장음표시 사용
111쪽
aci 168 Regibus innovatae, in libera Republiea . vim habuere tribuniciae, in cerceisionis, jusiue inlilamabant, α vitiosum reddebant. Neque Pr , vilegia in seia Republiea concessa, totamque alienationem per Regem, duntaxat, in Regno Electivo validam fuisse , certi juris erat. Menaci , riae posteror uni contignavit magnus olim Cancellarius ec militiae S , premus Praefectus, Ioannes 2 amoscius , ingentem summam eo nomine, oblatam, quae relecta, privatum potius Sisismundi Augusti auxit aer
,rlum, de eorrumpendis Aulicis inservi t.
, Decedente fatis ultimo Alberto ex familia M*achiana, finit , que Cura tela, novum Feudum a Rege Sigismundo III. impetrat pro se, , quatuor fratribus Germanis, Ioannes Sigismundus Elector Brande, burgidus caeteris lineis, Columbaeensi, Onaldina, Franconicorum in , perpetuum a jure udi exclusis. Sed ecce iterum per Pacta Bidgostiis, enita intrusae speetali rationis nomine, Domus Columbacensis Onau, dina, in casu eadueitatis, hodierni Prinei pis Electoris., Idem modernus in Borussia Dux ex Vasallo perpetuus ae invio. , labilis Dederatus noster absit veritati historicae offensio quid non m , litus parando absoluto dominio, ius ejus causa violavit Domino suo, naturali, ita Regem auramento nudati appellaverat, hostem egit, P , iqniae, quam Patriae loco revereri, re defendere fas erat, sine clariga-,tione, i md pacta prius cum statibus ocordinibρ Regalis Prossiae, armoru, conjunctione, deinde ostentata per Maydelium nostrum mediatione,, bellum sevit: viginti millium leεti. ec recentis exercitus, sed pers , nam suam junxit, eidemque com n litavit: praelio ad Pragam Variavi. ensem , caelo de campo beneficii seudatis teste, ec exprobrante, Polo, num sanguinem fudit: pacta de prussia . ue Uarmia de Palatinatu Poλ. naniensi. Calissiensi, Terra Uieiunensi stabilivit. Varmiensem Epis-' , eo patum titulo Ducatus saecularis indigna Metamorphosi, donari, ec, appellari sedit: poma iam praesidio insedit, pecunia, oc commeatu Su , cos, mRXime tune Iaborantes refecit, ut Regem nostrum, ex urbe Ge , danensi in Poloniam reditu arceret. , Recedere postremo a Suecis maluit, cum illis alea belli adversum, eaderet. sed irreparabili damno, oc detrimento nostro, quippe multis, artibus, ec factionibus, favore Reginae, nonnullorum, quod dicere no-,lo Austriaea promotione sola sutragium Electorale, Coronam lm- , peratoriam Bidgostiae conciliante) supremum Borussiae dominium, nul-,lo censensu, ae ne seitu quidem Pruthenorum Lemburgum, Bitoviam, , Elbingam, Drahimum , summas ingentes, in turbido cepit, atque eo, torsit. Plura alia in aperto sunt, quae vocem doloris stristi m eliciunt, , te sensum injuriae, bono euivis nee occupato civi alte imprimunt. mi, Potuit Elector conditione quingentorum Equitum singulis bellis Pol , ni AE prae standa, adeo de facili, inscia Republiea, in perpetuum abso , vi Pacta manibus tenemus, juramento Electorali firmata, in qui, bus haec Raytarorum auxilia continentur. pacta haeo cum perpetuae, sint, cur in publicam lucem per typum non exierunt 3 cur neque in , conventibus palatinatuum praecognita, neque in Generalibus Comitiis, , manibus ec lectioni Nuntiorum, concredita fuerunt Certum habeo. , neminem Nuntiorum, ae vix fort. aliquem Senatorum illa perlegisse, quorum transeriptum aegra multis post annis, mihi non postremo ei , vium obtinere licuit. Traditio supremi dominii, ne haec quidem cans dide procurata, de peracta, nullo praevio tractatu, quo Elector nobis, ex parte sua satis faceret. Instructio Commilliariis nostris data, noritatui:
112쪽
datuit Elictorem, priusque quod proponi debuit, ille scripto legerat, A. C. i66s
quam voca nostrorum proponeretur: de violato di ex domo sua are a pio bono patriola Rohi, non omitto dolere, cui crimini fuit, quod pro RoBev audertate, pro Rege, aliquid sentiret, diceretque fretus cautione pactorum. Jura, statuta, privilegia, Immunitates, Libertates, Augustanae Religioni, , Nobilitati, Civitatibus . integre salvante, di quia nondum Regi, ae Rei, publicae Polonae subiectionem Muraverat; tenetur in carceribus, magna, nimus, di innocens vir, frustra habitis toties literis , quibus Rex poloniae, , Rex Daniae, Primas, Archiepiscopus Gnesinensis, multi principes, di Senat , res pro libertate ejus Electorem orabant. Graviter habere Polonos dedet, eusa moneta superbo eum titulo, supremi Priniae domini, di haeredis, quae, nomina Rex Poloniae nunquam in