장음표시 사용
491쪽
1386 bardici, ita ut secundum Galliae armamentarium merito dis posset, cumque parata haberet, quae ad oc Pandum armis Urovinciam in qua erant nomauila alia loea haud c temnenda requirebantur, tanta in eo usus est diligentia, e totam brevissimo temporis spatio in potestatem suam redegerit, quo de casu non fit hic mentio extra propositum, si enim dabitur septimo huic commentario alios adiungere , varis ex hoc principio orta, ct consecuta dilucidius Lectoripi
1, 8 i. In Belgio anno Is87. Galli praesidiarii arcis Arin cereo, i ii numerorum pretio isam Parmens dedictre 7 muarti . iis p. stntris etiam Praefectu Ssaais Anglus cum eodem -is, de -h la Religionis Catholicis causa de deditione oricii com-
Geldri posuit, uti Iulia' μιι-- Geldriae Praesin Schorus, diu ante rebus regiis secreto favens, pr- γω. aure Visn rum cum Por-Mi transegit. armosis praeterea τί M auri Flandricae ditionis oppidum cum ercidia obsedit, quaesto Flandria. M, dissicilis admodum obsidio erat enim ob aquariunt. quibus cingebatur copiam , munitissima habet canalam, qui in n- hinuit satis longum sed non ustu adeo latum, qui
civitatem alluens, emit Portum quondam capacem magnarum navium , totiusque maritimi commercii illicem, quem fertur Maximilianus Imperator ejus nominisprimus, , maximas injurias a Brugensibus acceptas, studio ita obstruxisse ut profunditate perdita Αntve iam commerci I transferri sis, rit necesse derelicta Bruga, quae tunc temporis erat -- mum, opulentissimum emporium. portu emanabucanalis distantior a civitate, manente allo, qui Ua civitatis moenia perluebat, per quos vehuntur minoribus navigiis ea, quae primum Dammam, ac inde Bragam tetulam D cumque paulo ultra civitatem perviciniorem esset perventum adpartem Flandriae, habebat aggerem data opera diruptum, per quem inundabatur totius campi illius tractus, extructan castellum ad oram discissi aggeris civit-m ver , -- r; ad alteram partem civitatis erat ejusilem alam ex marivm--veus , cujus amer etiam ruptus, totum α illud te e sp tium, aquis maritimis longo latraue occuparem, marin undatione alteram excipiente, ut crescente maris rita, mammmi videretur,4 quamvis restumst mari inqua inreta προ
492쪽
reret, nunquam tamen erat tanta, nec tam seca, ut aliquo modo a 387. aditum pateretur. Habebat praeterea arcem amplam, ac muli nim militum, nec non omnium, quae ad bellum erant necessaria capacissimam olim,&antiquo more ex magnis turribus muro,& propugnaculis lapideis tam solide constructam, ut non
minus videretur esse munita, quam arces moderhae. mullus itaque Parma iis locus resiquus fuit, ubi exercitum collocare posset, quam pars ea terrae, quam Coissantam vocant,
quidquid superato primo illo maris canali, tendebat ad illos canales, per quos ammam, rugam navigabatur, districtuque eo, qui Bisa enMM- versus tendit, ipsumque pagum, qui ad mare est, postquam ejectis inde hostibus
eundem sibi vendicasset. arat praeterea omnis iste tractus, qui Parinense patebat, omnino nudus, nulla nec mirum quidem domus, nullae amores, nec aqua, quae tantum non esset
salia, ita ut impossibile videretur posse ibi subsistere exercitum. Omnes tamen hasce dissicultates vicit Ducis ac blitum virtus, unusque ipsis. ii ipso statim adventu fuit se essus, qui tanquam bonus nuntius, spem rei en ge- ndae inposterum summopere accendit Cum enim appe, larent ex alis non nullae naum onustae militibus Anglis, quos ordines elusam mittebant firmandi illius praesidii causa, Praefecto GD - , quem vocabant, Anglo, strenuo viro, fps. litiaeque perito, intrantes intra canalem, a scio tariis ut d
tegils, ac musquetrariis, quos ispani voeant, ex littore carta
