Francisci Thomasii...Tractatus de peste. Ad illustrem & reuerendiss. D. Ioannem Baptistam Ruynum..

31쪽

ta corpori I,ea alterat sperturbat. Itaque spiritus cordis ubi vitio cori tus est ostendit, vim parat, Oladit, nec refocillatur inspiratione o re1piratione li-ctifurtim jubeat cor. Unde cor primo sua exuitur vi-ιali temperatione, secundo naturali, O tandem animali destruitur, in qua ratio totius vita viget maxim . At quando temperatio spirituum labefactata est. non enullum corporis munus, quod ad commodam Operationem pervenire possit. ' am snguli spiritus si pluressunt priuatim affliguntur, σ1ecundum uniuersum languent, quod dictum sit de inlcriori violen - ria. Exterior autem violentia secundum contagionem percipitur odore, sapore, calore statu, Diore, nidore, sudore, dormitione, pannorum inuolutione, commessatione, commixtione, amplexatione, osculatione oecontactu ; d quo denominatur contagio, tamquam dcommuniori sensusine quo Uteri esse non possunt. Qus inquam violentia semper timenda est, ne per occasi nem contagis subingrediatur pestis : qusq; plerunque ex consuetudine s comercio praedictarum reru conse quitur o habet renascentiam. Aduertendum ramen est, quod qui plurimum timent HItem, plerumque cito longe fugiunt, tardeque reuertuntur, quIa voluntarie degunt in solitudine ob timorem: atq; η solitarie agulit, ne communione estus iterum cadant in metum

futurapeuilentia. Praecautio a peste, & quomodo pestem vitet. AT praecautio a Peste omnino bona en, quandocunque tuta est ab ijs causis,de quibus supra

sarias oraetio. Uerum se qui sunt, qui pracauendo

32쪽

thnevi venem,nibito plus agunt, quam δε eum Tene

infantant. Proptereaq;sspius in eam incidentes, non animo vertunt, ut quod extra fugiunt, intus habent:

eo quod quam praecautionem dicunt facilem praenateis aditum ad Pelion suscipiendam. Igitur fortam dicet aliquis, nulla eis prs cautio, qua Pestem vitet O arceat imo Ps secura esse videtur, stuire eam permittit, quia homines ab ea secure non repellit. Cui respondendum est securitatem quidem non dicit ρυ- cautio, sed coniecturam facit artificiosam, per quam minus timent homines, ct audentius contra stultiam eius insistunt. Quare non ει it ab re breuiter adnotare ea qus ad huismodi faciunt praecautionem , in qua freti homines minus 2 Pene molestabuntur quando

adhu praesens sit: sic securius degunt quando

aberi, vel quando futura timetur. Et sicut in morbis praecautio sanatio quidam en, ita ct in Pene praeca Mere magnum est adiumentum ad salubritatis o xita

conseruationem.

Principio itaque a natura omnibus hominibus tributum est, vise vitamquesuam tueantur, declinent. que ea qua eis nocitura videntur r o sic inquirunt secundum medicas adminini ationes decentem Uum in sex rebus non naturalibus, ut eomodius vita agant, o a morbis facilem habeant recuperationem. Domus itaque in qua homines agere solent dimiassiatam vitam tempore Periis , pr alta , fenestrs ria s linteolis ornata , ut aeris colluuies habeat impedimentum. Ignis per uniuersam domum D cendatur lignis aridis odoris , qualia sunt myr- tbus, iuniperus, libanotis, laxendula, laurus, cupressus , tamariscus , palmites vitium , robur ,

mosciatis,

33쪽

moschatis, Gallia Alephangina Mesua. Pomum odo ratum ex di iis confici potest. Ethsc praecipue conferunt, quando aer udus plenus nebulιs caliginem, frigiditatem σhtorem portendit. Existente vero aere caldo,nil innovandum eIi, ne adderemus ignem igni, o corpora habiliora faceremus ad suscipiendam Pestem. Curandum autem est, ne incalescat, cum rosis, mirabo, alice, vite, nymphea, violaria, cydoniorum frondibus Matis, maxime per sinat . Insuper cum linteis madidis rosacea s aceto adurotum cubiculum suspensis.