titulis ferebat, neque Polonia stante illis , cet dominio Electorali , haereditatis suae in Prussiam cluealem, di in even- , tu cadueitatis lineae Electoralis, juris statim possessem oblivisci potest. Ulur , patus trajectus per Vistulam, non est quod dissimuletur , in principe jam, abstauto, quem stante Feudo nec amegavit, nee affectare potuit. Juro, omni in Vistulam penitus destitutus. Ligae Guarantiae, cum Regibus, re, principibus stabilitae, pro Ducali Prussia, contra expressam reciprocam cau- , tionem mala amicae nobis quia sine nobis, quidni etiam contra nos tituis, lus domini in Lemburg, dc Bitow, neq; legibus Audi, nee ulla tractatione, , aut a principio statim traditi Dominii Nominatione, coneessus, non recte a, fiduciario Dynastiarum, usurpatur, in praejudicium supremi dominii R , gum, ec Regni Poloniae. Reductio monetae argenteae Polonicae, in Ducali, Priama, minus pactis, de bonae vicinitati convenit, eum de pretio, Ualore, , aestimatione monetae, liberoque ejusdem cursu amicabiliter conveniri debu- , isset. Violent minimi occupatio, ad famam a Ieationis Resiae, arguit, contemptum, Reipublicae, di grave contra Pacta attentatum, requisitione, sumae apud Republicam, di denuntiatione, utilla sonant, prius no praemissa. , Dux Curiandiae, etiam hic noster fiduciarius, paulatim audaciam su- maec ιν , mit stylumque condiscit: appellationes post Curiam Regiam non permit. μ,tit, Episcopatus Piltinensis liberam nobilitatem, gravi dominio premit, hoc, animo di toto conatu agitat, ut supremi domini ec haeredis in Curiancliam, tus, titulumque sibi arroget: Regem .Regnumque Poloniae , Majestate de, imperio in eam provinciam exolvat. Nee abnuit, jam fama, Ducem ope , ra Livonum te Curiandorum, qui in camera Regis, nuper praepollebant, , rescriptum aliquod, magni in Rempublicam praejudicii, secreta via obtinuisita, Terrent ergo nos vestigia, terrent usurpandae, de retinendae domi, nationis artes moresque imperitantium Germanorum, quibus candore n , stro pares non sumus. Terret fama, haud semper errans , pro officio pro-
, motionis, Prussiam Regalem, Livoniam reliquam, Samostiam secretiori his, citationi subjectam, quod non temere audimus, timemusque, non obliti, indignae transactionis eum Rege Suecorum, da supremitate Borussiae, do, Episcopatu Uarmiensi, Palatinatu poseaniensi, Calissiensi, terra Vieiunensi., Dux Neobur eus sceptro Poloniae potitus, dubio procul, Regnum, Mecesseribus suis, in haereditatem linquere affectaret. Germani quod P- , mel capiunt, firmiter, dc ἰn aevum retinent. Consiliarii jurisconsulti, pala, tini hoc agunt, vigilant , mniant, ut jura, de dominia Principum suorum, , per jus, per injuriam, plus ultra augeant, aetementque. Adesne Dux N soburgicus sexagenarius, Regnum ambiret, nisi illud Filio, di seris nepo- , tibus de manu ad manum trahendum destinaret. Hine Ligarum. Foedearum, Guarantiarum quas pro domo sua eum principibus stabi liret, seque, adversus Polonorum libertatem, cui nunquam tuta, apud exteros Princi , pes fides, consiliis, di amis permuniret.
113쪽
C i668 , Magna vis, de amplitudo Palatinae domus, politico iussiso, cillis Gaa, minetur. Simul juncti unius familiae sanguis. Foloniae, de Sueciae Reges , , Coloniensis, Heidelbergentis Electores, uxorii sanguinis, Landgravit Has., tiae, tot agnati, affines, foederati, quam formidandi Polonis, bc ciueunqi, viciniae. proeedente tempore, tot liberi masculi, faeminaeque, per nova, connubia, di qui nascentur ab illis, fortioribus, quo pluribus vinculis, in- , comparabilem familiae potentiam firmabunt. Regnante Polonis Principe, , Austriacis aequato, velut nune ad Duum viros Augustae Domus redacta res, , superiore: animus sorte illi ineideret Imperatoriam dignitatem praetem, dendi, quae ambitio poloniam ingentibus periculis, molestiis, dissicultat , bus implicaret, famonibus, Bellis, permisceret: seu eXemplo Regni Boh , miae, titulum Electoratus ad Imperium, tanquam lapiniam confarcinaretr. Verbo: Quidquid Majores nostri ab Austriacis libertati metuebant, id, nune terroris di periculi a Palatinis impenderet. , Rege Neoburgico, Germani, di Germanae taminae, dominium aulae,
, bc camerae potentiam tenerent, imbuerent, uti solent, regnantem odio, , mox contemptu Polonorum, illorum arbitrio, di suifragio irent promotis, Ones, magno gentis nostrae dedecore, magno, neque ferendo, prout ha- , ctenus. Regni Ministrorum, di civium bene meritorum praejudicio.
