De differentiis medicamentorum et causis diversarum virium ac facultatum in medicamentis tractatus pulcherrimus exceptus ex ore enarrantis quartam partem primi libri Avicennae

21쪽

tes artis Medicae, qui situ squalso, reo inquinati & obscur ati aliquandiu latuerunt. Huius est haec quam edimus Epitonae de medicamenis torum disterentiis, in qua ut artio

sex, miro acumine,& dexteritate maxima breuitate tanta, quantam imitari quiuis non poterit, disceroni qualitates,ac uires seu facultates medicamentorum,s causas, quantum fieri potest ostendit atq; explicat, uelut in tabella qua cum Galenus fusissime disputat conspiatienda proponit,multa etiam a Galeno uel consulto praetermissa uel eruditorum iudic' aestimanda relicta,explet ac declarat. Estq; meo iudicio dignissima , quae mutoum studiosorum manibus assidueteratur,imopccioribus infixa tininclusa

22쪽

inclusa circumseratur perpetuo, Immensor enim huius doctrinar utilitates notae sunt . Ne igitur hi qui solidam cognitionem uirium multiplicium in medicamentis Sc causa, rum expetunt, huius Isagogae seu.ctu priuentur, etsi expressa est aliis bitamen cum exemplaribus desti,

tuamur, excudi curauimus denuo,

8 sub tuo nomine Doctilis me Christophore publicamus, uultestare murae huius beneficii nobis autorem esse,ac tibias qui hac do,

in fruentur , se gratitudinem debere intelligant, tum ut priuautim ego quoin meam tibi beneuo, lentiam 8 obseruantiam declaravrem, Deus aeternus Pater Domini

nostri Iesu Christi & te regat ac scruci, doliarum regionum Ecclesias

23쪽

ac studia literarum in nostra urbe

tueatur, nec sinat extingui lucem Euangeli sui,5 ceterarum artium, nec sinat fieri maiores uastitates, Ha Meum toto pectore ardentero ramus, Data Uuiteberga caleno

dis Martii, quo die Sylla Athenas

expugnauir, qus iterunt domi, cilium Gedes sapientiae Grecs multos annos,& satis cru deliter in ciues sarunt. Tao

lem a nobis o Iesu Christe Tyrannidem cla

menter auerte,

Vale.

25쪽

VM NINTERPREtatione quarta partis pria

in Libri Auicemiae iam deae venerimus ad id in quo agitur de medicamentis Cp i spretium iudicauimmotu ad c quae ab Avicenna diacuntur, tum ad alios quosv us quamplurimos, qui in huc arte occurrunt,omnos medicamentorum differenti certa uia ac ratione explicare. Vix enim exprimi potest quantae utilitati, emcommodo ad urinti opera collaturum sit, quod intendimus. Suppomnamus igitur medicamentum , sicut C alimcuo tum referri oportere ad corpus humanum, Circa quod omnino uersatur medici facultus, Supponarimus tram medicamentum C pro Veneti fumi apud antiquos, m pro eo quod ad salutem infert, sicut rapud Graecos pharmacum. Quibus ita suppositis, dicimus omnes medicamentorum disterentia a tribus principij poti inieoriri, indelicet abessentiaci uiribus sivi facultariabus, ab actionibus. Quantam igitur ad ei Ventium attinet, eam duisplicιter consideramus licundum proximam materiam,vel f 'cundum formam, quam ub tantialem vocalit Medicamenta fecundum alcriam confide, rata

26쪽

rata quasdam habent diser si quae fiunt tanqua

babitu quidam actu existentes, quo uin uero qua sunt merae potentiae. Differentiae igitur quaesunt habitus,sumuntur pcnes uarios modo subiecti, ut raritas,densit mi uitas, grauitas urities, mollities,lenitas,un critas, crasitudo enuitas, sciditas rubilitas, urites mollities, plenitudo, Vacuitas. Sunt enim hi omitta habitus quidam ex uaria commixtione humidi crscci, pcr actionem calidi in materia mixtor mi

Aliaeucro differentiae quae ex se nullum actum prael ferunt, scd tantum pasibiles sunt scelus iusubiecto per cunilcm mixtionis rationem imprcsi, tot fcretum a cilici tum d philosophis numi runtur.Videlicet quod indurari sic l,quod non induis rari, κRTO Graeci uocant squabile,non liquabile mdcfactibile,non adcfictibile,ruptile non rupti it rangibile, non frangibile, lex ac inflexilla, ce-dciis actui non cedo' tactui,comprcsae non compresu , sci de non ci deformabile non formatabile, πλαs uocant, dilatabile non dilutabile quod teri potnt,quod non cri clixabile non clixa bile,uaporabile inuaporabile, cremabile non crerimabile, in laminabile non in luminabile. Si bibile non fus bile .Hae fa sunt di scirentia in mixtorum uterua