Dubitatur an noctu vel an diu ambulandu spatiandumque tempore Pestis: Aliqui dicunt nodiu, ne caliditatesolis νιtium aeris in calefacti facilius corpora assiciat s contaminet. Et exemplum dant de succino, quod fricatum citius trahit paleam. Alij dicunt matutino tempore corpus esse exercendum s sublucano crepusculo. Insuper antequam quis e domo egrediatur bonum est sumere olfella panis succo limonis vel arauciorum aut punicorum acidorum intinctam, Et si parum succi bibatur admodum prodest. Non est malum

sumere Ther. draci I . Zuccari rosacei drac. q. Prosunt

etiam pulvis communes deuorais. Similiter conducuelect. de bolo saccarum rosareum intbeolum seu sudariolum aqua rosacra camphorata aspersum, ct nari bus appositum confert, si est Uas. . Vel f .rofarum rubearu

Violarum Sandalorum omnium. coriandrorum corticum citri, camphou ac. I.

34쪽

conferantur omnia in tenuissimum puluerem, ct eum tragacantho resacra macerato conformentur ptis qua imanibus delenis iuuant. Manus oe os laventur nunc

simplici posea, nunc aceto ct roscea, c in stiate, eme νero portetur pomum ambrs. Insuster bonum est aestate tenere in ore folia rosarsi, eme vero folia lauri. Seperfugiendu quod sordeat , vitandum quod fitet, sauerja facie colloquendum ubi timor adest. Hlus contactus, nullus odor, nullus satus,nulla venis, nummus, donum abiis suscipienda sunt. qui Pene laborant, quando cum his comer

rium uitari non poten. Et he omnia qus dicta sunt ad aerem lyectant.

pructas acidi in prima mensa conueniunt, ut malapumca, quorum acini rosaceo aceto ct aqua lanari debent. s de hs duo cochlearias ciunt. Aran tia ulmones, citria etiam bona sunt; quorum sitfvnum deglutitur plurimum prodest sed prius frigida diluitur, σinspersosaccharo comestur. Mala paradisi, mala appia non sunt uitanda,sed de iis frustum manditur, succus

deglutitur, reliquum deiiciatur. Numeratur inter Mecerasa, pruna acida, obsonia condita succo arancis, ci-εri,timonis, alidis, omphacis,aceto ct tantillo cinnamomi. Panis intinctus in hoc condimento adiectosae caro ct punicorum succo,se editur appetentiam excitat. stim mulcet, uomitiones coe alat pro uia sexiit, pracipue si cum eo baccs oxiachanta addatur. Fugienda sunt mollia, dulcia, ficus,mora persa a matura . uva dulces, quia dulcia facile in bilem contiertuntur, e corporis interiores nias obaeiruunt. Mollia autem uitia aeris haud di*culter imbibuntur. Dura omnia permittῶtur, ut sut auellana amygdaj v

35쪽

Olera decocta, qua crudos,aquosos,putrescentes vesacres gignunt succos sumere non licet. Quod sisuman rur per Noluptatem,parentur per lationem in aceto eu melo, cucurbita, cucumer portulaca, lactuca, bras. sica. Etenim per lotionem in acetc, quia seccum e eminus putrescunt. Item bitalossum, cirsium, spinachia, cichoriunt, violaria, atriplex eodem modosunt parau-.sa. In ventricula calido lactuca, eichorium, portulaca cum oxyporo haud damnantur. Laudatur inobum , alida in aqAa, s aceto, si eorum folia prius mersa fuerint I bora matutina comedantur. Cappares cru-uι insuaves sunt, sed conditi aqua cocti et acetosumpti ad duodecim nIGero prosint . . . ir Legumina non omnia,sed lentes cortice exutae obsfress cum farina probi, amrgialis triis comaeniunt ob siccitatem . Lupinorum farina, qua lumbricos maxime uas eu-tes necat;amygdalatum,ptisana ex hordeo, vel Tea , avenatiιm,omnia e saccharo, interiectis Decis Oxalie dis,punicoνum acinis cum aliquantulo cinnamomi α

. , cicer apio, lentes coctura mollesciat deo ceso per tufo transimittenda o pereolanda suist,ut fiat iusculin. Sapores ex petroselmo, alide, croco, Un iam

R iinapi esus non interdicitur, ct eorum iustuluquod cinnamomum acceperit. Iz condita ex cucuisita, croco,et Malide Hiliasunt. Iuscula ὸ carnibus quibus assuevimus, vi vervecis na, bubula, pullorum, capi, gallina, ct perdicis, a mixtis omphacio, oralidis succo, actio,. nam, imo , croco , succo arantiorum. cremorum , limo

36쪽

tredinem , O fervorem humorum sedant . Acria vitanda omnia,assium porrum, can, eruca, Basturtiuδysi briu,appiu,rutha,aromata quavis calida, quibus humores corporis Ni untur, ct fervent.

