장음표시 사용
281쪽
I9 LIB. II. TIT. VIII. pillarem solvere, ut prius judicialis sententia sine omni damno celebrata, hoc permittat. duo subsecuto, si & judex pronunciaverit, Raebitor solverit, sequatur lvjusmodi solutionem plenissima securitas. Sin autem aliter, quam disposuimus, solutio facta fuerit, pecuniam autem salvam habeat pupillus, aut exca locupletior sit, Zc adhuc eandem pecuniae summam petat, per exceptionem doli mali poterit submoveri. Quod si male consumpserit, aut furio, aut vi amiserit, nihil proderit
debitori doli mali cxceptio, sed nihilominus
condemnabitur: quia temere sine tutoris authoritate ,-non secundum nostram disipos
tionem cara , quae sie ordinanda ; ita licere, id est, 'permitti , desitorem pupillarem soHere tutori , O c. sisere , id est , nu
I v D I C I A L Is sENTENTI AJ Excipiuntur res Ilus annui Sc caeterarum rerum pensiones. d. I. 1 F. SINE OMNI DAMNOJ Th. ὀίχα Aπανης, si ne ulla impensa debitoris. PLENI ssIMA sECVRIYAsJ Ita ut nec in integrum restitutioni sit locus; quod beneficium sola tui ris aut curatoris interveniens auctoritas non excludit. tit.
I. I s. I. 47. l. 66. D de stat. l. Φ. g. q. de BI. exe. I. D. de cond. inή. I. . deret.jur. Non debet pupillus oc-oasionem juris ad iniquum trahere eum detrimento a Iieno compendium. I. pen. in . de reb. eor. qui sub . tur. Quando locupletior sedius intelligatur, & quo tempore id inspiciatur, disce ex l. 4. n. de exeept. d. l. 67. pr. er I. I. do stat. MALE CONsvMPs ERITJ Th. -ωτως id πα ντ sper luxum prodegerit. A v v v id Deest in vet. lib. Cujac. Hoto m. nec Th. haber.
282쪽
ΡER QVAs PERS. C. AC I9stionem solverit.Sed ex diversb,pupilli vel pupillae solucre sine tutoris authoritate non possunt : quia id, quod soluunt, non fit accipientis: cum scilicet nullius rei alienatio eis sit ne tutoris authoritate concessa sit.
- Λ uiritur vobis non solum per vosmetipsos, sed etiam por eos, quos in potestate habetis : item per servos , in quibus usum fructum habetis: item per homines liberos, de per servos alienos, quos bona fide possidetis :de quibus singulis diligentius dispiciamus. De
N O M TIT ACCIPIENTI sJ Nee ipse pupillus li- heratur. Caeterum sicut nummis , quos mutuo dcdit, consumptis , condictio ei nascitur; ita Se consumptis quos in Riutum dedit, contingit ei liberatio. I. I9. g. I. D. de reb. Cred. I. 9. g. L. D. de auct. tui. I. I . I. ult deserui. NvLLIT 1 REl ALIENA Tt OJ Argumentatio is genere ad speciem , quae valida εἰς ἀν-κcην. Nota 8e solutionem esse speciem alienationis. d. l. 9. 3. Σ. D. de aure. rvt. I. m. D. de reb. ered. T I T v L v a IX. ACQUIRI TvR v o n i s3 Iii aliis libris haee, Sequae porro sequuntur , leguntur in prima perlona, ae- Mirisse nobis Me. uti & apud Cajum I. Io. de aeq. rer. dom. Sc Theoph. Q os IN POTEs TAYEJ Non ait in dominio, sed generaliter in potesate, ut uno verbo Sc filicissam. εκ servos complectatur. QV Os no N. FID. PossII1ETIsd Ergo non I x tantum
283쪽
