B. Bernardini Aquilani Chronica fratrum minorum observantiae : ex codice autographo primum edidit fr. Leonardus Lemmens

151쪽

pater frater Murcis de Bouonire generalis Vicarius nuper electus Jadrain venit, ut inde ad Provinciam Siciliae transitum haberet, quod f. 19 ) non sine diVina Pi OVidentia eVeutSse putamuS. Ipse namque Siciliam naVigare volebat; ego Vero una cum fratribus evidenti ratione remanere coegimus inter alia dicentes: . Spiritus Sanctus te misit ad n 38, ut factum hoc utique magnum expedire 908Simu8. I unquam bonus Datur rationabili petitioni consensit, et finaliter do communi omnium fratrum conSenSuiterum Rugustum cum Patre Vicario generali naVigaVimus cum fratribus iterum tractantoS, Si quo modo tundem sanctae unioni consentire Vellent. SusPensi8 animi' morantur, et nulla certuresponsio elici potuit. Vocatur Pater et ego ad concilium civitatis, in quo plurima tacta fuerunt; Polunt tandem, ut de gratiuspeciali fratres sui ad caPitulum Pnsmani ire minime compelluntur. Annuit pater Pro meliori, ut, Si Veriire Volunt, Veniunt; si nolunt, minime teneantur. Et ita illi boni viri remanserunt noscio qui modo; ad capitulum Vero Pa8mani nullo modo Vo-

norunt.

Rodivimus Uusmanum, ubi fratribus cupitulariter congregatis ad definitorus devenimus, et duo Pro una parte et duo Ρro alia parte electi fuerunt. Unioni locum et modum duro coepimus, in qua tot et tanta dissicilia acciderunt, quod frater Marcus, qui erat liοmo Virili S et magni SonSu8, quuSi deμperatus donnitoribus et anilii dixit: α Agite VOS, 'lune i geri in Sunt.

Angelus meu8 rece88it a me, et quid ligam, neScio. Fecimus orgo nos. Vost duoη dieου angeluμ euri' ad eum rediit, et D viter agere coepit et bene. Ρομtremo quaedam discordia in reminima contigit, et Ηομnenses ita dura cervice durabant, quod ogo quasi do factis corum fui totaliter do-peratus sic arguens: . Si ita praesente Vicario generali in re minima faciunt, quid ipso absente mecum erit in magni8l tunc dixi: α Angelus meus recusSit a me. η Domum diVinae Providentiae placuit, quod nugoli18 meus ad me rediit; et post plurimus disticultates

152쪽

CAPITULUM 30.

unionem Hosnensium et Dalmatinorum fecimu8, capituΙum celebraVimus, et in bona concordia omnia terminata fuerunt. Inter alia hoc unum fecimus, quod tota provincia sic unita cum custodibuου rogeretur, et ita omne8 unanimiter nSSenSerunt. Et Vero te8tor, quod talem provinciam, tot loca et tot fratres habentem, Sine cuμtodibus nulla ratione gubernare Valuissem.

Et quia talem gubernationem expertus fui, in pluribus capitulis generalibus dixi, quod mihi, ut cum custodibus fumilia rogo-retur, optimum Videretur, et Plure8 rationes assignasse morecolo; tandemque conclusi, quod, Si cum custodibus regeremus, volentibus me fratribus nullius ProVinciae Oilicium recuSurem, aliter vero nonniSi Violentatus alicujus provinciae ossicium acceptarem. Rutiones illus gratia breVitatis omitto. Communitas fratrum dicit: α Nolumus tot superiores habere; et in Veritate fratres bonum suum non intelligunt. Ita eXΡortus dixi, dico et dicam, quousque fuerit Vita c0m08, et ad notitiam Posterorum in scripti8 relinquo. Ex dictis notum factum est, Ragusinos ab ista unione So- clu808, nec tamen ab Obedientia ni Stra, Scl. Vicarii PrοVinciae, legitime separatos.' Reverendus Pater frater Marcus Vicarius

generalis relictu Siciliae provincia Italiam rediit, et accedens Romam breve summi Ροntificis urgentissimum, ut Ragusini uni ani consentirent, impetraVit mihique Nim ei in quadragesima praedicanti destiuaVit ot, ut Visis praesentibus Ragusium

reccederem, magna PoteState praecepit. Praedicationem in media quadragesima male contentus reliqui et Rugustum accessi et civitatem, in quit clausi erant fratres, qui unioni resistebant, Per medium saecularium impedituου intrare non potui; imox Acta capituli apud FERMENDZIN, Acta B nae, pg. 260-262. Codex a gubernari v.' Cf. decretum D. Marei a Bononia de Ν Sept. 1464, apud FERMENDZIN, l. e. , Pg. 262. Breve o Accepimus quamplures hactenus o de 30 mari. 1465, apud WADD. ad

an. 1465, n. m.

