Vita Viglii ab Aytta Zuichemi ab ipso Viglio scripta, ejusque: nec non Joachimi Hopperi et ...

341쪽

79. Imperatoris opera, tractatio Pacis universalis Belgii missis; Rege. Sed de his binis materiis merito alias latius, res enim bellica suo etiam narrari loco non indigno meretur. VII. amens cum vidisset, tam immunitas hostium e pias, ut jam nihil et sibi eget timendum, Bougium relictu rest, antequam hoc faceret, quod hi deinceps faciendum esset, sedulo cum suis tractavit. Advenerat iam is subsidium,Poisserit nova lagio, habebatque procul dubio satis copi rum ad quidlibet tentandum sed cum hoc per hiemem ais e fiat, comestius inventum, ut Wipse etiam militem in sy-berna duceret, atque ita conservato exercitu Hineunte vere

ad quidvis paratior existeret. Domum interim solutis stipem diis pennisi reverti tribus illis millibus Brunsvicensibus equitibus, quorum opem amplius non indigebat, sciebat enim

rema illa alia millia iam pridem ab Austiriae conscribi jussi,

adfatura, quandocumque opus esset. Cum ero ad peculi res utiles expeditiones in consultationibus ventum esset, visum est summopere ad rem facere inesstrichium capere.

VIII. Erat urbs illa in Brabantia, magni procul dubio tunc te oris momenti, magna sitis, quam mediam Mesa fluvius interluit, quaque liber est, nulla interjecto fluminis Impedimento, ad Germaniam aditus. Promittebat praeterea Hiemus duci ad illam obsidionem curaturum, navigiis secum do flumine ex Carolimontis , quidquid tormentorum belli, eorum, pulveris bombardici, globan umque esset necesse ,- quorum ivi habebat satis copiosam provisionem. Quibus matur consideratis, tandem secreto statutum, primo Vere adventante aestristium invadere, eumque in finem Visellii,

ejusque in circumvicinis locis, exercitum collocare quam- vibrem ex Bougio, Namurem venit, ubi cum aliquantum , temporis substitisset, ut rebus ovaniensiuus aliisque illius tractatus , prout erat necesse de suffcienti securitate provideretur tandem traducto per pontem Nam censem e ercitu, ad artem, quaei emburgum speinit, Marchiam,

atque inde paulatim V taetrium se contulis Rut jam hybemma plano tempus itaque in praesentia, nihil aliud, quam quieis ibi, consistere, rebusque ruturis tempestive provisiere Potuit:

sedi

342쪽

ad vix erat prae foribus mensis Martius anni millesimi, quin us ingentesimis ruagesimi noni, cum ad actines animum advertiti IX. Erat adhuc-dum in Campinia , copia illa Germanorum equitum. Ordines etiam suburbia niverpiae Burgerisvν

vulgo trux vallis, lassisque munierarit, paratumque ibi

habebant numerum aliquem peditum. nibus omnibus ita constitutis, futurum erat procub dubio omnino periculosum scientiinue militari indignum, in conspectu non contemnendi hostis, civitatem amplam, munitam, ac flumine divisam invadere. laque contra eos ante omnia fortunam tentare , ex

Pedire ratus, Campiniam versus movit. Advenerant iam nova illa tria millia equitum Germanorum, quorum saepius su-Prarias mentio, cumque Gonnuam cum aliquot copiis pra oedere jussisset, ut quid de statu hostium esset, certo exploraret, accidit mauam inopinata in aliquot eorum turmas incidere, ubi cum utrimque pugnam non detrectarent, sortiter, aeriterque pugnatum eli. Vicere tandem Regii, coactique Germani, quo quisque posset se recipere quo facticis Miccessus principio insitans amenses, universas eorumdem equitum copias, breVi eo necessitatis, atque angustiae adegit, in cum illis in locis nulla esset civitas, quae eos recipere vellat, nec aliunde ordines saluti eorum ut plerumque ii simili necessitate fieri consuevit consuli curarent, ad tractationem cum Par-ns animum verterint. Erat inter eos tunc tanquam Praefectus supremus, Mauritius ex Ducibus Saxoniae, de quo alibi, apud Regios ejusdem frater natu major, quorum intercessione tandem conventum ,-ut in Mosa construeretur Pons ex ratibus prope enisum, per quem commodo recipere se possent Germaniam versus . idque libere, atque secure permittoetetur Quibus conditionibus cum armose cuis Iubens assensisset, omnes illae tam immensae copiae , quorum irem is praecipue robore tam magna sibi ordines promiserant, non quis Par- minori tamen ordinum, ob non luta stipendia, quam Par 'ni in commodo, domum reversi sunt Cumque postea Bur II ερώπMuti vi tentata invaso, faeliciter quoque multa hostium νεοειι- caede, successisset, Parmensis in tunc omnino ab illorum e- invasone liberatus, recta Maestrichium tendens, decima te