i. Igitur liberi vestit, utriusque sexus,quos in poteitate habetis, olim quidem quicquid ad eos pervenerat sexceptis, videlicet castrensibus peculiis) hoc parentibus suis acquirebant sine ulla distinctione: ἰx hoc ita parentum fiebat , ut etiam esset cis licentia, quod per ianum , vel Lmam eorum acquisiimn esset, alii filio vel extraneo donare vel vendere,vel quocunque modo voluerant,applicare. Quod nobis inhumanum visium est: dc gcnerali consti
tutione emissa, dc liberis pepercimus, dc pa-
rentantum per eos, qui revera nobis subjecti sunt,aequirimus, sed etiam qui justa opinione nolit a. I. OLIM QIIDEM J Hoc ad tempora Iulii aut Augusti & sequentia rescrendum , quia excipit peculia castrensia. Florente enim repub. liberi parentibus omnia sine exceptione j ure potestatis acquirebant , quasi servi ; ut ἐπεχειριοι S δῆλοι τ πατερων. Dion. Halic. lib. 8.CAsTRENSIBUS PECvLI IsJ Quae primum filiissem. militibus concessa; postea etiam veteranis seu mi-JUia missis. pr. ins qui b. non es perm fae. tes. Iuven. fat. I 6. Postremo ad exemplum castrensis etiam quasi castrense peculium exceptum , quasi militum contemplatione Iigeratae militiae. f. ult. inf. de mil. res. SINE vLLA DIATIN caelo NEJ Id est, pe-entium omne paganum pleno jure patri acquirebatur. Non distinguebant inter profectitium M ad vcntitium , neque inter usiimstudium 8c proprietatem. ALI I FILIO v EL EXTRANEOῖ Hoc enim Omnino consequens erat rationi juris antiqui. GENERALI CONSTITVTION EJ I. 6. C. de an . qua lib. qua quod circa bona materna 8c materni generis , item lucra nuptialia jam aute a diversis principibus
statutum erat. I. I. σχ. C. de bori. mat. I. I. Σ. 6. 9 7. C. Th. eod. I. I. I. q. C. de bon. qua lib. ne surυμτολο. abiret ,
produxit ad bona on nia adventitia.
284쪽
PER QUI As PER s. C AC Ι97rentibus honorem debitum reservavimus. Sancitum etenim a nobis est, ut si quid cae repatris ei obveniat, hoc secundum antiquam observationem totum parenti acquiratur. Quae enim invidia est,quod ex patris occasione proscctum est, hoc ad eum reverti t Quod autem
ex alia causa sibi filiusfamilias acquisivit, hujus usumfructum patri quidem acquirat, do
minium autem apud cum remaneat: ne quod
ei suis laboribus vel prospera fortuna accesserit, hoc in alium perveniens, luctuosum ei.
procedat. De emancipatione liberorum.
2. Hoc quoque a nobis disipositum est, Rin ea specie, ubi parens emancipando liberos
tur. Cujac. quoniam hie non agitur de honoris debito , sed aequisiti. Deest quoque in emendatissimis editionibus, te- Re Fabrot. εEx RE PATRI sJ Ex substantia patris d. I. 6 eo dem tamen jure habendum Se quod filio obvenit occasione& contemplatione patris. arg. I. 1 . Ose'. D. de usust I. IO. g. in . de must. er Pup. subs. UsUMFRvCTvM PAYR IJ midam etiam easus sunt, quibus peculii adventitii plena proprietas filio acqui
ritur. I ult. 3. I. C. de boni quae tib. excipitur. Cum L. seqq. C. eod. 'Peeutium adventitium, ετ λυ ον , GloT.
lat. gr. quod aliunde , quam a patre obvenit, & quasi τυ- h. LIn Ros a v o sJ Th. ἰ παῖδα. Criae. Hotom. Fabrot tiberum suum, numero singulari, ut ins de se .eun. in pr. 9 I. 33. C. de in . ι f.rm. Aureb victor : Nei ma Trajanum in tiberi Deum adoptavit. Ueteres tamen semper liberi in numero multitudinis dixerunt. Gell. Iib. 2. 13. Cfus I. IV. de meis. Mn. Gloss. gr. lat. Kκνα,liberi, pluraliter tantum declinatur.
