장음표시 사용
21쪽
22 C. Hericus omni imperatoris cancellarius ad uicem Dructemiri archicancellarii recognovi et S R. SD . . Data VII. non tulit anno Christo propitio imperii domni Hlotharii pii augusti f. XXX. Iun. et uludouuici gloriosissimi imperatoris in Italia tui. indictione . I. actum Papia ciuitate palatio regio in dei nomine feliciter
833 LODOVICO II MANDA A VESCOVI, CONTI E TUTTIO PUBBLICI UFFICIALI DI PROCURARE LARESTITU ZIONE DE BENI USURPATI A MONASTERO DE MONTE AVIATA.
Non basiava lasciare a destinatario ii diploma con a consueta formula ella notificagione cf. diploma X si igitur omnium si comperiat sollertia n per dare a fati documentato a pubblicit desiderata a destinatario te Sso, e per obbligare i conti e gli altriusticiali ad segui reali ordini deli imperatore.
Verisimilmente gni concessione era accompa- gnata da n avulso dire ita mente scritio alle
autorita de tuo go, da una letteram da Un mandato, che i conte oveva leggere pubblicamente a suo sub alterni uesti documenti
percio anno il est e te formule pii brevi emen solenni. Quasi tuti i mandati sono, come i nostro, privi ella cognigione e delia
data. Anche i caratteri strinseci si cura vanomeno, a pergamena era di minore ampleZZa, la scri itura non diplomatica a libraria. Ιl valore momentaneo dei mandati su attresila causa che, sebbene ne debba essere stato Spedito uia numero infinito, ochissimi mandati originali si sono conservati e una minima
parte di essi h stata tras critia Gli editori dei Miserui hunden in Abbit iungen che volt ero i- pro turre tuiti i mandati originali dei re primi se coli deli 'impero conservati in Germania, non
Essendo perdui it sigillo dei nostro mandato, ii quale stato sors e pedito in si emeco M. R. IIJ9, non ci est altro criterio est rinseco deli' autenti cita se non a scri iturac De VI. Essa tro Va n riscontro decisi vo in unco dice critio a tempo di Lodo vico II e fors eanche alia sua corte, io ne Codice necrotorico-lisurrico de monastero di S. Salvatore e
S. Gilia in rescia Brescia, 887 edito dat
VALENTINI con quest litoto non bene appropriato. V d la tessa minus cola rotonda, hi amata
carolina dat Paoli Programma di pale rasa, ed. 1888, I, Paleo rasa latina, p. O). In tansolitant i nostro mandato differisce da questo
codice lo critiore de mandato, aVVeZZo a Scri- Vere arte, a referito a forma corsiva edaperta delia lettera a alia forma chius adoperata ne Necrologio.
I. In nomine domini nostri Iesu Christi de aeterni. Hludou uicus gratia de imperator augustus inuictissimi domni imperatoris lotharii filius. a. Omnibus episcopis comitibus seu loco positis uel cunctis rem publicam administrantibus. Notum sit quia ad nos peruenit 3 quod cella sancti Saluatori monte Amiatis multimodis in uasa destructa dirupta et dissipata sit a quibuscumque circa consis 4. tentibus tergiversatione eiusdem loci deditis. Quapropter praecipimus uobis ut an mobile quamque inmobile rubicumque subtractum est cuiuscumque ingenii uel tergiversationis studii ibidem restitui faciatis et, si quislibet in hoc contemptor . aut aliquamdiu dilationem inpositor paruerit, praesenthliter
ante nos uenire cogatur, ut lege et iustitia comite . sic cogatur corripiat, ut nullius temeritas ulterius hoc audeat temtare. Advocatos etenim ubicumque 8. Sunt eodem ordine et studiosius iustitiam loci procurare uolumus. Et si quis subtrahere se uoluerit, nullatenus 9 habeat facultatem nostra interdicente auctoritate. Et ut hoc certius credatur de anulo nostro subter o iussimus sigillari. SD.).
22쪽
Diploma originale deli' archivio comunale di Verona. MunaToni, Antichil este=isi I, 6-7 STUM PF, 2 8 .
