장음표시 사용
51쪽
nis sugae similem profectionem fecissiet , hostium impetum
sustinere non posset, praesertim quos recenti victoria esserri sciret, literas Caesari mittit quanto cum periculo legionem ex hibernis educturus esset, rem gestam in Eburronibus perscripsit, docet omnes equitatus peditatusque trebirorum. tribus millibus passuum a suis castris consedisse. Casar mira celeritate venit ad Nervios , ibique copias Ambiorigis Cice. ronem legatum cum legione secunda delere meditantes, Am-hiorige fugato celeriter superavit eaq; de victoria Labieno ve. locissimum nuncium misit. Hac fama ad treberas perlatatari Induciomarus, qui postero die castra Labieni oppugnare de- creverat, noctu fugit omnesque copias in trebiros reduxit . Deinde totius sequentis hyemis nullum tempus intermis runt, quin trans Rhenum legatos mitterent civitates solicitarent pecuniasque pollicitarentur, magna parte exercitus Romani interfecta minorem dicerent superesse nec tamet ulli civitati Germanorum persuaderi potuit ut Rhenum transirent cum se ex his expertos esse dicerent Ariovisti bello, non esse fortunam temptandam. Hae spe lapsus Induciomarus nihilominus copias cogere , arma exercere a finitimis comparare , exules dampnatosque tota Gallia magnis praemiis ad se allicere cepit; ac tantam sibi jam his rebus in Gallia
auctoritatem comparaverat, ut undique ad eum legationes concurrerent, gratiam amicitiamque eius publice privstimque peterent. Ubi intellexit ultro ad se veniri altera ex parte Senones Carnodisque conscientia facinoris instig ri, altera Nervios Attuatico ue bellum Romanis parare ne sibi voluntariorum copias desere, si ex finibus suis progredi cepisset, armatum concilium indicit. Hoc more Gallorum initium est belli, in quod communi lege omnes puberes armati convenire coguntur, qui ex hu novusimus venit in conspectu moritudun. -- - crauratum necauur. In eo concilio Cingetoria
52쪽
gem alterius Principem factionis,generum suum, quem suis pra demonstravimus Caesaris fidem secutum ab eo non cesis me, hostem iudicandum curat bona ejus publicat. His reis bus consectis in concilio pronuntiat accersitum se ab omnibus Senonibus & Carnotibus aliis compluribus Galliae civitatibus hoc iter facturum per fines Remorum eorumque populatu rum agros ac Irius quam id faciat castraLabieni oppugnaturum, es quae neri velit praecipit.
LAbienus cum &loci natura Sc manu munitissimis castris se
teneret de suo & legionis periculo nihil timebat, dc nequam occasionem rei bene gerendae dimitteret cogitabat. Itaque a Cingetorige atque ejus propinquis oratione Inducto mari cognita, quam in Concilio habuit, OnuntiumJ circummittit ad finitimas Civitates equitesque undique evocat; his certum diem conveniendi dicit : interim prope quotidie cum omni equitatu Induciomarus sub castris eius vagabatur alias
ut situm castrorum cognosceret, alias colloquendi aut territandi causa; eq vites plerumque omnes tela intra vallum conciebant. Labienus suos intra munitiones continebat timorisque opinionem quibuscunque poterat rebus augebat, cum maiore in dies contemtione Induciomarus accederet, nocte una intromissis equitibus omnium finitimarum civitatum quos accerscendos curaverat tanta diligentia omnes suos custodiis intra castra continuit, ut ea res nulla ratione enuntiari aut ad trebiros perserri posset. Interim Induciomarus ex consuetudine quotidiana ad castra accedit atque ibi magnam partem diei consumit equites tela conjiciunt & magna comtumelia verborum Romanos ad pugnam evocant; nullo autem a Romanis responso dato, ubi visum est sub vespero dispersi ac dissipati discedunt. Subito Labienus duabus portis omnem equitatum emittit, praecipit atque interdicit, perterritis hostibus, atque in fugam conjectis, quod fore, sicut accidit,
53쪽
videbat,omnes unu petant Induciomarii neve quisquam prius altu vulneret qua vi illum interfectum videret,quod mora reli. quorum spatium nactum illum effugere nolebat; magna proponit his qui occiderint praemia, submittit equitibus collo tes subsidio. Consilium hominis comprobat fortuna & cum uia uda omnes peterent in ipso fluminis vado deprehensus Induciomarus interficitur, caput ejus refertur in castra, redeuntes equites quos possunt consectantur 3c occidunt. Hae recognita omnes Eburonum & Nerviorum quae convenerant
copia discedunt pauloque habuit post id factum Caesar Galliam quietiorem.
