipsius conma 6 nentes nec ad hostem ' distringendos nec ullas redibitiones aut inlicitas occasiones requirendas ullo umquam tempore ingredi audeat, et ea, quae Supra memorata Sunt, penitu exigere praesumat. Continebatur etiam in eadem auctoritate qualiter confirmasset idem domnus imperator ad ipsum monasterium res I. id est ecclesiam sancti Petri in Carmarita adque cellulam sancti Sauini et sancti Restu de uel sancti Petri seu et sancti Stephani in Terquino cum eorum pertinentia. Quas res ita confirmamus perpetualiter praedicto monasterio ad habendum, sicut domnus et genitor noster per Suum praeceptum confirmauit Concessimus I. etiam eidem monasterio quemadmodum domnus et genitor nOSter concesSit, ut quandoquidem diuina uocatione supradictus abba uel successores eius de ac luce migrauerint, quamdiu ipsi monachi inter se tales inuenire potuerint, qui ipsam congregationem regere ualeant, per

hanc mostram auctorita f. tem et consensum uel

dilecti filii nostri Bernardi regis licentiam habeant elegendi abbates, quatenus ipsos monachos, qui ibidem deo

famulari uidentur, pro nobis et coniuge prole que nostra atque stabilitate notius imperii a deo nobis concessi atque conseruandi iugiter domini misericordiam exorare delectet IO Et ut haec auctoritas nostris futurisque temporibui domino protegente ualeat inconuul Sa manere manu propria . subter firmauimus et anuli nostri inpressione signari iussimus.

Signum MF. Hludo uuici serenissimi imperatoris. C. Durandus diaconus ad uicem Helisachar reco

Data XV kal. decembres anno Christo propitio tertio imperii omni Hludouuici piissimi augusti, indictione .X. actum Conpendio palatio in dei nomine feliciter

amen.

15쪽

DIPLOM DI LOTARIO

LOTARIO I CONPERMA AL MONASTER DELLA NOVALES II MONASTERO DI S. PIETRO si DE APPANIA B PAGNO IN COMPENSO DI LCUNIPATRIMON TOLTI GL PER DOTARNE 'OS PEDALEDEL NON TE GENIS IO.

It diploma discritto interamente a Liuia do. Un altro diploma in parte scritio allo tesso notato δ conservato ella biblioteca Ambrosiana dimitano M. R. OO2). I nostro diploma venne compluto in duetem pici prima fu scritto no alle parole si glo- riosissimi augusti , e vi si aggiunSe pol coninchiostro men uono, aut cognigione e la data. I segno di i cognigione d piutiost SVanilo,onde esce dissicile it de cistarne te note tironiane tu ita via si distinguon ancora uelle di alii thadus ad vicem n e si scripsi et Sub u scripsi s. p pure an neggiata e scolorita una parte delia datagione, a lo pagio lanco fra si in si Italia stato lasciat apposita mente dat notato, sapendo chesi sigillo avrebbein uel unto operto a carta It nome delluogo in fine de rigo b si Marinco n. Da mano posteriore it testo citato alterato in quattro uoghi. A r. 3 ove ora leggesi sub , deve leggersi si ex . A r. 6 in uogodelle parole si de nostro patrimonio regalia

faceret da restitu irsi quedam patrimo nia perpetualiter ad n avvertendo che olire

te visibili tracce delle aste elle lettere , , , sult' originale eglio che ne facsimile b chia rissima i 'alteragione in o deli' finale di si patri-

si monia n. A r. II invece di si memoratum hospitale sub iure o leggiam si memora- si tarum rerum e iure , mentre in fine delrigo si scorge a prima ista che si conce- si dimus una ossa alteragione di si accessiimus . On queste corrugioni de testo si volt ampliare a concessione imperiale chein effetio si limita a concedere agno a monastero della Novalesa, in compenso dei patrimonii tolligi per dotarne 'ospedale dei Cenisio. A tergo si receptum omni Lotharii regis de Appagnis et montis Cenisi , di scri itura

maius cola rustica de Se colo nono.

