Lvereti De rervm natvra, libri sex;

261쪽

DE RERUM NATURA VI naturae, lapis hic ut ferrum ducere possit, quammagnetam an patrio de nomine Grai, Μagnetum quia fit patriis in finibus ortus). hunc homines lapidem mirantur quippe catenam 910 saepe ex anellis reddit pendentibus ex se. uinque etenim licet interdum pluresque uidere ordine demisso leuibus iactarier auris, unus ubi ex uno dependet Eupter adhaere ex alioque aliua lapidis uim uinclaque noscit: 15

usque adeo permananter uis perualet eius.

Hoc genus in rebus firmandumst multa priu quam ipsius rei rationem reddere pomis, et nimium longis ambagibus est adeundum; quo magis attentas auris animumque reposco. 920FLVERE AB OMNIBUS REBUS Principi omnibu ab rebus, quascumque videmus, perpetuo fluere ac mitti spargique neeemeat corpora quae feriant oculos uisumque lacessant. perpetuoque fluunt certis ab rebus odores; frigus ut a fluviis, calor a sese, aestus ab undis assaequori exesor moerorum litora propter. nec uarii cessant sonitu manare Per Rur .

denique in os salsi uenit umor ae9e RPOris, eum mare uerSamur Propter dilutaque contra cum tuimur miseeri absinthia, tangit amaror. 934 sque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenter

fertur et in cuncta dimittitur undique partis 30

nec mora nec requie interdatur ulla fluendi, perpetu quoniam Sentimus, et Omnia semper

909 alii sit

262쪽

Τ. LUCRETI CARI cernere odorari licet et sentire sonare. 33ςRARAS RES OMNIS ESSE Nunc omnia repetam quam raro e Pore sint reΗ commemorare quod in primo quoque carmine elaret. qui99 etenim, quamquam multas hoc pertinet ad resn eere, eum primis hanc ad rem protinus ipsam, qua de disserere adgredior, firmare necessest 40 nil esse in promptu nisi mixtum corpus inani. principio fit ut in speluncis saxa superna sudent umore et guttis manantibu stillent. manat item nobis e toto corpore Sudor, crescit barba pilique per omnia membra, per artus. Abdiditur in uenas ibus omnis, auget alitque corporis extrema quoque parti unguiculosque. frigus item transire per aes alidumque uaporem sentimus, sentimus item transire per aurum atque Per argentum, eum pocula plena tenemus. 960 denique per dissaepta domorum Saxea uoceSpervolitant, permanat odor frigusque vaposque ignis, qui ferri quoque uim penetrare sueuit. 'denique qua circum caeli lorica coercet morbida uisque simul eum extrinsecus insinuatur 966 et tempestatem terra caeloque coorta in caelum terrasque remotae iure facessunt; quandoquidem nihil est nisi raro corpore nexum. Huc accedit uti non omnia, quae iaciuntur corΡοra eumque ab rebus, eodem praedita sensu 960 atque eodem pacto rebus in omnibus a9ta. rincipio terram sol excoquit et facit are,

941 eorpus mixtum fort. orpus mixtum ad 942 ulo superne 954 957 nondum sanat

263쪽

DE RERUM NATURA Gat glaciem dissoluit et altis montibus altas extruetasQque niues radiis tabescere cogit; denique cera liquefit in eius post uapore. 96ssimis item liquidum facit aes aurumque resoluit, at coria et earnem trahit et conducit in unum. umor aquae porro ferrum condurat ab igni, at coria et carnem mollit durata calore. -barbigeras oleaster eo iuuat usque capellas, 70emuat ambrosia quaa uero, et nectare tinctus; qua nihil est homini quod amariu frondeat esca). denique amaracinum fugitat sus et timet omne

ungentum; nam saetigeris Subus acre uenenumst, quod nos interdum tamquam recreare uidetur. 975-at contra nobis caenum teterrima cum sit spurcities, eadem subus haec iucunda uidetur,

insatiabiliter toti ut uoluantur ibidem.

Ηο etiam superest, ipsa quam dicere de re adgredior quod dicendum prius esse uidetur. 80 multa foramina eum uariis sint reddita rebus, dissimili inter se natura praedita debentem et habere suam naturam quReque vimque. quippe etenim uarii sensus animantibus insunt, quorum quisque suam proprie rem percipit in se. 986nam Penetrare alio sonitus alioque saporem cernimus e Sucis, alio nidoris Odores. praeterea manare aliud per saxa uidetur, 1 atque aliud lignis, aliud transire per aurum argentoque foras aliud ultroque meare. nam fluere hac species, illae calor ire uidetur, atque aliis aliut citius transmittere eadem. MI