27쪽

reperis,quarum ratione uigidae qu*θcties insin

gi sic mintus aptae ad patiendum cuduntur, harirum omnium notiones, prinio fingit itim colui uissimus,postea carundem causas explicabimus. Primo igitur cum dicimus, quod durari, quod non durari potest ciligimus,quod graeci πη'TolsC απκκ7o' dicitnt,quod nonnulli inici retuntur congelabile non congclubile. Sunt enim quaedam, quae jacile congclantur c indurantur, ut aqua Cr cera, Cr huius modi,quaedam quae nullo modo conssclari indurarive qucunt,ut oleum, e maior pars pinguedinum σbutorum . Quaedam licro congeri

tari quidem c indurari possunt, scd noli tu quani

valido calore in imuicntur C cxcoquantur , ut pix

Hic crgo antequam ad alias disci cntius transeamus,ne bis idem it,cpetcndum, causis perscrutaribimur,horum diuersoruQ fcctuum, qui in hac materia contingunt. Si prius duo supponamus princia pia cccssario supponenda, me quibus rationes Crcause parum confitcrcnt.Sunt uim omnc ad haec pruncipia rcfercndae. Primum stomnia mixta uarias formas recipeis r uariosis substantis modos ex parte ipsius muscis viae, prout humidum C siccum is mixtione uarie patitur per actioncmi id e frigidi . ccundum ι qualibet mixtione clamcntorum, nihil omnino

28쪽

esse secundum rationem continuum, sic tantum stucundum sensum magiri aut minus. ortu se nim corpora coclcipia uere continua sunt, idcoic diuidi, nec corrumpi possunt. Nosti autem haec cor mpropter magnaisi contrarietatem humidiae fcci,c quoniam nutum ucrum aequalitatis mixtion adipiscuntur deo non ucre continuantur essemper sunt aliqua foramina in tota materia,quae Graec ποῖοι uocantur,maiora, Ac minora,pro ut a.

gis, uri minus ccum continuatur C unitur cum humido.

His ita suppositis es etiam scicndum, illos mea

tus uel poros, diuersinode remanere iis materi fericundum uarias commixtiones. Quidam nim sunt

ad modum angusti,quidam lati, ut quandos citam scit u manifeste disicca nantur, quandoq; funt duri, cuando I molles,Cr qui facile patiuntur,quandos sunt rcpicti, quandos vacui, Crim cpici suntinateria uel est fatuo a Crorca,ui aque C crusia.confiurgit etiam, ut' idoq: qui sunt circa furupersitiem corporis non circircii per totum prois fundum, sicina fummo tantum consistunt, quidam vero penetrent Praetcrea nonnulli fiunt tortuose crper anfractus sibi unuicem succeitcntcs. Alii quidam tortuosi quidem sunt, scd inuicem non succedunt. imysunt prorsu inordinati irrcgularcs .Et haec omnia sunt fundamenta Aristotclii, cs,c latum quidens

29쪽

quidem unguem a Peripatetica disiciplina recedunt. Quibus omnibus recte latcIlectis, dicimus ea, congclantur uel induruntur hubcre in uniuerissum dupliccs causas, Vc cnim hoc accidit propter multum calonia excoquentem ex resoluentem hutnidum, ut contingit sale Cr nitro, Unde cum a calido cco indurentur, a frigido humido conliquantur. Quaedam Acro indurantur frigore stiritum aerensa partes quae congcturi non pol unt exprimente cui contingit in latis. Idco cum frigido indurentur, calido rcsoluuntur quae uero

utrans passu sunt,uidelicet C resolutionem M. moris calido, expresionem stiritus a frigido, rcfolui non possunt nefa calido,nes a frigido,er hoc praecipue apparet in fetialibus,e r lateribus, forsan tium appareret insule crinitro,nisi extrinsecusic latiores poros penci rure humor clit, quatis in quod pix Cr mel indurata per callidum colliquentur, propter alium rationem non est,nisit quia per csolutionem humoris factam, d calore, adhuc tamen tantum eius cm humoris superest, qui congelatur a frigore,ut superueniente calore

dilbolui possit haec satis de his quae durari Cynon durari possunt.

contrario modo siquantur, quaeculis in se hi morem bubcii congelatum a frigoresuperuenienis

te criore soluuntur, ut gluties duci quis a quia B a dem

30쪽

dem fiunt, uaporato humore, ut facta fit tota ubstantia terri sim, incatus ahacnprrinunt relatiori res, per totum profundate citrantes, er haec talia a calido cluidcui solui non poJunt, scd ab humi

do polunt, Fcncta ut nim humor per omnes incaritus, ita eo humore ductitio liquatur,quod prium solidum fucrat fictilia utro ex latere non liquo tur uoniam meatus in illis sunt angusti inii, ne hsici ut continuati,humor H intcrcipitur it nullo

modo pcnctrare posit Alch nihil supcres cause, quali in colliquari,cum sucrint cxcocta a calorire inco,Cr ulterius indurata pc frigus. md actibile ualcm ficu macerabito quod Grae, ei uocant, illud est quod usq; ad profui . dum per ipsos porosis morem recipit sicut stoli 'citu lana. Non madcfac tibile opposito modo se habet,ut lateres .madcfactionis igitur, Asa est, pororum amplitudo, nultitudo, e profunditas, per quos in totus hiantia humor penetrans cin marid acit. Lasercsucro, huiu modi alia, non m dc unt propter causas contraris,habent enim mea tu paucos,ungu los,ncs pcncti Mitcs. - Ruptilla 'dicimus, quod in duas tantum partes di' uiditur rumponte, sicut uirga lignea Frangibile quod scinperinplures partes uam reus, ctium inrinito frangente diiuditur Rumpuntur igitur qux mectus habent ordinatos er uniformes, franguntur