, Favor Galliae, oc conscederatio pro Neoburgico secretioribus, quam, ut evulgentur, cautis inita, an multum juvet, vel noeeat, ex iis quae inseri, us scribo, uollisere sit., De aerario Neoburgici, de grandi inde rebus nostris solatio addubi ., to. Ferunt Ablegatum ejus Gistum, aliquantula summa imperialium proin, fusa dixisse: Vana crediderim, de parea spes, a non immodi eo , nec prodi , gente opum Principe , atque instar aucupii, quo cibi semel, iterumque ob- , jeeu levi jactura, casibus aves involvuntur. Certius naulid erit, polonam, opulentiam, nota jam via Neoburgum, aut Dufeldorpium deportatum iri., Propinquior illi, di magis eordi haereditarius Principatus, quam ad vitaliti- .um, dubiae ad posteros successionis Regnum. Neoburgus Juliam, Cliviam, , attentius, tanquam sua curabit, externa nostra sine cura habebit., Regina Bona, filio, filiaque in polonia licet susceptis, di relictis, th .sauro, hinc in Italiam vexit. Dueatum Barensem, a propriis liberis alie, navit. Ludoviea Maria piae memoriae, exhaeredem, alicujus etiam ligulae, plenepotentiariis Angianis, de palatinae omnia cum pulvisculo evertenti- , , bus dc exsortem Poloniam fecit. Aurum, clenodia, grandiS summa pro, venditis, O potiens, Rati boriensi, Dueatibus in dotem Nepti, di Angien- , si cessere. Ultra haec Rex optimus, exolvendo rigidis exactoribus legato, praeter annum gratiae, sive annuos reditus, ex vacantibus tot praese-,cturis gratuitam donationem J ducenta millia, a mensa propria in vim sa- , tisfactionis Legatario numeravit. Vrgebat, acriter, ac moleste Petrus, Bonsus Episeopus Biterensis, Legatus Gallieus, olenodiorum Regni ad ma- , nus suas extraditionem, nisi Exeeutores reginalis testamenti, Nicolaus, praZmovius, Archiepiscopus Gnemensis, Andreas Olgovius Episcopus, Culmensis vla Caneellarius Poloniae, Christophorus Pae Cancellarius, Lilvaniae, Ioannes Malachovius Reserendarius Regni, non sine periculo, offensionis se se praetensioni opposuissent. Finio Arehiepiscopi olim Gnese, nensis, Stanislai Larnhoxvshi, meaque nune sententia: nolo inquiebat , ad Gomanos domum meam cum Germano Rege reverti.
114쪽
Minus gratus ob memoriam Reginae, quae privatarum virtutum, illustri ec heroica fama, sed in publicum gravis, supra Reminam . nimia remandi, an turbandi vixit. Heu quantum negotii fuit, una cum muliere, uL alicubi Comidus., Gallia adverso rumore, etiam averso amore apud Polonos, eui e
, lamitatum nostrarum suena, oc fons vulgo debetur. Pacis cum Sueuo, affirmata securitas, belli mox insperata eruptio. Induviarum Stum, dori lentium, quae Gallica mediatione steterant, non defensa integri- , t . non coeruica violatio. Proximo jam praelio Pragensi ad Variavi, am distraciae polonae vires, GgsLewius cum flore Lituani equitatus ad , Tyhocinum, Lu mirictus eum robore hastatorum ad Cracoviam or- sui natus. Generalis expeditio multis mensibus ad Variaviam otiose in , castris habita, tandem di Bluta; Palatinatuum majoris Poloniae, Vothy-,niae, Russiae, proxime ante conflictum permisia discessio, splendido p suis nomine, per Davocurcium Legatum Gallicum ,Prussiae, Livoniaeque, ante omnia curata renuntiatio. Hoc extorquendi Prusiam consilio. , tractatuum paeis protractio. Ea protractione Transylvanorum, Cossaeorum, Vallachorum, Hungarorum, Moldavorum, totiusque Vicia, ni oris barbariet , conjuncta Suecis in Poloniam inundatio, rationum. , cur frustra Moschus oblatione Coronat a Polonis lactetur publicatio. νω Moschoviticis Legatis Regio monti exii ibitio, Electoris Brande burgis ci Biugostiam evouatio, factorum Uelavi ensium in deterius ibidem is teratio, Borussiae alienatio, Lemburgi, Butoviae, Elbingae,Drahimi pro adiga concessio ῖ ma sita Austriacum inter de Polonum discordia. Cae-ssariani exercitus ad Thorunium male a mi ea traisatio, Reginae Burlia num prosemo, oin se ijBruxellas, Fantoni Parisios abscondi in nati Sicinatio, mediatione Gallica, quae hinc stans. illine causam dixit, res Sues eorum morte Regis, di easibus tunc licet infracta, pactis Olivensibus, superior. Livoniae perpetua jactura; Regis Daniae foederati nostri a , tractatu Olivensi exelusio. Suceetaris, vivente di