C. I. In nomine domini nostri Iesu Christi dei aeterni. Hlotharius augustus, inuictissimi omni imperatoris Hlu- dou uici filius. Constat enim nulli mortalium ' propriis

a metatis aliquid boni in hac misere mortalitatis peregrinatione consequi posse, sed, cum liquido cunctis pateat omnia rerum temporalium a deo bono gratis nobis esse donata, dignum est ut ita pie prudenterque tractentur . atque disponantur, ut per ea perennem anime nostrae salutem ualeamus deo propitio nancisci. Igitur comperiat cunctorum fidelium sanctae de ecclesiae seu nostrorum strenuitas, quia dum ad domni et genitoris nostri ludou uici serenissimi atque religiosissimi 4 augusti sacrosanctum uotum in Monte cinis quoddam hospitale in honore domini dei ac saluatoris nostri Iesu Christi seu et beatissime semper uirginis Marte ad peregrinorum receptionem eo iubente fieret constructum, uoluit tanta illud rerum propriarum substantia locu S. pletare, per quam Sumceret diurnus pauperum Christi concursus tolerari Sed cum eundem locum talium rerum copia, que S sent ipSa propinquitate aptiora uellet honorare uolente domno et genitore nostro ludo uuico gloriosissimo imperatore ex monas . terio nostrae proprietati quod Ο-catur Nouelicium, fuedam patrimonia perpetualiter ad prefatum locum per nostrae auctoritati preceptum confirmauimus; sed ut hoc sanctum uenerabile monasterium in honore beatissimi principis aposto . lorum Petri fundatum nullam missarum rerum pateretur iacturam, sed potiore gratularetur digne re conpensationis munere, monasterium quoddam quod Appanie nuncupatur id ipsum in eiusdem principis apostolorum 8 honore constructum ex proprii iuris ditione ad hoc supplendum ibi reddidimus, considerantes ut sub unius abbatis regimine utraque Ona Steria regulariter deo militarent. His ita gestis placuit nostrae imperiali excellentie, 9 precibus uenerabilis uiri Hild radi horum monasteriorum patri fauentes, ut memoratum monasterium, cuius uocabulum est Appania, priori monasterio suo Nouelitio cum omnibus rebus atque appendiciis suis iuste o sibi pertinentibus per no Strae auctoritatis preceptum confirmaremus, quod et nos ita fecisse omnium fidelium

nostrorum cognoscat sagacitas. Precipientes ergo statuimus atque per hoc nostrum ceSareum preceptum II. confirmamu ad Nouelicium monaSterium recto-

16쪽

resque eius qui fuerint per tempora in reconpen Satione Supra memorata rum rerum que ex iure monasterii Nouelicii ex nostra proprietate accepimus ad predictam I 2. neceSSitatem, monasterium quod uocatur Appania cum omnibus que ad illud rite pertinere noscuntur ut amodo et deinceps in iure ipsius monasterii sepe nominati rectorumque eius perpetua stabilitate 3 in dei nomine maneat, ipsisque dei famulis utrobique deum degentibus proficiat in auc mentum, qualiter pro communi salute dei misericordiam iocundo animo ualeant exorare. GD autem Id. hoc nostrae confirmationis preceptum ab omnibus credatur et melius per futura tempora conSeruetur, manu propria et anuli nostri sigillo subter illud decrevimus esse muniendum.

Signum M. Hlotharii gloriosissimi augusti. C. Liuili adus ad uicem ullgarii scripsi et S R.

Data XVI. kal. marcias anno Christo propitio imperii domni Hludouui serenissimi imperatoris XI. regni Hlotharii gloriosissimi augusti in ItalJia III indictione III. actum Marinc palatio regio in dei nomine eliciter

amen.

VII.

DIPLOM DI LOTARIO I.

Diploma originale deli 'archivi di Stato in arma. MURAToni, Antiq. tal. I, 79; MUEHLBACHER, Regesta, Io26.

I diploma b critio in gni sua parte a

Dructe miro ma in pisi tempi e con diversi in-chiostri. Disegnat i si chrismon scrittat' invocagione, it notato primamente 'interruppe

dop te lettere hi dei nome deli 'imperatore. Indi cor altro in chiostro tra it rigio e ii ian-