It diploma conserva a legatur Originale, che in qualche punio nasconde ne facsimilela scri itura. Le line sono State reventi Va- mente Segnate con una punia; nelle line in lettere rosse si tirarono due segni paralleli, quali ella segnatura e ella ri cognigione fu- rono limitati allo pagi occorrente per ScriVere. sicco me dissicii mente si pote v preve deredove queste due line sarebbero a diate, embrache la rigatura e la scri itura procedessero di
pari passo Mancano i due segni limitanti adestra in sinistra it principiare det e line e Ladata manca di rigatura, mara della me desima mano dei testo identico ne cinche 'inchio
Se condo it u ovo us introdotiora alia cancelleria di Enrico III, e mante nuto alvolta anchesotto Enrico IV ed Enrico V, i diploma porta olire ii monogramma, it cos detio si segno Speu ciale uale che si ii suo significato probabit mente si manu propria n, cf. TE INDORE,
si speciale is a parte delia corroboragione imperiale, tanto che di solito tale segnora delineatocontemporanea mente a tratio complementare
dei monogramma cli se attre volt i segno
appare invece antecedentem ente preparato in- sieme col monogramma, tuti o parte almeno
dei segni di interpungione a sinistra e delle croceite a destra de Segno appalon aggiuntinet momento in uici monogramma Veni vasi Quando si dara completa a serie dei diplomi di Enrico III Federico I si partera degli scritiori de medesimi Giova intanto avvertire che i nostro diploma Enriciano evidentem ente non si puo attribuire, come facilii efflati, allo critiore dei due diplomi ri pro-dotti in Miservi Dunde in Abbildungen, II, lavv. I e 6.
taVV. IV, 8, 2I, I, 26 e particolarmente apag. J 'illustragione ella av. II, Io cf. FI-CKER, Belli rur in unde niebre, II 66 erigg.). Ne nostro diploma it ratio complementare delmonogramma noni visibile ed i segno speciale appare anche per a tinta deli in chiostro dise-
gnato ad uia tempo e dalla me desima mano colcorpo de monogramma tesso, e coS pures ei segni 'interpungione; a te ire croceite pre Sentano fors una tinta n o pili pallida.
celleria ' Italia. Nella leggenda paleograficamente note Voleb 'apice origgon tale che formonia 'A. Subverso deli' originale, olire a qualch indica-gione di ossicio de se colo v si Exemplatum , si Registrandum n), vi in regesto de diploma de se colo H, e una nota di alciani dei nomito pografici compres ne testo, critia ne Se-
colo XIV. C. I. In nomine sancte et indiuidue Trinitatis. Hein-ricus diuina fauente clementia Romanorum imperator Augustus Imperialem sublimitatem condecet 2 ut quanto ceteris dignitatibus excelsior colitur, tanto iustis pelicionibus deo seruientium benignior nec non clementior inueniatur. Qua propter notum esse uolumus omnibus sancte dei ecclesie nostrisque 3 fidelibus, tam futuris quam presentibus, qualiter Albericus abbas monasterii sancti Zenonis martiris nostram clementiam suppliciter exorando adiit, ob amorem dei omnipotentis beatique Zenonis martiri S 4 reuerentiam multum nos deprecans, ut bona iam dicti monasterii, quas Bone sa-cius marchio suique serui iniuste ac uiolenter inuaserant, per precepti nostri confirmationem eidem S. coenobio recuperando corroboraremus. Nos uero iustis eius petitionibus consentientes, pro remedio anime nostre et ob interuentum dilectissime coniugis nostr in1-peratricis Agnetis et propter . incrementum filii nostri Heliarici quarti regis predicto monaSterio concedendo confirmamus silvam sancti Petri sitam in Fissaro, finis eius Agricia et inale et uuiola mantvana et Ortigedulum et Piscaria que uocatur Dirupta usque p. ad ectus Ruge nec non et siluam in illa picta quenonii natur Spissi et aliam que uocatur Sumadalta, que cernit fines a silua sancti Uigilii usque in siluam sancti Saluatoris, ex uno capite Nocitulum, ex alio Agricia et sanaidam et sontanam Ramenti, aliam uero
23쪽
siluam in Mauriatica que nominatur Runca, finis eius uia episcopalis et sedimen album, ex uno capite Agricia, ex alio Senaida et terram in Castellione, et in Mutinello, et in unco Saurelio Sinai liter siluam in Gaium in locum qui uocatur 9. Casale Orci, et uillam que uocatur ASI' prope Tartaro, nec non et uilliunque uocatur Campo Palliano, siluas etiam sitas in Her-beto et in Terbentiolo ; itemque terram et siluam in Ostilia, quas tenuit Albertus de Battiaria et Richil da, cuius sines Sunt a Pado usque o. in caput Turnioni, et a sessa Lubia usque ad fossam Regiam, et Pol licinem iuxta castrum Reveri. Damus etiam terram cum casis in Fatuledo et in uadu errario, et in uadu Pigocii, quam Bonefacius marchio per commutationem dedit monasterio sancti Zenonis, II. ea uidelicet ratione ut nullus archiepiscopus episcopus dux marchio comes vicecome Sculdachio Seu aliqua magna uel parua nostri regni persona laanc nostri precepti constitutionem ac largitionem predicti monasterii sancti Zenonis aliquo modo sine legali iudicio a. uiolare preSumat.
