장음표시 사용
141쪽
diebus obiit Galliae imprimis, tum totius Reipublicae Christianae maximo detrimento, ac casu tam admirabili, ut non dissicile prudentibus fuerit judicare , maximas Galliae tam,
II. Irrepserant ibi haereses , quas cum amplecterentur plurimi multae authoritatis ac potentiae viri, non contemnenda incendia minabantur, quae omnia facile, Regis matura virtute delapsa vero ad Franciscum Filium tanto oneri imparem dissicillime extingui posse videbantur. Obiit Henricus quadragesimo secundo aetatis suae anno vir Religione,in armis clarus. Fertur μ-ciscus filius, post obitum patris egregiε ad reprimendas pullulantes Galliae Haereses animum convertisse, sed, ipse praematura morte occupatus, non absque suspicione veneni, fratri Carolo Imperium cessit. taone ad Puerum novem annorum Regno devoluto ac ambitio histris tutela munito, facit ad apertas seditiones ventum est :quae ita brevi excrevere, ut vix aliud crudelius civile Bellum commissum legatur,4 quod post multorum annorum Oatium, multaque interim horrenda, ac barbara perpetrata, Regnum miserabiliter affixit. II. Philippus pace solitus, tranquilliorem tunc temporis, ac securiorem apud Belgas statum habuit variis' men incommodis diuturno, gravi bello adeo ab rantem, ut non parum pluribus rebus componendis praesentia ejus requiri videretur. Sed aut quod Raeraret id per Proregem fieri posse, aut quod flagitarent prolemonem suam Legem invii paniam, ibi ' etiam natae haereses, maximo cum pe-ήμ vi riculo in vigilantia Isaiasia, Bannis Porrugaliae Principis vib.,r duae, ae nomine fratris Hispaniae praeerat severitateque Inouistorum quorum ibi maxima est authoritas' extinctaeniissent, statim post consectam pacem, ad reditum inmisy, niam animum vertit ex Italia accersens serorem Margaratam naturalem, Duci Parmae, ac Plaeentiae nuptam mulierem, variis dotibus insignem, quam toti Belgio praeesse voluit, constituens apud eam insignes aliquot viros, uatus Consili, riorum titulo, quibuscum de summis omnium consilium Dperet.
IV. Erant hi Gaillelvius Nasaucius, Princeps auriacus, Consiliis valde aptus, Lamaratas Comensem an rei militaris vir
142쪽
vir peritus strenuus, ambo genere in opibus inter alios longo primi, Antonius Perrenotus tunc Episcopus Atrebatensis, postea Cardinalis Granvellanus, rerum experientia clarus Egidius t tunc Dominus, postea Comes Barismontanus, ct ipse rerum usu non parum pollens Vilius nichevius Praeses Consili Privati, rerum usii, natura vir prudens, & insignis
Iuris consultus. Addidit postea Philippum Ducem Arschoranum, primis illis, genere,in opibus haud imparem Comes
etiam Hornenses, qui turmae custodiae corporis ex Burgundionibus confectae, Praesectus, in Hispaniam una cum Regeierat, inde reversus post aliquod tempus Mid munus subiit. Singulas praeterea Provincias, partim Auriaco 'montano, partim aliis Proceribus gubernandas tradidit, data
Auriae Praefectura Hollandiae, Zelandiae Ditionisque Ultrajectensis 'moniano Flandria, rarthesia creditae Frisia Carola Comiti Arambergo, Geldria Comiti Carolo de Megben ,
Marebioni de Baethes Hannonia. Cumque essent multi, qui egregiis de ipso meruerant, nonnullos aurei Velleris titulo, aliisque honoribus, decoravit ; multis regia liberalitate,
magna munera elargitus est ita fore sperans, ut omnia securius se absente agerentur. Vehementer etiam expetebat in omnem eventum bellicum, binas Belgis veteranorum Hispanorum militum legiones praesidio relinquere tamque magis hoc omnibus acceptum foret, ni earum Auriacum praeficiebat, Legatumquε vulgo locum tenentem ei dabat 7udanum Romerum virum strenuum, militiaeque peritissimum: alteri 'montanum, ejusque Legatum Ioannem a Mendopo,
hunc virtute militari, nec non genere infignem virum. Sed nec sic praesidia Hispannorum, ordines Provinciarum admisere , constanter allegantes, non debere citra necessitatem extero milite Provincias onerari, quod cum animadverteret, seia utaiidem in discessum Legionum consentiens, in eo etiam D Rextra.dinibus morem gessit. Itaque relicto penes Belgas Belli a diui incisque integro statu, ex Zelandia solvens vigesima Augusti TU Anno milesimo quingentesimo quinquagesimo nono, Miam ποῦ, postea die Deliciter Hispaniam appulit visu D. Vale. Nomen ei Graius. Porro M aut hujus filius primogerulus, Hiergit Dominus.