diu ignaro Rege,pr a motici, ob non designationem in comitiis Successoris , intemperans. αs semionem unionis minitans nomine M. D. Lilvaniae manifestatio .s Violenta consilia, corrupta judicia, judicum ex Equestri ordine ast sta deputatio. Magni civis prosuriptio, ejusdem ae pro eodem suppli ocantium immisericors repulsio, motus intestinus, collisio statuum; tu multus civilis interventu Andreae TrZebicii Episcopi Craeoviensis, prope compositi, mox insuper habiti, ad aestatem alteram protelatio. Utvanae militiae in viscera Regni inductio. cognataque cominus a O ma. α temere deletae legiones: vetus bellorum miles. Abrupti toties '' Regni Conventus. Monetae adulterinae aucta in immensiim vis. Tot vitia, dc propria Aulae, mulieris privatae de peregrinae potentia. R a gni Abdicatio. Confoederatio pro Neuburgi eo. Sexcenta alia mee po-spuli, Gallicarum factioitum partus censentur. Volitat etiam per ora,
, in Crimaea Taurica rem polonam a Galli, agitatam suisse, et fidem , utinam vanh adstruit frequentior in manibus Seytharum Galliei N a mismatis moneta, quam per commercia se vidisse aliqui affir triant. ,. Lumbresius Gallieus Legatus Praedium Pragense ad Uarsaviam, incendit, exasperando Electorem Brandeburgieum odiosa, re intem p , stiva relatione, nempe Polonos ad traftatum pacis cum Blo Rege Sueis ostiae propendera. Brandeburgi eum uti Vasallum, a tractatu exeludi
115쪽
a. Gi668 , quem prius in genua provolutum rebellionem deprecari Rex de Senais, JubeanL. Quod praeeipuae cause Elector. datis ad Imperatorem Ferdi- , nandum literis , Euhaesionis suae Meco assignavit, ac Regina coram, Bidgolliae retulita id vero nunquam publiae distum, ae licet sorte im, temperansi a doloris ferocius verbum Stephano Lorycinio Cancellario, Regni privatim e Xeidisset; non erat .prudentis ec amici Mediatoris, in , procinctu )am, ipsoque proxime furore belli, animum, ec arma Ele-,tioris irritare. Mahia, quique alij Galliol turbines, α faces oleum hulo , gni Raundebant, quo ruina Poloniae Suecus robustior domum A ,stelaeam facilius debilitaret. Evulgabant peregre arcaniora nostra, Tris, bucus San martinus, Badulus, Noerilus, Bolanenses caeterique noetea, diesque, magna inquiete. turbis, motibusque continuo Iactati, nisρο- , Hi, aud suspeetantes egimus. Gallisante tunc Aula. , Gallia foedus eum Mecis Poloniae in stam Fontenebit i66i sano , vit subsoribente Legato Todi, et fidem obstringente. aucturaturos Sum,cos Gallico aere exercitum numero millium duocleoim ad asserendam, armis in Polonia Electionem, majore parte Senatus nolui suffragante., Bona poloniae stetit. pacta haee postmodum Sueciae Statui rata non f , ille, ao perturbatis Polonicis comitios, de exercitu tumultuante, in , orem illam partem Senatus. tanquam Ajacem Augusti in Spongiam fiscubuisse... Redijt iterum animus Galliae sueeos ad tuenda armis censilia, de, Partea Aula polonae invitandi, egitque sedulb negotium Legatus Gai ,iacus Arnoldus Andilius de pomρο ne Stoel holmiae ioc,6 praeconcepis. Abdicationis Casim trianae fiducia, sed consilio Suediet, velut scriptis cesponserio declaraverunt, non visoni belli Polonici molem susti, nere principes praecendentes eum totsi impertu in se ooncitare: Pro , missam licet guarrantiani Christianissimi Regis, ingenti hostiumn . mero, de longinquia E Gallia auxili η, alijsque obstaeuus, difficilem ad-s modum, modo ne penitus impossibilem pedui. Remque pro Mecia sum, mi periecit plenissimam fore, si praesentem suum Statum tranquit. lam, oc omne σμή totius Regni non ob proprium aliquod emolumen . tum, vel interesse, sed salvem ad praecautionem aliquam, de Ru tuen , da in amita sui causam in minoritate Regis, xbsque Litu oonsensu, ordinum, tam certissimis& .nfinitia turbis, ae caliumitatibus expone, re audeat. Auditum insuper: metuendum a Poloniae ordinibu , ne ac- , ceptii semel per Regis Abdieationem Govae Electionis libertate, con- ,ἐra expectationem Aulae, ea conentur, quae non solum eius intenti , ni penitus adversa, sed oc personae Regis, ec Reginae maxim. perie .losa esse possent. Concilii sumque: non tamen alieno a re ipsa animo Sue
, clamesses modo tutior via monstretur.