ita oppugnatae iuere, ut ob augustum canalis alveum, a 'Gazjor pars ad dexteram vado inhaeserit, quo casu, etiamsi um immissi milites terram adepti elusam salvi pervenerint, Regii vetui timen navibus potiti sunt, quib cum, nec non aliis postea adjuti, exinde ita dominos sese effecere canans, ut nemo ρ hi,' unquam iuvitum, nec quicquam rerum civitati utilium ea nomen, ia intrare, aut exire potuerit, quod quidem si oppidum ca- quo es: Piendum esset, in primis, ante omnia erat necessarium mi i Co Xuxerant praeterea hostes inestum extra civitatem, in die ..tra ut 'ue supradictos mediterraneos canales, ita ut anteis haberet unam, tergo alterum, intra se portum
loco in t eratque tam magnum, ut commode multos
reciperet milites, his atque clamos ubi extra dium essent .vmd non vacabant emutas, idque eo conglis, m civi-Pp a las
493쪽
tas ,rum per se munita, tanto melius, diutiusque sustentariposlat Parmenses rebus omnibus bene exploratis, Bume -- bergh capta ac equestri pedestrique milite satis munita, pontibusque in canalibus confectis, per spatium illud terrae, quod canalibus erat medium a long obsidionis apparatum inchoare coepit, data suprema ejus rei cura Lamortis, ipse enim si ta ubi nor erat pars exercitus stare decreverat. Quotidie tamen ad Lamottii munitiones, aliasque omnes advolans, ' ac omni visu, praesentiaque sui obiens, quo exactius, vigilantiusque omnia administrarentur. Progreuuae in suo opere Lamotrius, qua potuit diligentia, o tamdem clopello in sinistro pede latus fuit, qua de causa, cum necesse esset Brugam deferri, ad ejus usque aeditum Pari, menses Marchimi de Rent '' id muneris imposuit, sed ille post aliquot dies Iclopello in brachio dextro laesus fuit, leviter tamen ambo. t Perseveravit enim in opere faciendo Marchio: pauloque post amottias eo est versus Processerant vero jam tam longe, ut recta linea ulterius non liceret. Deflectentes itaque ad laevam castinio imminere coeperunt. Erat illa in via terreum ita hu'mile , ac humiliati obnoxium ut nullo modo ibi, nitiones terreas trinchea vocant extrui possent, neces seque stituti defensionibus ligneis, compositis ex duplici a tabulis unius pedis intervallo invicem distantibus, vacuoque illo spatio terrae oppleto, quibus artificiis tandem Regii ad
castellum pervenere, tum vero hinc inde ad cuniculos emtum, omniaque Viriliter tentata, quae ad destructionem unius, ac conservationem alterius attinere videbantur Caratas i etiam ex continenti tormentis aliquot bellicis illud quatiit, & na tae maximo cum periculo attulεre pontem navigio impositum . per quem invadio militibus castellum posset , sed utrumque frustra. Itaque Carolus coepto destitit, ponafuit revectus, verum continua Regiorum oppugnatio eo tandem hostem redegit, ut coactis fuerit castellum deserere, uti secit intra civitatem tuto se recipiens incensis ante domisedi bus, nihilque ibi relinquens quod ullius esset momenti Biaaehen Parmens castello capto, ad occupandum id , quod con-δο -- structum ad oram rupti aggeris supra duumus, quam Primum in temo animum vertit, erat enim omnino necessum illud capi, ab ρει quin
omnia visus Praesen itaque sua obl-
minit opinor, Ca olus Mansse, diu qui
494쪽
quin perdificile erat civitate potiri. Erat id quidem castes IS87. him exiguum .parum munitum , nec praesi lium, quod in eo erat ultra viginti milites, utpote quod ultra Oo passus non aberatis civitate . ac habebatur pro inaccessibili ob aquas, quae aditum prohibebant, idcirco nil minus cogitabat hostis, quam illud posse invadi. Verum Parmenses, qui e plorari curaverat per ipsum Marchinem, nec non Augustinum de Herrem an mar defluxo, posset aliquo modo superari