285쪽
i98 Lin. II. Τi T. IX. illos, ex rebus, quae acquisitionem effugiebant , sibi tertiam partem retinere si voluerat licentiam ex anterioribus constitutionibus habebat, quasi pro pretio quodammodo emancipationis: dc inhumanum quiddam accidebat, ut filius rerum Parum ex hac emancipatione dominio pro parte tertia defraudaretur :& quod honoris ei ex emancipatione additum erat, quod sui juris effectus esset, hoc per rerum deminutionem decrescere. Ide que statuimus, ut parens pro tertia parte d minii , quam retinere poterat, dimidiam nomdominii rerum, sed usu sfructus retineat. Ita etenim res intactae apud filium remanebunt,dc pater ampliore summa fruetur, pro tertia, diamidia potitur .
De servis nostris. 3, Item vobis acquiritur, quod servi vestri
ACQ Is Ivll. NEM EF vG αΛNT Iae est , ex iis bonis adventitiis , quae proprietate teuus filio acquirebantur ex Graeeorum Prineipum conititutionibus equo in numero bona materna Sc lucra nuptialia, ut sirp. n latum. Cave peculia eastrensia intelligas. I. s. f. 3. C. debon. quae lib. ANTERIORI n. co NaTITUTIONI . J Intubligit I. l. er x. C. Th. de marem. bon. quae Consta inilunt. I. 6. f. 3. C. de bon. quae tib. PRO PRETIO EMAN EI PATION J Quam remunerationis gratia d. I. I. 91. d. I.6. g. 3. pro Paemi . delatae emancipationis. I. 3. C. de ben. matern. nam eman cipatio beneficium est quarendorum bonorum. I. I. sa
Q V o D uo NonisJ Honorifieum est filio suae pol statis & eaput familiae evadere. 3. Quo D SERUI v Es TR id Translatum huc ex
286쪽
PER DIAs PERS. C. ACQ I99 ex traditione nancistuntur, sive quid stipulentur, si1ve ex donatione, Vel ex legato, vel ex qualibet alia caua acquirant .Hoc enim vobis dc ignorantibus & invitis obvenit. Ipse e nim servus, qui in potestate alterius est, nihil suum habere Potest. Sod si haeres institutus sit, non alias nisi vestro jussu, haereditatem adire potest. Et si vobisjubentibus adierit, vobis haereditas acquiritur, perinde ac si vos ipst
haeredes instituta essetis. Et convenienter, scilicet vobis legatum per eos acquiritur. Non solum autem proprietas per eos, quos in potestate habetis , vobis acquiritur, sed etiam posis v E st v I v s et I pvL ENT V RJ Id est . ab se. stipulatum per traditionem nauci lcantur. nam etsi etiam obligatio per servos stipulantes nobis acquiritur, I s 3. daae . rer. dom. de quo ins tit. pen. tib 3. hoc tamen titulo non quaeritur per quax per sonas obligatio nobis acquir tur, sed dominium aut possessio. IGNORANT nvs ET INVITIsJ I. 3,. de aeq.rer. dom. I. 46. D. de jur. do . fit enim haec aequisitio . . κτσμω, ut ne momento quidem aliquo subsistat in persona ejus , qui est in potestate. I. 79. D. de aeq. haer. Ex DO NA TIONE, v EL LEGAT O3 Haee desunt apud Gajum Se Theoph. videnturque ex Glossa ineontextum irrepsisse. alias jejuna est , quae sequitur , de Iegato repetitio. NIs I v Ea YR I v a s uJ d. I. Io. g. r. ne scit in iotestate servi sit. dominum ignorantem aer alieno haere itario obligare. I. 6. de ae..har. nec satis est dominum ratam habere aditionem sed requiritur, ut jussus praecedat.
Evco Nu EN aENTERJ Nempe regulae initio p istae , quod per servos nobis ex qualibet eausa acquiritur, etiam ignorantibus 8c invitis. Nam di hoc in legato obtinet : quippe quod lucrum tantum continet, non etiam dam
mnum , ut haereditas. I. 31. D. mandat . .
ETIAM Posa Essio2 obstare videri poterat.
