장음표시 사용
181쪽
I 37 a constituta, quibus continuo moenia quaslata, donec arsedem altera tentata est irruptio , eaque, etiam sine suo cessu obsessi chim intus aggerem novum, instar mediae lunae fossa munitum extruxerant, erantque Omnia intra muros tam bene disposita , ut tandem re insecta, amissisque plurimis, interque eos aliquot Praefectis, nec non vulneratis aliis non Praesectis solum, sed etiam Magistro legionis Neapolitanae Roderico de Medo, viro illustri, forti, coactus
fuerit Fredericus receptui canere, suosque a Pugna revocare. Ex cuniculis etiam unus opporiunes, tempore invasionis erumpens, maximo Hispanos affecit incommodo, atque ex eo utrimque, ita iis usi sunt, ut saepius sub terr convenire, colloqui, se mutuo ferire comuerit, indiesque ex utraque Parte cuniculi aliquot eruperint, qui tamen plus tumoris, quam damni adferebant. Erant cum primum obside' retur Hartemium, frigore glacieque omnia Concreta, Cumque ea in parte, quae vergit ad mare, nil nisi ges appar ret, essentque exiguae rederici copiae, non potuit civitas praecipue ibi tota obsidione cingi ut tamen huic incommodo, quantum fieri posset, provideretur, excubabat in ipsa glacie Franciscus Her g vir insignis, in quem cum nocte quadam tenebris fidens incidisset Carolus Boisorus civitatem Petens cum quinque cohortibus, caesus ab illo profligatusque est. contra occuparunt postea obsessi locum quemdam in quo agebat Walonorum Prasiectus, quo obtento tantus illis patuit aditus, ut plena luce palam, plus semel spectantibus Regiis civitatem intraverint,is quamvis nil omitterent ad id impediendum, ipsique equites glaciei se Committerent, novoque ac inusitato bellandi genere hostem luererent, haud tamen tantum essicere potuere, quin trahis quas, das vulgo vocant quibus in glacie utuntur B tavi, quidquid in civitate desiderari posset, eoque nodo adferri, eo fuerit importatum. Quin etiam obsessi saepius ad Regios usque munitiones erumpere aufi, strenue Pugnarunt, ex moenibus quoque clopetis plurimos vita privarunt. Vobnerati quoque Mimarmius Q iunius es Cressonarius , dum noctu sportas sportis superimponi curat, quo secilius
Bellicorum operum machinalcae, Vulgudum inta
182쪽
in alto in civitatem despectaret, clopeto caput ictus periit Is7s.
motius etiam in maxilla, quamvis non lethaliter clopeto vulneratus est, ita ut nec praecipuis belli ser pepercerit. Deinque hiems militem adeo affixit, ut visa fuerint vexilla, quae ultra vicenos non haberent custodes accessit ad haec incommoda, aeris inopia non exigua, ita ut , quo se reficerent milites non haberent. Brevi nihil defuit, quod summam calamitatem non representaret. Posteaquam autem adveniente Vere glacies liquefacta est, potuitque navigari mare Haridimicum, tunc utrimque contenderunt classes, utra superior evaderet. Prevaluit Auriaca itaque ex tempore quidquid animo collibitum, libere, ac sine ullo impedimento in civitatem importari potuit', unoque navigio subvecta sunt torme ta bellica, eorumque apparatus, quibus postea ex moenibus ipsime obsessi, a Regiis occupatum revellinum quatere coeperunt, tantaque rerum omnium copia in civitate fuit, ut magis obsidentium, quam obsessorum speciem praeserre viderentur.