tractus ille rupti aggeris, ac dictum castellum invadi CS
certior factus fieri posse , nocte quadam eιrum Mauricium Praesectum Hispanum cum suae cohortis militibus id tentare jussit, qui tam strenu id agsressus est ut caesis , ac fugatis praesidiariis castellum caeperit. Et cum certo judicaretur, cum in civitate innotesceret occupatum esse illud castinum, vestigio adfuturos, qui illud vi recuperare tentarent , Pr vidit ita tempestive Parmenses, missis eo quadringentis H, spanis, ut cum venissent, quod constituerant strenue ten assent, re insecta regredi fuerint coacti. Postero vero die securitati illius loci sic est provisum, ut deinceps ejus e dendi omnis metus fuerit ademptus, ac exinde nulla interposita mora ad ipsius civitatis expugnationem Parmensis seriose accinxit. Monstrui curarat diu ante, rugis ad latitudinem fluminis ejusdem partis, ponten super multa navigia valde industrio ac artificiossi. Erat in medio migiorum via duodenum pedum,in ad utrumque pontis latus murus ligneus , pontis longitudinis V, ejusque formae, qui antea fucis dixi irinebias fuisse, dum castellum captum versus iretur, longus, superata tunc suit via aquatica Nautae hunc pontem nocte qu i tum
quadam etiamsi intra clopeti ictum essent, hostisque ad I
impediendum, ne perficeretur, omnem adhiberet, operam, si nια animos tamen potuere, atque ita deinceps liber ad milites, vitia eriqui ibi agebant, patebat aditus. Decretum primo muri di
reptione civitatem tentandam, quae fieri coepta, ea ipsa in parte ad laevam portae, quae dicebatur S. Crucis, multis to mentis, maximaque violentia, videbaturque propo murum to omnino esse aequatum, sed missi Paragonius Praesectus Hispanus, Gonzalinus, Θronius , aliique duo exploratum, an
commode fieri posset irruptiora retulit Paraumus selopeio ictus, eam procul dubio ancipitem, maximique pericali fore.
495쪽
perturbataque sunt depravatis tam peν- sonarum ευ- ιο-
Qua re animadvera, Parmen is in conservandis militum vita, quando aliquomodo liceret, summopere sollicitus, ad cuniculos animum vertit, qui directi ad ipsam Portam extern
que tandem erus pars multo labore superata. Sed cum ult rius ventum esset, tunc Primum maximum apparuit periculum, ac dissicultas. Habebant hostes ea in parte sub poria subterraneam caveam, unde Regis ex occulto feries ant, in quo superando haesum per aliquod tempus, sed tandem vicit omnia labor, virtus Ne militum, ad moenia usque pervem tum Lamaepius iterum ibi in sinistro brachio stlopeto ictus Bruas delatus, haud primum de vita perinitatus est, sed amputato brachio tandem convaluit. Hostilis classis ex plurimis compositis navibus variae magnitudinis jam dudum constiterat in alto, non longe ab introitu primi canalis, speciem prae se ferens obsessis velle subvenire, Ied nihil quam tent vit. Tandem Dux Moestrius ' cum bono peditum numem trajecit Ostendam , ac inde lane ecternam versus movit, quibus rebus cognitis, Parmensis continuoin ipse exesi parte ubi agebat, ad alteriim venit cum majori exercitus parte, constititque eo in loco, per quem necesse erat transire Emostrium, si oppido subvenire vellet sed ille cognito a me s adventu, illico relie Blanc inhrod de reditu cogitare coepit, posteroque summo mane sendam reversus est, quare ab obsessis intellecta, ipsi de deditione agere seperunt. Venit Gallisimus '', quem penes unum toto obsidionis tempore, rerum bellicarum in oppido erat administatio nulla aut ritate antiquo Gubernatori t delata, & cum Pammeo de deditamis conditionibus transegit. xijre milites , dem civibus, oui vellent cum bonis, armis vexillis, rec perataque egi civitas 6. Augusti. a. Agebat Dux Maven e Lugdmi ιι, cum fratres Bisin essent extincti, iussitque continuo Rex, ut hi comprehenderetur, sed diligentius illi, qui eum de Recessu fratrum ita tempestive certiorem fecere, ut tuto sese transferre potuerit in u ais Luginat ille lamentabilem ni par erat ac indignum nimis statrum interhum, sed nihil minus, quam de injectione animi cogitans, ex detrano, atque injuria aecepta. mulium ei fiduciae, ac spiritus accrevit, noluitque unioni de