lNterfecto induciomaro ad elus propinquos a trebiris imp
rium desertur. Illi finitimos Germanos sollicitare dc pecuniam polliceri non desistunt. Cum a proximis impetrare non possent, ulteriores temptant, in Ventis nonnullis, civitates iureiurando inter se confirmant obsidibusque de pecunia cavent, Ambiorigem sibi societate&taedere adiungunt. Quibus cognitis Caesar concilio habito cum reliqui praeter Senones &Carnutas trebirosque venissent, totus & mente & animo in bellum treberorum dc ambiorigis succensus, cum senonibus Carnutisque paciscitur acceptis eorum obsidibus. Erant me. napii propinqui Eburonum finibus perpetuis paludibus silvi que muniti, qui uni ex Gallia de pace ad Caesarem non mis rant. Cum his erat hospitium Ambiorigi, idem peἡ trebiros in amicitiam germanorum pervenerant. Haec prius Ambiorigi detrahenda auxilia existimabat suam ipsum bello lacesseret. Hoc inito consilio totius exercitus impedimenta ad O. hienum in trebiros mittit, duosque ad eum legiones ,roficisci iubet, ipse cum suis legionibus expeditis quinque in Me. napios proficiscitur illi nulla coacta manu loci praesidio freti in silvas& paludes coniugiunt, suaque eodem confirunt Caesar
54쪽
Caesar partitis copiis cum centurione Fabio & Mareo Crasso quaestore celeriter effectis pontibus adit tripertito , aedifi. eia vicosque incendit magnoque pecoris atque hominum numero potitur. Quibus rebus coacti Menapii legatos ad eum pacis petendae causa mittunt: ille obsidibus acceptis hostium se numero eos habiturum confirmat, si aut treber aut Ambiorigem aut eorum legatos finibus suis accepissaent. His rebus confirmatis Comitum Attrebatem cum equitatu
custodis loco in Menapiis relinquit.
l rhaee treberi agnis coactis peditatus equitatusque eo.
piis Labienum cum una legione quae in eorum finibus h emabat, adoriri parabant jamque ab eo non longius via bidui aberant,cum duas venisse legiones missu Caesaris commscunt, positis castris a milibus passuum XV auxilia Germanorum expectare constituunt. Labienus cognito hostium consilio sperans temeritate eorum aliquam fore dimicandi saeuutatem, quinque cohortibus praesidio impedimentis relicto cum viginti quinque striginta quinqueJ cohortibus magno equiistatu contra trebiros proficiscitur dc mille passuum relicto spatio castra communit. Erat inter eos & Labienum dissicili transitu flumen ripisque praeruptis. Hoc neque ipse transire in animo habebat neque treberos transituros existimabat. Augebatur quotidieauxiliorum spestreveris Labien' loquitur in concilio palam: cum Germani appropinquare dicantur sese suas exereitusque fortunas in dubium non devocaturum
di posterq die prima luce castra moturum. Celeriter haec adtreuiros deferuntur, & ex magno suorum equitatus num ro non nullos Gallicis rebus favere natura cogebat Labie-- nus nocte tribunis militum primisque ordinibus coactis
quid esset sui consilii proponit&ovo facilius det hostibus ti-τC moris
55쪽
is Treverorum. moris suspicionem majore strepitu & tumultu quam puta.
eae rei fert consuetudo, castra moveri jubet. Hiis rebus fugae similem profectionem essicit. Haec quoque per exploratores ante lucem ad Trebiros deserunturi vix agmen novimmum extra munitionem processerat cum Galli cohortati inter se ne speratam praedam ex manibus dimitterent, Io gum esse perterritis Romanis Germanos expectare neque ruam pati dignitatem ut tantis copiis tam exiguam manum praesertim fugientem adoriri non audeant , flumen transirect in loco iniquo bellum committere non dubitarunt. Quod fore suspicatus Labienus ut omnes citra flumen eliceret e dem usus simulatione itineris placide egrediebatur. Cum romissis paululum impedimentis atque in tumulo quodam collocatis cohortatus milites simul signa ad Gallos converti ac emque dirigi iubet, paucis turmis ad impedimenta dimissis. reliquos equites ad latera disponit. Romani celeriter elamo re sublato pila in trebiros mittunt. Illi ubi praeter spem quos fugere credebant, infestis signis ad se ire videre, i petummodo ferre non potuerunt ac primo concursu in fugam conjecti, proximas silvas petierunt quos Labienus equitatu consectat .magno numero interfecto, compluribus captis, pamcis post diebus civitatem recepit. Nam Grmani qui auxilio venerant, percUta treberorum fuga sese domum contes xunt. Cum litis Induciomari propinqui, qui defectionis aut res faerunt, comitati eos ex civitate excesseriant, Cingemtorigi quem ab initio permansisse in ossicio demonstravim principatus atque imperium est traduum.
