장음표시 사용
321쪽
1 78. ire, aliaque smnia agere, quae Propria fuerint cuiqueis Religioni. Caeterum ubi liberum Religionis exercitium non erit, is nulla ibi quisquam respectu Religionis, de iis, quae egerit, in domo sua, assicietur molestia, ac Vexatione., Iubemus expresse sub poenis supra dictis, utriusque R is gionis omnibus, cujuscumque qualitatis, aut conditionis, fuerint, ne invicem conturbent, aut VeXent Verbo, vel, opere in exercitio suae Religionis, quae ab ea dependent, is re*ective, neque se offendant, vel scandalisent. , Abstinebis usu'insque adire locum ubi alia, quam sua, Religio exercebitur, nisi velit hoc facere sine scandeso, , geretque se secundum statuta, usus Ecclesiarum, velis templorum cum ibi fuerit, idque sub iisdem poenis omnes, vinachi, Religiosi, aliique Ecclesiastici potientur suis bo-- nis, decimis, aliisque juribus liberε, absque ulla comis tradictione, aut Aestixis Id vero citra pra uoicium Provinciarum Hollandiae, &, Zelandiae, ubi respectu bonorum ad Ecclesiasticos pediis tinentium, observabitur Articulus vigefimus primus P is cis Gandavensis, donec ordines generales aliter statuerint. , Iubemus ne cantentur, vel publice venales circums , rantur cantilenae compositae ex injuriis vel contumeliis, nec is talia carmina, libelli, aut scripta famosa, neve imprimam tur, aut Vendantur ex quavis parte, ut sic irritationibus, melius caVeatur.
, Inhibemus omnibus Ministris, aliisque, qui aut docent, is aut concionantur, cujuscumque sint Religionis, nihil pro- , ferant, quod seditiones, vel tumultus sapiat. Sed se gerant modest. ct honeste nihil aliud docendo, is quam quod auditoribus instructioni esse possit, sub poenis
, Inhibetur sub iisdem poenis omnibu militibus, cuius, cumque Religionis sint, ne utantur signo aliquo, per quod is alter alterum incitare, aut irritare possit ad rixas , ac dissentiones. Reformatae Resipionis omnes in Hollandu Zelancta, is allisque locis, tenebuntur observare Drmam, ac ritus Eois clesiae
322쪽
is es e Catholicae in contractis, aut contrahendis Natri IST . moniis, quantum ad gradus attinet consanguinitatis, aut is innitatis: attamen de Matrimoniis contractis in tertio, is aut quarto gradu, nemo cinae reformatae Religionis m is testabitur, nec dubitabitur de seliditate talis intrimonii, is uti nec privabuntur successionibus filii ex libus Matri- ω moniis procreati , aut adhuc procreandi. . Assinitas spiritualis non impediet Matrimonium. Nulla fiet distinctio, aut differentia respeeta Religionis in is receptu Scholarium, infirmorum, vel pauperum in Unse, versitatibus, Hospitalibus, leproχrum domibus, elemoysi is ni publicis, aut aliter. , Tenebuntur Reformatae Religionis omnes extra Hollam diamin Zelandiam colere dies feriales cclesiae Cathol, , Cae Romanae, nempe Dominicam nativitatis Apostolorum, Annunciationia Diva Virginis, Assumptionis, urificatio, nis, Diemque Sanctissimi Sacramenti neque illis licebitis in dictis diebus operari, vendere , nec habere ad vendi-- tionem dedicata loca. is Claudetur macellum diebus ab esu camium per Eccle, sam Catholicam exclusis, geretque se debit unusquisque, secundum consuetudinem loci., Ut melius vivant harum regionum incolae utriusque Re- ligionis, declaramus fore capaces omnes, di modo finiis