Insuper etiam placuit noStre serenitati ob ternam remunerationem statuendo sancire, ut castrum quod dicitur Monticulum in ualle Provinianense, quod liberi
homines eiusdem castri per artulam offersionis sancto Zenoni obtulerunt 13. cum omnibus rebus iamdicti castri pertinentes, cum omni debito, districtione atque placitum nostri et commitis iam dicto monasterio sancti Zenonis ad suorum prebenda monachorum donamus et proprietamus elemosinam. Similiter etiam statuimus ut districtum duodecim I 4. hominum ha- rimannorum, quo Welpho gloriosus dux per inuisti turam contulit sancto Zenoni, quattuor uidelicet supradictorum hominum habitantes in castro Gebitus, ii sunt Rodiuertus, qui mannaria dicitur, et Zeno filius Regingonis et Psallio gutturosus Is hac Petrus filius Pingonis; nec non et alii quattuor habitantes in castro Ilas, ii sunt Bonaldus et Gali uertus germanis, Rambertus et Martinus germanis et Pigulo similiter etiam alii quattuor habitantes in castro qui dicitur Monte alto Cotprando 16. Zeno, Aci prando et item Zeno, qui prius ad nostrum districtum respiciebant, cum omnibus rebus illorum hominum a se pertinentibus seu cum omni debito districtione atque placitum Sancto Zenoni Onamus et proprietamus monasterio. Ut post hec nec dux, 7. nec OmeS, ullius poteStatis persona habeat potestatem placitandi aut ullo modo inuadendi. Si uero, quod futurum non credimus, aliqui dux, comes aut cuiuslibet administracionis aut priuata persona contra omnia suprascripta moliri aliquit presum-Serit, I 8. Se in frangere uel corrumpere ex parte aut ex toto temptauerit, Stat se compoSiturum mille mancusos auri obrigi medietate camere nostre et medietatem iam dicto monasterio sancti Zenonis, si aliqua contrarietatis uiolentia illata fuerit. I9. Et ut hoc certissime credatur et diligentius obseruetur manu
opseruetur corr. in Observetur.
propria roborauimus et anuli nostri inpressione insinniri
Signum do iam Heliarici te rei i regis inuictissimi secundi Romanorum imperatoris Augusti S po S I. i.
Guntherius cancellarius uice Her anni archicancellarii recognouit. Data III id nouembris, anno dominice incarnationi S M. L. V. indictione VIII anno domni Heliarici tercii regis, imperatoris autem secundi ordinationis eius XXVII. regni quidem XVII. imperii uero Vitis. actum Verone in Dei nomine feliciter amen. C. CIPOLI A.
ENRICO V PONE II BANDO IMPERIALE SOPRATRIBUNO ABBATE DI S. GIORGIO E SOPRA I POSSESSI MI QUED MONASTERO.
Placito originale deli 'archivi di lato in Veneriti. CicoGN , Iscrstioni veneriane, IV, 9, 295 TUM PF, 3129.
uesta notigia vene Ziana documenta un
placito prested ut dati imperatore. Si Sit no-tigie, te quali soglion si anche chlamare placiti, equivalgono quasi a diplo mi imperiali e rap-
presentano una forma uita propria deli' Italia, doVe pol nascere e volgersi, favorita al-
l istituto, antico in Italia, de notariato cf.