LV. Quod cum semper futurum certum esset, nullhque superesset spes potiundae civitatis, dum liber illis pateret introitus, exitus, cura Bomo data consti uendae classis quamare Harlemicum in Frederici potestatem veniret qui eam eo celerius Amsterdam confecit, quod parat ibi omnia serent. Cumque jam proficisci constituisset, nocte quadam aggerem prope Domum Teriori, quem ex una parte fluvius ti y ex altera mare Hariemicum alluit, summa celeritate discindi curavit, traductaque classe tam inopinato, ac novo casu hostem per- perritum invasit, ut illo in fugam verso, facile ei fuerit canalem, quo ex mari Harlemico Hartemium versus navigatur occupare, quo uno successu merito civitatem victam esse dici potest. Extruxit enim in ipso introitus canalis castellum vallo fossaque munitum, unde postea alia plura oppo tunis in locis extrui potuere, totaque obsideri civitas, maximo
hostium dedecore, qu0d tam imprudenter, quae per Bossuum facta essent, ipsi neglexissent, cum se, martemium summa cum laude, non solum conservare, verum etiam Fred rici mo minori ignominia, quam damno assicere potuissent.
Cui negligentiae hanc solam excusationem videntur potuisse' ad
183쪽
157 2 ferre, quod per aggerem ducere classem fieri non pesse videretur. LVl. Sed quamvis praeter opinionem hoc accidisset, obsessi tamen in proposito defendendae urbis, animum obfirmarunt, ct navigiis die quodam eruptione secta, pontem, quem Erederictu super fluvium prope nemus construi curaverat, ut
viam sibi aperirent, audacter, sed sine successu discindere
aggressi sunt in munitiones. quoque nemoris, quae a Germanis . lonis militibus nebantur ' irrumpentes , eas igni consumpserunt, caesis plus trecentis; undecimque aptis vexillis impune in civitatem se recepere unum etiam ex co structis castellis , quod ob propinquitatem maxime ipsis nocebat, cui praeerat quidam vocatus Rora vi oecuparunt. Qui asan. . similibusque iactis satis ostendebant, sibi nec vires, nec
animos, licet tam archa obsidione premerentur, deesse certoque sperabant, Auxalaum civitatis salutem minim neglecturum.
LVII. Caeterum ille obsessis subvenire cogitana, primo diversione agendum ratus, misit Ar Mum d Vigho, cum duabus satis magnis cohortibus ad occupandum Pagum Bνmnia, qui est in via, qua ex Trajecto inferiori Amsterodamum itur, ad ripam fluminis stus Cin altera ripa erat castellum fossa munitum ut eo obtento ac munito jam nihil amplius navigiis Amsterodamum importari posset fore sperans , ut siebrevi re cus prae penuria ac inedia obsidionem deserere cogeretur. Quod procul dubio haud difficile fuisset obtinere, cum sola tum restasset illa via, quae Nardium versus duc bat, quae praeterquam quod esset terrestris, ita per Masere infestari poterat, ut nullo modo exercitui, qui nulla alia, quam via Trajectensi securi, ac satis abone alebatur, Pr videri potuisset, ni celeriter adventasset Tasus, qui cum Pin cos ante dies jussu Albani ex castris Trajectum venisset, ut rebus publicis, quibus rotabocius, qui illis praeerat, ob adversam Valetudinem vacare non 'terat, ejus nomine, praeesseti
LVIII. De Breughalii occupatione Aprilis manε horam circiter octavam certior factus , cum quingentis , ut circiter peditibus, ac equitibus centum, eo thatim est prinsectus, hostemque non parum munitum stelieiter in fugam vertit, occisis plus trecentis, plus centum aptis, quod
184쪽
quamoi ads eis socii, qui in castella erant, noluere Is a.