143쪽
producit .maum. Comedit Rex quia
V. Margaret post discessum Fratris, Brugellam, ubi mdes regia haberi consueta, venit, atque omni , qua potuit cura ad functionem sui muneris animum vertit; quod primis temporibus satis felicem lacessum habuit. Sed non ita diu postea ob vitiatos tunc per Haeresim plurimorum anicios res binis praetextibus ad inquietem trahi coepta. Decreverat Rex christiana mente plures Episcopatus constituere, utque haberent, quod ad sumptus sumceret, singulas illis Abbatias annectere; quod unum incredibile dictu, quantum omnium animos offendit hinc enim aptam nacti occasionem vitae Religionis obili homines, Religiosum Regis institutum Hispanicae Inquisitioni attribuentes, non parvum Regi odium apud multos conflarunt, populique undequaque animos ad desideria novarum rerum facile erexhre. VL Orta est etiam maxima simultas, odium interj montanum, Auriacum, aliosque Proceres, iranvellanum, quod serunt aliqui ex rerum publicarum administratione, quam prae aliis hic sibi vendicabat, emanasse. Alii sentiunt, studio excitatum ab illis, qui ea, quae postea visa, consecuta sunt animo conceperant, eo consilio, ut cogeretur Rex Gran- vellanum amovere sciebant enim eo presente nihil intentari posse, quod vigilantia, ac prudentia ejus in nihilum non redigeretur, quorum duorum utrum verius, aliis discutiendum relinquo. Hoc tamen certum est, odii fructum Gran-ιesiani ejectionem extitisse, quae tanta arte obtenta est, ut non immerito ampliorem mereatur declarationem, sed cum sit tantum nostri instituti, paucis praeterita attingendo, ad praesentem Reipublicae statum animum calamumque dirigere, hoc uno materiam hanc absolvam tandem Regem eo spe quietis, ac necessitate adductum, ut Granvellanum mandaverit Belgio excedere. Paruit ille, discessitque anno sexagesimo quarto mense Martio.. VII. Sed nihil hoc Belgarum imminenti infortunio prosuit accidit enim, uti solet iis, qui ad aliquod facinus accens prosperis quibuscumque majori incenduntur audacia,mde maxima hilippi horaitas , qua cadenti rerum statui subveniri posse speraverat , ad celeriorem insaniam omnia provexit exinde mim liberius is apertius omnia agi coepta apud Nobiles, apud populum, donec tandem semApri-
144쪽
Aprilis Aano milesimo, quingentesmo sexagesimo sexto, Sosimagnus eorum numerus , Di cibus Domino de Bradariam mitibus Ludisiectae sau, Auriaci fratre, Moniprti, Culembergens, Gubernatrici Bruxellae supplicem Libenum multa indigna deprecantes Dbtulere. Morum catervae sequenti mense Augusto , miro furore Antwerpiae primum, postea passim aliis in locis, sedissimam perpetrarunt lconomachiam. Quantam in hisce omnibus partem habuerint Auriacus Ermmi vis ejusque factionis alii proceres, erat tam artificiosa, qua tunc temporis utebantur dissimulatio, ut dissicile esset indicatu Caeterum pro certo habetur, plures liberiorem in posterum vivendi rationem appetiisse quidquae ulterius de mutando Reipublicae statu animo fuit conceptum, illud in ruriacum dicitur. Cum 'montanum, Hornensemque expectatus Albani adventus de eo satis videatur excusare, o Wille idque veri opinionem obtineat, eo, quod timontanus tunc broech, cum Ville mcquium a Gubernatrice foret missus, ut Qv Auriacum ad quietem revocaret, Bruxellamque venire per ' suaderet, id serio frustra tentaverit imo Auriacum, quibus 's. . 'poterat modis Egmontanum ad arma capessenda adducere o ruxa lsusse 'montanum vero hoc constanter negasse. me du- Us inbitatur, si hic ad sumenda arma paratum sese praebuisset, qui Auriscus, propositum exeundi Belgio quod sibi male Iez