Rothsfolia, nuces ct ficus subacta, mensa prima sumendasunt,Nel in matutinis 2 quibus timetur Pestis: o hoc falso quando thnetur vitium aeris, sed contra

Salsamenta damnosa sunt ob petuliarem fatis no- eam ut patet per Arinotelem dicentem mulier utero gerens obsaturitatemfatisfelicem μὰ νnguibus edidit puerum alias partum.. 2 ihil ρ lacte paratum,nibit dulce gustandum pr.

ter serum caprinum . . Pinguia abneganda quia inflammationes excitat,

sic θ oleosa, oleum ipsum. Tanis puri Uus ἡ tritico minis p pitiato, ct diligeter subacto, ale addito, ut gluten tritici via catur, concti inquam, adhuc molliusculi. Aoma omnia ne gustanda quidem, utisunt bellaria,placenta, lagana, erustula. O Ira cum croco et omphacio parata me carne bubula vel ouilla ι ' sine pinguedine multa conceditur. χ Vinum esto bimum album,subfulvum, adstringens modice non dulce, no generosum, non potens, no vap rosum,non aromatibus ad voluptatem coditum, ne accendantur humores, praeseraim in iuuenibus. Senibus mero non libere sed parcerconcedendum propter stomachi refrigerationem. Et quod dictum e In devino intelligi potesit etiam de defruto sapa; qua aut seorsisIuniantur,aut cum obsonis condiantur.' 'nu ergo probatu, sit tenue fragras,ὸ consitis viti a iistbus in locis saxosis, motos galerosis,et asperis: valde palaec a dilutum op ν

37쪽

dilutum iuuenibus in anate, sed meracius in Deme. Aqua, ubi des t vinum, bibenda eri prius deis costa cum aliquantulo aceti, vel hordei, aut in ea sit immersa panis medulla, licet hoc damnetur a multis obfermenti malitiam quae in aqua remanet. Semper itaq; en coquenda, ut siquid viti' sit in ea,abscedat. Aqua salubrior en fontium profluentium, hau rien da en die multo, ut calore perfusa purior euadat. Fugienda sunt ζnηiber, confectiones calidiores Emelle,liquor etiam stillatici, νιni, quem aquam νita

vocant: etenim potius sunt rusticorum remedia, quam temperatὸ viventium adiumentum. Carnes pinguiores,mollioresq; interdiceno sunt, risuilla e porco nuper mactato, elixa praesertim. Salsa vero, assa eo macrior non sic damnanda, dummodo auidius non comedatur.

Bubula maximeDID. Aulum palustrium caro, ut ansierum, anatum,ardet,non proden propter humidi - ratem, crassitiem, ct siccitatem. Etenim melancholiacum gignunt humorem,uentriculum ostendunt, praecipuὸ qus ex anatibus comeduntur. Hsdina caro bona est, quando dus feliciter ablactatur a matre, nondum ruminauerit. cuniculus tenellus, lepusculus bonus ens uetus uero dura carnis est, melancholici succi. ceruorum, damaru, caprearum, semilium sylve-nicum animalium, nec non cicurum caro non expedit, ob multam quam Iecum ferunt terre Hreitatemnacisam, quam sumunt a csto ab aquis, a stirpibus, a cuνD,quando uenatione d canibus capiuntur. Volucris, carnes minus suspecta sunt, si altius nidos agunt; quae in terris nidificant aves laudabiles sunt,uit

38쪽

DE PESTE. 3

Vervecina caro lsuitersalita, aut assa,ut minus humidast Oglutinosa salubris est. - Gallinarum iuvenum qua ora pariunt, caro utilis es pro refectione aegrotoru. Proxima enim est ad producendum sanguinem ; nam dicunt Philosophi, facialius ex sese inuicem fieri, inter qua natura societas ei in congruentia. Cui iuuenes, ct gallinarum pulli anteponuntur

omnibus, secundum ius carniam. Vitulina caro cumsucco oralidis bona.