ne caso nostro qualch cosa di notevole sta
que momento a forma di concessioni gli era
dive nuta abituale. Altra particolarita de nostro documento si a forma delia segnatura imperiale. Talvolta avveni v che a questi placiti mancasse qua istas segno di man deli imperatore. M abbastanga di fovente egit vi appone Va una croce, alia quale ventu pol ordinari amente ag-giunta a dichiaragione ch'essa era autografa
deli imperatore. In altro placito a favore ello
24쪽
stesso monastero di an Giorgio dato ne me- desimo torno de nostro, porta una croce
lunglie e sottili braccia STU up p, 3128). Ilplacito de a margo a favore di an Micheledi Candiana A. GLORIA, Autografo 'irneri eo rigine deli' universiti di Boloena Padova, 888,
tau eliot.), che tene de pari designato come una si noticia n, ha in fine a testo e prima delles otio scri gioni dei iudici una rosSa croce Segnata tu tras curata mente che non si quellade nostro documento, po ich manca pure degliapici alle estremita delle braccia Deliarici placito per i monastero di sanio tetano dii ad ova de I margo presenta a croce imperiale chelia gli apici piutiost accennati che compluti GLORIA, Cod. Dipl. II, I p. 6S; TU IPE, IJa) Mentre eli' altro placito per an Giorgio lacrocei priva diigni aggiunta, ne placito invecede a margo ac canto alia croce 'annotagione is hoc signum crucis fecit domnus Hen- ricus dei gracia inprerior sic augustus , apposta certamente alla mano is tessa ches crisse ii testo deli'atto Anche in uia altro placito, Sempre de margo II 6 in favore di
Valdobbiaden e se condo 'edigione de Verci Storia degli Melini, III, 9, da copia recente
delia collegione Scoti GLORIA, p. cit. p. 62), tro viam la croce concla leggenda : me crux est Signum manu d. Henrici imperatoris Ro-
Ne placito per Santo telano STUMPF, 3I32), originale presso it museo Civico di Verona, Archivio Corona 836 tra i testo e te firme
dei iudici intercede unciargo spaZio, occupato in iccola parte alia croce e da queste pochelettere me cus , altrettant di facile lettura quanto di dubbi interpretagione. Si pii credere che si rati di un modo correti di scri- Vere me inricus , o edervi invece 'inigio della forrnota me crux Si Signum o c. Certo tali lettere non furono critiem dat iudice Oberto, che rog la notician, ne da al-cuno degli altri iudici firmatari. Invece a forma di essera molto simile speciat mente ne l-r H e cha uella de nonae si Heliaricus h dei nostro documento. Si arebbe percio tentatia credere che te voci me cus , sieno a pariche la croce di an deli' imperatore, ii quale
fors aveva materiai mente principiat a scriverela formula si hec crux n c. che interruppe accortos deli' errore. Auremmo inSOmma una mal fuscita segnatura imperiale. In niu altro
placito di que tempo si a nulla che tu diquesta si avvicini alia firma Enriciana de nostro documento, che, iova notare, si critio
dat me desimo Oberto e firmato a me desimigiudici per fino neli' ordine tesso che figurano in uello et 18 margo i).
bene antica pure embra OSteriore.
tergo leggesi si Notitia imperatori s di
scrittura probabilmente incrona a documento, certamente de Secolo XII. Segue hin regestode se colo XV, che colle Sue prime parole si aliud simile est registratum D allude ali' altro placito diritessa data, sopra ricordat STUMPF,
4 1. Dum in dei nomine die Sabati, que est V iduS marcii, in regno . enectarum in palacio ducis, scilicet in camera, Henri cus dei 3 gratia quintus Romanorum imperator auguStus, ecclesiarum reclama 4 cionem audienS, adessent cum Teugo Adam, iudices, Anto . et Rantus iuris periti Ordelassus dei gratia Uenecie atque Dalmaci . e dux Henricus Carentane dux Henricus ultra montanUS 7. duX, patriarcha gradensis, e bardus episcopus tridentinus, Iohannes 8. caprulensis, Vitalis episcopus castellanus, go pata utensis comes, . tenus ianus, Iohannes Mori sinus, Petrus Guntarinus et reliqui plures io ibi in illorum presentia idem dominus imperator, iustici amator II. et omnium ecclesiarum defensor, misericordia et pietate motu suum imperiale a misit super Tribunum abatem a iactorum Georgii et Stephanti annum I . et Super Omne re et OSeSSioneS, qua predictum monasterium post det Id. in epi Scopatu tri estino, et in comitatu et episcopali bononiensi, et in Sacco, et quas legitii me in regno italico prenominatum I 6. monasterium adquisierit cum artulis uel sine car- tulis imperando, 7. ut nullus patriarcha dux marchio come vicecomes 8. aduocatus astaldius uillicus decanus uel aliqua magna I9. paruaque perSona eundem predictum Tribunum habatem Suosque O. Successores sine legali iudicio de predictis rebus dis uesti si in Aerui hunden in Abbilaeui en a, avola 8,