memens astute psceperat deponendo, ad prsendum a fini suis. bus Amum libenter animum vertisset sed cum mollet miti 'montanus, Dillemburghvm ad fratrem se conferre Perrexis Cenis. VIII. Philippus audita thm foeda rem subversione Ca υ tholico nomine indignum ratus, tantam Religionis ignomi- iernumniam negligere, continuo animum ad arma vertit electo β zπι, eam expeditionem Duce Albano , is ex Hispania solvens cum is,luis triginta triremibus Italiam appulit ibique accepto Xercitu me hovem millium Hispannorum peditum, equitum levis arma baudiam .urae mille ducentorum, superato Mocent montes quem ut go Vocant per Allobrogos, Sequanos, Lotharingiam, Luxem - 'burgum, tandem decima septima Augusti, Anno millesmo quin IS67. gentisimosexagesmo septimoBraxesam perveni ubi una legi ne se muniens, caeteras legiones, equitumque turmas Gandavi,
aliisque opportunis in locis disposuit, tradiditque Comiti Linico ad dron,quem in minit, cinnamaGemano a legio'e
145쪽
Merpiam custodiendam, educto Carolo nis de Mammt,
qui ibi cum una Walonomam legione praesidii causa egerat. IX. Fama ejus adventus jam dudum omnium animos, prout sibi quisque erat conscius, affecerat, ita ud plurimi patria relicta, alio transmigrarent. Inter quos uriacus frater L. Avicus, Comites Monte sis, Culmbergeuis , Oubstratensis, Dominus de Brederode, ex Nobilibus infiniti,in maxima populi turma Sunt qui asserere velint, res jam tunc Margaratae cura opera, ad meliorem aliquem statum it videbatur' reductas, omnio instaurari potuisse, si leni, ac mansueta, uti inceperat, via progressum fuisset; sed cum de suturis nihil certi mortales sibi promittere ac statuere possint, ab aliis reiicitur rectius judicantes forsitan illi, qui aliqua quiete admissa, metu, non delicti paenitentia, tunc in aliud tempus malevolos institutum distulisse existimant. X. Margareta interim de mente fratris certior facta indignum existimans, socium in imperium admittere, eo se abdicaria fratre per Legatum enixe petiit Albanus vero nihil, quod sui oneris esset omittens, principio omnia dissimulanter
agere, Proceres, quos Praesentes hal bat, variis modis com firmare, absentes allicere, tandem ad Consilium convocatis omnibus tunc temporis Bruxellae existentibus, quos detineri volebat, dum exirent, Comites 'montanum, Bomensem, eodemque tempore alios minoris farinae viros, conscios rerum praeteritarum, ibi atque alibi comprehendi iussit, atque exinde aperto passim sumere supplicium de iis, qui Regem offenderant, ses inriti Verius aliquantulam, quis decebat animum obfi mavit; meis tribunali in eum solummodo finem erecto, cui praeesse vo- luit Francisum a metas, quem secum ex Hispania duxerat. Margaret non diu moram traxit, quin veniam discedendi a fratre impetraret itaque statim in Italiam profecta est, Imperio totius Belgi penes Albanum rellicto, cujus detecta mens instar ignis, quo pullulans aliquod malum reprimi solet, imgenia Belgarum ad res novas liberius , qu decebat aspirantia, ad debitam obedientiam redegit a tia II. Extruxit antwerpiae arcem eo consilio, ut maximo or--2 bis Emporio omnino conservato, caetera omnia in posterum se- .ui curiora manerent, quamvis in eo multi judicent erratum m
.,-- gisque tunc convenisse iis sumptibus limites Regionum, quam
146쪽