264쪽

Τ. LUCRETI CARI

seilleo id fieri cogit natura uiarum

multimodis uariana ut paulo tendimus antel eilicet id fieri cogit natura uiarum multimodis uariana, ut aut tendimus ante, propter dissimilem naturam textaque rerum. 0Quaprοyter, bene ubi hae eonfirmata atque locata Somnia constiterint nobis praeposta strata, quod superest, facile hinc ratio reddetur et Omnis 1000 causa patefiet quae ferri pelliciat vim. rincipio fluere e lapide hoc permulta neceSsest semina siue aestum qui discutit aera plagis, inter qui lapidem ferrumque est eumque locatus. hoc ubi inanitur spatium multusque uaeefit 100σin medio locus, extemplo primordia ferri in uacuum prolapsa cadunt coniuncta fit utqui anulus ipse sequatur atque ita corpore toto. ne res ulla magis primoribus ex elementis indupedita sui arte conexa cohaeret 1010 quam ualidi ferri natura et frigidus horror. quo minus est mirum, quod dicitur, ex elementis corpora si nequeunt e ferro plura coorta in uacuum ferri, quin anulus ipse sequatur; quod facit, et sequitur, donec peruenit ad ipsum 1015 iam lapidem aecisque in eo compagibus haesit. hoc fit idem cuncta in partis, unde uaeefitcumque locus, siue e transuers siue SuPerne corpora continuo in uacuum uicina feruntur;

uippe agitantur enim plagis aliunde ne ipsa 1020

sponte sua Sursum P Sunt conSurgere in auras.

ue accedit item, quare queat id magis esse,

265쪽

DE RERUM NATURA Ihaec quoque res adiumento motuque iuuatur, quod simul a fronte est anelli rarior aer factus inanitusque locus magis ac uacuatus, 1026

continuo fit uti qui post est cumque loeatus 1033 aer a term quasi prouehat atque propellat. 1026semPer enim circumpositus res uerberat aer;

sed tali fit uti propellat tempore ferrum, Parte quod ex una spatium uacat et capit in se. hic tibi quem memoro, per crebra foramina ferri 1030 paruas ad partia Eubtiliter insinuatus trudit et inpellit, quasi nauem uelaque uentus. 1032

enique res omnes debent in corpore habere aera, quandoquidem raro sunt corpore et aer 1035 omnibus est rebus circumdatu adyositusque.

hic igitur, penitus qui in ferrost abditus aer, sollicit motu semper iactatur eoque uerberat anellum dubio procul et olet intus; scilicet ille eodem fertur quo praecipitauit 1040

iam semel et partem in uacuam conamina sumpsit.

Fit quoque ut a lapide hoc ferri natura recedat

interdum fugere atque sequi consueta uicissim. exultare etiam Samothracia ferrea uidi et ramenta simul ferri furere intus ahenis 1045 in scapiis, lapis hic ames eum subditus esset: usque adeo fugere a saxo gestire uidetur. aere interposito discordia tanta creatur Proyterea quia nimirum prius aestus ubi aeris Praecepit ferrique uias p sedit apertas, 1050 posterior lapidis uenit aestus et omnia plena inuenit in ferro neque habet qua tranet ut ante. ogitur offensare igitur pulsareque fluctu ferrea texta suo quo pacto respuit ab se

266쪽

Τ. LUCRETI CARI atque De Re agitat, sine eo quod saepe resorbet. 10οβIllud in his rebus mirari mitte, quod aestus non ualet e lapide hoc alias impellere item res. pondere enim fretae partim stant, quod genu aurum; et partim raro quia sunt eum corpore, ut aestus Pervolet intactus, nequeunt inpellier usquam 1060 lignea materies in quo genere esse uidetur. -interutrasque igitur ferri natura locata aeris ubi acoepit quaedam corpuscula, tum fit, inpellant ut eam agnesia flumine Saxa. Nec tamen haec ita sunt aliarum rerum aliena, 1066 ut mihi multa parum genere ex hoc suppeditentur

quae memorare queam inter Se singlariter apta. saxa uide Primum sola Olescere calce.

glutine materies taurino iungitur una, ut uitio uenae tabularum saepius hiscant 1070 quam laxare queant compage taurea uincla. uitigeni latices aquai fontibus audent misceri, eum pix nequeat grauis et leue Olivom. purpureuSque colo conchyli iungitur uno corpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam 1076 non si Neptuni fluctu renouare Operam deS,

non mare Si totum uelit eluere omnibus undis. denique non auro re aurum copulat una

aerique aes plumbo fit uti iungatur ab albo cetera iam quam multa licet reperire quid ergo ' 1080 nee tibi tam longis opus est ambagibu usquam,

nec me tam multam hic operam consumere Rr St, sed breuiter paucis praestat comprendere multa.)-quorum ita texturae ceciderunt mutua contra,

267쪽

DE RERUM NATURA Gut caua conueniant plenis haec illius illa 1085 huiusque inter se iunctura haec Ptima constat. est etiam, quasi ut anellis hamisque plicata inter se quaedam possint coplata teneri; quod magis in lapide hoc fieri ferroque uidetur. PESTILENTIA UNDE CREATUR Nunc ratio quae sit morbis aut unde repente 1090

mortiferam possit cladem conflare coorta morbida uia hominum generi pecudumque catervis, expediam. Primum multarum semina rerum esse supra docui quae sint uitalia nobis, et contra quae sint morbo mortique necessest 1095 multa uolare. ea cum casu sunt forte coorta et perturbarunt caelum, fit morbidus aer. atque ea uis omnis morborum pestilitasque aut extrinsecus ut nubes nebulaeque Superne Per caelum ueniunt, aut ipsa saepe coorta 1100 de terra surgunt, ubi putorem umida nactast

intempestiuis pluuiisque et solibu ieta.