287쪽
2ω LI B II. TIT. IX. possessio: cujuscunque enim rei possessionem adepti fuerint, id vos possidere videmini. Vnde etiam per eos usucapio, vel longi temporis possessio vobis accidit.
De fructuariis se bona fide possessis
4. De iis autem servis, in quibus tantummodo usum fructum habetis, ita placuit, ut quicquid cx re vestra, vel ex operis suis acquirunt, id vobis adjiciatur: quod Vero ex rea eas causas consecuti sunt, id ad dominum pro- prie-
quod quae facti sunt, quale est posscssio. I. I9. ex quib. ea.
maj. non transeunt ad dominum. g. Σ. ins desip. ferv. I. de eond. 9 dem. verum possessio non tantum corporis Mncti est, sed etiam juris, ex quo plurimum mutuatur. I. 9. pr. er 3. I. de aeq. pus . inter quae Sc hoc, ut per eosdem , per quos res caeterae, etiam illa nobis acquiratur. Caeterum non acquiritur nisi volentibus ; ex catis a peculiari quidum etiam ignorantibus, at extra cana non nili scientibus. I I. . ι. 3. s. 12. I. 24. I. q. f. I. eod. quibus locis Sc rati indicatur diversitatis.. PER Eos usuc APIoJ Cajus , unde etiam per eo rum Ion eampei lasonem dominium nobis aequiritur. In rebus peculiaribus etiam ignorantes usucapimus: alias possessio ignoranti quaesita, veluti per procuratorem , ad usucapionem non prodest, nisi postquam scientia intervenerit. Igr. de usue. I. I. C. de acq pUC. 4. DE IIS SERvIs3 Ex L Io. g. 3. de aeq. rer.
F. X RE v Es TRAJ Veluti si servus, quem fructu rius dispensatorem fecerat, rem aliquam ex nummis fructuarii comparavit, rem fructuarii locavit, pecuniam foe
neravit. I. 3I. de usi'. I. 3. q. uti. de ac . rer. dom. I. I. C. de rei sind.
Ex o PER Is sv Is3 Puta si sutor sit, aut pictor, aut faber, & pro opera hujusmodi mercedem acceperit. I. in de s suo. Quid si ex superioribus causis , nominatim domino proprietatis stipuletur , aut nomine ejus rem accipiat p
288쪽
prietatis pertineat. Itaque si is servus haeres institutus sit, legatumve quid ei, aut donatum fuerit, non usu fructuario, sed domino pro
Idem placet dc de eo, qui a vobis bona fide possidetur, sive is liber sit, sive alienus servus. Quod enim placuit de usu fructuario , idcm' placet Ze de bonae fidei possessore. Itaque quod extra istas duas cau sis acquiritur, id vel ad iapsum pertinet, si liber est, vel ad dominum, si servus est. Sed bonae fidei possessor, cum usu ceperit servum squia eo modo dominus fit) ex omnibus causis per cum sibi acquirere
potest: Fructuarius vero usucapere non pot
est, primum quia non possidet sed habet jus
piat 3 Aequirit domino proprietatis. I. 2y. s. 3. d. t. I. 37.
quia horum factum eontemplatione fructuarii. I. 23. 9sq. inust. quo rasia servus ex re fructuarii, non opera sua frumiario acquirere intelligitur. I. 43'. d. t. ne obiici possit, quod aditio haereditatis non sit in opera servili. d. L p. in Pr IDEM PLACETῖ O. Io. g. l. I9. de aeq. rer.
EXTRA I aTAs D v A s e Avs AC Extra rem bon. fid. possessoris, & operas bona fide posscssi. qualia haere ditas, legatum , donatio. d. I. I9. I. F4. eod. UEL AD DOM I NvMJ Nisi bon. fissi possessoris contemplatione &c. ut lup. I. F. f. uti. de ae . haer. Q v I A NON PossIDETJ d. I. IO. f.MD. ι.ε. g. v. ae precar. non possidet scit. civiliter, ani mo dominantis , sine eujusmodi possessione uiueapio non Procedit. Dp. de Uue. in pr. naturaliter tamen possidet fructuarius, I. ix. de aeq. pQ. id est, naturaliter rem tenet. i. v. eod. qualiter qualiter est in pn messione. ι.3. g. pen. de vi σ de vi arm.