,, Gallia comuijs imperi j Hectoralibus minimὴ verita est, inter cauo,sas obnuntiandi Austriaco ad Coronam 4mperialem Sacri Romani Im- per ij Elefloribus, de principum, ae Statuum Franeos ti Deputatis , , ubmissas nobis auxiliares copias, tanquam excitati belli noxam expos nere, violavaeque paeis Germanicae, Regem Hungariae invidia oneras re, quod daris Poloniae auxili, fortunam Suetieam intervertisset, qubasse bello Polonico, Moschovitico, Tartarieo. Transylvanico, Ut raynen νέi immiseuisset; petieruntque Legati pleni potentiari j Calliae, Gram, mondus, ec Lirin memoriali manthus proprias subscripto Austriacum ad reparanda Sueciae gravamina compelli. Quid ali id nisi ad revocans das e Polonia copias auxiliares. authoritate publica imperi, adstringi,
116쪽
. Crauoviam Suecis restitui, indefensam Poloniam armis tune hostilib9 A. ορά
is De Condaeo primipe jam meliora scripseram, di ecce in manus nie- nescio, cujus ordinaria posta seriptum, ad me inscriptum pluribus co-
,ram amicis allatum, magno scribendi ardore, styli aeumine, rerum Gaia, livarum curiosa peritia. Anonymus iste Condaeum Principem aterrimo ea, lamo depinxit . illum emeritae apud Gallos. ec jam consumptae, neque Po- .loniae suffecturae virtutis culpare. Fuisse Ilium, di ingentem gloriam Daris, danorum, nune laboribus fractum, viiijs juventutis enervem, pedibus d , relictum, sella gestatoria ferri solitum, otiolum, di praeteritarum rerum Sto- , ria duntaSax florentem, corpore non tam senecta, quam excessibus dubi- , litatum, Martem in acie, in Politiois ineptum, in praelio formidabilem, in, Aula contemptibilem, manu, quam contilio promptiorem, impietate erga, DEiam, ingratitudine erga amicos, violentia ingenij erga omnes nulli mor, talium cedentem. Objurgat idem Anonymus Condaeum nunquam innata, serociam ad humilitatem Christianam ,aerae Confessioni submisisse. Ra- , dZi-ilio Nostro Calvini Sectatori vescendis die Veneris carnibus Parisijs, convivam fuisse. Christianismum tanquam multis saeculis jam nauseantem, spernere, oc novandae Religionis desiderio flagrare, suismet sermonibus .pr , didisse, insignibus Galliae Reminis, quas nominare neque Polonorum inter, est, meo me deeet, pactam fidem ingrate, di turpiter non servasse. Duces , Bavillonaeum, di fratrem ejus Turentum, ultra aram amicos dese utile. A, Senatu Gallico decretum de excludendis Magarinianis postulasse, illoqua . , in)uriam juste renuente per emissarios suos faces Curiae prope admovisse, , ac Prodito tentati facinoris auctore. 6c suspendio damnato, metu indigna stionis popularis, silentem egisse. Illum non tam amore nostro, quam stu, dio, ut patrio solo emoveatur, de patria exoneretur, a Gallia promoveri., Illum Gallicae militiae assuetum, tyrocinium longe diversae apud Nos mili, tiae nec acturum, neque toleraturum. Illius ingenium a pace abhorrere, , nec bello sufficere. in illum, si Rex eligatur, bonum mistem perdidistis, , malum Regem creastis, vetus Romani Imperatoris quadraturum. Filium . . porro Angianum Ducem, ne spes crescentis Juli Polonis imponat, patri vi- ., iijs non tamen virtuti consimilem, vanae Storiae retinentem, arrosancta . . , sua Aulae Gallicae exosum dcc.,, Quisquis es, qui talibus istis oculos animumque meum implevisti, Gos, , Rutulusve Davus an Oedipus ater an albus oc tu Pavali Prusse, qui, Nuntium nuper Podoliensem agens, non esse cum DEO, qui favet Con-,daeo, ita vocem publieam, comiths Variacientibus erupisti Non satis, estis, ut virtutis Condaeanae gloriam, conlpirantibus invidiae, Eurisque., Notisque, magis radices agentem, magnorum gestorum cardinibus subni- i, xam apud orbem. apud me subvertatis. Connatalem velut esse sinistram, erga eminentes viros interpretationem individuam summa petere; calumis . , Diam, convicium, contumeliam, sortibus infligi, non tamen infigi bonis, authoribus doctus sum. Ego jure, ae libens, quod scripsi scribo. Condaeis, um militia clarum, experientia, ae sortitudine, alijsque magnis dotibus p . rem sceptro, de rebus Polonicis, moderandae praesertim ac redueendae in , Ordinem militiae nostrae percommodum videri. Sed Gallidi ejus Comites . , nobis fastidio, quorum turba notae insolentiae iterum Aulam nostram in- , undaret. Praeservida illa ingenia, de maxime Gallici Status, non sunt prois, genio nostrae gentis, proque forma regiminis Poloni. Grave Polonis, oe. innata decoris aemulatione intolerandum veniret, sua fortia gesta, sua b, belli, de pacis decora Gallis adseries: Mielseius olim noster clarissimus S,li Dux, oppugnatione Soholensi Ungarum Mogonem rejecit, quo Si phanus
117쪽