CAEar vero postquam ex menapiis venit in trebit os, dii
bus ex causis Renum transire Voluit, quarum erat alte. ra quod contra se auxilia treberis miserant, altera ne
Ambiorix receptum ad eos haberet. Flamo in Trebula prae-
56쪽
sdio ad pontem relicto nequis ab hiis subito motus oriretur, cum reliquis copiis contra Suevos qui auxilia treberis miserant Renum transivit. Non alienum videtur esse, de m ribus trebirorum vel Gallorum proponere quibus videlicet, morib' ex parte fied est laesum,quod est Roanis habuerant. In creberis non solum in omnibus pagis & partibus, pene etiam in singulis domibus, factiones earumque factionum. principes iuerunt, qui summam autoritatem ex iuditio hahebant, quorum ad arbitrium iudiciumque summa omnia um rerum consiliorumque redibat, idque ejus causa antiquitus institutum est, nequis ex plebe contra potentiorem amxilii egeret suos enim quisque opprimi dc circumveniri non patitur, neque enim aliter si faciant ullam inter suos habent autoritatem. Haec eadem ratio est in summa totius Galliae namque haec civitas ideo detrimentum sustinuit quod alterius tactionis erat Induciomarus, alterius Cingetorix.
ωN ea sicut in omni Gallia, eorum hominum qui in aliquat numero & honore censentur genera erant duo, nam plebs pene servorum habebatur loco, quae per se nihil audebat nulli adhibebatur consilio plerique cum aere alieno aut magnitudine tributorum aut iniuria potentioru premebantur,in nruitutem se dicabant nobilibus, in hos omnia iura quae domini in servos. Sed de his duobus generibus alterum erat Druidum hoe est Philosophorum , alterum equitum. Illi rebus divinis intererant; sacrificia publica ac privata procur
bant , resigionem interpretabantur, ad hos magnus adolescenistium numerus disciplinae causa concurrebat, magnoque hii erant apud eos honore; nam fere de omnibus controversiis
publicis privatisque constituebant, dc si quod facinus admis. sum, si caedes secta, si de haereditate de finibusque controversia erat, iidem decernebant praemia Penasque constituebant.
57쪽
Si quis autem privatus aut populus eorum decreto non obe diebat, interdicebant. Haec paena apud eos gravissima, ab hiis omnes discedebant aditum sermonemque fugiebant, neo quid ex communione incommodi acciperent, neque hiis petentibus ius reddebatur , neque honor ullus communicabatur. Hiis autem omnibus Druidibus praeerat unus , qui summam inter eos habebat autoritatem. Hoc mortuo si quis ex reliquis excelluit dignitate, successit,aut si erant pares plures, suffragio Druidum eligebatur. Nonnunquam etiam armis de principatu contendebant. I ii certo tempore anni in finibus Carnotum, quae regio totius Galliae habetur media, eonfidebant in loco consecrato; huc omnes undique qui controversas habebant conveniebant, eorumque decretis iudieiisque parebant. Disciplina in Britannia reperta atque inde in Galliam translata existimatur. Et qui diligentius eam rem cognoscere volebant plerumque illo discendi causa proficiscebantur. Druides immunes a bello esse consueverant neque tributa unquam cum resiquis pendebant, militiae
vacationem, omniumque rerum habebant immunitatem.
Tantis excitati praemiis, multi & sua sponte in disciplinam veniebant, & a parentibus propinquisque mittebantur. Itaque nonnulli annos vicenos in disciplina permanebant, ne. que fas esse existimabat eam literis mandare, cum in reliquis rebus sere publicis privatisq; rationib'Graecorum uterentur literis. Id nobis duabus ex magnis causis instituime videntur, quod neque in vulgus efferri disciplinam vellent, neque eos qui discebant, literis confisos minus memoriae studere, quod plerisq; accidit ut praesidio literarii diligentia in perdiscenuo ac
memoriam amittant.In primis hoc volebant persuadere, non interire animas, sed ab aliis postmortem transire ad alios. ANqve hoc ad virtutum excitare putabant metu mortis notecto. Multa praeterea de sideribus atque eorum motu de mundi
58쪽