289쪽
utendi fruendi: deinde quia scit, serviam alienum esse. Non tum autem proprietas per eos servos, in quibus usumfructum habetis, vel quos bona fide possidetis, aut per liberam perlonam, quae bona fide vobis servit, vobis acquiritur, sed etiam possessio. Loquimur autem in utriusque persena secundum distin- .ctionem , quam proxime exposuimus: id est, si quam possessionem ex re vestra, vel ex suis operis adepti fuerint. De reliquis personis. 32 Ex his itaque apparet, por liberos homines , quos neque vestro juri subjectos habetis, neque bona fide possidetis: item per alienos servos, in quibus neque usumfructum habetis, neque possiessionem justam, nulla ex causa v bis acquiri posse. Et hoc est quod dicitur, per X traneam petionam nihil acquiri posse: excepto eo , quod per liberam personam veluti per procuratorem) placet non solum scientibus, sed & ignorantibus vobis acquiri posses
NON soLUM OPRIETA 3J I. I. g. 6. O R. d. l. 69. pr. de ac I. possy. P E R EXTRANEAM P E R s o N A M J Id est, hominem liberum, qui neque juri nostro su edtus cst, neque bona fide nobis servit: item servum alienum, cujus uoque ususfructus apud nos sit, neque possessio. NIIIIL Ac Q v I R IJ Neque dominium, neque obi
mirum quia possessio acquiritur actu naturali corporali apprehensione , in quis placet posse nos uti etiam ministerio alieno. d. I. 33. I. I 8. de acq. pus. S et D RT IGNORANT VSJ I. I 3. de aer. Per.
290쪽
sionem , secundum divi Severi constitutio nem: 3c per hanc possessionem etiam dominium , si dominus fuerit, qui tradidit: vel usucapionem, aut longi temporis praescriptionem, si dominus non sit. Transitio. 6. Hactenus tantisper admonuisse sussiciat ,
quemadmodum singulta res vobis acquiran-.tur. nam legatorum Jus, quo dc ipso singulae, res vobis acquiruntur: item fideicommisiorum, ubi singulae res vobis relin Otu tur, opportunius inferiore loco restremus. Videamus itaque nunc, quibus modis per universitatem ros vobis acquirantur. Si Cusergo haere
des facti sitis, sive cujus bonorum possessio
dom. I. 3 . f. I. I. 49. s. ula. de aeq. pC. I. I. C. eod. viique tamen volentibus ἔ ut ut ignoremus, quo tempore ex voluntate nostra possessio apprehendatur.
N t v MJ Si tradita ab eo, qui dominus fuit, Sc dominium.
in nos transferre voluit, d. I. 13. I. M. g. ult. de aeq. rer dom. I. 8. C. de aeq. IUCUET. v svo APIONEMJ Id est, usucapiendi oce sonem , conditionem. hoc interest, quod dominium etiam ignoranti mihi per procuratorem, cui nomine meo res tradita est , aequiratur. re autem l non dumido vadita , usu- eapiendi facultas demum acquiratur, ex quo scire eoepirem traditam esse. I. 47. de usue. I. I. C. de ιroq. pos Nam. usueanio bonam fidem possidentis requirit, quam nemo dixerit eum habere , qui se possidere ignorat. 6. NΛM LEGATOR v Μ IvsJ occupat 8e tacito removet, quod objici poterat de perturbatione ordinis. Qv Invs PER VN VERSIT ατ E MJ καθομαδα , hoc est , quibus una acquisitione aequirimus bona alterius omnia, res omnes Sc jus univerium sterius. , nou sup tim res singulas. Cfu3. hia Σ. rit.*. SI CVI HAEREDE s, Scc.' Ex modis aequirendituriversitatem, Qui plures olim fuerunt, v. C.nt. I . dissi, - I 6 Ιχ. lo