A. c. I668 , phanus Rex Ungarorum suorum sortitudinem jactantius aestimaret. Et , ta vox in publicum fertur cujusdam Galli. Aulam Polonam sectantis, stre- , nuos, di fortes Polonos esse. modo Gallici Praefecti armorum, imperium , tenerent. Auderet Gallica fin scribendo, de dicendo quidvis licentia, Re- l, gnum Poloniae inter beneficia Galliae computare: dii putarent cathedrae, i, definiret Sorbona, tuerentur Partamentarij per Henricum, di Condaeum. l, quin re Neoburgieum, Majestatem Christianissimam, in Polonicam Et , Aionem protendi. Legi Paris ijs in Gatheo librum; Repertorium juriuni R , gis Galliae Gallide Reeherses des drotis tum ad omnia Regna, tum ad' , Regmim Poloniae; risi vanidi eas, & falsidicas rationes, quibus tamen cre, dulitati populi serio illuditur, adeoque imponitur, ut Regem suum eve. ,hant ad DEOS, Galliam solam mirentur, caeteros Reges, populosque floc- , ei faciant. Quidquid litium, hostium, bellorum, Gallia habet, Regi, Re , gnoque Poloniae accresceret; obstrictoque foederibus secretis, beneficijs a- , pertis, Condaeo: Gallia an consilium omne, an imperium dia aret Lupam, rensem Cameram Varia via nostra moderantem pateretur. , Condaeus u ratus est, quod communi judicio non ad votum nostrii, , pronioribus Polonorum animis in caelibem adolescentem, qui novo conju- . , Sio amicam domum, di gentem Reipublicae arctius obstringeret. Ita Hen-
, ricum, Stephanum, Sigismundum necdum Matrimonijs illigatos MaNres . nostri Regno imposuerant. , De Condaei in Polonia amicis plane verum est, paria non facere, de, njuriae , quam gratiae vicem ab illis exsolvi. Acerrime In Galliam, di Cons dae nas partes insurgunt, qui Gallieis offuijs, Condaeique respectu saepi- , us non sine flagitio in Republica honores, opes, dignationem, popul Ari, facundia in Condaeum, favorisque auram, criminatione Gallicarum fa- , ctionum improbe venantes, mala, quae fecerunt, increpant, dc Grachi d.
, Condaeus acri verborum intutia a nonnullis laesus, scripsit in marmo, re, nee facile sensum doloris obliteraret, par ex nobis diffidentia, di odi . um veteri scito: proprium humani ingenij odisse, quem laeseris., Rex Christianii simus per foedus eum Electore Berotinense, promoti - , ora Condaei, di favori renuntians, studium, auramque omnem derivavit, in Neoburgum . Quid ergo Polonis accederet commodi, Condaeo Rege, , quando Gallia exsortem se sortunae, de evectionis ejus intelligeret pecu- ', niam nullam gratis dabit, gratuito nostro in Condaeum officio minime ob , noxiam habebimus Galliam. Sola invidia, diffidentia, an re inimicitia vici , norum principum, Caesaris, Sueel, Brandeburgici, in lucro erunt. Notum,in vulgus est, quam anxios habuerit, Imperatorem dc Brandeburgicum, , mirus ille Aulae nostrae in Condaeum favor, di popularium prima inelis natio, quibus conatibus, studijs, pecunia proco conetvibus opus adopti- bonis jam ad fastigium proxime perductum, per Ministros Isolam, di Hom, Verbe cium, subrutum, eversumque iverunt. Sueeia ipsa Gallis licet devin- ', ctissima insurgere Galliam, Condaeum vicino seeptro destinari, non lae
stis oculis aspexit: Imperator ultra binos milliones, grandem, di Dudatum, iam vaIorem plus dimidio excedentem summam numerare levioris dispen-
, dij duxit. ut suspectum Vieinum Condaeum seu Condaei Filium intra O- , pistam, α Ratiboriam toleraret.
118쪽
coHA EPISTOLAE A SERENISSIM DUCE NEGumaeo AE
LAudata Exuellentiae Vestrae studia, quibus se incolumitati Patria
impendit, animant calamum ad eXarandas has literas, uti aque
explicanda mea desideria Serenissimae Reipublicae Poloiiae prospe- ,ritati ita consulendi, ut nihil omnino velim, quod avitis liberrimae ', Gentis Juribus minimam labem aspergere possit, ac proinde hse,cellentia Vestra persuasum sibi habeat, nulla mihi prorsus foedera, esse cum quoquam vel Regum, vel Principum, quae liberis Electorum, votis importune me obtrudant. Neque in sanciendis illis foederibus, quidquam actum esse, nisi ita suadentibus di impellentibus primariis, Poloniae statibus, quibus tum temporis visum fuerat maximE Oppor- .. , , tun tam esse medium tuendae suae libertati, di avitis liberae Electionis, Juribus illa foedera. Novi, quam sanctas α illibatas sibi servari ve-,lit Serenissima Respublica liberas Elestionis leges, quas vel levissime, contaminare tam alienum est a me, quam fixum, firmumque ha-,beo. aliud in proposito Electionis Regiae ne8Otio non agere, quamli-,berrimis singulorum Eligentum votis meR desideria de inclyto Regno, bene merendi committere. Et cum probe mihi constet Excellentiam, stram, magna omnino inter suos pollere authoritate, tanto explic , tius , sensum meum aperio, quanto magis confido Excellentiam Ue- , stram sincerissimam hane meam voluntatem omni benevolentia prose, euturam esse. Equidem si providum Numen Elestorum libera uota in , meam sententiam inclinarit, faxo ut nemo unus sit, qui non pluribus, argumentis experiatur, se magis boni publici commodo , nec minoro, singulorum solatio desideriis fuisse suffragatum , cum primis vero ve-,lim Excellentiam Vestram certo certius sibi promittere, me liberal ins simo prorsus gratitudinis affectu praestitam mihi ab Excellentia Vestra ' i s benevolentiam , prosecuturum es , ut qui insuper non inter minima. , suffragatoriae mihi Electionis seliuitatem recenserem, si hoc etiam tem- spore ad Regium solium eveherer, quo EXcellentiae vestrae singularem is prudentiam, oc magnarum rerum feliciter gerendarum experientiam, mihi jugiter ad manum haberem,cum qua Rrgni curas partiri, re tan- , to felicius Regni prosperitati consulere possem. DEus servet Excellen-stiam vestram diu incolumem, et reddat Serenissimam Rempubl. felicem, sita toto animo desidero, nunquam defuturus.