343쪽

IN. Guamaactergo familia, ditatque in misi aliquanta erita

peditum, majorque sticoriun numeras, quos a minc fuisse utilitatis, construendis, conservandis e munitumhas,

ob ι quam imos milites, eventus postea docuit. Fraeter hos M. Obpidi hastianus quidam vile vir adprim sortis, rae stren ν, Πηρ artisque obsessas defendendi times, tam inritate doctus, in II. meriis, tam longa urbis obsidio, mutaque ibi sortiser gesta, ....' huic magis, quam Praefecto, aut alii inq ali attri mantis. justis Fuit praeterea ibi rebellis quidam Hispanus mera da dictas. ue qui & ipse egregiam in defendenda, a conservanda radiares ibis navavit operam. Parinens continuo pontem ad inserimem urbis partem in pago ei se vocato, ex navigulis, ratibus que constra cyraevit, similiter atrum ad superiorem, ut se pateret exercitui circumquaque libra E, ac facilis commin, catio, collocato Motara Omo in illa parte, quae Germamam versiis spectabat, cum lassicientibus copiis, ut rebus ira prinesset, ipse amem in altera, quae Brabantiam attingit, minam ori exercitus parte consedit, non absque animan obse Tum eruptione, ut dimicationibus Regios in imo obsidionis accessi, mumis possent damno, atque incomnaeclo ne rent. Adfuit etiam illico in s cum pleno illa me amaaratu, quem promiserat. Cumque omni Ex parte extrinsecus exacte fuisset perlustrata civitas, itandem m Cretum, ut quateretur in laeram portae, quam pri nominant, quod efferum pluribus tormentis: mu Dbus, per ali pro dies , diuque in ei parte constanter omnia tentata, quibus videbatur superari pote aditus --tis, occupatumque propugnaculam vulgo να--,

quod ita erre non ne inqua aede, praecipue μή sust Hispani Praefecti , sed non potuit ob nimiam altitudinem

muri civitatis qui in propugnacivum eminebat e servari. Ventum etiam ad cuniculos, ct subterraneas istis Ddams, quas se vacant, sedis hoc frema, eritque talis di tam continua obsessurum in reparandis a re Mndis iis,

quae per continum tomeumrum imas , aliove quovis aeo lacerata ac convulsa erant, Tinteorum opera, ut o Menu ν Faman Stria der. 2. I. a. mom eum ita perperam Matum; nomenque is es innaalium.

344쪽

is inus, arreptionem tentare potuerint, unde natum, ut

tuerint, iam post exactim instrationem flus partis civitatis, ae prope mea ad manum Divi -- erat eo trane

Iarenda tormenin murumque quatiendum proponerent, Ροω- enim S ibi obli με murum quatere Mondragonius, quod non parum ad rem praeeipue cum fieret laruptio futurum

audicabatur; qui de mutatione cum mature esset consideratum, tandem non omnino cessantes ad D. Petri partem quatere ad aliam illam urbis partem accurath, ac furiose mu-- at caeptus, in eoque Continuatum, donec videretur

