장음표시 사용
121쪽
officiose adverbium, quo sic licebit uti, Di a ma mere queieme rec mande a elle, tant humblcment que te puis , Matrimcaesalutem quam porcs oscio Mime nuntiato. Habes praec tor, de nomine osticium, quae dicenda putaui. P. Probo. caue igitur dixeris servitium, ad istum quidcmsensum significat nams hoc idem
Dic,N quod serui . D. Non functia es amici oscio. Non fecisti amiciosticium, Tu n us pus fuit ce unum doιtfaire. Nullum tuum erga me agnosco officium, Ie nefacte polat que tum' adici fuit seraulae. Quod in me contulisti officium sQuel seruice mas tu fuit, ouquel pulse P. Ac, quomodo hic postrum est D. Inter duos ablati
vos, quos conticctιt. P. cetia quos D. Officio π pictate. P .Quo canone eos conian re o. coniungit similes qui cm cuμησmοαdos, scd rcs tamen diuersas , Ge. P. cuius ordinis coniunctionum, Aci D. Praepositivi. P. areὶ D. Quιu postponi non potest. P. Ac
potius pictate, ne hic figura q uepiams D. E L P. Mams D. Quam rhetores correctionem appellant, quum id tollitur quod primo dictum est , Cr pro eo reponitur quod magis idoneum vidcturi P. Ablativus pictate , unde pendere D. A tergo ut i fatis facio, Detus. eiacm ratione qua ablatum officio. p. Pictaue quid proprie signiuscuit D. Divinum cultum, ue obseruantium quandam, σrcueran tium cum omni officio: primum in Deum,deinde in patriam,tum in parentcs, praetcrea in propinquos,CGanguine coniunctos, postreunio in eos omnera, a quibus magnis affectι beneficijssimus. Graecis est ευσε θεια, Cr ἐυo2ω, quod cli picture colo. σεβομαι,colo, verencror, erc. Gallis uernacula lingua, I'honntur er relic rence, Pombrissatice Crscruice que nous deuonsa Dira premiere ment, anesti charite Crumore que nous deuons mois enuera nostre puis, a noet per Cy mere, a tormnoetfuperitura, celix quisoni de nostrei nuge, qui font noet parens, a tori cem qui nous Ont fuit de grans biens. En somnie, tamον singulierem allection que nous aures a Delon qui ncst en rien instricurὰ novi. Pietas enim significat etiam singularem amorem, Cr plus est longe, quum oscium. P.
Vt dicis Luine, c' est sin homine tres etaot a Dicut D. Vir est
122쪽
IN ORATIONE. Dsumma in Deum pietate. In Deum admodum pius homo. pictatu
In Deum non uulgaris, egregiae, eximiae. D. Devotus ergo, CT auotio hic non usurpas s D. Quippe quae barbara sunt in eos uiuscatu. P. Dic etiam Latine , uri bien aime son pere Cr semere, Cr les abienserui. D. Pias fuit in parentes. P. Significame etiam pie ras, quod Gallice dicitur pitie s D. Aetiuefrtasse, pasiae non uidetur. P. Quomodo detrues D. Ut, non secus in me pias fuit,
quam fuit pater in filios, id est, ut exponit Perottis, misericors, benignM. Polae, Cot grande pitιe de cest homine Ia: Non his dicam, magna est eius hominis pietas Jed inferia: misera est illium hominis conditιo , miser stitus. O est pilis deuoirceia , Μιρα rum est id θ reo res misera est, si id θectes. III ba pilis enmo, Miser ego . Et ceno pitte, Me miseret eιis, ι sus: non autem pietatem habeo. P. Iam tandem, quis autori delectis in
his fuit D. Nimirum, ut officio potius diceret, quam obsequio. Nam ollicium, magis uescio quomodo in eos grabat, qui in magnopere devinctos esse fatentur, quorum gratia qsippiam faciunt, aut praestini. Et pietate: in quo nomine ptis multo ponn eris est, quam si dixisset, aut amore , aut obseruantia, aut aliud quiduis eiusmodi P. Erga, quod genus dictionis s D. Praepostlio. P . Quid hic facit D. Declarat nomen pictate, Ic enim est, pietam te erga te, id est, quam ego habeo in te,stita licera dicere. p . Illud