tanten de deditione agere, donec viderent se tam arcto obse s , ut jam nulla exeundi spes supereffet, quas bi per vim noctu salutem querere possent. Tune demum ad deditionem venere ea conditione, ut ' Vordiam usque quod est parvulum Hollandis oppidulum non longe inde distanso stivi ducerentur, facileque admissa est haec deditio, hanc praecipne
ob causam, quod non longe aberat alia hostium manus, mille quingentorum peditum, aut amplius, quae primos illos, cum ad hanc expeditionem venirent, cum aliquot minoribus to
mentis bellicis suesequebatur. Quos etiamsi non resormidaret Tassius, maluit tamen absque cunctatione voto praesertim. cum ad violentam castelli oppugnationem, tormentis bellicis opus erat quoquo modo potiri, quλm neglectis difficultati bus, vana quadam gloria quorumdam temeritatem punire. Aurateus ea spe ductus , issm prope Amsterodamum tentavit, sed frustra, restitit enim strenue BUDijus, qui tunc temporis in ea civitate erat. ostremo, aggerem, qui est vicinus ' Vopis invasit, coliciter eice in traductis navigiis in potestalem suam redegit mare, quod vocant Vesepicum, quod unam palite flumen, quod ex Trajecto Amsterodamum fluit, a tingit,is unde importationem commeatus impediri posse,fberaverat. Sed chm ripae undequaque satis essent munitae, partim ho illi profuit itaque desperata diversonis via adapertam vim animum vertit Aventabat ex Italia ora da cum Hispanus illustris , stientiae militaris peritissimns cum qui ire, aissenis cohortibns Hispanorum, equiti-hus quaci agintis. Verum cum adhuc longius abessent, videretur Aurateus in institino properaturus, missis in Albano ad eum litteris jussus est e vestigio praemittere mille expeditos selo sarris, mi Due Petro Garrario, qu m maximis possent itineribus ad se properarent , dum subsequeretur ipse cum reliquis copiis. Advenere hi satis tempestivi, caeteraeque
item copiae nondum enim Auriaeus illam aliam dissiciliorem IT
viam tentarat. Itaque Fredericus tanto supplement auctus, en
tam jam adventaret Dominus de Bauembor cum exercita burch. Ω- amplo, ut suis subveniret, caeso majore parte, illum ψy-ιρ-
185쪽
eum reliquis facile in lagam vertit: quibus rebus gestis Fred ricus despositionem tormentorum bellicorum mutavit, aliaque in parte moenia quati coepta, atque sic in lem Hulemienses, consumpta non selum re frumentaria, sed etiam aliis quibes cumque rebus, quibus aliquo modo ulterius sustentari possent, omnique auxilii spe destituta, ad deditionem venire coacti sunt, ea condicione, ut in arbitrio victoris omnium vitae, sortunaeque essent. LIX. Ne tamen direptione deformuetur Civitas, magnuque reserret eam integram conservari, cives in subsidium e ercitus bis centum millia illarenorum se daturos polliciti, post longos labores tandem hanc salutem adepti sunt Frederisus autem, ne milites, qua ea in civitate virtute atque formtudine usi erant, alibi etiam uterentur, eorum super mille
quadringentos, partim Gallos, partim Anglos ultimo supplicio assici jussit, data venia abeundi Germanis, Schotis, quod ad deditionem faciliores sese exhibuissent. Fertur ubios inter eos fuisse, qui vi salutem quaerendam existimarunt, idque certum est, quemdam ex Praefectis Gallorum', cum jam videret, deditionem nullo modo evitari posse, perinde, ac si venturam aliorum cladem animo praesagiisisset, seme, ipsum ferocitates barbara, clopeto interim e si sunt Harlemenses, cum jam undique ita obsiderentur, ut omnino exitu prohiberentur, novo atque admirabili modo numtiandi auriaco, quae vellent. Erat illis columba domestica, cujus pectori ita alligabant litteras , ut volatum non impedirent haec Laydam Volabat, ubi nota a civibus reipiebatur: cumque iidem vellent, Martemium aevolaba Tantum in trutis potest educatio. Receptum ruri mium decimo tertio mensis Iulii anno millesimo quingente smo septuagesimo tertio, obiitque ibi ope de cunnis
LX. Sanctus Qmila, quem assis Praesectum supra dix, mus designatum, cum jam illam inisuetam, paratamque haberet, Middelburgo subventurus, ex portu Antverpiens sobvit circa medium quadragesimae, unaque Nicolaus de re
186쪽
scientiae nauticar peritissimus navigavit autem letiere, donec s7s ventum ad locum illum, qui vi te Men , ubi ob Est viam illi facta assis iurate consedit. quarto vero postea i' die, Cum jam ambae concurrere pararent, tormentisque bet
licis invicem ferirent, accidit Admiratiam Draicam adRerso duabus vento ita ferri prope locum, quem Stumlant vocant, ut coacta in Axesia fuerit terrae inhaerere , ibique immota stare duarum horarum ζψς , in
spatio, tanta salutis desperatione, ut muliijam de fuga cogitare ii inciperent Fuisset haud dissicile illam capere, si Regii occasione hei.