-nonne uide etiam caeli nouitate et aquarum

temptari procul a patria quieumque domoque adueniunt ideo quia longe discrepitant res 1106 nam quid Brittannis caelum differre putamus, et quod in Aegypto est qua mundi laudicat axis iquidue quod in Ρonto est differre, et Gadibus atque

usque ad nigra uirum percocto saecla colore )quae eum quattuor inter se diuersa videmus 1110 quattuor a uentis et caeli partibus esse, tum color et facies hominum distare uidentur

268쪽

T LUCRETI CARI largiter et morbi generatim saecla tenere.

-est elephas morbus qui propter flumina Nili gignitur Aegypto in media neque praeterea usquam. 1116 Atthide temptantur gressus Oculique in Achaeis finibus. inde aliis alius locus est inimicus

partibus ac membris uarius concinnat id aer. roinde ubi se caelum, quod nobis forte alienum, commouet atque aer inimicus serpere coepit, 1120 ut nebula ac nubes paulatim repit et omne qua graditur conturbat et immutare coactat; fit quoque ut in nostrum eum uenit denique caelum, corrumpat reddatque sui Himile atque alienum.

haec igitur subit clades noua pestilitasque lao aut in aquas cadit aut fruges persidit in ipsas

aut alim hominum pastu pecudumque cibatus, aut etiam suspensa manet uis aere in ipso et, cum spirantes mixta hinc ducimus auras, illa quoque in corpua pariter sorbere necessest. 1130 consimili ratione uenit bubus quoque Saepe pestilitas et iam pigris balantibus aegror. nec refert utrum nos in loca deueniamus nobis aduersa et caeli mutemus amictum, an caelum nobis ultro natura eoruptum 1136 deferat aut aliquid quo non consuevimus uti, quod nos aduentu possit temptare recenti. DE PESTILENTIA ATHENIENSIUM Haec ratio quondam morborum et mortifer aestus

finibus in Cecropis funestos reddidit agros

uastauitque uiaa, exhavait civibus urbem. 1140 nam penitus ueniens Aegypti finibus ortus,

269쪽

DE RERUM NATURA VIaera Permensus multum camPosque natantis,

incubuit tandem populo Ρandionis omni, inde cateruatim morbo mortique dabantur. -Ρrinclyto caput incensum feruore gerebant 114sset duplicis oculos suffusa luce rubenteS. sudabant etiam fauces intrinaecus atrae Sanguine et ulceribu uocis uia saepta coibat atque animi interpres manabat lingua cruore debilitata malis, motu grauis, aspera tactu. 1160 inde ubi per fauces pectu complerat et ipsum morbida uia in eo maestum confluxerat aegris, omnia tum uero uita claustra lababant. spiritus ore fora taetrum uoluebat odorem, rancida quo perolent proiecta cadauera ritu. 1155 atque animi prorsum uires totius ς et omne languebat corpus leti iam limine in ipso. intolerabilibusque malis erat anxius angor adsidue come et gemitu commixta querella. Singultusque frequens noctem per saepe diemque 1160

corripere adsidue neruos et membra coaetans dissoluebat e , defemo ante fatigans. Nec nimi cuiquam posse ardore tuericorporis in summo summam ferueScere Rrtem,

sed potius tepidum manibus proponere tactum 1165 et simul ulceribu quasi inuatis omne rubere corpuS, ut Si per membra sacer dum diditur ignis intima pars hominum uero flagrabat ad osSa, flagrabat stomacho flamma ut fornacibus intus. nil adeo posses cuiquam leue tenueque membris 1170

270쪽

T LUCRETI CARI uertere in utilitatem, at uentum et frigora semper. in fluuios partim gelidos ardentia morbo membra dabant nudum iacientes corpua in undaS.

multi praecipite nymphis putealibus alte 1178

inciderunt ipa uenientes ore patente: 1174 insedabiliter siti arida, OrPOr meTSRns, aequabat multum paruis umoribus imbrem. -nec requies erat ulla mali defessa iacebant 1177 corpora. mussabat tacito medicina timore, quippe patentia cum totiens ardentia morbis 1180

lumina uersarent oculorum XPertia Somno.

ultaque praeterea mortis tum signa dabantur, perturbata animi mens in maerore metuque, triste supercilium, furiosus uoltus et acer, sollicitae porro plenaeque sonoribus aures, 185ereber spiritus aut ingens raroque coortus, sudorisque madens per collum splendidus umor, tenuia aput minuta, croci contacta colore salsaque per fauces rauca uix edita tussi. in manibus uero nerui trahere et tremere artus 1190

pedibusque minutatim succedere frigus non dubitabat item ad supremum denique tempus

tenue, cavati oculi, cava tempora, frigida pellis 'duraque in ore iacet rectum frons tenta,ebat. 1196 nec nimio rigida mi artus morte iacebant. octauoque fere eandenti lumine solis aut etiam non reddebant lampade uitam. uorum siquis, ut est, uitarat funera leti,