idonei, ad habenda, aut exercenda omnia munera, sive a Iustitiae, sive alia. Verumtamen, qui sisit Resematae Religionis non ten is tintur aliud praestare jusjurandum, quam quod bene, is fideliter se gerent in suis muneribus, quodque insequenturri constit iones de iis rebus publicatas. - cua sit administratio justitiae ex praecipuis mediis , quibus possit inter incolas conservari pax, concordia is eaque ob diversitatem Religionum, aliisque de causis mutiis is in locis sit suppressa, magna inn entium, eorumque , , qui jus appetunt, oppressione, ac injurii hanc ob causam, in ut occurratur calumniis, quarum nunc temporis frequenso est usus, edicitur sub dictis canismagistratibus, judic, bus, nec non personis privatis, ne posthac quemque is Comprehendant , nisi obstruato ex tribus consuetis modis - - α Pars a. as uno s
323쪽
a 78. uno, nempe aut in fragranti delicto, ain: ex mandato in dicis, aut ubi fuerit praesens., Et qui ita comprehensi fuerint tradentur continuo iudic
in suo competenti, ut de re ipsa habita inquisuione admini is stretur justitia secundum jus, ct aequum
is Denique ud melius expellantur e Republica. malae intem. - tiones , ac Voluntates , Permittitur unicuique , quamvis
, nihil illi intersit, accusare, quem voluerit, dummodo satis debita premissa informationei ante judicem Competentem, ,, qui tenebitur infra dies octo, aut citius secundum consumis tudinem loci, Vocare ad se rexim, diligenterque agere da, ejus condemnatione, Vel absolutione secundum ui adi, , ouum interim non licebit calumniari , nec facit absque fundamento accusare aliquem, ne cujusquam laedere lariis mam,is opinionem sub dictis gmnis. Ac Quantum attinet ad ex curiones, sive civiles, sive criri minales, ut omnibus debit satisfiat Statuitur, quod in is posterum omnia Tribunalia, Maristratus, aliave munera, , at9ue officia in Civitatibus, Chiatellentis, Pagis, de D , miniis harum Regionum creabuntur ex viris praecipvis,inis amatoribus Patriae, nulla habita .Religionis ratione., Isti vero sic creati, nihil aliud tra uni unusquisque, ubi fuerit respective, quam de Iustitia Politia, bonoqueri regimine, neminique licebit. hos ita constituto ulla in reis impedire.molestia assicere,muneribusMe eorum se immis e. . Et quoniam jam pridem creati sunt novi Magistratus, is abdicabuntur illi, qui ctodecim vocantur, & alii, viis 'tuntur simili authoritate, sive excedant, sive non attingantis illum numerum ediciturque talibus , ne posthac rebus, publicis, munitionibu , ns cilist iis civitatum, se immisiis .ceant, nisi ad hoc a Magistratu specialiter fi&rint esecti, in deputati neque poterunt rem alicujus momenti admuri nistrare, nisi prius habita cummagistratibus communicari ., tione habitoque super eo e Pressis eorundem mmdato. is sub praemissis minis., AEt ut edictum hoc nostrum exactius, observetur , debe, M. bIUt.Commissaria, aliique deputati quorum est authori m. tate, publica sereare Magistratum, eligere quatuor probos, v. duposque Vitto , qui cum nocesse fuerit, scrutentur an m QR .
324쪽
is aliqua istin edicti pars infringitur,in informationem super As s.
, eo habitam , saltem a tribus eorum subscriptam, consigna, bunt ΜVictratui sui visa illa curabit agi contra delin--is quentes, meeutione Poenarum quae supra.