castro crisse sin alia seconda parota de se condo rigo si dignitas n), e di nuo Vo sospeSepe riprendere e continuare 'un ratio no altermine con in chiostro sonat gliante a primo. Ne margine inferiore sono tracciate inque ettere aliungate, Vidente mente alte allo crittore per prouare 'inchiostro prima di servirsene si probatio pennae, probatio en cauSti s). Si distingue ne monogramma loratio dis ottos crigione deli' imperatore si monogramma firmatum s). Ia formula di i cognigione scritia in lettere comuni, e pol in note tironiane. Dructemiro falso di queste note anchei fine ella datagione laove e re ultime note esprim Ono a consueta formula apprecativa si in dei nomine feliciter amen η cf. OPP, II, 13 e 17S). Pili ardua 'interpretagione delia nota precedente, composta diis Segno principale e di uia segno ausiliare. Quest' ultimo indica si cura mente a desinen ga in o ilSegno principale assomi glia a braccio ondulato delia', tratio chemella scri itura tironiana

ro Se parole M osservando che ne diplomaqueSta nota Segue e si connette alia parola palatio , alia cui desinen Za corriSponde anche i segno ausiliare, iam condotii a cer- care 'interpretagione delia sigia in ut aggettivo

da scludersi a prima interpretagione, fino ache per o meno non si abbiano prove chesotto Lotario stasi innovato 'antico pataggo dilavia. Tralli altri due appellativi si nostro ne regios, tuti e due usati ne diplomi ca

ro lingi, b da referirsi ii se condo, perch in mollissimi diplomi di Lotario si trova in let

tere comuni a notigia si actum Papia civitate palatio regio D. I nostro diploma come altri ello tesso se- colo, offre sempio di hin cambiamento po- Steriormente recato alia legatura primitiva. uesta era stretta cf. acsimile I e conse-guente mente δ brevissima 'iscrigione, che a tergo de documento, cosi ripiegato, appo se uno scrittore de Se colo nono Le varie scri-gioni attergatevi ne se colo u sono invece

molio piti unglie, occupando lo pagi di qua tiro plegii antiche, equivalente a quello diuna lega sola ella ripi atura posteriore.

C. I. In nomine domini nostri Iesu Christi dei ae terni. Hlotarius diuina ordinante prouidentia imperator augustus Dignum est ut a. imperialis dignitas his, qui se tota fidelitate suis obsequiis submittunt, condignis beneficiis sublimentur. Quapropter cunctorum fidelium sanctae de ecclesiae 3 nostrorumque OgnOScat Sollertia, quia nos cuidam fideli nostro Eremberto nomine ex comitatu Hastens quendam curtem nostram Eburias cum omnibus manci 4 piis pertinentiis et adiecentiis ad se pertinentibus uel aspicientibus proprietario iure con-

17쪽

tulimus, tractae nostro in suo suorumque eorum ' dominio libere transiti s linius possidendam. Unde pro firmitatis gratia ei hanc nostrana auctoritatem fieri ius-Simus, per quam praecipimus aeternaliterque mansurum 6 constituimus, ut ab hinc et deinceps per hanc no

strana auctoritatem altilem curtem cum omnibus man

cipiis pertinentiis et adiecentiis suis iudiciariaque 7 ditione proprietario iure teneat atque possideat absque cuiuspiam contrari etate uel repetitione, seu taciat exinde

quicquid uoluerit tam ipse quamque heredes ipsius.

8. Ut quoque haec nostra auctoritas pleniorem in dei nomine habeat uigorem et per futura tempora inconuulsam obtineat irmitatem, manu propria Subter eam 9 firmauimus et anuli nostri inpressione adsignari ius-

Signum MF. Hlotharii serenissimi augusti. C. Dructe mirus subdiaconus atque notarius ad uicem Agilinari recognoui et S R. NT. SD.). Data IIII non. mai anno Christo propitio imperii domni lotharii pii imperatoris . XVIIII indictione II. actum Papia ciuitate palatio NT.)

VIII.

I diploma δ privo delia firma deli 'impera

tore e della otios crigione de notato. uanto alia firma imperiale a cancelleria non soleva consideraria come in dispensabile eo metieva di farne es pressa menZione. Ma lari cognigione era tenuia come neceSSaria, e perbia Sua mancanga pu far nascere diabbio ulla perfeZione e sult' autenti cita de diploma Senon che Sarebbe critica troppo scellica it i-futare uia documento per a mancanga di un

solo requisito Gi it abillon formulo a re-gola: si non ex illis indiciis seorsim sumtis,

sed ex toto illorum complexu On Stat Cte- si rum instrumentorum veritas et fides h MΑ-

BILLON, De re dipl. Supplementuiu, cap. I). La

manc anga della ri cognigione puci facit mente Spie garSi attribuendo la alia fretia de destinatario, che impagiente di asciar a corte eporta seco ' impetrato diploma inungi avaalla solio scri gione de notato, forSe SSente, si ac contentava deli' apposigione de sigillo. I 'autenti cita dei nostro diploma b infatii garant ita alia sua crittUra.