496쪽
oblivisci. Itaque qua potuit igilantia, ac diligentia ad res 438 .anionis exinde suo unius auspicio, luctuque administrandas, sese accinxit. Erat Blois tempore caedis , arcis Chalonenses Praefectus , qui eo magnis itineribus proficisci jussus, uti praecaveret, ne ui se absente in damnum Regis arci accideret Sed sui vigilantior Dux, qui jam illam arcem in potestatem suam redegerat , ac inde ad centrum Provimoiae, cujus erat Gubernator, ubi maxima pollebat auctoritate , Penetrans , omnium animos , ita ad se attraxit, ut nulla fere fuerit civitas, nullus civitatum m ciumque Prae- sinus, nec quisquam ex primariis, qui ejusdem partes sequi, ac fovὸre non decreverit. Venere praeterea ex omnibus undique Regni Provinciis, ac contaderatis nuncii assirmantes, omnes constantes fore, tromittentes insuper auxilia Nec ulla fuit civitas antea ensem caedem rinioni addicta , quae non ardentius, quam unquam, ad Omnia se tunc inerret, ad quidvis obeundum paratam se exhibere Ante omnes Lutetis, quae sicut fuerat unionis constructrix, eousque praecipua conservatrix. incredibili ardore ulteriorem ejusdem conservationem amplexa est, in quo nec defuere summi Sonatus, Financiarumque ut vocant tribunalia. Et ut unio deinceps tanquam Respublica debitam in gubernando haberet formam, communibus elegere votis umeneum ' in ' tige. Gubernatorem generalem regni Galliae, omnemque ad id ζ. . necessariam authoritatem ei detulere. Qui simul atque in his Burgunaeam venit, misit ad amensem, qui Philippi suppetias, sicut in unione erat conventum peteret, in quo plenε ei fuit sitissectum. Immo misit ad eum Parmenses, qui rasum Bu- fessam condolens, de Phili constantia, optimaque erga eum voluntate certiorem saeeret; ad componerulum etiam equestrem Pedestremque exercitum D celariter animum vertit. Sciebat enim omnium spem ae salutem solum in armis esse positam, non contentus regni incolis, inthom muris ex meibus utinoso fibus, Bassumpei t binisque aliis Germanis, coo Τηλον equitum, fero, ac alii cuidam Pr ecto ex Iastitionῆι, 6 Ο. 5 s. Peditum AE comiti de Coi suo legionem Germanorum pedirum de Baymnam, conducendi, curam dedit. Stabat pro Rege tempore se urς flana caedis urelia, urbs satis magna, iotens ad ripam
Autaris fluvii sita, in no ita long Blesis distans, habensque
497쪽
1387. arcem, sed e iguam , quae per Bolluncivisa parte uxoris, Blos ad conventum inter alios ab urbe deputati, qui Gm-sis omnino erat addictus , eoque summa celeritate peracta caede advolaverat, unionis partes secuta est. Cumque in parum prodesset, nisi arce potirentur, etiamsi illico eo missae serent regiae copiae ad reprimendam foederatorum a daciam, accinxere tamen sese non solum ad sui defensionem, sed ad ipsius arcis occupationem tam strenue, ut adventante multis post diebus Dumenae cum solo subsidio Gallico, tandem eandem in potestatem suam redegerit, successu procul dubio Reri non minus incommodo, quam Dumenaeo, ini ni utili diligentia enim, qua civitati ad extremam inopiam redactae subvenire curaverat, unionis partibus , ejusdemque authoritati, plurimum fiduciae, ac roboris addidit. Profectus est inde Turones, sed magis ad ostentationem, quam spe Capta