te, cuiuo casiss D. Accusatiui 3 P. Qisur potias accusativi, quam litiui s D. Quid erga flagitat accusativum, non ablatiam. P. mid Anificat erga t D. Gissice, enucra q 'un : rcsetur enim da pesonam non ad rem. Et cupitar fere in bonam paratem, nonnunquam etiam in malum. In bonam, ut pilos erga paruroites: in milum, Ie n'o risin mestris enucrs unus, Nihil erga te a m commeritim, nihil erga te peccavi. Item,crga me contam αbosus, Qui me fati mut pleis de uilente er outrage. P. OSVrdixisti non restrei ad rem s p. Quia nρn satis La taetra esl,Turabaris erga plurιma: dicendumque circa. P . Pro refccundiam memastum. D. Mihi Ese n Pam satisfacio. P. Ortit: D. Ipse nurin. x qi . sin
123쪽
quamsatisfacio mihi. P. Ostende uerbum. D. satisfacio. P. NomInatiuum a fronte. D. Ipse. P. conuenitne huic fatis cum illos D. Satis. P. Planum fac. D. ipse, si nominatim singularis numeri , primae personae: CT satisfacio, est eius uerbum, item singularis numeri, primae perforiae. P. Quid Z non trudunt Grammatici casus nomia nundi omnes, 4s: tertiae personae, praeter Ego,Cr nosKri sunt pri mae personae,Tu, Cr uos,qui sunt secundi D. Tradunt. P. Tencs remgvlum3 D. Tenco. P. Profer in medium. D. Omnia nomina, prono
mina Cr participia sunt tertiae personae, exceptis, C . P. mi fit igitur, ut illud ipsi, hic sit primae personae) D. Quid, quod id postset esse secundae i uerbum csset secundae 3 P. Ani ucro D. Quippe quod sit cuiusque personarum miscriminatim: ut , Ipse lego, ipse
dormis. P. Da uerbi ca iam a posteriore: D. Mibi. P. Quis casus in D .Datiuuε. Nam, ut iam dixi, uerbum satisfacio, exigit post sedatruum.. P . Est ne,Alud quicquam cum hoc uerbo D. Adverbium temporis nunquam. Ρ . A tergone , an a frontes n. Istud quaeri non solci de adverbis, sed totum decusiu. Adverbium utrobique attem ras licet, modo iuran uerbum : huic enim adhaeret, ut eius significationem explanet atque impleat. p. Quid est,mibi ipse nunquam satisfacioὶ D. Non facio ad cupiditatem meum, non expleo mihia ιmum,non facio satis meo tui studio. p. Nonne satisfacio comopositum est ex fatis, et facio so. Quid tum posteas P. Nam ita dissoluis compositionem. D. Q dies inde distendij s nonne itidem dicismus,adeo te, Creo ad te Z P. Optime. Perge ad reliqua. D. Vis rea solam Artium colon 3 P. si uidctur. D. Magnitudo enim incrimarum tuorum erga me cis tanta. Ρ. Quodnam cist uerbum s D. Ell. r. Quis nominati Z D. Magnitudo tuorum ergo me mcritorum. r. At enim, tuorum erga me meritorum nominatim non est. D
Esto,sed una fiunt cum nominativo. p. Qνὶ kὶ D. Quippe gcnisti ε mcritorum, pendet ex nominatiuo magnitudo: Critaris, si clim adiectinum: Cr illud, erga me, pendet ix eodem genitivo memritorum. Num sensus est, meritorum erga me, id est, eorum quae
hi me contulisti , hoc e P, cistae Er dilucntiae, quae tu in salut m
124쪽