Negli ultimi anni deli imperatore Lodo vicoi Pio, havvi tram nota della cancelleria uia Bariolo meo, di man de quale conosci amo trediplo mi Bartolo meoia criti it testo de diploma M. R. an v. il facsim in Miserur unden

in Abbit iungen, III, 6 e per inter i diplomi M. R. 35 ivi, III, 7 e M. R. 36, e fors e

anche n quarto diploma it M. R. 34. Paragonando questi diplomi col nostro, non sipuo dubitare che esso pure si scritio a Bartolomeo. opo a morte di Lodovico it ioalciani us ficiali della sua cancelleria passarono in quella di suo figlio Cario, re di Francia, altri entraron a servigio de primogenito,i' imperatore Lotario, e tra quest' ultimi vi fuBariolo meo cf. SICHEL, Acta Carolinorum, I, 97 99).La crittura e cognita di questo notato ciassi cura aduraque che illa iploma, sebbene rivo delia ricognigione, proviene alia cancelleria di

Lotario. Inolire tuti te formule sono corretie speciat mente a datagione cf. UEHI BACHER, Regesta, p. LXXIX).

I. In nomine domini nostri Iesu Christi de aeterni. Hlotharius diuina ordinante prouidentia imperator au-gUStuS. Notum Sse uolumus cunctis fidelibus nostris 2. Seu Omnibus rempublicam administrantibus, quia dilecta coniunx nostra Hirmingardis deprecata est nos pro duobus aduocatis suis, qui curam rerum monaSterii Sui, quod . in Alina in nomine domini Soluatoris ' con- Structum habetur, seu totidem cancellariis ac duodecim liberis hominibus, ut eos ab ercitati expeditione seu publicarum rerum functione 4 immunes esse permitteremus. Cuius petitionem ut dignum est omnimodis ut dignum aes adimplere statuentes, hos excellentiae Leggi Saluatoris Lergi exercitatia

18쪽

nostrae decrevimus fieri apices circa memoratum monaSterium S. per quos duobus suis aduocatis, quibus idem coniunx nostra querela in eiusdem monasteria commissaria habet, et duobus cancellariis atque duodecim liberis hominibus, ab ea seu misso illius electis, concedi 6. US Omnem exercitatem expeditionem seu publicarum rerum functionem, quatinus deinceps immune Sexercitati expeditione seu ceteris functionibus consistere per hanc nostrana auctoritatem liceat illis ' 7. quiete residere et utilitates eiusdem monasterii in omnibus procurare. Et ut haec nostrae concessionis auctoritas firmior habeatur de anulo nostro subter eam iussimus

Data XIII. kal. aprilis anno Christo propitio imperii omni Hlotharii pii imperatoris in Francia VIIII. et in Italia XXVIIII indictione XI. actum AquiSgrani palatio region in dei nomine feliciter amen.

DIPLOMA DI ODOVICO IL

LODOVICO II ASSE GNA IN DOTE ALLA SPOSA ANGILBERGA LE CORTI DI CORTE NOVA E CAMPO MILIACIO.

Diploma originale deli 'archivi di Stato in arma. MURATORI Antiq. tal. II, 17 MUEHLBACHER, Reg Usta, II 8.

Con Lodovico II la cancelleria imperialeentra in una uova sese, che allo studio dei diplomi taliani potra essere meglio chiarita. Impero cchb in ora conosciam molio piti inomi delle persone est titoli de gliis sci cancellere schi MUEFII BACHER, p. cit. p. XCVHyche non tam uoua loro organi ZZagione, a quale ci apparein certa e instabile, come a condigione politica deli' impero in uel tempo. 'ut liciale che ri- conosce i diploma non iu tentato alia solio scri Zione autografa, onde talor non si distingue se uia diploma ,scritio da riconoscitore

te mente 'uopo 'altri criter per iudicare deli' originalit. dei diplomi.