promovendi, debilior enim erat exercitus, ejusdemque necessarius ad invadendum, debellandumque apparatus, quam ut eo civitas magna flumine divisa capi posset, ubique Rex ipse praesdio corporis ordinario munitus agebat. Itaque post aliquot dimicationes parvi momenti, deflectens ad dexteram, in fines Normania versus movit, multaque in itinere meduer ne oppida non munita, tunc temporis ad unionis partes attraxit, ac tandem Lutetiam se contulit, ubi omnia confusae agebantur, proculque dubio summopere necessaria erat ejus praesentia occurrerat eo illico post caedem Blesensem Dux δε- malius , summumque imperium Dumunae jussu in se susceperat. Sed chaos illud alia petebat remedia, eoque magis, quod Sentis aes contra Sentium ' tentatae sinistre successistent. Est oppidum non usque adeo magnum, attamen Lutetiae propinquum, Q haerebat unioni, ut etiam alia ejusdem tractus Hoc ui, Dominus De Torru '' ex Mommorantisrum antiquo stemmate,
. - qui magnae ibi erat authoritatis, inopinato oceupaverati N)αι,.he ad regias parte reduxerat , quod non parum incommosi Sesaneue Lutetia adferret Decrevit umalus, totaque civitas armis de Tho recuperandum esse. Consectae itaque magnae equitum, Perii-xe . tumque copiae ex civibus dena tormenta muralia cum necessiario apparatu, Lutetis, inque finitimis Picardiae vitatibbus, praeparata eoque adducta. Venit, Cameraeo iamt 3 is antas i cum nonnullo milite; cumque exercitus esse eo My. structus,
498쪽
structus, inmalas oppidum obsidione cinxit, continuaque muri demolitione ac ruina eo redegit, ut de deditione facienda cogitaret. Sed adsuit inopinat Lamuis ' qui diu ante in Belgio libertati restitutus fuerat, copiasque, quam Plurimum potuerat ex Champaniae civitatibua r Rege stantibus E anno , atque aliunde contraxerat, quibuscum, ac tribus tormentis bellicis, an arte, ac industi ia hostem ob-sclioni intentum invasit, ut in fi m potius, quam praelium uti solent milites novi, opificio, non armis assueti viso Lanovis sese conjecerint. Brevi oppidum pericato liberatum, multi obsidientium caesi , tormentaque bellica, eorumque apparatus . militumque impedimenta in potestatem hostium venεre. Quo Maelici successu, etiam Latiata securitatis nil detraheretur, nihilomin , cum eumdem tamquam Pra sentem vidissent, potuisset facile casus inopinatus civitatem Commovisse, ad mutationem aliquam unioni contrariam, nisi adfuisset illico, qui astutia vigil ntia ac aut ritate eandem ad fidem is constantiam suaderatorum animo confirmarescivisset. Fuitque cumprimis in re militari, unioni unestum illud Senti infortunium, tanquam prae um futuri interitus, nihil enim exinde ejusdem sequaces armis propriis tentarrant, quod non infaeliciter successerit, donec tandem omnino evanuit.
LII. In Belgio anno 88 civitas Bouna quatuor milliaribus supra inruam ad Rhenum sita, Electoris Ces ienses ditio, quam occupaverant Hollandi, Parmens copiis , quae eam oppugnabant, sese dedidit 4. Decembris, obiitque in ea oblidione, dum munitionem quandam exploratum iret, M stetis ictus Danras Bussa Tasi Germanicae legionis Praesectus, vir strehuus, ct insignis miles. . LIV. Apparuerat mense praecedenti tracta illo maris, qui est inter cautum, Gaiateriam, classis Hispanica valde potens, qua Angliam invadere decreverat Phil is, quod cum extiterit ex maximis nostrae aetatis accidentibus, non immerito aliquanto prolixius de eo mur. E Meua Anglicae Regina Piam non mimis vitam ipsam, atque animam d hebat. Cum enim pervenisset ad rqgnum Maria, mini tam ex caromiis Catholicorum Regum silla, proles - , ac Re i haeres legitima, ω βωτι- , patri Misama Ellam spumam navita de causis ca-- - t. m.