Iam istis commod per uim irruptio tentari posse. Aa quam ventum non Aprilis millesimi, quingentesimi septu gesimi nom, omni exercitu ut moris est undequaque ad pugnam disposeo, praecipuo equitatu, cui in similibus curae est, agrum ab omni externo hoste liberum reddere. Iussum etiam ut eo ipso tempore quo fieret irruptio ad partem Diu Ana si alia etiam , sed dissimulata fieret demonstratio irrumpendi per alteram divi Petri, ut distracti ac divisi defensorem in plura loca, redderentur debiliores Stabat Parmeois in loco quodam eminenti, media quasi via dictarum partium cum consiliariis Bel cis , alii ue multis, quorum non erat una

irrumpere, ut C prout necessitas postillaret unicuiqne parti

a raesto esse posset lare ad illam n -- invasionem Augusti ret, Harem , Ioannes Nunaias De Rahηtia , Hispanorum Praefecti ad id inter alios multos selecti , ut unusquisque viginti ex suis comitatus muri ruinam Barteria, vulgo hoc est mediim, ac summi atem diruptae partis exacta perlustrarem, indeque quid subsequentibus esset agendum, melius innotesceret. Illi iussa faciunt mira constantia ac incrediuili fortitudine Au ibin autem tam strenu sesemssit, ut fixus in angulo summitatis, qui flumen spectabat, quamque quinies selopei ictus, huciusque, non ante tament 1ocnm dereliquerit, quam cum re perdita jam nullus esset, qui ab irruptione, necessitate coaetirs, non recessisset haut minus sortem sese praestitit omnes Ninmtur, qui ad alteram Partem iens , ipse saucius , tandem inde cum omnibus reta ocedere coactus est. Ad partem etiam Dit Petri, tam feriotentata ducta invisorus demonstratis, ut caesis, vulneratisque

345쪽

MD quam plurimis recedere etiam eoacti fuerint. Dominus Dumatvenna, qui tum praeerat Walonum legioni in eo ouoque eonflicta vulneratus Brevi quidquid potuere fecere Regii, ut civitate potirentur, pugnatumque diuin obstinatε sed nullo

invadentium successu, tantaque eorum, praecipud Hispan rum , aliorumque complurium illustrium virorum caede ac strage, ut nihil funestius exteris vix umquam ante in Belgio evenisse invenias quemadmodum contra nihil obsessis gloriosus ac laude dignius, quam tantis, tamque strenuis Ducibns, tam intrepid restitisse. Caeterum, quamvis invito, lateritamen cogentur illi, qui murum quati ad Diti l KFurtem voluere se sive negligentia seu ignorantia nesciisse quot, quantisque obliquis, ac transversis feriendi ex urbe locis ea pars subjecta esset, eamque ob causam plus sinistri quam fel, cis successus ex mutatione illa exspectari potuisse vel debuisse. Certum itaque est, hinc sinistrum hanc casum Par V evenisse. Erat praetereanecesse ad transitum fossae aquaticae, viam irruptioni construere, quae cum tam areta esset ,α non ultra sem rem conjunctim transitum daret, ob hanc etiam causam non exigua irrumpentibus obiecta fuit incommoditas cogebanturenim divisim ac paulatim incedere , cumque ob desiderium pugnae unusquisque, quod posset sestinaret, sorsitan non tam conium et robore ac ordinate ad manus venire potuit Caesi inter Hispanos ac saucii criciter mille complures praesem ac vexilliserici peries etiam ac vulnerati sun aliquot Itali nobiles , qui quamvis nullo astringerentur militiae sacramento aut munere, Voluere tamen in re tam ardui gloriae bisponte quaesitae satilacere Interque occisos fuεre Fabius Ea novi, Parmensis cognatus is comes Guido Sangorgius qui

illius mutationis praecipuus author, persuasorque extiterat. Parmens antem etsi variam belli Brtunam parum adhuc esset expertus, nihilominus tamen casum hunc adversum moderate iugens, aut Perire, aut voto potiri lamma animi constantia statuit. Cumque jam animadvertisset quantum dissicultatis aepericuli in se contineret invasio illa violenta quam astum

vocant ad agendum cuniculos primorum omnium votis animum vertit, electa ad id, parte illa civitatis, quae Tongrum spectabat, ubi erat porta Bruxellensis, quique locus eminentior, eratque nullus alius totius urbis, habebatque offam etiamsi