153쪽

CAPI Tt MM 30. amplius nonnulli saeculares me custodiebant in die, ne quis fratrum illorum, qui bonam voluntatem hiabebunt, veniret ad me; tamen Plerique de nocto Venerauit. Et hoc totum agebant, quia, quidquid cum ipsis essem acturus, habitu copia brevis

Hucossi do Rugusto et fisthurum nil quicui ibique litteras revorendo domino archiepiscopo Ragu8ino destinavi; dederant enim ordinem Rugusini cives, ut omnes littenuo fratribus di- rectae PraoSentarentur concilio. Litterae domino archiepiScopo

directae erunt hujusmodi: κ Reverende Domine etc. t Dominationi Vestrae uotum facimus per DrueSente8 nd b annui gubernatioriem ovium o8trarum, qualiter tali'. frater et tulis - ut tres tantum mihi not νου nominii Vi -- excommunicuri Sunt, quia voluntati summi pontificis sub poena excommunicationis latuo Sententiae praecipientiS c intraseverunt, et . ContrRVenerunt donnione ipsorum cum fratribus Vicariae Ηο8nae, etc. , Certi arfactus fui, quod domitius urchiel'iscopus litteras habuit et con- cilio civitntis legit, cujus occasione factum fuit, ut plurimi ciYes excommunicationis timore a fratrum et con tu' conVersatione

Communitas fratrum, qui bono animo incedebant, tanquam. angulum Dei me f. 19 ) recipiebant. dicentes: α Pateri tu es Pa8tor, Praelatus Ut Pater u 38ten, et te Solum Volumu8 tanquam a nostris patribus familiae consignatum; tibi volumus simpliciter obedire; ecce Parati sumu8. Si Placet, . amore Dei nos lucum ducas. ut ibi n08 colloca, ubi tuae videbitur caritati. Ego Ner a cos quasi mater filios amplectebar et non parVum

Fratreκ si Ragusini censuras declinaturi curarunt in senRtu et apud magistratum ne in illorum dominio hae litterae publicarentur, mitterentque Suos oratores, qui eum pontifice agerent de retinendis domibus, quas sibi viximus appropriasse. Adeo instanter 'et importune perorarunt, ut Paulo placuerit facta conssrmve eosque ab illis consuris immunes deelarare o ADD. ad an. 1165, n. IV, quo loco etiam breve Pauli Π e Inter curas mitiplices o de 19 maji 1465).

154쪽

Poenam in anima Sentiebam, quia non ut voluissem illos poteram gubernare. Tamen illis dicere consuevi: κ In hono Per. SUI Drritet ego Vos quaSi me νου Subditos et filios amplector et teneo; et quou8quo Per superiores alia fuerit facta provisio, in bona ista voluntate pei Severutol egoque Vos in bono statu con

Aliqui vero quaviloque stimulo 'conscientia o stucti relictis locis illis ad me Veniebant, quori uianes Paterno. RsseCtu reCipiebam et tu locis Dalmaticis ea, qua decet, caritate locabam. Hagusini barcam quandam armat in quodam Portu Per XV dieΗ Ηtare fecerunt, ne si utres illos din locis .i li is mi Verem, Suspicui tuo; et putanto8 me tran8isse ea die, qua inde transiVi, reces8it et me Videre non meruit. Ego Vero quantum Volui oum fratribus fui; et nisi nuntius misissem do μεκκει Ragusium adventum nostrum nuntiantes, nihil de me Sentire potui88ent. Si omnia, quac in illo Πομtro triennio in partibus illis