, Praedisti tamen quatuor viri non manebunt in illo munere, ultra unum annum , in eorumque lacini Magistratu tuncis ranstituentur alii., Denique aeum ex inobe nentia quarumdam Civitatum, harum regionum oriantur magnae dissidentiae, indeque , contigerit, retardari libertatem Religionis, nihilque securi , statui queat, nisi instaurata obedientia, edicitur, ac Decreto, statuitur, quod omnes Magistratus, aliique cujuscumque, ordinis , conditionis sint, tenebuntur obedire, & satis- , facere edictis, ac constitutionibus Archiducia Gubemato, ris, de Praesecti generalis, ordinumque generalium, in , conscribendo alendo, ad stipendia admittendo, abdicando, milite, praesidiisque constituendis, colligendis, ac dispem, sandis pecuniis, ac generaliter in omnibus , que statum, Gubernatoris, ac Praefecti generalis concernunt. , Captivi cujuscumque gradus es conditionis, S quocum, uue in loco detineantur, sine omni exceptione sistentur, uatim iudicio ante Iudices suos ordinarios nisi hoc, fiat, relaxabuntur sub talibus conditionibus,, cautioni, bus, uti expedire videbitur ad quietem publicam, ac unius. cujusque securitatem, qui contra fecerint, derelinquem, i ur, tamquam hoste ,- perturbatores quietis publicae, o bonaque eorum applicabuntur publicae necessitati, citra, praejudicium creditorum. Si tamen aliquae fuerint causis, tam rationi consentaneae, , quaeque aliquo modo dilationem patiantur,is quarum, respectu merit debeat supersederi, in dictorum edicto, rum, vel constitutionum executione, licebit hoc facere,
, donec super eo scriptis, quid fieri debeat modestε indicato,
Id vero, quod secundo fuerit lancitum, quam primum exe-
, cutioni tradetur citra omnem contradimonem. Haec tae
, men omnia sine praejudicio privilegiorum , uiuum ue anti, quorum dictarum Provinciarum, quae quicue, nulla habita, dictorum edictorum ratione, manebunt in xuo vigore, cinnRr a is nulla
325쪽
Is78. , nulla sit mentis nostrae sententia aliquid dictis privilegiis.
per haec edicta derogare. o Reservant sibi Archidux ordinesque generales, interpre- , lationes, dimunitionem , vel augmentationem dictorum ediAorum, earumdemque partium prout salati, quieu Patriae inposterum expedire videbitur. , Caeterum ad plenam confirmationem, ct securitatem is eorum, quae suP. X certa scientia, liberaque voluntate, comprehendi Voluere , alti, ac potentes Vincipes, ae , tanquam cautionari , ac fideiusAres fidelitatis utriusque, Partis, lenaeque executionis eorum, quae dicta sunt, jur
is jurando, ct fide Principis promisere, sub sigillo Religi
, ni in fonte Baptismatis accepto , se defensuros , inde. is natur , ac restitui Curaturos, utrimque omnes, quibus imis posterum ob praedicta non integre observata, in damnum, is ac detrimentum aliquod incidere contigerit., Quodque protegent speciatim, si fieri poterit Praelatos, aliosque Ecclesiasticos, ut nulla illis inseratur molestia, in personis, exercitioque Religionis, quam profitentur, nec ,, pacifica possessione, usuque omnium suarum facultatum, is decimarum aliorumque bonorum. Actum per Consilium Sintus ordinesque Belgii generiam --ntverpiae congregatos, duodecima Iulii, anno millesimo in quingentesimo septuagesimo octavo.
Cujus edicti publicatione plures Civitates libertatem Res, sonis amplexae sunt. LIV. st Gandavum haud dubi totius Belgi civitas
maxima, tantoque olim abundavit populo, ut fama sit, est tum millia virorum armatorum ibi potuisse in unum cogi, quibus colligendis serviebant illo amo bina vexilla, quae sandarros' vocabant , alterum majus, alterum minus: erecto majore, coibat numerus ille immensus, alier quadraginta tantum millia Haec de potentia illius urbis antiqua fama. Attamen hoc certum est, magnam semper extitisse inbu re praeterea & hoc antiquitus, seu ex nimia opulentia, quae plerumque mortalium animos ad lasciviam, ac petulam-
326쪽
clam excitat, sive naturali quodam ad levitatem, atque II7ndaciam instinctu, ut facile semper inclinarint, atque etiam' eruperint in seditiones, quarum in hac occasione libertatis erga Religionem non obliti, multa Catholicorum templa prinfanarunt, inque religionem vitam imprudenter, a crudel, ter grassati sunt, usque adeo, ut in illius civitatis gubem mone, nullum jus, quam quod ipsi sua authoritate constituissent, admitterent, penesque solos se per Flandriam belli pacisque leges stare profiterentur. Itaque educto copiose civium numero, sua in Provincia passim in Ecclesias debachati sent, mulasque usque ausi excurrere occuparunt P γ' terea Ypras, quae est aliud Flandriae non ignobile oppidum.