346쪽

etiamsi profundam, siccam tamen, atque aquae omnino ina IS . nem, ita ut non videretur imposibile posse diuturno opere atque labore, scribi superari dissicultates, ataue incommoda, ut res ad optatum tandem duceretur finem. Et quoniam haec

.cuniculorum via Ovulgo appa ' dicta necessario multam

secum moram trahit, videbanturque hostes externi, in tanta mora, civitati bene meritae auxiliis non defuturi, cupiens in omnibus quantum fieri posset provideri,castra undequaque vallo Cingi curavit, ac evocato e pagis circumvicinis rusticorum , quam copiosissimo potuit numero, quorum praecipue ope a opus ad persectionem redigi debebat nulla interposita mora , quod animo conceperat , ad actionem convertit, tan-xtaque diligentia ac solicitudine admirantibus etiam summopere ipsis militibus in eo est laboratum, ut brevi occupatum fuerit, quod ante portam Bruxellensem stabat propugnaculum fossaque in dexteram superata inque illa ex lignis terraque consecta via, perquam commode ad fastigium muri civitatis

non tantum ire milites, sedin conduci possent tormenta binlica, unde postea paulatim progredientes Regii, tandem eo ventum, ut relicta post tergum porta, totum muri tractum, post aliquot tormentorum eius in dextera ejus parte in potestatem suam con'erterint sed non propterea civitate potiri licuit. Invenere enim ex adverso intra murum civitatis direptum, magnum valde propugnaculum mediam lunam vulgo vocant ab obsessis extrinum, quod ab una ad alteram usque muri partem pertingens, abversumque iis quae Regii moliebantur, nil minus laboris ac periculi, quam primus jam occupatus murus minari videbatur. In quo ε vestigio collocata sunt decem , quatuor tormenta bellica, ubbus propugnaculum illud novum quateretur, sed & hoc bis senos continuos dies Ddstra tentatum. Tandem vero ducti per dexteram muri longitudinem cuniculi ad turrimusque, angulum ea in parte civitatis incientem , ex qua transversa linea extendebatur murus, atque intra illum, eodem progregiendi modo, eo ventum est ut propugnaculum illud

novum post ea tergo reliquerint Regii. aueos ante dies stlopeio erat ictus Sabasimus , de quo supra, ita ut aliquot nocti-

ra osso murorum.

347쪽

.uero noctibus ibi si adesse non potueriti Praes his vero stiminis mane, ubi vidit, quo progressi essent hostes, ad Sebastianum

accurrit nuntiatum quo in statu res essent. Ille vero judicansactum esse de civitate, ni celerrima malo Occurre equummque conscendens ut eo tenderet, Regii haud quaquam ignavi. capta occasione civitatem ibi apertam strenu invasere uamque illo momento longinqui laboris fructum sum adepti XL Revertitur fune Sebastianus in suburbium,quo etiam

consuom, cumque potiare. Recuperant in aditulo tem lapideum, per quem ex civitate ad burgum itur, id banturquein ibi resistere velle, sed cum vestigio per On-zaram eo aliquot tormenta adducta essent, compositione facta. se dedidere, qua deditione tota civitas occupata, militibusque in praedam satis luculentam data. Fuitque proca dubio insignis, aeternaeque memoriae Maastrictuη- obsidio, tum ob situm munitionemque loci, tum ob multa ibi praeclara gesta, minosque utrimque exhaustos labores, compluriumque caedem Hispanisque praecipue lachrymosa, decem enim o praefecti ibi cecidere, ac complures vexilliferi, atque ingens militum numerus PeriEre etiam multi ex aliis nation bus Hiergius de ibi qui captivo adhuc apud Ordines Texhais supremi tormentorum bellicorum praesecti munus agebat dum quid ultima muri diruptio ad dexteram essecissht, spectatum ibat, sciopeto ictus periit. Regis maximo incommindo. Erat enim vir militari scientia virus, tantaque dotatus Ludentia, ut merito summo omnium dolore desideraretur-nprimis vero laudandus Parmens , quod in illa obsidione tam constanter perseverasset, nulloque intermisso labore, nec ulla periculorum habita ratione, praesens irimus in omnibus tandem vincere scivisset. Caeterum nec civita majora fortitussim testimonia, quam qua in si defensionem fuerat via, videbatur potuisse praestare , uti nec pro infidelitate erga Regem suum usa, gravius potuit puniri, quam est punita, insensi, ac irritati hostis victoris acerintati ac ludibrio plano exposita Capta est vigesima nona Iunii, via Divo - α Paulo sacra. Non potuit tamen haec praestare Pa-- aliquot enim ante diebus in febrim prudentialem ina vehemen