IN ORATIONE. ras meam contulisti. r. Est ita, ut dicis:sed quur potius genituit Glam cum nomine, quum cum uerbo conitruis s NM uerbum , est, etiam genitivum admittit. D . Quia sensus orationis ostendit ad norumen, non ad uerbum restrei. Is enim sensus cit, ut dixi, cur tigrandem des biens que tu m affuit, CN. Iam est canon, Substanti uuani nomen si ad alterum diuerse rei substantivum quoquo modo stinat Errefertur, cum eo iungitur in genitivo. p. consentitati ctivum cum sub tantiao D. consentit P. Demonstra. D. Tuorum, est adiectivum numeri pluralis, gcnitivi casus, CT neutri generis. Itemque meritorum, est substantium eiusdem numeri , casus, Crgeneris. p. Quod adiectivum est lucrum s D . Pronomen. P. Quomtuplex est adiectiuum s D. Triplex. Nomen, ut bonus: Pronomcn, ut tuus: Participium, ut legens. Est ne hic alia conuenientiu D. Est. P. Quaes D. Nominatiui cum uerbo. P. Ostende. D. Magnitudo est. p. Est mnia, dissi etiam conuenientiam nominatiui cum uerabo s D. Non. P. Quid igitur s D. Exactionem. P. Quapropter D. Quia st nominativus, tanta, construitaer a tergo uerbi: uerbum
enim substantivum exigit post se nominatiuum , qui ad eandem
rem pertinet, quam significat nominatiuus anterior. P. Tames nec numero, nec persona di fidet ab eo uerbo. D. Sit ita sane:eone continuo uerbum tenesitur conuenire cum nominativo posteriori res Ninime uero, quia uestis sunt luna, non, est lanu, dicimus.
Atque de hoc praeceptum est, si ucrbum substan tuum post duos
aliquos nominatiuos diuersorum numeroram ponitur , ipsi renuenit cum proximiore: Si cretem, inter duos, cum priorc tantum: ut, Omnia pontus erat :ucrba Dei sunt med tutio christidani. P. Magnitudo m ritorum tuorum, O grandeur detes biens
fauet, Cre. Pulchre hoc Latine dixisti. Ceterum quomodo diis xisti illa , Que tu mas fati s Non enim uisus es mihi dicere, - e tu fecisti mihi. D. Ridiculum cst , quasi Latinum linguam oporteat feruire Gallicae. P. Quid tum posteas D. Nempe quod nihil aeque Latinam linguam corrumpit ac contaminat, atque sipst hanc ad Gallicum, aut alium pcrἰς inam linguam ueluti obatorio
125쪽
Gallice, aut Histunice, aut Germaruce, aut Italice , aliter Latine.
r. Vbi igitur enuntiatus estsensus inso. In praepositione erga, strum ci accusandi casu, me. Si u dem , Tanta est magnitudo tuorum erga me meritor , perinde est ut iam admonui) quo dicas, adeo magna sunt officia, quae tu in me collocam, πα P. Erga , praepositio quur strumi cst cum accusetiuo s D. Quid de grege carum est, quae scruiunt accusativo casui. P. Meritorum, quisnam intcrectus , an Acm qui hὶc est , Od uapularis,meriatum est tuum Z D. Vidcre est quo sensu dicatur , bene mereri de aliquo: inde enim existini merita, id est, beneficia, siue quaecunique praestatur,Cresciuntur alterius gratia. P. Dιc ergo Latiane , Q nand me recompenseras tu de tant de ebos s que ι'o fuit
mur tot D. Quando mea in te merita reponcs, rependes, remesticris grando meis in te meritis restond Hs s P. Resolue quartum membrum. D. Vt quoniam tu non conquisi de me, ni β re perficis P. OBnde verbum. D. conquiem. P. Cuius generis personaburAverborum s D. Neutri. P. Regulane formatuis est s D. Non ,sta DPra. P. vanams D. Uncope. P Quid est Uncopes D. Ablatio
Isterae, uel ollabae e medio dictionst: ut conquisi, pro conquiculasti. p.Quem casum ad scit sibi a posteriore D. Ponitur plurimum absolute r est enim uerbin neutrum absolutum : aut si quem cosum post se admittit, novit cum praepositione admittit. p. Adamittitne hic quenquam D. Etiam P. Quem s D. Ablativum cum praepostione de s enim, Non conquiem de me. P. Quid autem est, Non conquicm deme t D. Id est, deme solicitus esse non destisti: medrum rerum satagcre non cessisti: aut potius de me, id est proripter me. P. Quot significata habri de s D. circiter septem. P.Age dic. D. Primὁ gnificat materiam: ut, Nunc distulamus de ρυρ sitionibus. secundo, signi'at a vel ex: ut , Emi domum de petro,