499쪽
1588. Qisque supplicio assicere vellet, ciure posset, Phil par tum
temporis Mariae matrimonio conjunctus, haud inscitis Moth apud uxorem pro ea intercessit, ut solo mariti respectu. vitam ei concesserit; sic ut defuncta haud diu post Maria, Regnum ibi potuerit vindicare, eodemque fuerit potita. Dignum revera, aeterna gratitudine beneficium. Se Ευ-thd haereseos veneno quae neglecto honesto solum quaerit utiles omnino imbuta , immemor eorum quae accideranu, prima oblata occasione res Philippi summo studio, atque odio acessere coepit, icut orto in Gallia, paulo post cons fiam n Philippo pacem, contra Hugonottos bello, eis favere coeperat, sic confirmata in Belgio ab Aurinc rebellione, eandem favere non desierat, multis progressu temporis quaesitis, adhibitisque modis, quibus obstinata staret, bilino, que sumptibus, ac molestiis involveretur Denique, Ἀδaperium etiam bellum eidem inserendum animum verterat,ac exinde mari, terraque innumerabilibus damnis ac moIestiis affecerat, indiesque assiciebat Quod cum Philippus , nee honesti consideratione, nec rerum suarum necessaria utilit te diu tolerare posset, ipse ad ulciscendas tam gravesci jurias citra causam illatas , tantaque damna a se arcenda, Reginae bellum inferre statuerat. Cum Gallia internis motbhus plena, ea in re obstaculo sibi esse non poterat, uti quieta facere potuisset, fecissetque procul dubio evidentes satis ob causas, nempe ne Anglia aliis tam opulentis Hispaniae regnis annexa, Regem illum tanta vicini regni accessione Galliae formidabilem recideret. Quae consideratio antiquitus in consiliis amborum Regum semper habita fuit, .ut quotiescumque
alterum eorum Angliam invadendi cupido incessit, alteri is, quibus posset viribus impedire necessarium visum fuerit. Quod nec ignoraverat Philippus, nee forsitan id ex minimistinionis Gallicae consectionis causis exstitit. Erat res cumprimis ardua, cum habeat Anglia mare satis angustum, navigat periculosum, Stat terra accessu dissicilis, debui ribus in partibus bene munita defer ribus, dives navium bellicarum, nautarum, hominumque rei maritimae peritissimo-mm abundans atque opulenta is sui maris domina. Qua de eausa Philippus rem tanti momenti aggredi volens, matura , a Pedetentim de ea expeditione agens, amenses se
500쪽
tantiam ea de re scire cupiebat, qui in Hispaniam secreto issa misit Banam Baptistam rata Italum, insignem seu vocanthingentarium, ut eum de omnibus quae super re tanta oc- Currerent, suo nomine plene doceret. Erant ad eam expeditionem necessaria duo classis tam potens ut Anglica, quamvis ipsa talis, Hispanicae tamen cedere cogeretur, nec non exercitus potess, omni ad offendendum apparatu optime imstructus. Qua classe ad terram inimicam delatus in eam exponeretur, ibique ejusdem favore secure belligeraret, ita ut nil quod ab externis partibus advehi sore necesse defici possit. Habebat praeterea illa expeditis aliam longe maximam dissicultatem , quod obmoliandiam a Zelandiam a rebellibus. occupatam, nullus erat Philippo in Belgio fidus portus, quo se recipere posset veniens Hispanica classis, ita ut cogeretur in ipso adventu, receptum in ipsa hostili terra quaerere Sednhc haec, nec aliae dissicultates quae plurimae erant Philippum ab instituto retrahere potuere, quin ad executionem ergeret. Construxit itaque classem talabona valde copi am, ex plurimis rostratis navibus hastae magnitudinis, aliisque minoribus, eandemque abunde instruxit omnibus
rebus, quae ad tantam expeditionem essent necessariae, imposuitque, cum profectionis adesset tempus ingentem militum numerum, ita ut cum nautis non essent infra xxII millia,
decrevitque Marchionem S. Cruci classi praeficere. Sed cum ille ante prosectionem Hisbos febri acuta correptus obii set idipsum munus in Ducem Meduinae ' Sidonis transtulit . - ι
exercitum vero terrestrem Duci Parmens commendavit, eo a. consilio, ut cum adventasset classis , ac constitisset in Morgat , qui est prope Dormiram districtus maris quietus, portumque efficit satis securum, trajiceret Parmens eum navigiis qui in eum finem praeparasset exercitum, quem ad bessum te . restre construi jusserat, in quo erant equitum is peditum ter dena millia , persuasus uno eodemque tempore, utrumque fieri posse. In quo constitit error, qui solus tantam clastis molem, tantoque impendio, sumptuque constructam, unius horae spatio vanam , irritamque reddi 'dit Regnum Angliae prope sibi dissidens a summo pericu .lo, ac metu liberavit. Fieri enim non poterat, una eademque aura advent emispanicam classem, 2 solvere 2 - :