mundi Sterrariim magnitudine, denatura rerum,de vi ac potesate Deorum disputabant,& juventuti tradebant. Alterum genus erat equitum. Hi cum erat usus atque aliquod bellum acciderata quod ante Caesaris adventum sere quotannis accidere solebat uti aut ipsi iniurias inserrent, aut illatas propulsarent, omnes in bello versabantur; atque eorum ut quisque erat genere & copiis amplissimus, ita plurimos ci ca se ambactos clientesque habebati Hanc unam gratiam potentiamque noverunt. Natio erat omnis Gallorum adeo dedita religionibus, atque ob eam causam qui erant assecti gravioribus morbis, quique in periclis proeliisque versabantur aut pro victimis homines immolabant, aut se immolaturos vovebant, ministrisque ad ea sacrificia. Druidibus utebantur quod pro vita hominis nisi vita hominis redderetur nopos aliter deoru immortali si placari numina arbitrabantur.Puulice-rue Hus generis habebant instituta sacrificia. Alii magnitu-ine imani simulachra habent,qvoru contecta contextaJviminibus membra vivis hominibus complebant quibus succensis circumventi flamma exanimabantur homines. Supplicia eorum qui in furto aut latrocinio aut aliqua noxa forent com prehensi gratiora Diis mortalibus esse arbitrabantur. Sed cum eius generis copia deficeret, etiam ad innocentum supplicia descendebant; Deum maxime Mercuriu colebant. Hu-aus erant plurima simulachra, hunc omnium artium inven. torem ferebant, hunc viarum atque itinerum ducem, hunc ad quaestus pecuniae mercaturasque habere vim maximam arbitrabantur. Post hunc Apollinem Martem, Jovem, & Minervam. 6e his eandem quam reliquae gentes habebant opinionem Apollinem morbos depellere, Minervam opera soperumJ atque sacrificiorum initia tradere, Jovem imperium cc teste tenere, Martem bella regere, huic cum bello dimicandum laret ea, quae bello cepissent plerumque devovebant, quae
59쪽
superarent, capta animalia immolabant, reliquas res in unum locum conferebant. Multis in civitatibus harum rerum exstructos tumulos consecratis locis olim & adhue coh*Leari licet. Namque snequed saepe accidit ut neglecta quispiam religione aut scapta J occultare aut posita tollere auderet gravissimumque supplicium ibi horum delictorum cum cruciatu constitutum erat. Treberi se sicut & omnes Gallia Dite patre prognatos, praedicabant idque a Druidibus proditum dicebant, ob eam causam spatium omnis temporis non numero dierum sed noctium finiebant ; na- . tales & mensium & annorum initia sic observabant . ut noctem dies subsequeretur. In reliquis vitae instutulis hoe fere . reliquis gentibus disserebam, quod suos liberos, nisi cum adolevissent ut munus militiae sustinere possent, palam ad se adire non patiebantur, filiumque in pueri. li aetate in conspectu patris in publico assistere turpe. Viri ovantas pecunias dotis nomine accepissent tantam ex suis honis existimatione facta cum dotibus communicabant. Hu. Ius omnis pecuniae coniunctim ratio habebatur , Ductusque servabantur ut cuJus vita superavisset ad eum pars utriu due cum fructu superiorum temporum perveniret. Viri in uxores sicut in liberos vitae necisque habebant potestatem& cum pater familiae illustriore loco natus decessisset ejus pro-ninuvi conveniebant & de morte si res in suspicionem v nisset, de uxoribus in servilem modum quaestionem habe-hant & s compertum, igne atque omnibus tormentis excrinciatas interficiebant. Funera erant pro cultu spro captuJGallorum magnifica & sumtuosa omnia, quae vivis cordi fuisse arbitrabantur, in ignem inferebant dc animalia ac paulo suora hanc memoriam servi di clientes quos ab his dilectos esse constabat, iustis confectis una cremabantur. Habebant &Me lestibus sancitum, siquid de republica a finitimis rumore
60쪽
accepissent, uti magistratum deferrent neve eum alio aliquo communicarent quod saepe homines temerarios atque imperitos falsis rumoribus terreri & ad facinus impelli dc de summis rebus consilium capere cognitum est. Magistratus quae visa erant occultabant quae esse utilia judicassent, multitudini prodebant de re publica nisi per concilium loqui non concedebatur.
CAE r igitur sicut praediximus, Cingetorigi principatum
treberorum concessat, civitati, ob egregiam inse& . ne meritam Cingetorigis fidem, Sc societatem pristinam ct libertatem indulsit; Ipse omni Gallia quae saltu pyrenaeo alpibusque & monte Cebenna qui est ad Occidentem urbis Trebirensis,& fluminibus Reno ac Rodano continetur,patetque in circuitu ad bis & tricies centum millia passuum in provinciae formam redacta, stipendii nomen imposuit excepta ut diximus Trebirorum civitate propter ejus antiquissimam auctoritatem & Cingetorigis egregiam fidem, Sc se Romam ire disposuit. Sed cum intellexisset a Pompeio & Senatu rebumphum sibi ob invidiam denegari, reversus in Galliam Germanos & Gallos in amicitiam sibi ascivit & eorum auxilia magna accepit.. Cui&Trebiri nihilominus auxilia contulere. Grata fuit Gallis haec belli administratio videlicet vi. dentibus ad Romam bellum referri, a qua sibi dudum penta Caesarem fuerat illatum, qua multitudine vilius Caesar Pom- tum dc Senatum Roma expulit, postea mortem coegit, 'fi'. imuit, post aliquantos annos aienatoribus occisus lateriat.'