Excellentiae Vestrae Amicus ad officia paratissimus
' Philippus urilhelmus eomes Palatinus Rheni
RESPONSUΜ PROCANCELLARII REGNI AD DUCEΜ ND
BI Has Epistolas Serenitatis vestrae insimul aeeepi; prior Italica e
orti anni gratulationem attulit, quam ego summo honori dueo, debe6que obsequIum Serenitati vestrae, quod me faventibus votis, , benevolentiae suae singulari documento cumulandum duxerit cui r , spondeo, DEum ex animo orans, ut Serenitatem vestram longaeva i , eoIiamitate viSentem, ec rerum omnium ex voto assiuentium incre-
119쪽
IUD , mentis selicem eum tota Serenissima Domo prosperriin conservet. diis, steriori Epistolae pro debita erga Principem observantia, libenti officio r , sponderem, nisi Religiosae apud nostrates habitae, Iegibusque di juramenis
isto praecustoditae Elemonis materiam contineret. Quam inconsulto Pria, mate, de Senatu verbo etiam attingere non ausim. ne vel minimam Pa. , triarum legum lineam transgredi videar, quod Serenitas vestra pro sua, prudentia boni consulere, meque gratia sua complecti dignabitur. Interim, Serenitati vestrae promptissimam obsequiorum meorum devotionem reve
BInis literi, Serenitatis vestrae diebus Februarij ad me datis, non respondere, inurbanitatis; respondere, Religionis, ae perieuli duco; utrumque tempero, nam responsi loco sit, testari, ambas mihi redditas, u- , nas per manus Comitis de Schlleben, alteras Variaria per veredarium di , rectum, silentij legem servavero declinando verbum, quo vel minimam, legum Patriarum lineam transgredi videar. Candidati nomen Serenitas. Vcstra praefert, quo cum sociare commutareque interim vocem, epistolas, , consilium super Eiectione, mihi praesertim Reges Ministro, legumque cu- , stodi, nisi consulto Primate, oc Senatu fas non est. Integre semier in R , pube hae vixi, eoque eandidius, di liberius, nulla pallescens culpa, aut euia, pae suspicione, di sentio, quae pro bono patriae velim, di quae sentio loquor. , Non ignorat Serenitas vestra, quam arctis legum, di solennis nuper jura, menti vinculis obstricti simus, quibus non prius , quam campo demum . illo Electorali. proximo mense Ma)o publich laxemur, solvamurque. Pru- , densa Serenitatis vestrae meam hane exeusationem honi consulere, mequo, gratia sua complecti dignabitur. Cui porrb devotissima obsequiorum prom- , Ptitudinem ex animo commendo. Lubaviae.