ut Italici fratres de estis in partibus illis. ex voluntate familiae notitiam certam habeant, et quia colum uni tui' in capitulis generalibus illorum fratrum nitercatione vexantur. Unum tamen quoi uirere finem triennii contigit, nulla ratione TelinqRundum puto, tam Pro Praeteritorum quam futurorum notitia. Quaedam suspicio Ηο8nensistin orta fuit, quod Dalmatini fratres illis loca circa Jadram existentia auferre tentabant . Narrant mihi et,.8i quid de his noverim, quaerunt. ROSPondi Simplicem Veritatem dicens: α In Veritate nihil Scio, neque Verum Puto tumere, quia plures ex ipsis id mihi ruplicabant, Mixi reliquibus ex ipsis: αJadram ibo et rom istum diligenter inquiram. Ιvi et subtilissimo et Vahle rigoroso quaesivi et nihiΙ inveni. Bo8nenses vero eustodes et guardiani ut alii plures Spulati congregantur et, quod ego cum fratribus Dalmatinis loca illis Judrae auferre curem, tenent mihique nuntios mittunt sua' suspiciones mihi

155쪽

manifeStantes lioc modo. Dixit enim nuntiuη: α Pateri nostri putres Spalati cuSualiter Plure8 congregati Sunt et Petunt a rὐ- Verentin Vestrii, ut ad eorum consolationem unam litteram do Vestra munia faciatis, qualiter cum Dalmatinis fratribus, qui nobiη loca noStrn auferre Volunt, non conSentitis. Dixi: α Domano Venia' ad me, et re8pondebo tibi. Super isto puncto de nocto cogituri' intra mo dixi: κ Voro generatio ista Dravn. est et perversa. , Per istas littera8 disci perire hoc factum putaverunt; nam si iste scribit litteras istas, omni tempore et in omni loco et coram Papa et cardinalibus illum confundero ' Ρο8sumu'; si Vero Scribere recusat, certi sumus, quod iγo cum Dalmatinis concordat. I unc Scripsi neceμ8itnte compulsus innocentiam meam iμtius tenori8: κ De habitu suspicione, quod loca debent fratribus Ηο8nonNibuA a Dalmatinis auferri, nillil Ponituη nOVi, nec RIiquid DPeratus Sum Verbo Vel Scripto per me neque Per intui P08itum Personum. lino fuit mihi maxima poena illud audire; et ad hoc μcandalum reparandum, Jadrum veni ut Judi ac morabar. Habenti8 jam et frigatis' litteras in-

Ex dictis lector Dei Pondere Pote8t, quomodo iStu bene concordant: ogo Judi ac suctu i PSorum diligentissimo faciebam, Hiilli Spolati congregati mihi mala, Prout 08t de more ipsorum, reddere student; faciam in his conclusione8, quod sunt viri duplices et suspecti. Ideo familia inter ipsos et Dalmatinos nunquam bonum coli 'Ordiam com Ponere Potuit. Dalmatini simplicius incudunt, utPoto quia magis a fratribus Italicis in bonis moribus educati sunt; illi Vero Hosnen8es cum saecularibus magis domoStici μuut, utΡ0te qui curam parochialem habere a Romulia curia Combul8i Sunt, eo quod in partibus illis nulli

Sueculareri Sacerdotu8 neque alteriu8 cujuηquam religionis habuntur. Ideo iuvicem concordare nunquam Poterunt; quia in

156쪽

moribus discordant, nequeunt esse in Voluntate concordeS. Ego Vero tribus annis quasi incus inter tres malleat 3roου vixi, et tamen Dominus meus bonam milii gratiam fecit, nam nostro triennio. fuerunt in unione conjuncti; DX urio latere BOSnense8, ex alio Rugusini et ex alio Dalmatini mo cruciabant; non tamen nisi pro eorum communiter PMSionibus ut Plurimum et non meis mi iii molesti fuerunt ; oportebat exui me inter ipsos quasi

CAPITULUM 31.

s. 20 ) Post triennium nostrum, quo Hosnae et Dalmatiae provinciam fui gubernare compulsus, ad capitulum Mautuae necesse fuit accedere; illud enim capitulum solemne fuit; ibi tamen familiae fratres dumtaxat convenerunt. Fratre8 igitur Hosnenses, Dalmatini et Ragusini ad idem capitulum accesserunt, et usque ad molendina Mantuae cum nostris naviculis Domino duce PerreXimus non tamen Sine labore. Data temporis opportunitate fui Vocatuου et, qualiter uni a facta transierit, subtiliter inquisitus. Dixi: Usque modo berio transivit, quia in illa fratres durarunt; sed credunt mihi reVerentiae Vestrae, quia ego, qui fui medius inter ipsos, sui multipliciter malleatus; ex uno latere BOSnenses, ex alio Dalmatini et ex alio Ragusini me multipliciter percusserunt, potius inter se dissidentes, quam ino amigero Volentes. γ DiXerunt iterum: α Estne uitio ista duratura' , Dixi: α Vero non . In Veritate dico vobis, quod ViX u8que ad hoc capitulum manutenere Potui. Νullo mihi modo videtur posse durare; nam differunt moribus, oportet et Voluntate differre. Bosnenses sunt in partibus il lis