348쪽

eter inciderat, ut vix mortetne aserit. Itaqm etiam, Iam apta I 579. vivitate, pre aliquot dies in statione sua solita manere coactus est, donec tantium in sede ornata locatus, braclitis multorum per ipsas murorum ruinas eo ita reatus, eodem fere, sed laetiore, triumphi modo, quo jam pridem Aus ac corpis extinctum ex ovo communibus lachrymis ad sepulchrum fuerat delatum scilicet disposito exerciruetamquam ad pugnam

ituro, circumsonantibus undique tympanis ac tubis, praefectisque' vexilliferis sedem conritantibus, nec non equitibus ordinat discurrentibus , uti in summa hilarirae consue- mim illis. Cumque intra civitatem venisset, recta ad harum mi Servati deferri voluit, ut ante inma Deo age, rentur gratiae de tam insigni parta victorial inde emi cubiculum delatus, intra aliquot dies integrὰ sanitati restitutus est

XIL Dum haec per Pern sem ab initi dicti anni minessant, quingentesimi septuagesimi noni erantur, ordines Hollandiae, Zelandiae, aliarumque quarumdam provinciarum Uam animadverterent ex parte Regis tendi ad separationem confoederatorum ἶ- malcontensos, quos vocabant ea esse mente ut Haereticos deprimerent inter se agere caepore de componenda adhuc quadam exactior unione ad sui majorem securitatem, qua in re tandem eo progressum est , ut unan

mite vigesima nona Iannarii super eo scriptis inter se com- renerint conditionibus sequentibus. o XIII. Cum constet ac manifestum si, post consectam, pacem Gandavensem, qua omnes Belgi Provinciae tenen, tu sibi invicem auxilio esse, ac vitam ipsam fortunasque, omnes impendere ad expellendos Hispanos, aliosque ext ros, iliisque adhaerentes, dictos tamen Hispanos, cumque, illis ommem ustriacum, alios eorum praesectos, sape- , riores tentasse, quotidie adhuc tentare, quomodo ad, suas partes trahant generaliter vel separatim distris Provi , Cias, easque reducant ad servile ac tyrinnicum suum iugum, is in eoque perseverent armis ac sillicitationibus, ut d Me, provinciae inter se separentur, ac destruatur conjunctio , , constederatio dictae Pacificationis maximo totius Belgii detisnento ut re ipsa jam pridem apparuit ex litteris

quas scripare ad uot civitates Geldmed Zinphaniae,

349쪽

, locaque quae armis occuparunt, eamque ob causam incolaris Ducatus Geldriae, comitatus Zutphaniae, Hollandiae, Z is landiae, ditionis Gltrajectensis, aliorumque vicinorum, is Frisis, intra flumina Ensis Murm convenire sibi ines, tellexerint, striduor foederis vinculo sese mutuo ligare, is non quod sese velint v dicta Pacificatione Gandavensi se, parare, sed ut Potius ei addatur robur, melius.e sibi in is posterum cavelint a damnis cincommodis, in quae pra, stratagemita ab hostibus intentata, eorumque arma, poliunt, incidere sciantque quod in similibus occasionibus sibi, sit agendum, in quomodo sese ab hostibus defendere, queant, atque etiam Occurratur ulteriori Provinciarum ., earumque partium separationi. Hac de causa manente prae, dicta acificatione Gandavensi in suo vigore , Deputatio dictarum Provinciarum, plena muniti potestate , hosce a , ticulos conclusere ac sistiscripse ire nolentes tamen hanc obis causam sese eximere ac separare ab Imperio Romano.is Astringunt Gigant, conjungunt sese dictae Provinciae, vinculo indis lubili, juvabuntque se invicem omnibus minis dis ac formis, tamquam si forent una sola Provincia, pecis umquam sinent se separari vel dividi testamento, codicillis,