Per alciani cancellieri osservano ancora lius de loro predecessori, e cosi a d albertonet nostro diploma scritto interamente di sua

libeat illos corr. in liceat illis

mano, alia quale appartiene it M. R. 1188 favore de monastero di S. Gallo. Di mariodi Adalberto sono anche a corregione de secondom in lonesto r. ah delle lettere ensinella parota regens s r. ). I monogrammara firmato. uanto alle note tironiane de segno di i

cognigione iova ricordare che ne secolo 1 leregole della crittura tironiana Vengono poco poco tras curate, di modo che accant a note regolari occorrono segni insoliti ed eccegionali do vult ali ignoranga ed anche a capriccio degli critiori, e difficili perci a plegare optultost Lindovinarsi. Ne nostro diploma certo che Adalberto a ripe tuto te parolesi scripsi et subscripsi rima incerto rimane ilsignificato della seconda e quinta nota. OrSe da leggersi si scripsi ipse et subscripsi no-

Lodovico II primo imperatore che sile bolle di tombo La olla veniva appe Saalla parte inferiore delia pergamena ripi egatae forata in re punii, come edes ne fac- simile.

A tergo de diploma leggesi di scrittura coe Vast dote D.

I cartae dotis si distinguon dagii altridiplomi per certe particolarita, derivanti dat ca-rattere privato deli' atto cf. SIC REL, Das Privilegium Ottol, p. 4- I9, O so; Dei rhundentu Abbit iungen IX, 2). I Multi bacher non liene conto de contentato e delia destinagione de presente diploma di Lodo vico II, quando

osserva che neti inti tot agione non si a men-gione di suo adre, Lotario p. LXXIV), e chenella data manca 'anno deli 'impero de medesimo Lotario p. LXXIx). Conclais carta dotis nLodo vico a una promessa personale alia Spo SaAngilberga, e per quest motivo ad Opera naltro formulario cosi pel testo come per i proto collo. 'es ordio b solenne ei appropriato alia qualit deli' atto; 'imperatore paria diret- tamente alia sposa damus tibi, in domina tionem tuam ut habeas n) Durante lavita di Lotario Lodo vico non a it diritto di fare donagioni senga men gionare it adre chia mandos si Hlotarii filius o ne tit olo e aggiungendo ella data in anno imp. d. Hlotari s

19쪽

do vico uol fare alia consorte. C. I. In nomine domini nostri Iesii Christi dei

aeterni. I ludo uulaus gratia de imperator augustus Constat itaque mundanorum nobilium ordo et marium insignium ritus, ut quisquis sibi legitimo tramite uxorem maluerit a sociari et nubendi copulam honesto decore sortiri, mores ueterum Sequens, talibus se erga gratissimos nuptiarum assectus ornet munificentiis, ut ea quae egerit et deo placita et futura per tempora humani iuri soli de 3 rata stabilitate con Si Stant. Quod ius adeo suis decentiis incrementum Sum pSit, ut non solum nobilitas magnorum uirorum sed etiam regum et imperatorum sublimitas huiuscemodi usibus atque negotiis effectum . prebere non spreuerit. Quapropter omnium fidelium Sanctae dei ecclesiae nostrorumque presentium scilicet ac futurorum comperiat industria, quia nos diuino tacti amore moremque an

tecessorum noStrorum pii SSimorum imperato S. rum SequenteS, Una per consensum et uoluntatem nostrorum

optimatum, hanc dilectissimam sponsam nostrana An-gilbergam nomine iuxta legem Francorum dotamus et eam domino auxiliante ad culmen nostrae sublimitatis 6. uxorem presentaliter usque perducere disponimus. Cuius dotalicium subter in huius nostrae imperialis dignitatis precepti pagina scribere iussimus et futuris temporibus firmum et stabile decrevimus manere. Damus . igitur tibi amantissimae sponsae nostrae Angilbergae dotalicio nomine curtem iuris nostri quae dicitur Campo miliacio, cum omnibus adiacentiis Suis et pertinentiis seruis et ancillis utriusque sexus, necnon et curtem . quae dicitur Curtisnova cum omnibus similiter suis pertinentiis et adiacentiis, cum seruis et ancillis utriusque sexus, cultum et incultum, fotum in integrimi et de nostro iure et dominatione in ius et dominationem tuam . cedimus atque tranSfundimus, ut ab hodierna die et deinceps habeas teneas et possideas et quicquid inde facere tibi libuerit liberam et firmissimam potestatem faciendi potiaris tam de Supradicti cur Io tibus, Campo uidi licet miliacio quaesita est in comitatu Motinensi e Cur te noua que est in territorio Regensi, quamque et de capellis ad easdem curtes pertinentibus. Porro ut haec nostra imperialis cessio II et dotalicii promulgatio nostris futurisque temporibus firmior habeatur et diligentius Observetur, manu nostra propria subter firmauimus et de bulla nostra roborari iussimu S.