id est, a Petro. De pueris disce quis hoc flagitium ficit, sache desensatis qui a fuit ceste mcschancete. Quaestui de Pompeio, id est,
126쪽
IN ORATIONE. I tur arbor on cognost rurbre asoti fruit. Domum hunc de puαere conduxit extruendum, II ba prius a prisfit ccste mason demon pere. Tertio gnificat propter, Latin quidem: nam Gallice,
ipsum de , auditur. Is est Iase D chemin, D sus est de uia. II 6ὶ fortioc deses enfans, Laetus est admodum deliberis fusi, id est,
propter viam, propter liberos, CN. Il uous dime fori de uostis Grec, Impense te amat de literis Graecis, id cst, ob,seu propter si, teras Graecas. La te te mefuit in I Ducnt, caput mihi dolet rauctito, id est propter uentum. Additur Cr Garice propter, hoc mois do: uidelicet, Il est uenu in ambussede deuers I Emperem en Frunisce, povr Ia pala, A Cesare in Franciam uenit Iegatio de pace, id est, propter pacem. I 'o enuos mongarconchcet te libratre po ebrager ccs Ilarcs, Puerim mistud bibliopolim deliberis istis comis mutandis. Quarnsignificat secundum ,stu pro: Ilfuit elans co stume, De more facit,dulsecundum morem: ceti nebestra pus a toni tui', Non id et de tua sententia. Q nitito, tine stignificat per:
sed Gallice accipitur ipsum id de. Iene pust uestir de nuin, De nocte uigilare non possum. Latine, Hs , pernoctem.Sextὀlera inde significat, de, ac si dicas, quantum ac siue quo ad. P. Expone exemplis. D. Quanta ce que uous m'es iuret dela pensionde M.
De fila, mus aucet que Ies uiares fora chers: toutes is te stro ceque uous u drcet , Defiij tui pensitatione, non te clam est , anno. na quam ' cara: tamen quomodo tibi placuerit faciam. De uostreflet , it mesimbie imis enim tela signes devertis mcngin , que iene pust seire pe te Vespere de ludi toutcs chosisso eratnes, Deselio tuo, ed uirtutis,Cr ingenij signa uidcor in eo per exisse, ut non posta,quin de illo fumma omnia mihi promittam. Ηιe de , ita eraponetur: Quod attinet ad pen rationem iiij, qua de mihi scribis, Crc. Et quantum attinet ad filium tuum, uideor persi exisbe inco, Cre. P. Quid est,Non coquicsti de me,nspersicta reὶ D . Non dstastis licitus essee, tr anxius propter me quod effecisti, ut ab exilio oreuocarer. Nihil cessauistii sis, ut me reotueris, induit claro, stagnificans Lentulum sua causa omnin labores excepisse, Cr nihil non
127쪽
gu D . E' uerbo conquiescere. Nam non quiesccre, seu non conmqui cere dicuntur qui maxime si cnt, Cr conuntur aliquid. In id enim totos squod dicιtur neruos intendunt,ut effetum dure qVeant quod cupiunt. Itaque prae curarum multitudine nec dormire pose sunt, ncc rcmittere animiam, Ir tamen nusquam uidentur dolui, cum nihil sit actuosius illis, ut iure dicuntur inquietes , iue inquietis seu ita sunt ad malum ut feroces, Cr cri cles: seu ad bonum, ut grauisimi,Cr uchιmentcr studi . contra conquiescunt securi, erquibuι nihil est obiectum, quod magnopcre curent, qui dc nulla re , laborant. P. caetcrum quae utcndι ratio s D. Quiescas, qui ctu sello, Gallice, laisbe fure, ne te foucie. scx ego te totos mcnlsis quiem tum reddam, ne sursu m deorsu m cursitos, neue usique ad lucem uia gilcs. Ex Terentio. Gallice, Ie rostero de pri ne ces fix mou enis, tios, que tu ne colircs tant qa Cr tu, Cr ne licisses iusques au io . Ilcm, Non priu3 quicuit, quam effrcit illud, ut iuuentuti bonorum torum lectione interdiceretur, ii iid cesse, qu'ιl Hoe fuit dea sindre que les itanes ensitis n'octit a Irre Ics botis uultura. Non