Brevi, tandem in tantam in lentiam proruperunt, ut quidquid animo concepissent, hoc etiam posse ubi praesumerent. Solebant magna ex parte authores esse hujusmodi motuum, praecipui aliquot ex nobilibus, aliisve civibus, quibus cum semel contigisset, authoritate, ac garrulitate, populum ad arma excire, exinde omnia ad suum nutum, arbitriamque
dirigebant, populumque . quo vellent inducebant. Ex his uondam Arrevelaus ut Flandricis annalibus proditum hoe vero nostra de qua agitur tempestate, extitere praecipui
Embisus , ex Bersa antiqua familia, in Ribovius quorum
Casus, atque exitus non indignus, ut ad exemplum posterstatis proponendum, aliquanto prolixius scriptis mandetur. LV. Embifus post adeptam, diuque exercitatam ea in C, vitate supremam potestatem , ea per Ribovium dejectus, in exilium relegatus est, ibique tribus annis latitans, postea per factionis suae homines revocatus, ejecto Ribovio, denuo amdaVi triumphavit, ac tandem cum Dux Parmensis anno mill smo quingentesimo octuagesimo quarto , maximo labore, ae
singulari fortiuidine, pontem in Schaldi prope Coloum ad
Antverpiae obsidionem construere statuisset ac Dermundam. post mnitam murorum labefactionem ad deditionem coegisset,
Sandavique ob id trepidari coeptum esset, iboviusque eo rursus revertis et eo ventum est , ut Embisas accusatus, quod: oppidum Insulense. Line. D beere an vaniem ae morschepem Bor. lib. 13. c. 72. - . Teneramunda
327쪽
as 8. quod cum Parmen aliquid secreto moliretur, comprehensu , capiteque publicὲ truncatus sit. Romius vero , cum civitas tandem Parmense se reconciliasset, fugiens, aut pinea misere vitam degens, mortuus est, aut si adhuc, dum haec scribum tur, Vivit, aegre Vitam sustentat inrum profecto hoc ememplo, quanta in rebus humanis solet esse vicissitudo, idque non incertum hujusmodi simultates, ac seditiones , quamvis extrinsecam Delicitatem aliquamdiu prae se ferre videantur, tandem tamen authoribus suis exitio potius, quam beneficio esse. LVI. Commissulus, quem Matthias , Auraicus, ordinesque ea aetate in supremum sui exercitus Praefectum elegerant
Romenam profectus est, qui est pagus situ inter echliniam in Lovanium ad ripam fluminis Delii . vulgo Deris
cui Lovanio per echliniam defluit cum Austriacus in caseuris prope Tilinontium consideret . ibi omnem ordinum exercitum collecturus : cumque sciret non longe abesse A. triacum , prudenter vallo castra munivit, dispositis in ipse aditu, decem riuatuor tormentis bellicis, ut uc ab invasione clunino esset tutus Austriaeus vero de dicta pertas umine
citus collectione certior factus , vehementer expetebat id praelio impedire, antequam omnes inopiae conjungerentur: videbatur enim, si id accidere potuisset, hoc uno res regias Periculum tam varii, ac copiosi exercitus, facile evasuras, cum praecipua illa parte exercitus superata, reliquae ordinum copiae, ad tantam diminutionem, timoremque exemplo dicenti pervenirent, ut quas ipse habebat, in aperto alere campo , iisque Prout occasiones permitterent, secur uti liceret. Quamobrem haud semel missi, qui situm loci vallorumque constructionem exacto explorant super re tam ardua saepius consultatum Placebat omnibus maxima illa utilitas, qualis procul dubio futura erat si faelicem Pugna haberetexitum. E contra res erat plena periculi, nulla ratione innixa , castra tanto vallo militeque munita, sub Imperatore frenuo, satisque experto, invadere, atque superare, uti nec minoris periculi, post invasionem tentatam, i non successise set, Pedem referre , ac terga , post rem male gestam hosti
dare, ut jam pridem Gibloniens ' conflictus satis docuera
328쪽