ni civissent, navimque sortiter adorti fuissent, qua una re Cr dibile erat, totam Auriari assem potuisse vinci, unde res Regiae, summopere instaurari potuissent. Sed cum quid agendum esset haesitatur, mare denuo ex reciproco aestu ita crevit, ut licuerit Admiratiae sese a terra amovere , ac consueto iterum Dficio fungi. Itaque insumpto inutiliter die , ad stationem ex utraque parte reditum est, ubi & mansere per alios multos dies, Samio occasionem cantante, qua ulteram progredi
posset, aliis vero ad hoc impediendum omnino sollicitis, donec tamdem ille , tam jam videret, sciretque hostilem classemita quotidie augeri, ut merito esset timenda. ins ituto in aliud tempus dilato, tverpiam statim post sevum Paschatis imcolumis reversus est. Cumque neglectam videret tantam tamque bellam rei bene gerendae occasionem contra Admiratiam hostilem terrae amam, adeo iis accensus est, ut Consiliarium illum suum Niciam de Grave proditorem appellaverit, quam ille injuriam tam aegre tulit, .ut postea Belgium relinquens, alio se contulerit. LXIV Laborabat interea omnium rerum inopia Midde, burgum, cui malo cum promptis remediis occurendum esset, obtulit se Dominus de Glimes, nobilis Belga, vir admodum fortis, dicens se id tentaturum, dummodo statim fibi dentur 3bquot navigia parvula onusta frumento, quibus constituebat recto itinere Middelburgum petere , fore sperans, ut aut classis auraicasam libera a Sancti invasione, in suos se Po tu recepisset, aut si hoc falleret, saltem posse se navigii suis minutis majora hostium navigia ita fallere, ut Middel istuc burgum attingere, quamvis invito hoste liceret Nec eum Muiae fefellit opinio, solvit enim ex Antorpiensi portu cum aliquot urgμ
187쪽
es 3. Minis usus est, ut hoste nihil tale is moer, staliciter MA,
delburgum pulerit. Caeterum Albamin ex inutili successis praecedente , rudenter colligens res mutitimas majoribus viribus ac copiosiore classe indigero, noluit ullo modo rebus.Valeris deesse , itaque quam primum de augenda illa Prima atque ita co onenda, ut merito ex illa suo tempore victoria sperari posset , agere coepit. Utve res maritimae assidua Praesem praesentia inposterum exacte, uti erat neces st, administrari possent, Dominum de B--is supremum in ris Admiralium constituit. Is vero misit A verpiam maemtaxo Blic quem sibi locum tenentem elegerat, ut quam celerrime fieri posset, cum classe ad se veniret: sed cum esset res illa maximi momenti, voluit et anur Smciae ipsam eum asse eo proficini, iterumque praeesse, donec munia. βι- inveniret, cui ipsemet assem plus emtum navium m
aenaram ct meaiocrium tradereti Solvit Sancias decima Mrbus, Arino manesimo quingentesimo septuagesimo temo, Muigesima seeunda prope se Musam e sedit LXII. Erat ibi in littore extructum ineuum eum di triam cohortis Walanorum, aderat taeterea morda in ex ova familia, tunc temporia Comitatua Flandriae Guber ων, - sed un, quibus assi labum viri, si Meesse esset, manas volata Postero ve- dispostmeridiem etin Sancias ibi adhucdum consisteret, apparuit in statione prope ius a citias homum: mia de re commu--ato consito cum Danaen is siem aliisque omnibus navium Praefeetis, virisque res nauticae peritis, post multas hinc inde allegatam nuderationes, tandem in eo convenere omnes, ut hosti pugnandi potestas fiereti Cum enim rem insis esset copiosior, sortioribusque, quis darias minita- militibus, omnesque unanimes, allacrique animo Pugnam e poscerent, videbatur de faelici exitu non esse dubitandum, praeterquam quod plurimi etiam judicarmi per vim securius,-I-m- quam aliter transitum Rammeri versus tentari posse sed