potest conquiescere de filio, It ne pcut Gose repos pour cause deson flet. p. Ergo quiescere etiam est Gallice, cesscr Z D. Nae: cessam re enim proprie cit Gallice,dcmcurcr, Cy tardcr, ou amester a fabre quelque chose: ut, ccsso eum alloqui, Ie dcmcure trop de paratera ludi. Nec est quod addis nimis. ccssamus ire ad coenum, Nous .nous rorerdotis dullcr Dupcr. At ucro quiesccre proprie est, ces scr. P . Da paradigma quodpiam. D . Do ex Terentio: Vt quiescunt porro moneo, Cr desinunt malediccre, te leur constille Oresina audiit qu'itet ccssent, deluissent a dire mal dcs gens. Ρ. Non clium
eqsares ii sicut Gallice clycrs D. Quidni ' Vt desinunt,id est, celasim: Cr,non cessat clamare, li ne cesse de crier. p. Nicti permn re, Cre. Prestri re, quaenam hic pars orationis exigit hos ablativos D . Nulla. Ρ . Nulla ueroὶ D . Nimirum quod non aliunde pendcunt. P . Quomodo igitur contexti sunt in hac oratione e D. Pcr sterno
solute. O . Quid hoc tibi uult absolutc D . Nempe quod per se habent sensum
128쪽
IN ORATION RP. Q D. Namsic refodiuntur, Nili per mi re, ides,nil pium poesicisti , nisi tam , qu)u seu post uam per. θι rem, iis, negotium, id est, illat e cisti, ut re ocurre potaena deuiceps quintum colon. D. Quia, myπι, ego non officio , adem in tuu P. QArd in hoc pronymine P go, in iro Hyeis
mom membri tu, ita expresse, quid Oectas s uidetur enim bis cia cero hoc illi uesut oppo iisse. D. 1 ne ,π α es Qtuenm apparet in eis exim um quinium cnipha sim esse. Ndmutil. iud tu , superius, ita hoc ego, multum babet ponscris , prae timmini uerbo emo: Driscat . enim cicero se magno conata σmoumine facere, quod Lentulus ipse sibi ex ptabat Cr ambieis Fut ,sed se non posse perficere: non rnim posse id asenatu eximi, dare, C . P. Quid intcrs inter facio, Cr incis 3 D. Facere est in Ficere. opere scies creuero Ut in emum perducere, o rem perstri Escere
aliud habes eligantiae. D lἰbatani fais pari a fuciarie, 'en tisinson si et bi prans ceste isse, Odio suo escit, ut filius rendemtiirginem hanc duxerit Dicitur Cr ef cre, o moere. Emum τuas au fatre fi ne frus lupas octi. Factas alis licu, id certe dare. et Mum non dabis. P. Quid praeterea m collocatione verα
aurium vesicio imiciri licebit. P . Quod μ' non iusicium mihi nur ra/3 n. id est, si compositio ps tat . P. Quid hos compositio. ncm D. Eam, quae est e numeris orationis obseruanda ab omnia
bus Hur orn ite, CT acre Latine dicerc cupiunt. P . At enim non apem
mitis r istitim q. D. cs est discilior certe mihi quam verosem: n I ratio quaedum cst conccn ,er, ut sic dicor, Pari 'a drantiae
129쪽
t Hsdam certis orathnem metiuntur oratores, Cr ad eorum modulos conii ctunt singula quo conpruunt maxime. P. Qt 0modo causa. enarras illud in causa tuus D. In negotio tuo. P. At ucro causa quid