Multaque prserere consideratione erat dignum, quod etsi in Is 8.i reditu nihil sinistri accideret, re insecta tamen nihil alitidiaturum publica fama, quam olutem fuga quaesivisse, summo que periculo infamiam parum prudenter comparasse inea illi, qui summam rei, tam dissicili, ac inconsueta invasione discrimini objiciendam, inconsultum putabant, Cum tamen iupradictae utilitatis respectu, & ipsi a pugna pari cum essena Paesu, non abhBrrerent idque omnes fortitudinem, uimum militarem, plurimi veterani milites, magna Delicia successus spe, fieri posse intelligerent, proposuere hanc se
tentiam , in eamque iere ut exercitus Bruxellam, aut Mech- liniam versus moveret, omniaque ibi hosfilia minaretur, eo consilio, ut sic hostr ad suorum defensionem extra vallum, in apertum eliceretur campestrem locum , utque si hoc fieri potuisset, tunc strenue confligeretur, sin minus, intraque munitiones se contineret, nequaquam tentaretur ille alter
invasionis modus. Sed tandem his neglectis praevaluit altera opinio, vicitque nimium aliquantulum Principis adolescentis visendi hostis desiderium LVII. Itaque educto ex ovanio,in ad se vocato omni
equitatu , magnaque parte editum, quatenus hoc obir pinquitatem securo liceret, 'menam versus cum exercitu prosectus . Necesse erat transire Arscholam , ubi paucis moratus horis , donec milites ex itinere lassi , arumper se refecissent , progrediens , prima luce per arctam quandam viam spatio duorum milliarium . tandem campum attigi amplum, in qpo inventi stare prope molam quandam ex iis, quae Vento circumaguntur, aditus explorandi causa, triginta circiter equites Germani, qui paulo post se recipere coacti sint. Erat illius campi ea in parte, At Uriacum eum atti gerat , hic situs haud ita longe ab imroititu hinc inde duo erant aggeres multis arboribus consti quibus cingi jugera, quae seminationi inserviunt, per omne fere Belgium moris est inde vero ad laevam inter illos aggeres porrigebatur platea satis angusta, atque haud adeo longa, in qua comptu Te erant rusticorum casae, eaque superata, alter apparistat campus Prima minor, arctiorque , unde conspici poterat;
329쪽
1378. recta ex platea linea , 'mena , Bupuitque exacti admodum
munitiones: quod cum non bene perlultrassent Aus riae e ploratores , facileseo sunt adducti Regii, ut in ea parte It menam esse crederent, ubi apparebant dictae rusticorum casiae, eoque in loco hostem munitionibus suis vallatum consistere. BOOuius cum haec ita a Regiis procul considerantur, premittit tres equitum stlopellariorum turmas, qui ante primos illos aggeres cum Regiis Velitarentur, eaque occupatione impedirent, ne ulterius aggeres Versus progrederentur , donec eos sexcentis stlopetiariis undequaque bene muniisset, eo consilio, ut quando cogerentur equites se recipere , tu in illi pedites, hostem ab ingressu, quantum possent, merentὀcumque, Wipsi cogerentur aggerem deserere, tum dictis casis ignem injicerent, ut quocumque possent modo, Regils
plateae transitum dissicilem redderent. Dumque haec Missulus, Austriacus, missis, qui cum clopetiariis illis equitibus dim,
carent, jam omni exercitu, primum ex dictis campis intram te, continuo ut ad pugnam disponeretur curavit. Constructae ex peditibus ternae magnae acies, atque una mediocris ex solis Hispanis, iisque laetioribus, quam volantem V abant, atque haec in fronte collocata, ut stantibus suo in loco alteris, illa, quae longe erat expeditior aggeres Paulatim accederet,ac occasione uteretur, si qua eos invadendi oecurerret. Η
jusque acie,cura Iuttainanis Oissano commissa, ac scio tariorum dextri lateris quod in simili occasione appeti comsuetum a praecipuis Alanno illi de Ze'ua, de cujus adventa supra inpositi&equi opportune, nempe levis armaturae tria millia, qui plures in partes divisi, ita ut nulla ducentorum numerum excederet, uvaquaeque suos habebat Pr sectos Cum mandato, ut aliae alias certo interjecto intervallo insequerentur, aliterque sese non moverent, ita ut quo se modo primi moverent, eodem etiam subsequentes moverentur.