Omnium antem ciborum potuum re uti secundum Hypncnatem est, quod Ps uelociter nutriunt, uelocem quoq, DGunt ex tionem : re in bis motardescribitur ab eodem. ssatietas, Von fames, neqsse quidquam quod modum excedit bovum. 9 ne carnisi omnium hae sunt perceptiones. Carnium mesim vis me elixae, siluestis cruria incoctae, cum omphacio, ab succo arantiorum, limsnum, citriorumq; sunt paranda. Cauendum autem, ut criaria transpireto bumor transvolet, ut se qaid malignι ιn carne sit,obprobibitam transpirationem uerta

tur in uenenum.

tem Qq, ad albedinem ruras cum amradatis tritis interpositisgranis malipuniet. '' Ciparium uulgo ciuerium bonum est ex earne iuvenIs cunἰculi, tenera, couc afrinutatim, et γλTibere, croco cinnamomo ct omphatio. Ν .

39쪽

anethum , ct lapatij tantillum . icarnis multa Uus, et moram recextium multipvincitas ct prscipue sorbilium frequentia vertitur inno xam, ob plurimu, quem generat sanguine. Copia sequi dem aucta facilὸ putrescit, et vires corporis intercidita. Pisces delecti carnibus sunt alubriores seu conue nientiores; eligantur aute ab aqua limpida, arenosa .galerosa, secundum alueum manantem. A mri pisces saxatiles, non a cano, luto, non a purgamentis flumi num,non misaginatis cibis immundis. Sint squamo leues, aut cartilagines,quales conger, anguilla, murena, lampreda, rora, torpedo. similia. 2, on ficter macri quales sunt delphinus, sunt th3nnus balena,moca, orca. Flauialiter a nate, quales sunt, truta, aII 4cus sto fiassaro,umbra, luctus, barbutus

examne non lutoso. Inter inor etiam numeratur cano

,gamb K, quibus rheatini amnes plurimum abundant. Meme vero frixi pisces commodiores, os Nero sint cum aromatibus, aceto, omphacio. Me nate aurem elixi simi cum petroselino, sale, ct Galide. . Esus piscium non multum sanguinem nec calidum suppeditat, unde abjt in prouerbium, Pisce magis sa pins.Quare pisces exsententia Aristotelis oe is uicenna nullam νmquam Pestem generasse legitur. . Conchilia laudantur ab Armotele. Et sunt pisce etia qui senecta exuunt, qui incredibili ct admirabilistote nate nos tuentur, seruant, necno ob Liant, ne cogenitus bumor discutiaturi ne alienus et vitiosus acrescat, atq; suppleat quod ex spiritu dissoluitur. Q stareo se innovant, innovant oe nos : se te innaarant, i . naurant f nos, unde sententia vulgaris est; id -- ωπι nostram posse prorogare quod diu suam stroduc cratia . Et tandem tempore Peliis praceptkππ

40쪽

m victus ratione ha sunt breues, ct compendisse. ιCibi tamen attenuantes prster modum sunt qus endi, nedum corpus qvsrit pabulum, cum non habeat,

pabuletur se ipsum. cibi etiam mali chimi plurimum nutrientes sunt

vitandi, ne ob ventris saturitate in corpore putrefat. Aeris etiam vitia vitanda sunt;etenim qualem inuenimus, talem attrahimus. Non calidus, ne faciat in corpore aetiuationem s laxitatem. Non frigidus, uti non condenset obstruat. Non bimidus, ne patre di nemingerat. Non siccus, ne talem inducat sed mediocritate, iustitiamq; temperatus, etenim secundum ex

cessum facit PeHem. Violentia insuper fugienda en, qua diatruit vitam, Divit calorem, debilitat vires; qusque se modum

excedit, non permittit corpus uti cibo ct potu ad instaurationem. Aerem que detrahit non Dauiter sed violenter ad cor , ct inde rituat spiritus, rumpuntur humores cum Ianguine , facultates ct actiones deperduntur. Ideo omni vita semper vitandum eniquod modum excedit, ut in cibis, potibus, aere, σεm cateris ad vitam adiumentis , intra qlis maximerfert secum incommodum violentia, is qua uita perpe

tuitas omnino extruditur. II., '

Ixsuper vestes esse debent non nimii; calefacientes, eum pellibus denses subfultae; sed pro tempore semper' adaptands sunt. Diplois astate ex rubeo serico, vel lineo pano interiecto pauco bobace. Tunica Deme angusa et ad iricta tenuibus pellibus substracta Sed aduerrtendum,at bene oleant non curioso assectu sed ut es iuprouerbios nil melius qua bene olere. Odor squidem

iucundus restauis facit a smoditatem. Contra Nersuriles quae rades ti Odorem alarum hirci, alit vir s