AD CARDINALEM OTU ONUM EIUSDEM PROCA
Usus jam milii plane legem iacit, ut pro incidente occasione recta, a
liberius Eminentiam Vestram compellem. Usus testatae erga me nevolentiae, eximiaeque humanitatis Eminentiae Vestrae faciet, ut seri-
, ptionem meam, vel si molestior sim, non dedignetur. Accepta pridem fa- , ma Dominum Hieronymum Lubomirshi Abbatem Tinecensem militiae rura .... , Ordinis s. Joannis Hierosolymitani nomen dedisse, simulque Abbatiae se Disero. , jusdem Tinecensis retentionem a Sanctissimo Domino nostro impetrasse, -UM. ι , tenui tantisper silentium, donee conserendi sermonem cum illustrissima, Domicio Nuntio Apostolico hisce in terris degente tempus locusque mihi. esset. Primo nunc adventu meo Variaviam, habito invicem colloquio, gra, dum postremo laeto informandi Eminentiam Vestram, ad Sanctam Se- , dem, quid de memoratae Abbatiae reservatione plerique Polonorum sen- tiamus, quidve legibus, di moribus patrijs conveniat, vel repugnet. Praepo- , sterum equidem videatur consilium post rem factam adferre, sed facien- , dum tamen duco, ne ad eustodiam legum impositus eo me nomine, de
, officio patria esse jussit γ negligentis silenth culpam sustineam. Clari in, Republ: Polona cives, avus paterque Domini Hieronymi Lubomirsei j equi-xtis Senatoria dignitate meruerunt, ut digni videant, quorum posteros non, minus Mominis, quam virtutis Hori edes, amemus, ornatosque auctis ho- , noribus cupiamus. Neque mihi illibenti esset honori. de emolumento Do- ini Hieronymi obsequi potius, quam intereedere, si trita, di nulli mol
Ma via fortunam suam provehere observaretque illud Romae olim dicto,
120쪽
Bene Pia Aelesiastita seularibus non eonferenda s
, lex Polonis usurpari solitum, moribus antiquis. Novitatem enim quidni A. Qi66ρ, istam appellem ὶ Cum omnes nationis meae equites Melitenses memoren-,tur, qui commendis tantum ordinis sui, ac saecularibus dignitatibus, de, Praefecturis varijsque bonorum Regalium ut vocant tenulis cumulabantur, , beneficijs Ecclesiasticis perpetuo caruerunt. Recenseo vultu mihi, di vir , tute novos. Principem Radrivilium, No od Norscium, CZarneeium, iudie, cium, Osolinium equites natalibus, de meritis quemque suis illustrem, de, Lubomiricio aequalem. Antiquiores aetatem meam superant. Scio tamen, illos, atque istos nullas Abbatias, vel majora ac minora beneficiorum Ee, clesiasticorum praetendere ausos, Senatorias curules saeculares insedisse, praeis, secturas, di Capitaneatus Regios, quibus Melesiasticae perlonae ex lego. arcentur, obtinuisse, non neminem commenda militari Posnaniensi in Pol , nia, in Litvama contentum egisse. Scio pristos equites ordinis Theut , nici Beatae MARim pariter Hierosolima tanos Prussiae nostrae insessores, , quos Cruciferos historiae nominant, clim Episcopatus quinque Varmien- , sis, Culmentis, Pomesaniensis, Sambiensis, Caminensis, multae Abbatiae, κ, praelaturae intra prussiam numerarentur, cum Dominii absoluti trecentos, propε annos in Prussia potirentur, rebusque suis, di opibus non segnia ., ter invigilarent; Ecclesiasticis tamen dignitatibus penitus abstinuisse. Suio, reperiri in monumentis nostris, quomodo Julio It pontifide Equites Cruelis, geri jus obtinendi Canonicatus Varmienses impetraverint, in eodem ta- , men pontifice melius insormato, facise concessio revocata di rescitia meis :, rit. Neque ignarus sum, in Italia, Gallia, Hispania, usu receptum Equia, tes Ord S. Joannis ad beneficia Ecclesiasti ea nullo diserimine admitti; sed, nobis uti multa ab illis Regnis diversa, ita retentio isthaee Abbatiae, legi, bus, moribusque Poloniae multum adversatur. Audeo legem Patriam alle, gare non licere a polono cive, contra jus Patronatus Regium, vel mini- , , mum attentari, dc mutata personae qualitate, prorogationem juris sine com, sensu Regio obtineri non debuisse, severe id legibus prohibitum, praese , tim interregni tempore parum conveniens videri, ut tali novitate conten , tiones nobis, di dissidia, quorum plus satis habemus, acerescant. Nec va- , ne subverendum, ut multi in nobilitate Polona sunt vita Caelibes, conditi- , one milites, spei immodici, quos ingens onu, egena nobilitas premit, de ' , quorum multitudini, ac eupiditatibus Regia beneficentia deficit, ne aper- , ta hac via ad Abbatias irrepant, vel irrumpant, praeeunte magno exemplo, Lu mirseij Equitis Abbatisque, quod non in persona ejus duntaxat con , sistet, sed ad plurimos, ae posteros, etiam valescet. Tali ratione mos jam, in Polonia habet pseudo - Episcopatus Graeco - Schismatteos non ab alijs, , quam a militibus impetrari, neque nostrates Catholici nobilitate, di mili- , , tia ini nes nupero bello Suetico Abbatias a Rege Sueco impetrare, bc ju- .re Dominij occupare, pudori aut Religioni duxerunt. paucos ante annos, Coadjutoria ad Abbatiam Tinecensem eidem Domino Hieronymo Lub , miricio admodum puero indulta fuit, de ecce non longa mora ejus exemin, plo sex, aut septem pueri Gninscius. Tegocius, Lesezynij duo, Ddn- , hossitis, Opalinius ad Abbatias ambitu parentum intrusi sunt. Alis isoris, te Regnis talia facilius evenire, ae tolerari possunt praevalidis rei Catho- , lieae viribus, de quod centenae aut sexcentenae Abbatiae inibi numerentur. , In Poloniae populari hoe Statu inter potentes Haereticos, aut male, dip . Iitice Catholicos nobis non licet esse tam beatis, ae viginti di aliquot non . plures intra Poloniam Abbatiae exactiorem justitiam distributivam requi- .runt. Quidsi ipsemet Dominus Lu mirseius privatae militaris sortunae peris, laesus as saeculares dignitates animum ad ijeiat, quam indecorum id, quam, ordini Ecclesiastico atque Sedis Apostolicae aut ritati praejudiciosum Ha risu