157쪽

et ideo, Plaudo ad parte8 Dalmatiae Veniunt, statim totam percurrunt civitatem et hominum et mulierum cito famiΙiaritatem capiunt. Dalmatini Vero, qui ad more8 Italiae .educati sunt, tales familiaritates fugiunt. Cum itaque differant moribus, et Voluntate nori possunt e88e uniti in caritate. μPost hoc Dalmatin, acce88erunt 8 'Parationem PDt 4eμ, aut, si volunt unionem confirmare, dimittant Bosnensibus provinciam ipsosune ad Italiam dueunt. Fratre' itaque capituli . VidenteM, quod uuio durare non Poterat, Sol aratio m Procurare R Summo pontifice Voluerunt talemque separation 'in uni ex lintribuμDalmatinis et uni ex BOSnensibus commiserunt. Dalmatinu8 Seexcusavit, ideo in solo BOShen8o reman8it. Continuo Homnin perrexit obtentaque pontificis audientia dixit: κ Beatissimo Pateri patres nostri volunt, quod a fratribus Dalmatinis Repu-

remur; Πο8, quod isin Volunt, facere oportet. Placent San tituti

petebani et aliud mento Volebant; dixit: α Estne ista separatio in praejudicium vestrum' Respondit. μοcius dicens: α Est in nostrum praejudicium, Beatissime Paturi , Et ita mihi resulit unus ex ipsis. Dixit Papa: κ Νοlumus, quod fiat breve seParationis. sed confirmativum unionis. η Et ita factum est. Patres Vero capituli me Procuratorem HVe Vommio triuiuiu cui ire Noniana fecerunt.' Acce'si Romam et inveni fratres Hosnens et, si breve Sel'arationis secundum commi88ionem sibi factam impetrassent, quae8iVi. ReSponderunt, irinod non, Sed necessarium erat summum pontificem sollicitare, ut tale hrevol)OSSent acquirere. Ego Vero religiose et simpliciter incedensiΙIis credebam. Hi boni viri omni die infallanter ad suanini pontificis palatium acoedebunt; tandem, quod breVe confirma-

158쪽

tionis i inpetrassent, comΡuri; ' et hoc modo fulsitate8 Comnii Serunt: Primam contra totam familiniit, 'ecundam contra me Particularem, dicerido So non impetra880, et tertiam, quod Sub isto colore audientiam pontificiου pro alia causa, quam iPSi norunt, habere quaerebant. Interrogati Voro dicti fratres, Hi quo modo ipsi cooperati fuissunt cum 'unam a Pontifice, me Prae8ente Vicario generali mendacium fecerunt dicentes, quod non . Dixi: . Nonne vos dixisti' milii, quomodo fuistis operutis Non Verecundamini in caput Vestrum mentirit η Et Verbo hoc eos movi ardi ; et cum hoc etiam unus ex ip8is negare Vellet, remordens ejus conscientia non sinebat libero Verba proferre; huju8. O 'Cn-

Hagusini etiam principaliores fratres ad praedictum capitulum venerunt; insuper et civeη Ragusini quosdam de nobilioribus civibus pro ambassiatoribus ad capitulum destinarunt eXistimantes OVenire, qnod contigit. Fratres numque et Patreη capituli informati pleno do factis fratrum et intelligentes eorum rebellionem. Sol. quia 'unioni con8entire Querunt, et SP min-tionem locorum fratrum Ηο8nensium, de qua Supra ScriPSimu8, in Poenitentiam eorum a familia praeciderunt.' Et licet Hagusini

cives et ambassiatores Pso defensione fratrum Suorum valde PugnaVortuit multis Procibu8 roondo Patres capituli, deindeciVes MantuanoS, Pi Stremo dominum civitatis, qui est maximus fratrum minorum deVoti , Pariter et amicu8, ut per intercessionem ipsius fratribuη ipsorum parceretur, nihil tamen Obtinere Vulnerunt. Steterunt itaque fratres Ragusini a familia praecisi in Punitione contumaciae Rum per reliqua tempora, Hod Per