Signum omni MF. imperatoris Hludou uici augusti. C. Adalbertus cancellarius ad uicem Remigii scripsi et S R. NT.).

Data III non. Octobres anno Christo propitio imperii domnii ludo uulci piissimi augusti III., indictione XIVI.

actum Maringo curte regia in dei nomine eliciter amen BD. .

LODOVICO II CONFERMA AL MONASTERO DI MONTE VIATA ALCUNE CORTI E CELLE PER OSTENTAMENTO MEL MONACI.

Diploma originale deli' archivi di Stato in lena. Mittheiiunge cit. V, 385 MUEm.BAClIER I CVesta, II, 9'.

Neli' archivi di stato in Siena conservansitre arte di Lodo vico II in favore et Monte

Amiata sottos critie da un cancelliere Mericus no Herincus B, ciO M. R. IIS ' M. R. IS9y

s per una imitagione non solo per a grasia maanche per a rigatura delia pergamena. Nelse colo I i nota della cancelleria non traccia- vano che line origgontali solo piti tardi, maancora ne X se colo ne sono rari gli e sempi, si aggluris ero, come edes nella citata imitagione,

due line perpendicolari per in corniciare las crittura a margini sinistro e destro. Tuitaviail est di tale imitagione non sospetio, Sic-ch se resupporre ui originale de medesimo

tenore.

Fra i privilegi anteriori conferinati a questa carta deli' 8334 ricordato anche uno dello Stesso Lodo vico II, di cui abbiam due semplari, icitati M. R. II 39 o IS9 . I secondo Semplare non che una imitagione eSSO pure, mentre

i primo, quello da no riprodotio, b originale,

scritto interamente dat cancelliere mericu Ss. Tale si ii nonae satio primi eramente critio ma come elle due imitagioni ii nonae era stato alterato in Herincus , os una an po Steriore lictentato di id urio in simile forma anche ne nostro originale, aggiungendo Un' asta

dietro a lettera r ed aliungando it ratio delia

lettera segUente.

Non abbiam esitato a dichiarare questo diploma come originale, critio da si Hericus o ma non e ne a una prova positiVa, perchb

di que notato, da rason tars co nostro. Non Se ne a che una res ungione fondata sulla forma della crittura e su tuti gli altri caratteri

20쪽

estrinseci de diploma che si accordano Oni' anno II e con gli usi ella cancelleria di Lodo vico II. Conforme ancora ali'us anga della cancelleria che i re semplari della immunita conceSSaal monastero di Monte Amiata differis cano et testo emelle singole dispos igioni Spesse voltene me desimo torno vn monastero riceVette

uia privilegio in oppio semplare segnata mente Monte Amiatavio deva di tale favorem noda tempi di Lodo vico it io), mari due semplari non erano di identico tenore. p vero simile ad unque che Monte Amiata abbia ottentatoneli' anno 32 ' originale conservato no ai

ginale critio allo tesso Erico riprodotio conservatoci soliant in una copia od imita

gione M. R. 39'' che se condo a forma

della crittura credo anteriore ali' anno OO.

I 'imitagione de M. R. II 69 δ piti recente.

M perch gli originali elle due imitagioni

erano critii alia tessa mano di Erico cosi queste Si rasso migliano nella crittura, Sebbene non sieno state fati dat me desimo notato non appartengano a me desim Se colo.