Erant denique hae partes distributae in alias septem; quae ita conjunctae suum etiam habebant peculiarem Naeses um, cui
omnes obedire debebant, eratque inter illos idem ordo, qui in peculiaribus, ut aliae, alias certo interjecto spatio, sequerentur, idemque faceret, quod fecisset antecedens. Duce
bat primum ita auctam partem Ioannes Baptista de Monte, secundam Petrus usus, caeteras alii, praeeratque omnibus saepe
330쪽
s estpranominatus octavius Gnaaga, quem Rex ad id mnerale munus, ob generis Claritudinem, aliasque multas la
vi, ac prudentis animi dotes jam pridem elegerat, Regiumque ea de re diploma Bissim nuper ex Hispania attulerat. Erant praeterea tria stillia Germanorum equitum, qui etiam et portuna inparte, unde suo more commode pugnare possent, sunt dispositi. Advehi etiam curarat Austriacus parvula quaedam tormenta vilica, quae similiter, ubi magis conveniremium, ho ordine collocata. Aderat praeterea Myriaco Princeps Par Us, Petrus intanus, March o de Villastanea, pluresque viri insignes, ac rei bellicae peritissimi, tergiis, Bissius Her go, Mondragonius, nonnullique alii, ita ut nec consilii qnicquam deesse videretur. Constabat exercitus plus duodenis millibus peditum, majori ex parte Hispanis veteranis, caeteris Burgundis, Walonis, mermanis habebat sena equitum millia, qui egregie ad pugnam erant parati compluresque famosos Duces alacres, laetitia plenos, pugnamque supra modum appetentes, ita ut non immerito viderentur dixisse plures, de victoria non esse dubitandum. Sed quamvis haec omnia ita se haberent, plus tamen potuere valla 4sui bene constructa, ac munita, constansque ejus rudentia, qua se intra suos limites continens brevi temporispatio μ mei consilia, aliquo damno illato, nullo accepto, omnino dissipavit, eosque qui Asriaco eam ex viti nem disuaserant, veraces reddidit. Cum enim jam exedicit ad praelium composito, volans Hispanorum acies
a peres illos primos invasisset , s petiariique qui ibi ininudus erant, incensis rusticorum cas ad suos se recepissent, illi alii jam victoriam animo concipientes , fumumque ex incensis casis, quamvis esset maximu negligentes, per plateam alacriter progressi sunt sed cum secundum campum attigissent, hostiumque ibi valla invenissent , extraque ea ad dextram ordinate dispositam bonam peditum manum, ad levam turmas aliquot equitum, atque intra Vallum integrum Bossuli exercitum jam progredi paratum , per medium illud intervallum peditum , atque equitum, quos ab utraque vallorum parte collocatas diximus, citoque sensissent quatuo decim illa tormenta bellica in fronte posita, tamen subito