159쪽

. Habita deliseratione per fratres in capitubo Mantuano de 8eparatiotio fratrum ProVinciae Hosnue et Dalmatiae lioc intor- medio, quo breVe 80Ρurationi8 impetraretur, frater Domini ux te creuiore venerabilis pater ad gubernationem illius Provinciae fuit deηtinatus,' Omnes fratres expectantes firmitor breVe Soparationis. Verum quia factum fuit OPPOSitum, Opus fuit ad novum factum noVam facere Provi Sionem. Qualiter autem PimVincia illa fuerit gubernata, mihi non o8t notum unum novi, quod frater Dominicus ad ItaΙiam rediit Ρομt DarVum tempu8. quia sua natura mare SuStinere non poterat, et illa Provincia siue acceμSu Per mill O regi non Valet; imo Puto me do tribus Da tibus temporis duas consum PSi88e Per mare toto triennio, quo fui executu8 Vicariatus ossicium. His temporibus Pauluη κecunduκ Summu8 Pontifex in Sodo. Cardinalis Bessarion, quem Pius II die 10 Aept. 145η ordinis minorum constituit protectorem.* Dio 31 martii 1468; ei. WADD. ad an. 1468, n. I IV. ' Cf. FERMENDκIN, l. e. , Pg. 270. Usque ad capitulum generale anno 1469 celebratum, 1 ratres Dalmatini et Bos-nenses manserunt uulti, fratres vero Ragusini suum habuerunt commissarium ir. . . obum Patavinum); in illo capitulo si statutum est, ut fratres Ragusini Dalmatinis uniti in unam coalescerent provinciam, et BosnepSeS .iuxta antiquum morem suum eligerent Viearium s AiiD. ad an. 1469, n. Vm).

160쪽

Petri sedebat. Et Veneti legatos Pro suis negotiis Romam destinarunt, quibus inter alia commissum fuit, quod sex loca BOstiensium, quae circa civitatem Jadrae sunt, Dalmatinis fratribus appllicarentur,' quin Bosnenses fratres Suspectos habebant; loca sunt i8tu, scI. Iocus Uuiqui, locus Caκfri i. quod ipsi in eorum Vulgari Asristrado Vocant, locus Puκmani, locus Crupum, locus Spretati et locus Coi Rumo. Pugnabant mirabiliter ambassiatores cum Summo Pontifice, qui etinua Venetus erat, ut loca illa Dalmatinis applicarentur omnino, eo maxime, quia Bosnenses cum inimicis Venetorum continuo practicabant; insuper et multa in speciali allegabant contra ipsos, quae si vera erant nescio; iPSi tamen asserebant illa omnia probaturos. Circa hoc tamen dicam, quod sentio. Dum essem in Dalmatia ossiciales Venetorum et praecipue Jadrae, ubi tota eorum suspicio erat, multam mihi molestiam dederunt; ego Vero in veritate fratres defensabam dicens: α Quid est hoc amoro Dei 'Ego pluribus vicibus fratres cum multo rigore Visitavi, et nunquam do talibus aliquod signum inveni. Miror de vobis; pauperculi fratre8 de minimis cogitationibus habent conscientium, et vos Putatis, quod dominio VeStro civitates Ruferre tractunt. Absit hoc a mentibus Piluporum fratrum. Quanto magis illos

excu8are nitebar, tanto eorum animus Contra illos iracundia

et indignatione magis accendebatur; et mihi dicebant: α Ηe- Verentia Vestra religiομο et simpliciter ut docet incedit, sed ista generatio praVn a Vobis Veritatem abscondit. Hoc et multu similia et deteriora dicebant. Videns Vero, quod amba8Statores antedicti Procedebant incnu8a, rogRVi, ut Placeret eis, quae hone8te poterant, mihi indicare dignarentur. Hoc tantum habere Potui, SCI. quod Summuri pontifex illis gratiam facere Pollicitus erat. Summus Potitii ex

x Respublica Veneta pluries illis temporibus fratres minores Bosnenses ob causas politicas VeXavit.