C. I. In nomine domini nostri Iesu Christi dei aeterni. Hludo uuicus gratia dei imperator augustus inuictissimi domni imperatoris Hlotharii filius. Dignum est ut qui prudenter a. de obsequia ordinare procurant et hoc ad stabilitatem perpetuam nostram corroborationem confirmare exposcunt, ut tanto libentius obaudiuimus, quanto et deo placita intelligimus et prudentia . deo protegente bono studio ad effectum perducere procurauim US. Igitur omnium fidelium sanctae dei ecclesiae ac nostrorum praesentium scilicet et futurorum comperiat

sollertia, quia dum nos dilecto fideli nostro 4. Adal-berto coenobium domini Saluatoris in monte Amiate constitutum ad regendum conmisissemus et ibidem neglecta dei obsequia et procuratione deo ibidem famulantium praedecessorum suorum incuriam . multis modis repperisset, studiosius decertauit congregationem monachorum ibidem deo seruientium regulariter corrigere et solummodo diuinis obsequiis deditos ad susficentiam suorum lar gire, quatenus praelatus iam fati monasterii domini Salvatoris, qui per tempora fuerit, ac successorum illius abbati uel praepositi cum subiectis monachis suorum inibi deo seruientium deinceps in futurum 7 sufficienter habere mereantur ob

amore dei remediumque animarum nostrarum ac SuccesSorum nostrorum regum aut imperatorum, conferens eis ad sufficentiam suorum cellam sancti Benedicti curte de Palea . cellam sancti Stephani in Monticlo et cellam sanctae Mariae in Lamulas, curti cellam de Mustia nec non et curti cellam de Titin ano et in Cerri angariales seu et in Feroniano et manentes eius necnon et . cellam sancti Saluatoris de ualle Rachanae curti cella de Cunicio cum ipso agiolo de Portiano et cellam sancti Stephani in Terquini seu et cellam sancti Seueri super lacu cum ipsa curti cella de Bisentio, cellam etiam O sancti Miniati nec non et cellulam sanctae Mariae de Valeriano cum ipsas res de Curticiole cum omnibus pertinentiis et adiacentiis earum, ea uidelicet ratione, ut abhanc in futurum praedicta sancta congregatio II his omnibus denominatis cellulis et curtibus cum suis omnibus pertinentiis et adiacentiis tantummodo suis utilitatibus habentes uictum uestitumque regulariter sumentes absque ulla dilatione solummodo a diuinis die noctuque persistant obsequiis ac pro stabilitate totius imperii nobis a deo commissi studeant exorare. Sed quod bono studio bonaque uoluntate fecit perennem habeat stabilitatem, petiit

pietatem I 3. nostram, ut eandem ordinationem nostram confirmaremus conscriptionem sicuti et fecimus.

Denique etiam concedimus praedicto monasterio omnia decima rea et iudiciaria uel omnem compositionem et exibitionem 4 publicam ex omnibus manentibus de Supra memoratis cellulis et curtibus ob remedium

animae nostrae successorumque nostrorum regum uel

imperatorum, qui per tempora fuerint, ad portam ipsius

monasterii con s. ferendam semper ad usus peregrinorum sustentandos in elimoniam et augmentum animarum nostrarum propter oppressiones malorum ac prauorum hominum quae sufferre minime nec sustentare pome 6 rant. Quapropter eidem sancto loco

hoc nostrum praeceptum fieri iussimus per quod praecipimus, ut abhinc in futurum eadem sanctae congregationi omni quietudine absque ullo publico repetitu aut rectoris loci ipsius subtractu I7. easdem cellulas et curtes in suis utilitatibus ac necessitatibus habeant et ordinent, faciant et disponant, quatenus exinde sufficientiam habentes in diuinis obsequiis et nobis eorum famulatio Iroficiat sempiternale 18 remedium. Si quis Vero, quod futurum minime credimus esse, quilibet

homo magna paruaque persona contra hoc nostrum imperiale muniminis praeceptum temerari ausu contendere aut inrumpere molestare aut inquietare I9. seu euacuare uel diminorare aut etiam inbenisiciare predictas cellulas et curtes presumpserit aut aliqua uiolentia quandoque tempore inferre presumptor extiterit, sciat se compositurus argenti libras XXX et auri 2O. ebrigi libras . V. medietatem palatio nostro et medietatem eisdem ecclesiae rectoribus. Et ut haec nostrae auctoritatis praeceptum futuris temporibus domino opitulante ualeat inconuulsum manere, manu propria

subter firmauimus a I. et anuli nostri inpressione subter insigniri iussimus.

Signum M. domni vi ludo uuici serenissimi imperatoris auguSti.

SEARCH

MENU NAVIGATION