Iocum mediterraneum, communire. Erat moles , ante om- ιι-.nes alias ejus naturae, insignis, tantaque cura ad perfectionem 'μπη ducta, ut ex parte ad gloriam , ct ostentationem aedificatam Iz complures existiment. μ-. XII. Auriacus paulo post discessum ex Belgio, filiam tmerae με λι- aetatis, quae in curia apud Margareram amicitiae causa agebat siet ad se ante adventum Albani transferri curarat Verum filium Philippum, tredecim annorum, LoVanii studiorum causa com ista . morantem ibi reliquerat, quem cum Albanus praesentem inqvenisset, in Hispaniam postea per mare captivum misit. Hactenus, quantum ad rem bellicam nihil post acceptum totius Belgii imperium ab Albano gestum , armorumque principium o vafuit, mittere Carolo nono Francorum Regi, qui tunc contra e. Hugonottos quod est ibi haereticorum Vulgare epithetono iam. hellum gerebat, auxilio aliquot equitum turmas, Ductore ιι- α Comite Armbergo, Viro sorti, ac scientiae militaris perito. 567.
Profectus est ille in Galliam decima Novembris anni mille. 4 6, mi quingentesimi sexagesimi septimi, unde, paucos post 'menses, reversus est cum copiis, cum jam carolus cum Hugo- notis pace initi, illarum auxilis amplius non indigeret. XIII Auriacus etiamsi ille urgum familiae suae ultra Rhenum antiquam sedem se contulisset, nihil minus tamen , quam quietem in animo habens, quam primum armis agere coepit. Id primum ad osem Trajectiam ulterius versus, quod Inuiuiis Mastrichium vulgo vocant, tentatum est , collectis aliquot Gi- copiis Duce Domino a baro ' quae tamen paucos post dies, .prope Dalans oppidulum , per Sanctum Davit Hispanum, virum sortem, eo ab Albano celeriter missum , prosippiae sunt. Nec diu post Ludovicus frater, ad fines etiam Frisiae Paucis primum, non contemnendis postea copiis progredi coepit, ita ut coactus fuerit Albanus eo mittere Legionem Sardiniae, ex Hispanis praesecto Gongah de Braεάmonte. Praeerat Frisiis tunc temporis Coinas Arembergeor, qui cum H, spanis aliis militibus, qui ea quoque in Provincia agebant, cum hoste congressi infeliciter, fortiter tamen Pugnans, amisso fere toto exercitu occubuit. Cecidit eo inconnisu AAL phus Quis ille Strata scribit, duceni harum copiarum fuisse Comitem Hothsraianum Vide Dec. I. lib. . pag. miri 38I- rim. II. Par a. S
147쪽
pbus, Ludovici 'ater Accidit haec clades vigesima quarta die 'i 363 mensis di sexagesimi octavi. Unde res regiae ea in parte shmmum in discrimen dilapis, ulteriorem acturam facile a
cepissent, si victor ea celeritate, qua potuit, progressus suiGset. Caeterum dum haec ibi, eodem ser tempore artacus Irope Rhenum exercitum colligebat, eo consilio , ut dum Adouisus in Frisia Res Regias lacesseret, ipse Brabantiam invaderet sed dissicultatibus, quae variae & multae bellis interveniere solent, impeditus, tardius quam proposuerat, ex
peditioni ineuhuit. XIV. Albanus simul atque de Rebellium mente certior est factus ipse ad bellum sese paravit, ac propter eorum
magnam temeritatem magis ira, quam metu commotus, ut
severo exemplo omnium animos ab inobedientia in posterum averteret, nihilque abiens in ipso belli procinctu domi relimaueret, unde detrimentum aliquod recipi posset, de pluri-M captivis supplicio sumpto, tandem Comites montanum Et Ninisum ex Gandasti arce, ubi uti secure asservarentur, illosancludi iusserae Bruxesiam reductos palam in foroquimta Junii anno' -ilesimo quingentesimo sexagesimo sola' , lamnis omnium maerore capite truneari iussit, ac pauo post dies Phrisiam vernis cum exercitu ectus est, atque sti adveniens , prope Pagum Iemmen ' vigesimis prima dis mensis Iulii, Ludo neum, quamvis munitissimo in loco caelitiis consisteret, mira stelicitate fudit, caesis plus septem mi libus , captisque aliquot tormentis bellicis, ex suis aut, amissis, inter quos fuit Gabrielus Mauricus Hispanus illustris. XV. Videbatur tunc Auriaeum maxima clade motum iri, ut ab instituto desisteret ille tamen haudquaque animum d spondens quamvis tam sinissaeo casu non mediocrem esset jacturam paulis animos voluit, quae jam animo concep