proprie significat D. Rem, quae, ut in hoc loco, controuersitam hober iii dicendo postam cum certarum personarum interpolitione. P. Expone Gallice. D. Toutechosi ou ilγhaadebatre cr pluid rcubre polir quelcm: unde causa cadere, id est, perbe l'distince. Et causa causa. cedere, quiter te proccs. scd accipitur multis modis: ut pro qua αdam diti lone, siue expurgatione, puta sic, mam causam dices Dicere cita patri , qκur a praeceptore deficeris id ψὶ, quomodo dclindcs te de θα hoc, quod deseruisti praeceptorem qxum rationcm Cr excusati nem hab bis 3 sic enim inepte Cr illepsia uulgo dicit , Tu ne te sauros desinere de ceti , Nulla tibi esse posset de hac re causa: hoc
ilet que dironi ila pour Icur desinfe s quam causam reperitnt. qum causam dicent f Dicimus praetcrea uen ste , causam haud dicas, cunsae nihil dicis, quin is sit profusus fui, id est, uous nesauricet dire te contraire , qae cestuγ-ti ne soli prodigue: is . est, non posis inficias ire, non posκ negare, concedas oportet, c. Item pro recusare, detrectare. si tibi non solucro ad praea script diem, causam haud dico, quin me in ius voces, si te ne
p. 3e autourd'bo , is suis coniciit que tu me faccs conueniren tua sice. Dicitim etiam non causor,non Oufi cor. Si tete trouue mensicur, es tu content d' stre batus Si te mendacij conuinco, nunquidsse vi ciues ca*sare, qu η μαρ lcs s D uorsum cis, Non sum in cause, te ne suis pas cn ca se. in od negotia male gesseris, in cassa est secoro eis tud. md cause, quur non promoueas in liter ue s id est, quisu fit, quid prohibet s lin, bu run qui me girde de uiure a monplais, , flie u ux, Nihil causae est,quar non obscq ur uoluptavi,s uisu r. Reperitur Cr ωαβ pro conditionc cr statu: Ll, incal
130쪽
dic clausi π p riodum. D. Vt uitam mihi esse acerbaera putem.
P. Quis ordo est D.Vt putem urtum esse mihi acerbam. P. Dicuombum. D. Put m. P. QN rhoc in fine collocutum dis D. Q hia verribum cleguntcr ultimum locum orationis fortitur : quemadmodum paulo ante diximus. P. Quae est eius conbructio sD. construeturcis oratione infinitiua,uitam esse acerbam mihi :eius enim haec sitignificationem explicat Itaque et Ut vice appositi. P. dnam uon cM apposituπὶ P. Grammatici csse dicunt casuum uerbia postreio, re: sicut nominatiuum ante uerbum personale finiti modisuppos tum infinitivus autem , lici stne casu, uti cum coibu suis, non ruia adiungitur uerbo flatio pro fi pposito ut ita dicam aut apposito, fungiturque ossicio nominis: ut Ligere Cynon intelligere, niglimgcre cst. P. caeterum sis Ut natura infinitivi Egie t D. Vt o i in post se habeat cundem, Cr similcm ei, qui primus munitur antei sum , qVanquam praecedcnte dativo recte post se recipit, acci serutriunm: ut,nihil cet csse diuitem,si uelim. P. Quid fibι uult accr. bum D. Inseram, acundum, Cr picrium solicitudine. P. Vitani mihi csse acerbum puto, quomodo hoc Galli u. macrile dicimussD. Equidem sic firme opinor. ic me schedeuun e , que lene pulsfairc potir uom en uestres uire, ce querious aucet farct pcur inc au micii: Vt addatur illud, quoniam non idem ἱn tua caus cstiacio , Crc. Pc crcm excmpla explanare. D. Igitur q od Gallicό dicitur, it lo ennoe de uiure, Latine nan dubitabo dicere, Vita
vcndo non uΠlant. Vide Oc. II. de Oratore: Nous ne pensonspoint que cc post uiare, fans si stude deloquence: sineta eloquenai tisi lusis, nullum uitam isse ducimus: uitum iusiuauem sine hus ludiis putamus. Q omodo hic uitam sibi accrbum me ait, II tephora fructibus non maturis : tune enim proprie dicunt acerbi. Gallice etiam dicitur , cela ludi est bien disre. ceu lio est bitn amer. Hoc illi oppido dcc rum, id est uesse. te sua tom, ,e en incomἰniens set aurcsσδε hcux , Impe, ni casus min