ira tu, qui nihil aliud in mandatis habebat, quam aleriam
Σπ' attingere, a B am o assis tradere, omnino noluit, non a ,- ram magno omnium moerore, aliqvi aeniare. Itaque rete M praesto de stilo tentando tram ressa decimum est, dataque
ΜΕ cum Magistris, quos vocant inter nautis, sorum est judaea
188쪽
re iis de rebus, .ue ad navigaritarem pertinent , uti stilo os . Tene, cum opportune id fieri posse videretur. Fiat certa res dissicillima oportebat enim haud long a Missinga ex profunditate tramas Aneve iensis in illum, qui Ramme in versus
tendebat, classem ducere, idque in ipso puncto commut tionis aestuum, unde effectum est ut ii ' paret faveret Ventus , complures naves non prius tractum Ramma re potuerint attingere, quam erint delatae ante Viistingam, eoque modo tamquam mirae in manus hostium inciderint, numque aliarum navium illis subsidio venire curaverit, clim unusquisque ex sententia diei praecedentis, intelligeret solum id sibi incumhere, ut quocumque modo posset Ramnium attingeret, San-riu etiam, paene quem summum erat imperium, aeceperat incommodum haud exiguum. Ignis enim hi vas pavere hombarduo plenum inciderat, Θω eum tam occupatum M.
Mit, ut nulla alia de re , am de salute propriamo taret , unde nulla spes relicta iis, qui intra fines hostium delati erant, quam vi propria silutem quaerere. LXIIl. Ungnavit itaque Dominus de Bllego totas sex horas foditissimε,sed tandem imis cum omnibus qvi multi erant nobiles, aliquotque eius consanguinei trecenti milites, nauta d renuiterti, nec nisi amissis quindecim navibus, ex priste Lis, Regia classis in securo portu sisti potuit Sa eius ea i statim Man-- tradidit, qui im statuisset eum elata Antve iam se eonferre, eam celeriter resset euravit, naves
edam aliquot Hi*anteas , quae ibi stabant ad bellum insile
parari , quo stenrius hoc iter eonficeret. Hostis interim de deliberatione mauo li certior factus , volens prosectionem impedire, brevi ex Hollandia tanto navium numero au- est, ut jam potentior lactus, classem risam undique Obsessam eo redegerit, ut re istimentaria omnino cot&mpta, coacta fuerit vitam sustentare quodam concharum genere quas mos seu vulgo vocant quarum prope Valeriam maxima est in
via, dimidiaque pima, quam vocant, vini Hispanici, quae est satis exigua mensara in diem tandem cumin id deficeret, ad tantam inediam ventvm est, ut nil ad salarem viiqui esset, quin t ut vi egregie, uti viros sortes decebat, viam aperi
189쪽
is s. re aut in summa nominia hostium Ohintati sese dedere.
Unde ingens indignatio orta omnium in Mauinoam, eo rem deduxit, ut duo ex praecipuis navium Praefectis, assentiente Sancto, illum adierint, omniumque nomine debiti officii, ad classem, quocumque posset modo Regi viriliter conser)andam , serio admonuerint; cumque suspicarentur complures , in decernendo tarditatem Beauu si ex eo nasci, quod durum illi videretur uxorem, quam secum habebat, uniceque amabat praesti periculis objicere, petiere atrio, ut aut id-delburgii eam relinqueret, aut si hoc non placeret, saltem pateretur eam cum tribus schaphis bene armatis vehi in Zas' hevertandiam , confidere enim omnino, ac certo sperare sese, etiam, si per medios hostes, esset eundum, illam tamen incolumem eo deducturos, quorum petitioni , Mauvosus, quamvis admodum invitus, visa necessitate publica, tandem assem
si opportuna itaque solventes hora, tam industrie atque intrepiae vecta uxor, ut inve ullo inci modo insulam attigerit, eaque exposita, ductores ad suos in linea reversissimi.