is donatione, resignatione, alienatione, venditione tractatione, pacis, aut matrimonii, uuamque ali- ob eausam ac man

is uni interim omnibus praedictis Provinciis earumque incolis, ac membris integra omnia sua Privilegia, Libertates, Sta ., tuta, emptiones, Consuetudines, Usus .caeteratiue omnia, jura specialiainimicularia , contra quae non solum non, licebit uni alteri inferre quidquam molestiae vel incommodi, ac detrimenti, sed . contra tenebuntur adjuvare invicem, quibus moue poterunt modis, imo bonis, vitaque ipsas1, fuerit necesse corroborando, conservando, defendendo se contra omnes, inualescumque, qui aliquo modo dicta. , jura volent infringere, inuantum attinet ad peculiares , quasdam controveruas, quas ea de re inter se habent, auth , aere deinceps poterunt, quidquid id iuerit, decidetur viij is stitiae ordinaria, aut Per arbitros, transutionesque volunt , rias, neque licebit aliis Provinciis, civitatibus, earumquae

350쪽

membris, miscere sese dictis querimomis justitiae dedicatis, rs7s., nisi eas componendi causa.

A XLV. Praedi Provinciae virtute hujus unionisin comis foederationis, tenebuntur juvare sese invicem vita nisque is contra violentias, omniaque alia damna, quae inferri ipsis, possint praetextu Regis, ve ab ipsomet Rege Pacificatio- , ni Gandavensis causa, bellique gesti contra Dominum, Rannem Auseriacum, aut in Gubernatorem assumpti Archiis ducis Maroia, quaeque inde dependent, Mue ob causaso acta laese, Wadhuc fient, etiamsi praetexatu titulus i is staurandae Rogionis Catholicae Romanae, vel nova aliqua, causa ac alterationes fasiae in aliquiSus dictarum Provin-

, Ciarum, earumque civitatum ac membrorum anno abhinc, millesimo quingentesimo, quinquagesimo octavo , vel obis hanc unionem ac confoederationem, sive alia similia idque, vel generali assensione vel particulari., XV. Tenebuntur similiter dictae Provinciae adesse sta, invicem , contra omnes Regulos, Duces Principes, Re-- giones Pr Vinciarum civitates, aliaque earum membra, is quae aut generaliter aut particulariter quidquam molestiae. , violentiae injuriae, ac damni, vel bellum ipsis volent in

is erre, Mema tamen qualitate mutui ad id subsidii, G is neralitati dicta consaederationis , ut melius provideatur, praedictarum Provinciarum securitati, civitates illae, quae, in finibus sitae sunt, egentque ulteriori aliqua munitione, , munientur mandato publico, fietque id media ex parte, sumptibus ipsarum civitatum ac Provinciarum ubi sitae sunt , contribuetque generalis ita consederatio alteram partem. , Si vero expedire videtur castella quaedam extructa dirrui, is et nova extrui, id omnino fiet sumptu Generalitatis., XVI. Utque si unde sumptus omnes ad defensionem, earumdem Provinciarum necessarii fieri possint, cons ituen-

, tur in unaquaque Provincia, uno eodemque modo vecti, is alia in vina, cerevisas internasin externas, omne genus, humentorum, leguminumque tam integro 1- am molia, contritorum, sal, Pannos, ex auro argentoque textos, an, is malia macellis destinata, equo, boves, vendendos aut com-

, mutandos, bona ponderi subjem, omniaque alia,de quibus - communi Provinciarum voto fuerit conventu quorum di-V 3. Mumm