rat, perficere, exercituque constripto novem millium Gedimannorum equitum, peditumque millium sexdecim, tormem
148쪽
rimos ama 'acbruratione incienε , quod cum essedi 'saltus cuique alendo misit millae omnino ρος , Exul Pr xex- ea . earumque facultatum , qua non e Patrii iunio , sed mera liberalitate, ac benevolentia Caroli Quinti Catilaris, per substitutionem Philiberti Principi Auriaco consanguineo . in
castris S temerii vulgo Si De ter ' in Gallia, peculiari favore, ac gratia Conctam, adeptus erat, omnino carens,
potuerit tamen tantas copias, Regia potentia non indignas, adducere. Certum enim est, tunc non habuisse, quo militi stipendium solveret, nisi Aquisgranenses, vano, aut sorsitan spontaneo metu inducti, viginti millia Talterorum redemptionis titulo illi dedisshnt fecere idem Abbates, aliique viri Ecclesiastici, qui in illis confiniis habitant, qua pecunia in solutionem exercitus consumpta, laudem ea in Novembris non long a. Stinensi , Leodiensis Di tionis oppidulo, per Mosae vadum copias trajecit, non ultra expectato Pendis , qui cum aliquot copiis Gallorum, dum tardius adest, non antequam cum jam de reditu cogitaret, prope Tilmontium,
Auriacum attingere potuit. XVI. Albanas diu ante instrichium venerat. Rediens enim ex Frisia, cum Trajecto inferiori consedisset, de eonstanti auriaci deliberatione eertus, rualla interposita morip perarit, ac tum , cum sciret eum adventare, in oppo tuno,' commodo loco castra metatus est, eo consilio, ut hostem expectaret cum enim tunc temporismos fluvius erat tam vadosus, ut variis in locis pedibus transiri posset. re poterat hosti impediri transitus, constituit eo in loco consistere, ut festinanter hosti, dummodo transire audiret quodetamen non credebat obviam iret. Id factum magna militari silentia per multos dies Auriacum interius properantem a quolibet faelici successu avertit, cunctandoque eo rem deduxit, ut tandem coactus fuerit Iongis itineribus creverat pluviis continuis osa, itarat vado transiri non posset per Campaniam, aliasque Galliae Provincias, nec non Lotharingiam in
nimitetur, nomen proprium oppiduli in Campania, ad fluvium Μatronam Mame). Diala Indicatum vult 'o sum Hausum, musti minum, factionis Coa-- triumum. φυδε - . a. o. '
149쪽
νiculum facere. ne ellato Auriaco, est,eduis 'ais ad obediem
Germaniam reditum querere, & spe plane delusus, qua praecipue sertur mam trajecisse Persuasum enim sibi habebat, simul atque exercitus sui vexilla conspieerentur, plurimos passim partes suas secutos expeditionem suam adjutum , ALMmque maximum incommodum illaturos. Nihilominus quamvis non dubitatur, quin in Belgio multi essent, qui A riaco occulte faverent, nemo tamen ausus fuit mentem saetis manifestare. Sola Diesta', pidum Auriaci, imprudenter nimium, cum nullo modo esset munita, viso Domini exercitu, favorabiliter illum prosecuta est Levia Auriaci t pN dum commeatu illumsuvit, quam ob rem illa postea pera tos septem menses Sirdiniae levionem poenae nomine aluit. Ex hac vero e vestigio ex Magiltratu unus ad aliorum emplum, Iussu Albani extremo supplicio affectus est , infael, ci nimium casu, dum enim rogatu multorum a mulctatione totius Magistratus animum avertisset, contentus, ut unus ex Magistratu omnium culpis satisfaceret, sortem iecεre, unuseque omnium insteliciter ad supplicium ductus est. Albamu in ea expeditione prope Lysmale egregie hostem fudit, caesia plus mille quingentis, atque ita Iaucio Minio comite μω stratens, ut paucos post dies vi 1 excesserit: it plurimo rum est opinio, potuisset aliquando certa spe potiundae victoriae cum hoste confligere, sed cum tantummodo esset sui oneris, provincias sibi creditas conservare, dummodo id obtineret, noluit aliter rem incerto praelio objicere, damnum sinistri successus, quam gloriam superati hostis, pluris faciensia Itaque arte fugato Auriam sub finem Decembris ingenti se, gore Bruxellam victor rediit. XyII. Erant tunc per totum Belgium attenti, arrectique omnium animi, expectantes, qua forma deinceps in tam, nissa atione rerum publicarum uteretur, inde judicantes depe dere salutem vel ruinam Patriae, cum, si praeteritis, iisque magnis suppliciis contentus, clementiam amplexus esset, in post ' Die J Dishemium, Belgis Dies, oppidum Brabantiae ad
Levia e Auriaci Iegendum etiam. Porro Lemma Belgis Mutumwe, est aliud oppidulum Brabantiae, adjacens Getae fluvio, duobus infra uenas milliaribus.
150쪽
posterum omnia conservari posse viderentur. Econtra vero, si nihil de severitate remitteret, certum esset, Populos paulatim ad implacabile odium, ac vicissim ad vindictam inductum iri Unde non immerito multis placet, maximam nisi tunc occasionem parum prudenter neglexisse, qua Belgas eum. .u: tam brevi tempore ad debitum ossicium mira felicitate re Aib ductos, in eo prorsus in perpetuum confirmare, ac confer 'm'vare potuisset, dummodo non oblitus instabilitatis hujus saeculi, prosperos, quos Deus ei dederat successus, moderatione, ac modestia, qua decebat gustasset idque prae oculis habuisset Dominium exterorum cum omnibus semper fuerit odiosum, dum Belgis debuisse maxime esse, ob poenas, quae quamvis non immerito illatae, solent tamen alterare, ac mertere populorum animos, qua de causa propensiore debuisset esse animo ad benevolentiam ac lenitatem, quanta &dGeuitate sola vi ditiones tales, ac tantae, in ossicio contineri poterant, facilis erat judicatu, cum longa rerum experientia satis doceat, ad securum Reipublicae statum nihil magis re- Ouiri, quam, ut omnia justis, recte, ac moderate agantur, inque Urinceps tamquam ater, qui contra Filium sagello utitur, ut a vitiis abstineat, in reliquo autem eum amore; benevolentia prosequitur; , cum Comicus ait: pro
peccato Uno paulum supplicii satis est PMri Sed quod hoc
aut ingenium Albani non ferret, aut revera ille taliter expedire sentiret, nihil de regiminis cursu mutavit; meseveratum est in incoepto, unde severitas nimia facile opinionem, nomenque tyrannidis adepta, Tribumili novo, arbulent ibinium imposuit. XVIII. Omnia ibi multo rigore contra nocentes, contraque alios, qui aut census, aut actiones a proscriptis, illorumque bonis repetebant, nimium morose ac lento, atque ut
alii volunt iniquis acta. ilites, Win praecipuis oppidis
hisce rebus haud assuetis, residii praetextu, ut plecterentur Cives, impositi, licenter, ac insolenter admodum se habuere nec non Albam tanta vanitate ob stelices successus elatus est, ut sibi ipsi, quod nullus orsan unquam antea statuam ex aere, variis figuris, atque enigmatibus, crimen Be garum exprimentibus , conflatam, ad perpetuam rei mem