LXIV. Maritus etiam uxoris periculo liberatus, primas elici aura solvere statuit jussitque eum in finem omnia prae- Parari, omnesque paratos esse reli que ad securitatem Middelburgi, una legione sua, ac constituto in castello Rammekin Praefecto Lamiminis, tandem vigesima Iulii dato signo profectionis, de quo secreto cum praecipuis
Convenerat, ut eo viso omnes solverent, tanta celeritate, ac
labore navigatio incoepta est, ut antequam certo hostis dis cernere posset, quid eamnsus in animo haberet, jam ille Irimas iuperaverit, non tamen tam steliciter, quin invasas tergo duas Hispanicas naves, nec non alias tres, Perdiderit. Consedit classis regia ea nocte, cessante maris secundo aestu, prope insulam Z tbevertant. Auraici etiam clas
sis haud amplius uno miliari ab ea distans, ripui ibi stetit.
Postero vero die prima luce rursus opportuno tempore sob vens Beati sus, iterum a tergo ab hostibus lacessitus est, nec tum adeo steliciter inhaesit enim vadum propre pagum, Mem Lego Armnidae vel Ammoden, oppidum in insula Walachriae.
190쪽
que vocant Sastinoen, altera navis Hispanica, ibique Is73.
Periit, aegro expositis, conservatisque militibus, ac nautis, ob hostium propinquitatem , atque ita tandem cum classe tuerpiam appulit. LXV. Dux Medina caeli, cum per aliquot dies Neom gi apud GDaηum moratus esset , cerneretque illum im ,
iii ad libitum agere, suamque ibi praesentiam mihi publicae utilitatis adferre, in Brabantiam reversus est Atque haud diu post , aerrestri itinere per Galliam cin Hispaniam rediit Coeterum Albanus obtento Hartemio, Neoma-gio Trajectum inferius se contulit, ibique vocatis ad se Frederieri ac Mircarmis, de rebus, ouae deinceps essent agendae, cum illis egit. Erat tunc Mensis avnius, tempus anni commodissimum ad debellandos aquaticos alioquin inaccessibiles itaque properandum ratus, filium , ac Mircarmium , quam primum
ad exercitum remisit. Sed Hispanici milites, jam ob insoluta Seduis stipendia , predaeque Harlemensis privationem indignabundi. νο- .haud diu post in apertam seditionem prorupEre, constituto et β mque electo: sic vocant, quem Principem sectionis sibi assu munt palam solutionem stipendii vi petiεre, intempestivε, foedis , ac indigne nimium cum enim plus aliis penuriam, qualiscumque ea esset, pari debuerint, sola sua seditione, ac
tumultuatione effecere, ut exercitus rei bene gerendae occasione minime uti posset, unde maximo procul dubio detri, mento res regiae vissime sunt. In sedanda enim illa sola aditione, quod reliquum erat aestatis sere consumptum ita ut ad Assiemarii obsidionem tum demum ventum sit, cumjam civitas satis esset munita, Ventique autumnales flare, ac sevire inciperent quodque peruitiosissimum fuit, eo incoepto aud ciores effecti, in posterum post alteram eorum seditionem tandem Belgis opportunam denuo rebellandi occasionem praebuere ita ut non minus eorum seditionibus, quam incolarum motibus Respublica prorsus videatur eversa, cum tamen omni modo placandi essent. Albanus, quo citius meliusque id assequeretur Amsterodamum se contulit. Ubi tandem ea res composit est.
LXVI. Auriacus cum intelexisset rem in Zellandia optimε gestam, per illos, quos consecutos Ma Asum cum Antve Piam tenderet , supra diximus, prospera fortuna elatus , dis quam